ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತೋ ಭೂತೋಪಸೃಷ್ಟೇವ ವೇಪಮಾನಾ ಪುನಃ ಪುನಃ ।
ಧರಣ್ಯಾಂ ಗತಸತ್ತ್ವೇವ ಕೌಸಲ್ಯಾ ಸೂತಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ನಯ ಮಾಂ ಯತ್ರ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಸ್ಸೀತಾ ಯತ್ರ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ತಾನ್ವಿನಾ ಕ್ಷಣಮಪ್ಯತ್ರ ಜೀವಿತುಂ ನೋತ್ಸಹೇಹ್ಯಹಮ್ ॥ 2 ॥
ನಿವರ್ತಯ ರಥಂ ಶೀಘ್ರಂ ದಣ್ಡಕಾನ್ನಯ ಮಾಮಪಿ ।
ಅಥ ತಾನ್ನಾನುಗಚ್ಛಾಮಿ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಮಕ್ಷಯಮ್ ॥ 3 ॥
ಬಾಷ್ಪವೇಗೋಪಹತಯಾ ಸ ವಾಚಾ ಸಜ್ಜಮಾನಯಾ ।
ಇದಮಾಶ್ವಾಸಯನ್ದೇವೀಂ ಸೂತಃ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರಬ್ರವೀತ್ ॥ 4 ॥
ತ್ಯಜ ಶೋಕಂ ಚ ಮೋಹಂ ಚ ಸಮ್ಭ್ರಮಂ ದುಃಖಜಂ ತಥಾ ।
ವ್ಯವಧೂಯ ಚ ಸನ್ತಾಪಂ ವನೇ ವತ್ಸ್ಯತಿ ರಾಘವಃ ॥ 5 ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚಾಪಿ ರಾಮಸ್ಯ ಪಾದೌ ಪರಿಚರನ್ವನೇ ।
ಆರಾಧಯತಿ ಧರ್ಮಜ್ಞಃ ಪರಲೋಕಂ ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ॥ 6 ॥
ವಿಜನೇಽಪಿ ವನೇ ಸೀತಾ ವಾಸಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಗೃಹೇಷ್ವಿವ ।
ವಿಸ್ರಮ್ಭಂ ಲಭತೇಽಭೀತಾ ರಾಮೇ ಸನ್ನ್ಯಸ್ತಮಾನಸಾ ॥ 7 ॥
ನಾಸ್ಯಾ ದೈನ್ಯಂ ಕೃತಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಮಪಿ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ।
ಉಚಿತೇವ ಪ್ರವಾಸಾನಾಂ ವೈದೇಹೀ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮಾ ॥ 8 ॥
ನಗರೋಪವನಂ ಗತ್ವಾ ಯಥಾ ಸ್ಮರಮತೇ ಪುರಾ ।
ತಥೈವ ರಮತೇ ಸೀತಾ ನಿರ್ಜನೇಷು ವನೇಷ್ವಪಿ ॥ 9 ॥
ಬಾಲೇವ ರಮತೇ ಸೀತಾಽಬಾಲಚನ್ದ್ರನಿಭಾನನಾ ।
ರಾಮಾ ರಾಮೇ ಹ್ಯಧೀನಾತ್ಮಾ ವಿಜನೇಽಪಿ ವನೇ ಸತೀ ॥ 10 ॥
ತದ್ಗತಂ ಹೃದಯಂ ಹ್ಯಸ್ಯಾಸ್ತದಧೀನಂ ಚ ಜೀವಿತಮ್ ।
ಅಯೋಧ್ಯಾಪಿ ಭವೇಽತ್ತಸ್ಯಾ ರಾಮಹೀನಾ ತದಾ ವನಮ್ ॥ 11 ॥
ಪರಿಪೃಚ್ಛತಿ ವೈದೇಹೀ ಗ್ರಾಮಾಂಶ್ಚ ನಗರಾಣಿ ಚ ।
ಗತಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನದೀನಾಂ ಚ ಪಾದಪಾನ್ವಿವಿಧಾನಪಿ ॥ 12 ॥
