View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in ಶುದ್ಧ ಕನ್ನಡ with the right anusvaras marked. View this in ಸರಳ ಕನ್ನಡ, with simplified anusvaras for easier reading.

4.11 ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡ - ಏಕಾದಶ ಸರ್ಗಃ

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕಾದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ರಾಮಸ್ಯ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಹರ್ಷಪೌರುಷವರ್ಧನಮ್ ।
ಸುಗ್ರೀವಃ ಪೂಜಯಾಞ್ಚಕ್ರೇ ರಾಘವಂ ಪ್ರಶಶಂಸ ಚ ॥ 1 ॥

ಅಸಂಶಯಂ ಪ್ರಜ್ವಲಿತೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ಮರ್ಮಾತಿಗೈಶ್ಶರೈಃ ।
ತ್ವಂ ದಹೇಃ ಕುಪಿತೋ ಲೋಕಾನ್ಯುಗಾನ್ತ ಇವ ಭಾಸ್ಕರಃ ॥ 2 ॥

ವಾಲಿನಃ ಪೌರುಷಂ ಯತ್ತದ್ಯಚ್ಚ ವೀರ್ಯಂ ಧೃತಿಶ್ಚ ಯಾ ।
ತನ್ಮಮೈಕಮನಾಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಧತ್ಸ್ವ ಯದನನ್ತರಮ್ ॥ 3 ॥

ಸಮುದ್ರಾತ್ಪಶ್ಚಿಮಾತ್ಪೂರ್ವಂ ದಕ್ಷಿಣಾದಪಿ ಚೋತ್ತರಮ್ ।
ಕ್ರಾಮತ್ಯನುದಿತೇ ಸೂರ್ಯೇ ವಾಲೀ ವ್ಯಪಗತಕ್ಲಮಃ ॥ 4 ॥

ಅಗ್ರಾಣ್ಯಾರುಹ್ಯ ಶೈಲಾನಾಂ ಶಿಖರಾಣಿ ಮಹಾನ್ತ್ಯಪಿ ।
ಊರ್ಧ್ವಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ತರಸಾ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 5 ॥

ಬಹವಸ್ಸಾರವನ್ತಶ್ಚ ವನೇಷು ವಿವಿಧಾ ದ್ರುಮಾಃ ।
ವಾಲಿನಾ ತರಸಾ ಭಗ್ನಾ ಬಲಂ ಪ್ರಥಯತಾಽತ್ಮನಃ ॥ 6 ॥

ಮಹಿಷೋ ದುನ್ದುಭಿರ್ನಾಮ ಕೈಲಾಸಶಿಖರಪ್ರಭಃ ।
ಬಲಂ ನಾಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಧಾರಯಾಮಾಸ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 7 ॥

ವೀರ್ಯೋತ್ಸೇಕೇನ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ವರದಾನಾಚ್ಚ ಮೋಹಿತಃ ।
ಜಗಾಮ ಸುಮಹಾಕಾಯ ಸ್ಸಮುದ್ರಂ ಸರಿತಾಂ ಪತಿಮ್ ॥ 8 ॥

ಊರ್ಮಿಮನ್ತಮಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಸಾಗರಂ ರತ್ನಸಞ್ಚಯಮ್ ।
ಮಹ್ಯಂ ಯುದ್ಧಂ ಪ್ರಯಚ್ಛೇತಿ ತಮುವಾಚ ಮಹಾರ್ಣವಮ್ ॥ 9 ॥

ತತಸ್ಸಮುದ್ರೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸಮುತ್ಥಾಯ ಮಹಾಬಲಃ ।
ಅಬ್ರವೀದ್ವಚನಂ ರಾಜನ್ನಸುರಂ ಕಾಲಚೋದಿತಮ್ ॥ 10 ॥

ಸಮರ್ಥೋ ನಾಸ್ಮಿ ತೇ ದಾತುಂ ಯುದ್ಧಂ ಯುದ್ಧವಿಶಾರದ ।
ಶ್ರೂಯತಾಂ ಚಾಭಿಧಾಸ್ಯಾಮಿ ಯಸ್ತೇ ಯುದ್ಧಂ ಪ್ರದಾಸ್ಯತಿ ॥ 11 ॥

