ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರ್ಯಾಶೀತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ರಾಘವಶ್ಚಾಪಿವಿಪುಲನ್ತಂರಾಕ್ಷಸವನೌಕಸಾಮ್ ।
ಶ್ರುತ್ವಾಸಙ್ಗ್ರಾಮನಿರ್ಘೋಷಞ್ಜಾಮ್ಬವನ್ತಮುವಾಚ ಹ ॥ 1 ॥
ಸೌಮ್ಯನೂನಂಹನುಮತಾಕೃತಙ್ಕರ್ಮಸುದುಷ್ಕರಮ್ ।
ಶ್ರೂಯತೇ ಚ ಯಥಾಭೀಮಸ್ಸುಮಹಾವಾಯುಧಸ್ವನಃ ॥ 2 ॥
ತದ್ಗಚ್ಛಕುರುಸಾಹಾಯ್ಯಂಸ್ವಬಲೇನಾಭಿಸಮ್ವೃತಃ ।
ಕ್ಷಿಪ್ರಮಕ್ಷಪತೇತಸ್ಯಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ಯಯುಧ್ಯತಃ ॥ 3 ॥
ಋಕ್ಷರಾಕ್ಷಸ್ತಥೋಕ್ತಸ್ತುಸ್ವೇನಾನೀಕೇನಸಮ್ವೃತಃ ।
ಆಗಚ್ಛತ್ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರಂಹನೂಮಾನ್ಯತ್ರವಾನರಃ ॥ 4 ॥
ಅಥಾಯಾನ್ತಂಹನೂಮನ್ತನ್ದದರ್ಶರ್ಕ್ಷಪತಿಪಥಿ ।
ವಾನರೈಃಕೃತಸಙ್ಗ್ರಾಮೈಶ್ಶ್ವಸದ್ಭಿರಭಿಸಮ್ವೃತಮ್ ॥ 5 ॥
ದೃಷ್ಟಾಪಥಿಹನೂಮಾಂಶ್ಚತದೃಕ್ಷಬಲಮುದ್ಯತಮ್ ।
ನೀಲಮೇಘನಿಭಮ್ಭೀಮಂಸನ್ನಿವಾರ್ಯನ್ಯವರ್ತತ ॥ 6 ॥
ಸ ತೇನಸಹಸೈನ್ಯೇನಸನ್ನಿಕರ್ಷಮ್ಮಹಾಯಶಾಃ ।
ಶೀಘ್ರಮಾಗಮ್ಯರಾಮಾಯದುಃಖಿತೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 7 ॥
ಸಮರೇಯುಧ್ಯಮಾನಾನಾಮಸ್ಮಾಕಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷತಾಮ್ಪುರಃ ।
ಜಘಾನರುದತೀಂಸೀತಾಮಿನ್ದ್ರಜಿದ್ರಾವಣಾತ್ಮಜಃ ॥ 8 ॥
ಉದ್ಭ್ರಾನ್ತಚಿತ್ತಸ್ತಾನ್ದೃಷ್ಟವಾವಿಷಣ್ಣೋಽಹಮರಿನ್ದಮಃ ।
ತದಹಮ್ಭವತೋವೃತಂವಿಜ್ಞಾಪಯಿತುಮಾಗತಃ ॥ 9 ॥
ತಸ್ಯತದ್ವಚನಂಶ್ರುತ್ವಾರಾಘವಶ್ಶೋಕಮೂರ್ಚಿತಃ ।
ನಿಪಪಾತತದಾಭೂಮೌಛಿನ್ನಮೂಲಂಇವದ್ರುಮಃ ॥ 10 ॥
ತಮ್ಭೂಮೌದೇವಸಙ್ಕಾಶಮ್ಪತಿತನ್ದೃಶ್ಯರಾಘವಮ್ ।
ಅಭಿಪೇತುಸ್ಸಮುತ್ಪತ್ಯಸರ್ವತಃಕಪಿಸತ್ತಮಾಃ ॥ 11 ॥
ಆಸಿಞ್ಚನ್ ಸಲಿಲೈಶ್ಚೈನಮ್ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಸುಗನ್ಧಿಭಿಃ ।
ಪ್ರದಹನ್ತಮಾನಾಸಾದ್ಯಂಸಹಸಾಗ್ನಿಮಿವೋದ್ಯತಮ್ ॥ 12 ॥