ರಾಮಂ ಹಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ವಾಪಿ ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಾನಾತಿ ಜಾನಕೀ ।
ಅಯೋಧ್ಯಾ ಕ್ರೋಶಮಾತ್ರೇ ತು ವಿಹಾರಮಿವ ಸಂಶ್ರಿತಾ ॥ 13 ॥
ಇದಮೇವ ಸ್ಮರಾಮ್ಯಸ್ಯಾಸ್ಸಹಸೈವೋಪಜಲ್ಪಿತಮ್ ।
ಕೈಕೇಯೀ ಸಂಶ್ರಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ನೇದಾನೀಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮಾ ॥ 14 ॥
ಧ್ವಂಸಯಿತ್ವಾ ತು ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ಪ್ರಮಾದಾತ್ಪರ್ಯುಪತ್ಸ್ಥಿತಮ್ ।
ಹ್ಲಾದನಂ ವಚನಂ ಸೂತೋ ದೇವ್ಯಾ ಮಧುರಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 15 ॥
ಅಧ್ವನಾ ವಾತವೇಗೇನ ಸಮ್ಭ್ರಮೇಣಾಽಽತಪೇನ ಚ ।
ನ ವಿಗಚ್ಛತಿ ವೈದೇಹ್ಯಾಶ್ಚನ್ದ್ರಾಂಶು ಸದೃಶೀ ಪ್ರಭಾ ॥ 16 ॥
ಸದೃಶಂ ಶತಪತ್ರಸ್ಯ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರೋಪಮಪ್ರಭಮ್ ।
ವದನಂ ತದ್ವದಾನ್ಯಾಯಾ ವೈದೇಹ್ಯಾ ನ ವಿಕಮ್ಪತೇ ॥ 17 ॥
ಅಲಕ್ತರಸರಕ್ತಾಭಾವಲಕ್ತರಸವರ್ಜಿತೌ ।
ಅದ್ಯಾಪಿ ಚರಣೌ ತಸ್ಯಾಃ ಪದ್ಮಕೋಶಸಮಪ್ರಭೌ ॥ 18 ॥
ನೂಪುರೋದ್ಘುಷ್ಟಹೇಲೇವ ಖೇಲಂ ಗಚ್ಛತಿ ಭಾಮಿನೀ ।
ಇದಾನೀಮಪಿ ವೈದೇಹೀ ತದ್ರಾಗಾನ್ನಯಸ್ತ ಭೂಷಣಾ ॥ 19 ॥
ಗಜಂ ವಾ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಸಿಂಹಂ ವಾ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ವಾ ವನಮಾಶ್ರಿತಾ ।
ನಾಽಹಾರಯತಿ ಸನ್ತ್ರಾಸಂ ಬಾಹೂ ರಾಮಸ್ಯ ಸಂಶ್ರಿತಾ ॥ 20 ॥
ನ ಶೋಚ್ಯಾಸ್ತೇ ನ ಚಾತ್ಮನಶ್ಶೋಚ್ಯೋ ನಾಪಿ ಜನಾಧಿಪಃ ।
ಇದಂ ಹಿ ಚರಿತಂ ಲೋಕೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸ್ಯತಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ ॥ 21 ॥
ವಿಧೂಯ ಶೋಕಂ ಪರಿಹೃಷ್ಟಮಾನಸಾ ಮಹರ್ಷಿಯಾತೇ ಪಥಿ ಸುವ್ಯವತ್ಸ್ಥಿತಾಃ ।
ವನೇರತಾ ವನ್ಯಫಲಾಶನಾಃ ಪಿತುಶ್ಶುಭಾಂ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಂ ಪರಿಪಾಲಯನ್ತಿ ತೇ ॥ 22 ॥
ತಥಾಪಿ ಸೂತೇನ ಸುಯುಕ್ತವಾದಿನಾ ನಿವಾರ್ಯಮಾಣಾ ಸುತಶೋಕಕರ್ಶಿತಾ ।
ನ ಚೈವ ದೇವೀ ವಿರರಾಮ ಕೂಜಿತಾತ್ಪ್ರಿಯೇತಿ ಪುತ್ರೇತಿ ಚ ರಾಘವೇತಿ ಚ ॥ 23 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