ಶೈಲರಾಜೋ ಮಹಾರಣ್ಯೇ ತಪಸ್ವಿಶರಣಂ ಪರಮ್ ।
ಶಙ್ಕರಶ್ವಶುರೋ ನಾಮ್ನಾ ಹಿಮವಾನಿತಿ ವಿಶ್ರುತಃ ॥ 12 ॥

ಗುಹಾಪ್ರಸ್ರವಣೋಪೇತೋ ಬಹುಕನ್ದರನಿರ್ದರಃ ।
ಸ ಸಮರ್ಥಸ್ತವ ಪ್ರೀತಿಮತುಲಾಂ ಕರ್ತುಮಾಹವೇ ॥ 13 ॥

ತಂ ಭೀತ ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾಯ ಸಮುದ್ರಮಸುರೋತ್ತಮಃ ।
ಹಿಮವದ್ವನಮಾಗಚ್ಛಚ್ಛರಶ್ಚಾಪಾದಿವ ಚ್ಯುತಃ ॥ 14 ॥

ತತಸ್ತಸ್ಯ ಗಿರೇಶ್ಶ್ವೇತಾ ಗಜೇನ್ದ್ರವಿಪ್ರಲಾಶ್ಶಿಲಾಃ ।
ಚಿಕ್ಷೇಪ ಬಹುಧಾ ಭೂಮೌ ದುನ್ದುಭಿರ್ವಿನನಾದ ಚ ॥ 15 ॥

ತತಶ್ಶ್ವೇತಾಮ್ಬುದಾಕಾರಃ ಸೌಮ್ಯಃ ಪ್ರೀತಿಕರಾಕೃತಿಃ ।
ಹಿಮವಾನಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ವೇ ಏವ ಶಿಖರೇ ಸ್ಥಿತಃ ॥ 16 ॥

ಕ್ಲೇಷ್ಟುಮರ್ಹಸಿ ಮಾಂ ನ ತ್ವಂ ದುನ್ದುಭೇ ಧರ್ಮವತ್ಸಲ ।
ರಣಕರ್ಮಸ್ವಕುಶಲಸ್ತಪಸ್ವಿಶರಣಂ ಹ್ಯಹಮ್ ॥ 17 ॥

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಗಿರಿರಾಜಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।
ಉವಾಚ ದುನ್ದುಭಿರ್ವಾಕ್ಯಂ ಕ್ರೋಧಾತ್ಸಂರಕ್ತಲೋಚನಃ ॥ 18 ॥

ಯದಿ ಯುದ್ಧೇಽಸಮರ್ಥಸ್ತ್ವಂ ಮದ್ಭಯಾದ್ವಾ ನಿರುದ್ಯಮಃ ।
ಸಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಪ್ರದದ್ಯಾನ್ಮೇ ಯೋಽದ್ಯ ಯುದ್ಧಂ ಯುಯುತ್ಸತಃ ॥ 19 ॥

ಹಿಮವಾನಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯವಿಶಾರದಃ ।
ಅನುಕ್ತಪೂರ್ವಂ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕ್ರೋಧಾತ್ತಮಸುರೋತ್ತಮಮ್ ॥ 20 ॥

ವಾಲೀ ನಾಮ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಶ್ಶಕ್ರತುಲ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಃ ।
ಅಧ್ಯಾಸ್ತೇ ವಾನರಶ್ಶ್ರೀಮಾನ್ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಮತುಲಪ್ರಭಾಮ್ ॥ 21 ॥

ಸ ಸಮರ್ಥೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತವ ಯುದ್ಧವಿಶಾರದಃ ।
ದ್ವನ್ದ್ವಯುದ್ಧಂ ಮಹದ್ದಾತುಂ ನಮುಚೇರಿವ ವಾಸವಃ ॥ 22 ॥

ತಂ ಶೀಘ್ರಮಭಿಗಚ್ಛ ತ್ವಂ ಯದಿ ಯುದ್ಧಮಿಹೇಚ್ಛಸಿ ।
ಸ ಹಿ ದುರ್ಧರ್ಷಣೋ ನಿತ್ಯಂ ಶೂರಸ್ಸಮರಕರ್ಮಣಿ ॥ 23 ॥