ತಂಲಕ್ಷ್ಮಣೋಽಥಬಾಹುಭ್ಯಾಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯಸುದುಃಖಿತಃ ।
ಉವಾಚರಾಮಮಸ್ವಸ್ಥಂವಾಕ್ಯಂಹೇತ್ವರ್ಥಸಮ್ಯುತಮ್ ॥ 13 ॥
ಶುಭೇವರ್ತ್ಮನಿತಿಷ್ಠನ್ತನ್ತ್ವಾಮಾರ್ಯವಿಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಮ್ ।
ಅನರ್ಥೇಭ್ಯೋ ನ ಶಕ್ನೋತಿತ್ರಾತುನ್ಧರ್ಮೋನಿರರ್ಥಕಃ ॥ 14 ॥
ಭೂತಾನಾಂಸ್ಥಾವಾರಾಣಾಂ ಚ ಜಙ್ಗಮಾನಾಂ ಚ ದರ್ಶನಮ್ ।
ಯಥಾಸ್ತಿ ನ ತಥಾಧರ್ಮಸ್ತೇನನಾಸ್ತೀತಿಮೇಮತಿಃ ॥ 15 ॥
ಯಥೈವಸ್ಥಾವರಂವ್ಯಕ್ತಞ್ಜಙ್ಗಮಂ ನ ತಥಾವಿಧಮ್ ।
ನಾಯಮರ್ಥಸ್ತಥಾಯುಕ್ತಸ್ತ್ವದ್ವಿಧೋ ನ ವಿಪದ್ಯತೇ ॥ 16 ॥
ಯದ್ಯಧರ್ಮೋಭವೇದ್ಭೂತೋರಾವಣೋನರಕಂವ್ರಜೇತ್ ।
ಭವಾಂಶ್ಚಧರ್ಮಸಮ್ಯುಕ್ತೋನೈವಂವ್ಯಸನಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ 17 ॥
ತಸ್ಯ ಚ ವ್ಯಸನಾಭಾವಾದ್ವ್ಯಸನಞ್ಚಾಗತೇತ್ವಯಿ ।
ಧರ್ಮೋಭವತ್ಯಧರ್ಮಶ್ಚಪರಸ್ಪರವಿರೋಧಿನೌ ॥ 18 ॥
ಧರ್ಮೇಣೋಪಲಭೇದ್ಧರ್ಮಮಧರ್ಮಞ್ಚಾಪ್ಯಧರ್ಮತಃ ।
ಯದ್ಯಧರ್ಮೇಣಯುಜ್ಯೇಯುರ್ಯೇಷ್ವಧರ್ಮಃಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ ॥ 19 ॥
ಯದಿಧರ್ಮೇಣವಿಯುಜ್ಯೇರನ್ನಧರ್ಮರುಚಯೋಜನಾಃ ।
ಧರ್ಮೇಣಚರತಾನ್ಧರ್ಮಞ್ಚೈಷಾನ್ಧರ್ಮಫಲಮ್ಭವೇತ್ ॥ 20 ॥
ಯಸ್ಮಾದರ್ಥಾವಿವರ್ಧನ್ತೇಯೇಷ್ವಧರ್ಮಃಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ ।
ಕ್ಲಿಶ್ಯನ್ತೇಧರ್ಮಶೀಲಾಶ್ಚತಸ್ಮಾದೇತೌನಿರರ್ಥಕೌ ॥ 21 ॥
ವಧ್ಯನ್ತೇಪಾಪಕರ್ಮಾಣೋಯದ್ಯಧರ್ಮೇಣರಾಘವ ।
ವಧಕರ್ಮಹತೋಽಧರ್ಮಃ ಸ ಹತಃಕಿಂವಧಿಷ್ಯತಿ ॥ 22 ॥
ಅಥವಾವಿಹಿತೇನಾಯಂಹನ್ಯತೇಹನ್ತಿವಾಪರಮ್ ।
ವಿಧಿರಾಲಿಪ್ಯತೇತೇನ ನ ಸ ಪಾಪೇನಕರ್ಮಣಾ ॥ 23 ॥
ಅದೃಷ್ಟಪ್ರತಿಕಾರೇಣತ್ವವ್ಯಕ್ತೇನಾಸತಾಸತಾ ।
ಕಥಂಶಕ್ಯಮ್ಪರಮ್ಪ್ರಾಪ್ತುನ್ಧರ್ಮೇಣಾರಿವಿಕರ್ಷಣ ॥ 24 ॥
ಯದಿಸತ್ಸ್ಯಾತ್ಸತಾಮ್ಮುಖ್ಯನಾಸತ್ಸ್ಯತ್ತವಕಿಞ್ಚನ ।
ತ್ವಯಾಯದೀದೃಶಮ್ಪ್ರಾಪ್ತನ್ತಸ್ಮಾತ್ಸನ್ನೋಪಪದ್ಯತೇ ॥ 25 ॥
ಬಲಸ್ಯ ಯದಿ ಚೇದ್ಧರ್ಮೋ ಗುಣಭೂತಃ ಪರಾಕ್ರಮೇ ।
ಧರ್ಮಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ವರ್ತಸ್ವ ಯಥಾ ಧರ್ಮೇ ತಥಾ ಬಲೇ ॥ 26 ॥
ಬಲಸ್ಯಯದಿಚೇದ್ಧರ್ಮೋಗುಣಭೂತಃಪರಾಕ್ರಮೇ ।
ಧರ್ಮಮುತ್ಸೃಜ್ಯವರ್ತಸ್ವಯಥಾಧರ್ಮೇತಥಾಬಲೇ ॥ 27 ॥
ಅಥಚೇತ್ಸತ್ಯವಚನನ್ಧರ್ಮಃ ಕಿಲಪರನ್ತಪ ।
ಅನೃತಸ್ತ್ವಯ್ಯಕರುಣಃಕಿಂ ನ ಬದ್ಧಸ್ತ್ವಯಾಪಿತಾ ॥ 28 ॥
ಅಧರ್ಮಸಂಶ್ರಿತೋ ಧರ್ಮೋ ವಿನಾಶಯತಿ ರಾಘವ ।
ಸರ್ವಮೇತದ್ಯಥಾಕಾಮಂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಕುರುತೇ ನರಃ ॥ 29 ॥
ಅಧರ್ಮಸಂಶ್ರಿತೋಧರ್ಮೋವಿನಾಶಯತಿರಾಘವ ।
ಸರ್ವಮೇತದ್ಯಥಾಕಾಮಙ್ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಕುರುತೇನರಃ ॥ 30 ॥
ಮಮಚೇದಮ್ಮತನ್ತಾತಧರೋಽಯಮಿತಿರಾಘವ ।
ಧರ್ಮಮೂಲನ್ತ್ವಯಾಛಿನ್ನಂರಾಜ್ಯಮುತ್ಸೃಜತಾತದಾ ॥ 31 ॥
ಅರ್ಥೇಭ್ಯೋಹಿಪ್ರವೃದ್ಧೇಭ್ಯಃಸಮ್ವೃತ್ತೇಭ್ಯಸ್ತತಸ್ತತಃ ।
ಕ್ರಿಯಾಃಸರ್ವಾಃಪ್ರವರ್ತನ್ತೇಪರ್ವತೇಭ್ಯಃಇವಾಪಗಾಃ ॥ 32 ॥
ಅರ್ಥೇನಹಿವಿಮುಕ್ತಸ್ಯಪುರುಷಸ್ಯಾಲ್ಪಚೇತಸಃ ।
ವಿಚ್ಛಿದ್ಯನ್ತೇಕ್ರಿಯಾಸ್ಸರ್ವಾಗ್ರೀಷ್ಮೇಕುಸರಿತೋಯಥಾ ॥ 33 ॥
ಸೋಽಯಮರ್ಥಮ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯಸುಖಕಾಮಃಸುಖೈಧಿತಃ ।
ಪಾಪಮಾರಭತೇಕರ್ತುನ್ತದಾದೋಷಃಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ 34 ॥
ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ತಸ್ಯಮಿತ್ರಾಣಿಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ಯಸ್ಯಬಾನ್ಧವಾಃ ।
ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ಸಪುಮಾನ್ಲೋಕೇಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಃ ಸ ಚ ಪಣ್ಡಿತಃ ॥ 35 ॥
ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ಸ ಚ ವಿಕ್ರಾನ್ತೋಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ಸ ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ।
ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ಸಮಹಾಭಾಗೋಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಸ್ಸಮಹಾಗುಣಃ ॥ 36 ॥
ಅರ್ಥಸ್ಯೈತೇಪರಿತ್ಯಾಗೇದೋಷಾಃಪ್ರವ್ಯಾಹೃತಾಮಯಾ ।
ರಾಜ್ಯಮುತ್ಸೃಜತಾವೀರಯೇನಬುದ್ಧಿಸ್ತ್ವಯಾಕೃತಾ ॥ 37 ॥
ಯಸ್ಯಾರ್ಥಾಃಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥಾಸ್ತಸ್ಯಸರ್ವಮ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್ ।
ಅಧನೇನಾರ್ಥಕಾಮೇನನಾರ್ಥಶ್ಶಕ್ಯೋವಿಚಿನ್ವತಾ ॥ 38 ॥
ಹರ್ಷಃಕಾಮಶ್ಚದರ್ಪಶ್ಚಧರ್ಮಃಕ್ರೋಧಶ್ಶಮೋದಮಃ ।
ಅರ್ಥಾದೇತಾನಿಸರ್ವಾಣಿಪ್ರವರ್ತನ್ತೇನರಾಧಿಪ ॥ 39 ॥
ಯೇಷಾನ್ನಶ್ಯತ್ಯಯಂಲೋಕಶ್ಚರತಾನ್ಧರ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್ ।
ತೇಽರ್ಥಾಸ್ತ್ವಯಿ ನ ದೃಶ್ಯನ್ತೇದುರ್ದಿನೇಷುಯಥಾಗ್ರಹಾಃ ॥ 40 ॥
ತ್ವಯಿಪ್ರವ್ರಜಿತೇವೀರಗುರೋಶ್ಚವಚನೇಸ್ಥಿತೇ ।
ರಕ್ಷಸಾಪಹೃತಾಭಾರ್ಯಾಪ್ರಾಣೈಃಪ್ರಿಯತರಾತವ ॥ 41 ॥
ತದದ್ಯವಿಪುಲಂವೀರದುಃಖಮಿನ್ದ್ರಜಿತಾಕೃತಮ್ ।
ಕರ್ಮಣಾವ್ಯಪನೇಷ್ಯಾಮಿತಸ್ಮಾದುತ್ತಿಷ್ಠರಾಘವ ॥ 42 ॥
ಉತ್ಥಿಷ್ಠನರಶಾರ್ದೂಲದೀರ್ಘಬಾಹೋಧೃತವ್ರತ ।
ಕಿಮಾತ್ಮಾನಮ್ಮಹಾತ್ಮಾನಮ್ಮಾತ್ಮಾನಂ ನ ಬುಧ್ಯಸೇ ॥ 43 ॥
ಅಯಮನಘತವೋದಿತಃಪ್ರಿಯಾರ್ಥಞ್ಜನಕಸುತಾನಿಧನನ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯರುಷ್ಟಃ ।
ಸರಥಗಜಹಯಾಂಸರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಾಮ್ಭೃಶಮಿಷುಭಿರ್ವಿನಿಪಾತಯಾಮಿಲಙ್ಕಾಮ್ ॥ 44 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರ್ಯಾಶೀತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