ಶ್ರುತ್ವಾ ಹಿಮವತೋ ವಾಕ್ಯಂ ಕೋಧಾವಿಷ್ಟಸ್ಸ ದುನ್ದುಭಿಃ ।
ಜಗಾಮ ತಾಂ ಪುರೀಂ ತಸ್ಯ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಂ ವಾಲಿನಸ್ತದಾ ॥ 24 ॥

ಧಾರಯನ್ಮಾಹಿಷಂ ರೂಪಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಶೃಙ್ಗೋ ಭಯಾವಹಃ ।
ಪ್ರಾವೃಷೀವ ಮಹಾಮೇಘಸ್ತೋಯಪೂರ್ಣೋ ನಭಸ್ಸ್ಥಲೇ ॥ 25 ॥

ತತಸ್ತು ದ್ವಾರಮಾಗಮ್ಯ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಯಾ ಮಹಾಬಲಃ ।
ನನರ್ದ ಕಮ್ಪಯನ್ಭೂಮಿಂ ದುನ್ದುಭಿರ್ದುನ್ದುಭಿರ್ಯಥಾ ॥ 26 ॥

ಸಮೀಪಸ್ಥಾನ್ದ್ರುಮಾನ್ಭಞ್ಜನ್ವಸುಧಾಂ ದಾರಯನ್ಖುರೈಃ ।
ವಿಷಾಣೇನೋಲ್ಲಿಖನ್ ದರ್ಪಾತ್ತದ್ದ್ವಾರಂ ದ್ವಿರದೋ ಯಥಾ ॥ 27 ॥

ಅನ್ತಃಪುರಗತೋ ವಾಲೀ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಬ್ದಮಮರ್ಷಣಃ ।
ನಿಷ್ಪಪಾತ ಸಹ ಸ್ತ್ರೀಭಿಸ್ತಾರಾಭಿರಿವ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ॥ 28 ॥

ಮಿತಂ ವ್ಯಕ್ತಾಕ್ಷರಪದಂ ತಮುವಾಚಾಥ ದುನ್ದುಭಿಮ್ ।
ಹರೀಣಾಮೀಶ್ವರೋ ವಾಲೀ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವನಚಾರಿಣಾಮ್ ॥ 29 ॥

ಕಿಮರ್ಥಂ ನಗರದ್ವಾರಮಿದಂ ರುಧ್ದ್ವಾ ವಿನರ್ದಸಿ ।
ದುನ್ದುಭೇ ವಿದಿತೋ ಮೇಽಸಿ ರಕ್ಷಪ್ರಾಣಾನ್ಮಹಾಬಲ ॥ 30 ॥

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।
ಉವಾಚ ದುನ್ದುಭಿರ್ವಾಕ್ಯಂ ರೋಷಾತ್ಸಂರಕ್ತಲೋಚನಃ ॥ 31 ॥

ನ ತ್ವಂ ಸ್ತ್ರೀಸನ್ನಿಧೌ ವೀರ ವಚನಂ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।
ಮಮ ಯುದ್ಧಂ ಪ್ರಯಚ್ಛಾದ್ಯ ತತೋ ಜ್ಞಾಸ್ಯಾಮಿ ತೇ ಬಲಮ್ ॥ 32 ॥

ಅಥವಾ ಧಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಕ್ರೋಧಮದ್ಯ ನಿಶಾಮಿಮಾಮ್ ।
ಗೃಹ್ಯತಾಮುದಯಸ್ಸ್ವೈರಂ ಕಾಮಭೋಗೇಷು ವಾನರ ॥ 33 ॥

ದೀಯತಾಂ ಸಮ್ಪ್ರದಾನಂ ಚ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಚ ವಾನರಾನ್ ।
ಸರ್ವಶಾಖಾಮೃಗೇನ್ದ್ರ ಸ್ತ್ವಂ ಸಂಸಾದಯ ಸುಹೃಜ್ಜನಾನ್ ॥ 34 ॥

ಸುದೃಷ್ಟಾಂ ಕುರು ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಂ ಕುರುಷ್ವಾತ್ಮಸಮಂ ಪುರೇ ।
ಕ್ರೀಡಸ್ವ ಚ ಸಹ ಸ್ತ್ರೀಭಿರಹಂ ತೇ ದರ್ಪನಾಶನಃ ॥ 35 ॥

ಯೋ ಹಿ ಮತ್ತಂ ಪ್ರಮತ್ತಂ ವಾ ಸುಪ್ತಂ ವಾ ರಹಿತಂ ಭೃಶಮ್ ।
ಹನ್ಯಾತ್ಸ ಭ್ರೂಣಹಾ ಲೋಕೇ ತ್ವದ್ವಿಧಂ ಮದಮೋಹಿತಮ್ ॥ 36 ॥

ಸ ಪ್ರಹಸ್ಯಾಬ್ರವೀನ್ಮನ್ದಂ ಕ್ರೋಧಾತ್ತಮಸುರೋತ್ತಮಮ್ ।
ವಿಸೃಜ್ಯ ತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಸ್ಸರ್ವಾಸ್ತಾರಾಪ್ರಭೃತಿಕಾಸ್ತದಾ ॥ 37 ॥

ಮತ್ತೋಽಯಮಿತಿ ಮಾ ಮಂಸ್ಥಾ ಯದ್ಯಭೀತೋಽಸಿ ಸಂಯುಗೇ ।
ಮದೋಽಯಂ ಸಮ್ಪ್ರಹಾರೇಽಸ್ಮಿನ್ವೀರಪಾನಂ ಸಮರ್ಥ್ಯತಾಮ್ ॥ 38 ॥

ತಮೇವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸಙ್ಕೃದ್ಧೋ ಮಾಲಾಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ಕಾಞ್ಚನೀಮ್ ।
ಪಿತ್ರಾ ದತ್ತಾಂ ಮಹೇನ್ದ್ರೇಣ ಯುದ್ಧಾಯ ವ್ಯವತಿಷ್ಠತ ॥ 39 ॥

ವಿಷಾಣಯೋರ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ತಂ ದುನ್ದುಭಿಂ ಗಿರಿಸನ್ನಿಭಮ್ ।
ಆವಿಧ್ಯತ ತದಾ ವಾಲೀ ವಿನದನ್ಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ ॥ 40 ॥

ವಾಲೀ ವ್ಯಾಪಾತಯಾಞ್ಚಕ್ರೇ ನನರ್ದ ಚ ಮಹಾಸ್ವನಮ್ ।
ಶ್ರೋತ್ರಾಭ್ಯಾಮಥ ರಕ್ತಂ ತು ತಸ್ಯ ಸುಸ್ರಾವ ಪಾತ್ಯತಃ ॥ 41 ॥

ತಯೋಸ್ತು ಕ್ರೋಧಸಂರಮ್ಭಾತ್ಪರಸ್ಪರಜಯೈಷಿಣೋಃ ।
ಯುದ್ಧಂ ಸಮಭವದ್ಘೋರಂ ದುನ್ದುಭೇರ್ವಾನರಸ್ಯಚ ॥ 42 ॥

ಅಯುದ್ಧ್ಯತ ತದಾ ವಾಲೀ ಶಕ್ರತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ।
ಮುಷ್ಟಿಭಿರ್ಜಾನುಭಿಶ್ಚೈವ ಶಿಲಾಭಿಃ ಪಾದಪೈಸ್ತಥಾ ॥ 43 ॥

ಪರಸ್ಪರಂ ಘ್ನತೋ ಸ್ತತ್ರ ವಾನರಾಸುರಯೋಸ್ತದಾ ।
ಆಸೀದಸುರೋ ಯುದ್ಧೇ ಶಕ್ರಸೂನುರ್ವ್ಯವರ್ಧತ ॥ 44 ॥

ವ್ಯಾಪಾರವೀರ್ಯಧೈರ್ಯೈಶ್ಚ ಪರಿಕ್ಷೀಣಂ ಪರಾಕ್ರಮೈಃ ।
ತಂ ತು ದುನ್ದುಭಿಮುದ್ಯಮ್ಯ ಧರಣ್ಯಾಮಭ್ಯಪಾತಯತ್ ॥ 45 ॥

ಯುದ್ಧೇ ಪ್ರಾಣಹರೇ ತಸ್ಮಿನ್ನಿಷ್ಪಿಷ್ಟೋ ದುನ್ದುಭಿಸ್ತದಾ ।
ಪಪಾತ ಚ ಮಹಾಕಾಯಃ ಕ್ಷಿತೌ ಪಞ್ಚತ್ವಮಾಗತಃ ॥ 46 ॥

ತಂ ತೋಲಯಿತ್ವಾ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಗತಸತ್ತ್ವಮಚೇತನಮ್ ।
ಚಿಕ್ಷೇಪ ಬಲವಾನ್ವಾಲೀ ವೇಗೇನೈಕೇನ ಯೋಜನಮ್ ॥ 47 ॥

ತಸ್ಯ ವೇಗಪ್ರವಿದ್ಧಸ್ಯ ವಕ್ತ್ರಾತ್ಕ್ಷತಜಬಿನ್ದವಃ ।
ಪ್ರಪೇತುರ್ಮಾರುತೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಾ ಮತಙ್ಗಪ್ಯಾಶ್ರಮಂ ಪ್ರತಿ ॥ 48 ॥

ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪತಿತಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಮುನಿಶ್ಶೋಣಿತವಿಪ್ರುಷಃ ।
ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತತ್ರ ಮಹಾಭಾಗಶ್ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಕೋನ್ವಯಮ್ ॥ 49 ॥

ಯೇನ ಅಹಂ ಸಹಸಾ ಸ್ಪೃಷ್ಟಃ ಶೋಣಿತೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ ।
ಕೋಽಯಂ ದುರಾತ್ಮಾ ದುರ್ ಬುದ್ಧಿಃ ಅಕೃತಾತ್ಮಾ ಚ ಬಾಲಿಶಃ ॥ 50 ॥

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽಥ ವಿನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ದದರ್ಶ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ ।
ಮಹಿಷಂ ಪರ್ವತಾಕಾರಂ ಗತಾಸುಂ ಪತಿತಂ ಭುವಿ ॥ 51 ॥

ಸ ತು ವಿಜ್ಞಾಯ ತಪಸಾ ವಾನರೇಣ ಕೃತಂ ಹಿ ತತ್ ।
ಉತ್ಸಸರ್ಜ ಮಹಾಶಾಪಂ ಕ್ಷೇಪ್ತಾರಂ ವಾಲಿನಂ ಪ್ರತಿ ॥ 52 ॥

ಇಹ ತೇನಾಪ್ರವೇಷ್ಟವ್ಯಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ಯ ವಧೋ ಭವೇತ್ ।
ವನಂ ಮತ್ಸಂಶ್ರಯಂ ಯೇನ ದೂಷಿತಂ ರುಧಿರಸ್ರವೈಃ ॥ 53 ॥

ಸಮ್ಭಗ್ನಾಃ ಪಾದಪಾಶ್ಚೈಮೇಕ್ಷಿಪತೇಹಾಸುರೀಂ ತನುಮ್ ।
ಸಮನ್ತಾದಾದ್ಯೋಜನಂ ಪೂರ್ಣಮಾಶ್ರಮಂ ಮಾಮಕಂ ಯದಿ ॥ 54 ॥

ಆಗಮಿಷ್ಯತಿ ದುರ್ಬುದ್ಧಿರ್ವ್ಯಕ್ತಂ ಸ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।
ಯೇ ಚಾಪಿ ಸಚಿವಾಃ ಸ್ತಸ್ಯ ಸಂಶ್ರಿತಾ ಮಾಮಕಂ ವನಮ್ ॥ 55 ॥

ನ ಚ ತೈರಿಹ ವಸ್ತವ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಯಾನ್ತು ಯಥಾಸುಖಮ್ ।
ಯದಿ ತೇಽಪೀ ಹ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಶಪಿಷ್ಯೇ ತಾನಪಿ ಧ್ರುವಮ್ ॥ 56 ॥

ವನೇಽಸ್ಮಿನ್ಮಾಮಕೇ ನಿತ್ಯಂ ಪುತ್ರವತ್ಪರಿರಕ್ಷಿತೇ ।
ಪತ್ರಾಙ್ಕುರವಿನಾಶಾಯ ಫಲಮೂಲಾಭವಾಯ ಚ ॥ 57 ॥

ದಿವಸಶ್ಚಾಸ್ಯ ಮರ್ಯಾದಾ ಯಂ ದ್ರಷ್ಟಾ ಶ್ವೋಽಸ್ಮಿ ವಾನರಮ್ ।
ಬಹುವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸ ವೈ ಶೈಲೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 58 ॥

ತತಸ್ತೇ ವಾನರಾಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಗಿರಂ ಮುನಿಸಮೀರಿತಾಮ್ ।
ನಿಶ್ಚಕ್ರಮುರ್ವನಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಲಿರಬ್ರವೀತ್ ॥ 59 ॥

ಕಿಂ ಭವನ್ತಸ್ಸಮಸ್ತಾಶ್ಚ ಮತಙ್ಗವನವಾಸಿನಃ ।
ಮತ್ಸಮೀಪಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಅಪಿ ಸ್ವಸ್ತಿ ವನೌಕಸಾಮ್ ॥ 60 ॥

ತತಸ್ತೇ ಕಾರಣಂ ಸರ್ವಂ ತದಾ ಶಾಪಂ ಚ ವಾಲಿನಃ ।
ಶಶಂಸುರ್ವಾನರಾಸ್ಸರ್ವೇ ವಾಲಿನೇ ಹೇಮಮಾಲಿನೇ ॥ 61 ॥

ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತದಾ ವಾಲೀ ವಚನಂ ವಾನರೇರಿತಮ್ ।
ಸ ಮಹರ್ಷಿನ್ತದಾಽಸಾದ್ಯ ಯಾಚತೇ ಸ್ಮ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ॥ 62 ॥

ಮಹರ್ಷಿಸ್ತಮನಾದೃತ್ಯ ಪ್ರವಿವೇಶಾಶ್ರಮಂ ತದಾ ।
ಶಾಪಧಾರಣಭೀತಸ್ತು ವಾಲೀ ವಿಹ್ವಲತಾಂ ಗತಃ ॥ 63 ॥

ತತಶ್ಶಾಪಭಯಾದ್ಭೀತ ಋಶ್ಯಮೂಕಂ ಮಹಾಗಿರಿಮ್ ।
ಪ್ರವೇಷ್ಟುಂ ನೇಚ್ಛತಿ ಹರಿರ್ದ್ರಷ್ಟುಂ ವಾಪಿ ನರೇಶ್ವರ ॥ 64 ॥

ತಸ್ಯಾಪ್ರವೇಶಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾಽಹಮಿದಂ ರಾಮ ಮಹಾವನಮ್ ।
ವಿಚರಾಮಿ ಸಹಾಮಾತ್ಯೋ ವಿಷಾದೇನ ವಿವರ್ಜಿತಃ ॥ 65 ॥

ಏಷೋಽಸ್ಥಿನಿಚಯಸ್ತಸ್ಯ ದುನ್ದುಭೇಸ್ಸಮ್ಪ್ರಕಾಶತೇ ।
ವೀರ್ಯೋತ್ಸೇಕಾನ್ನಿರಸ್ತಸ್ಯ ಗಿರಿಕೂಟೋಪಮೋ ಮಹಾನ್ ॥ 66 ॥

ಇಮೇ ಚ ವಿಪುಲಾಸ್ಸಾಲಾಸ್ಸಪ್ತ ಶಾಖಾವಲಮ್ಬಿನಃ ।
ಯತ್ರೈಕಂ ಘಟತೇ ವಾಲೀ ನಿಷ್ಪತ್ರಯಿತುಮೋಜಸಾ ॥ 67 ॥

ಏತದಸ್ಯಾಸಮಂ ವೀರ್ಯಂ ಮಯಾ ರಾಮ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಮ್ ।
ಕಥಂ ತಂ ವಾಲಿನಂ ಹನ್ತುಂ ಸಮರೇ ಶಕ್ಷ್ಯಸೇ ನೃಪ ॥ 68 ॥

ತಥಾ ಬ್ರುವಾಣಂ ಸುಗ್ರೀವಂ ಪ್ರಹಸನ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋಽಬ್ರವೀತ್ ।
ಕಸ್ಮಿನ್ಕರ್ಮಣಿ ನಿರ್ವೃತ್ತೇ ಶ್ರದ್ದಧ್ಯಾ ವಾಲಿನೋ ವಧಮ್ ॥ 69 ॥

ತಮುವಾಚಾಥ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸಪ್ತ ಸಾಲಾನಿಮಾನ್ಪುರಾ ।
ಏವಮೇಕೈಕಶೋ ವಾಲೀ ವಿವ್ಯಾಥಾಥ ಸ ಚಾಸಕೃತ್ ॥ 70 ॥

ರಾಮೋಽಪಿದಾರಯೇದೇಷಾಂ ಬಾಣೇನೈಕೇನ ಚ ದ್ರುಮಮ್ ।
ವಾಲಿನಂ ನಿಹತಂ ಮನ್ಯೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮಸ್ಯ ವಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 71 ॥

ಹತಸ್ಯ ಮಹಿಷಸ್ಯಾಸ್ಥಿ ಪಾದೇನೈಕೇನ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ।
ಉದ್ಯಮ್ಯಾಥ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇಚ್ಚೇತ್ತರಸಾ ದ್ವೇ ಧನುಶ್ಶತೇ ॥ 72 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಸುಗ್ರೀವೋ ರಾಮಂ ರಕ್ತಾನ್ತಲೋಚನಮ್ ।
ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಮುಹೂರ್ತಂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂ ಪುನರೇವ ವಚೋಽಬ್ರವೀತ್ ॥ 73 ॥

ಶೂರಶ್ಚ ಶೂರಘಾತೀ ಚ ಪ್ರಖ್ಯಾತಬಲಪೌರುಷಃ ।
ಬಲವಾನ್ವಾನರೋ ವಾಲೀ ಸಂಯುಗೇಷ್ವಪರಾಜಿತಃ ॥ 74 ॥

ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಚಾಸ್ಯ ಕರ್ಮಾಣಿ ದುಷ್ಕರಾಣಿ ಸುರೈರಪಿ ।
ಯಾನಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಭೀತೋಽಹಮೃಶ್ಯಮೂಕಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ 75 ॥

ತಮಜಯ್ಯಮಧೃಷ್ಯಂ ಚ ವಾನರೇನ್ದ್ರಮಮರ್ಷಣಮ್ ।
ವಿಚಿನ್ತಯನ್ನ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಋಶ್ಯಮೂಕಮಹನ್ವಿಮಮ್ ॥ 76 ॥

ಉದ್ವಿಗ್ನಶ್ಶಙ್ಕಿತಶ್ಚಾಪಿ ವಿಚರಾಮಿ ಮಹಾವನೇ ।
ಅನುರಕ್ತೈಃ ಸಹಾಮಾತ್ಯೈರ್ಹನುಮತ್ಪ್ರಮುಖೈರ್ವರೈಃ ॥ 77 ॥

ಉಪಲಬ್ಧಂ ಚ ಮೇ ಶ್ಲಾಘ್ಯಂ ಸನ್ಮಿತ್ರಂ ಮಿತ್ರವತ್ಸಲ ।
ತ್ವಾಮಹಂ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಹಿಮವನ್ತಮಿವಾಶ್ರಿತಃ ॥ 78 ॥

ಕಿಂ ತು ತಸ್ಯ ಬಲಜ್ಞೋಽಹಂ ದುರ್ಭ್ರಾತುರ್ಬಲಶಾಲಿನಃ ।
ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ತು ಮೇ ವೀರ್ಯಂ ಸಮರೇ ತವ ರಾಘವ ॥ 79 ॥

ನ ಖಲ್ವಹಂ ತ್ವಾಂ ತುಲಯೇ ನಾವಮನ್ಯೇ ನ ಭೀಷಯೇ ।
ಕರ್ಮಭಿಸ್ತಸ್ಯ ಭೀಮೈಸ್ತು ಕಾತರ್ಯಂ ಜನಿತಂ ಮಮ ॥ 80 ॥

ಕಾಮಂ ರಾಘವ ತೇ ವಾಣೀ ಪ್ರಮಾಣಂ ಧೈರ್ಯಮಾಕೃತಿಃ ।
ಸೂಚಯನ್ತಿ ಪರಂ ತೇಜೋ ಭಸ್ಮಚ್ಛನ್ನಮಿವಾನಲಮ್ ॥ 81 ॥

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಮಥೋ ರಾಮಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹರಿಂ ಪ್ರಭುಃ ॥ 82 ॥

ಯದಿ ನ ಪ್ರತ್ಯಯೋಽಸ್ಮಾಸು ವಿಕ್ರಮೇ ತವ ವಾನರ ।
ಪ್ರತ್ಯಯಂ ಸಮರೇ ಶ್ಲಾಘ್ಯಮಹಮುತ್ಪಾದಯಾಮಿ ತೇ ॥ 83 ॥

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ತು ಸುಗ್ರೀವಂ ಸಾನ್ತ್ವಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಪೂರ್ವಜಃ ।
ರಾಘವೋ ದುನ್ದುಭೇಃ ಕಾಯಂ ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ಲೀಲಯಾ ॥ 84 ॥

ತೋಲಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಬಾಹುಶ್ಚಿಕ್ಷೇಪ ದಶಯೋಜನಮ್ ।
ಅಸುರಸ್ಯ ತನುಂ ಶುಷ್ಕಂ ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠೇನ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 85 ॥

ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತಃ ಕಾಯಂ ಸುಗ್ರೀವಃ ಪುನರಬ್ರವೀತ್ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ರಾಮಮಿದಂ ವಚನಮರ್ಥವತ್ ॥ 86 ॥

ಆರ್ದ್ರಸ್ಸಮಾಂಸಃ ಪ್ರತ್ಯಗ್ರಃ ಕ್ಷಿಪ್ತಃ ಕಾಯಃ ಪುರಾ ಸಖೇ ॥ 87 ॥

ಲಘುಸ್ಸಮ್ಪ್ರತಿ ನಿರ್ಮಾಂಸ ಸ್ತೃಣಭೂತಶ್ಚ ರಾಘವ ।
ಪರಿಶ್ರಾನ್ತೇನ ಮತ್ತೇನ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಮೇ ವಾಲಿನಾ ತದಾ ॥ 88 ॥

ಕ್ಷಿಪ್ತಮೇವಂ ಪ್ರಹರ್ಷೇಣ ಭವತಾ ರಘುನನ್ದನ ।
ನಾತ್ರ ಶಕ್ಯಂ ಬಲಂ ಜ್ಞಾತುಂ ತವ ವಾ ತಸ್ಯ ವಾಽಧಿಕಮ್ ।
ಆರ್ದ್ರಂ ಶುಷ್ಕಮಿತಿ ಹ್ಯೇತತ್ಸುಮಹದ್ರಾಘವಾನ್ತರಮ್ ॥ 89 ॥

ಸ ಏವ ಸಂಶಯಸ್ತಾತ ತವ ತಸ್ಯ ಚ ಯದ್ಬಲೇ ॥ 90 ॥

ಸಾಲಮೇಕಂ ತು ನಿರ್ಭಿದ್ಯಾ ಭವೇದ್ವ್ಯಕ್ತಿರ್ಬಲಾಬಲೇ ।
ಕೃತ್ವೇದಂ ಕಾರ್ಮುಕಂ ಸಜ್ಯಂ ಹಸ್ತಿಹಸ್ತ ಮಿವಾತತಮ್ ॥ 91 ॥

ಆಕರ್ಣಪೂರ್ಣಮಾಯಮ್ಯ ವಿಸೃಜಸ್ವ ಮಹಾಶರಮ್ ।
ಇಮಂ ಹಿ ಸಾಲಂ ಸಹಿತ ಸ್ತ್ವಯಾ ಶರೋ ನ ಸಂಶಯೋಽತ್ರಾಸ್ತಿ ವಿದಾರಯಿಷ್ಯತಿ ।
ಅಲಂ ವಿಮರ್ಶೇನ ಮಮ ಪ್ರಿಯಂ ಧ್ರುವಂ ಕುರುಷ್ವ ರಾಜಾತ್ಮಜ ಶಾಪಿತೋ ಮಯಾ ॥ 92 ॥

ಯಥಾ ಹಿ ತೇಜಸ್ಸು ವರಸ್ಸದಾ ರವಿ ರ್ಯಥಾ ಹಿ ಶೈಲೋ ಹಿಮವಾನ್ಮಹಾದ್ರಿಷು ।
ಯಥಾ ಚತುಷ್ಪಾತ್ಸು ಚ ಕೇಸರೀ ವರ ಸ್ತಥಾ ನರಣಾಮಸಿ ವಿಕ್ರಮೇ ವರಃ ॥ 93 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಾದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥




Browse Related Categories: