ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತ್ವರಮಾಣಸ್ತತೋ ಗತ್ವಾ ಜನಸ್ಥಾನಾದಕಮ್ಪನಃ ।
ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಲಙ್ಕಾಂ ವೇಗೇನ ರಾವಣಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ಜನಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತಾ ರಾಜನ್ರಾಕ್ಷಸಾ ಬಹವೋ ಹತಾಃ ।
ಖರಶ್ಚ ನಿಹತಸ್ಸಙ್ಖ್ಯೇ ಕಥಞ್ಚಿದಹಮಾಗತಃ ॥ 2 ॥
ಏವಮುಕ್ತೋ ದಶಗ್ರೀವಃ ಕ್ರುದ್ಧ ಸ್ಸಂರಕ್ತಲೋಚನಃ ।
ಅಕಮ್ಪನಮುವಾಚೇದಂ ನಿರ್ದಹನ್ನಿವ ಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 3 ॥
ಕೇನ ರಮ್ಯಂ ಜನಸ್ಥಾನಂ ಹತಂ ಮಮ ಪರಾಸುನಾ ।
ಕೋ ಹಿ ಸರ್ವೇಷು ಲೋಕೇಷು ಗತಿಂ ಚಾಧಿಗಮಿಷ್ಯತಿ ॥ 4 ॥
ನ ಹಿ ಮೇ ವಿಪ್ರಿಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಶಕ್ಯಂ ಮಘವತಾ ಸುಖಮ್ ।
ಪ್ರಾಪ್ತುಂ ವೈಶ್ರವಣೇನಾಪಿ ನ ಯಮೇನ ನ ವಿಷ್ಣುನಾ ॥ 5 ॥
ಕಾಲಸ್ಯ ಚಾಪ್ಯಹಂ ಕಾಲೋ ದಹೇಯಮಪಿ ಪಾವಕಮ್ ।
ಮೃತ್ಯುಂ ಮರಣಧರ್ಮೇಣ ಸಂಯೋಜಯಿತುಮುತ್ಸಹೇ ॥ 6 ॥
ದಹೇಯಮಪಿ ಸಙ್ಕೃದ್ಧಸ್ತೇಜಸಾಽದಿತ್ಯಪಾವಕೌ ।
ವಾತಸ್ಯ ತರಸಾ ವೇಗಂ ನಿಹನ್ತುಮಹಮುತ್ಸಹೇ ॥ 7 ॥
ತಥಾ ಕ್ರುದ್ಧಂ ದಶಗ್ರೀವಂ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಕಮ್ಪನಃ ।
ಭಯಾತ್ಸನ್ದಿಗ್ಧಯಾ ವಾಚಾ ರಾವಣಂ ಯಾಚತೇಽಭಯಮ್ ॥ 8 ॥
ದಶಗ್ರೀವೋಽಭಯಂ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರದದೌ ರಕ್ಷಸಾಂ ವರಃ ।
ಸ ವಿಸ್ರಬ್ಧೋಽಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಮಸನ್ದಿಗ್ಧಮಕಮ್ಪನಃ ॥ 9 ॥
ಪುತ್ರೋ ದಶರಥಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಸಿಂಹಸಂಹನನೋ ಯುವಾ ।
ರಾಮೋ ನಾಮ ವೃಷಸ್ಕನ್ಧೋ ವೃತ್ತಾಯತಮಹಾಭುಜಃ ॥ 10 ॥
ವೀರಃ ಪೃಥುಯಶಾಶ್ಶ್ರೀಮಾನತುಲ್ಯಬಲವಿಕ್ರಮಃ ।
ಹತಂ ತೇನ ಜನಸ್ಥಾನಂ ಖರಶ್ಚ ಸಹ ದೂಷಣಃ ॥ 11 ॥
ಅಕಮ್ಪನವಚ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ।
ನಾಗೇನ್ದ್ರ ಇವ ನಿಶ್ವಸ್ಯ ವಚನಂ ಚೇದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 12 ॥
ಸ ಸುರೇನ್ದ್ರೇಣ ಸಂಯುಕ್ತೋ ರಾಮಸ್ಸರ್ವಾಮರೈಸ್ಸಹ ।
ಉಪಯಾತೋ ಜನಸ್ಥಾನಂ ಬ್ರೂಹಿ ಕಚ್ಚಿದಕಮ್ಪನ ॥ 13 ॥
ರಾವಣಸ್ಯ ಪುನರ್ವಾಕ್ಯಂ ನಿಶಮ್ಯ ತದಕಮ್ಪನಃ ।
ಆಚಚಕ್ಷೇ ಬಲಂ ತಸ್ಯ ವಿಕ್ರಮಂ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 14 ॥
ರಾಮೋ ನಾಮ ಮಹಾತೇಜಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ಸರ್ವಧನುಷ್ಮತಾಮ್ ।
ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಃ ಪುರನ್ದರಸಮೋ ಯುಧಿ ॥ 15 ॥
ತಸ್ಯಾನುರೂಪೋ ಬಲವಾನ್ರಕ್ತಾಕ್ಷೋ ದನ್ದುಭಿಸ್ವನಃ ।
ಕನೀಯಾನ್ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ನಾಮ ಭ್ರಾತಾ ಶಶಿನಿಭಾನನಃ ॥ 16 ॥
ಸ ತೇನ ಸಹ ಸಂಯುಕ್ತಃ ಪಾವಕೇನಾನಿಲೋ ಯಥಾ ।
ಶ್ರೀಮಾನ್ರಾಜವರಸ್ತೇನ ಜನಸ್ಥಾನಂ ನಿಪಾತಿತಮ್ ॥ 17 ॥
ನೈವ ದೇವಾ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ।
ಶರಾ ರಾಮೇಣ ತೂತ್ಸೃಷ್ಟಾ ರುಕ್ಮಪುಙ್ಖಾಃ ಪತತ್ರಿಣಃ ॥ 18 ॥
ಸರ್ಪಾಃ ಪಞ್ಚಾನನಾ ಭೂತ್ವಾ ಭಕ್ಷಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ರಾಕ್ಷಸಾನ್ ।
ಯೇನ ಯೇನ ಚ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ರಾಕ್ಷಸಾ ಭಯಕರ್ಶಿತಾಃ ॥ 19 ॥
ತೇನ ತೇನ ಸ್ಮ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ರಾಮಮೇವಾಗ್ರತಃ ಸ್ಥಿತಮ್ ।
ಇತ್ಥಂ ವಿನಾಶಿತಂ ತೇನ ಜನಸ್ಥಾನಂ ತವಾನಘ ॥ 20 ॥
ಅಕಮ್ಪನವಚಶ್ರುತ್ವಾ ರಾವಣೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಜನಸ್ಥಾನಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಹನ್ತುಂ ರಾಮಂ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ॥ 21 ॥
ಅಥೈವಮುಕ್ತೇ ವಚನೇ ಪ್ರೋವಾಚೇದಮಕಮ್ಪನಃ ।
ಶೃಣು ರಾಜನ್ಯಥಾವೃತ್ತಂ ರಾಮಸ್ಯ ಬಲಪೌರುಷಮ್ ॥ 22 ॥
ಅಸಾಧ್ಯಃ ಕುಪಿತೋ ರಾಮೋ ವಿಕ್ರಮೇಣ ಮಹಾಯಶಾಃ ।
ಆಪಗಾಯಾಸ್ಸುಪೂರ್ಣಾಯಾ ವೇಗಂ ಪರಿಹರೇಚ್ಛರೈಃ ॥ 23 ॥
ಸತಾರಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರಂ ನಭಶ್ಚಾಪ್ಯವಸಾದಯೇತ್ ।
ಅಸೌ ರಾಮಸ್ತು ಸೀದನ್ತೀಂ ಶ್ರೀಮಾನಭ್ಯುದ್ಧರೇನ್ಮಹೀಮ್ ॥ 24 ॥
ಭಿತ್ತ್ವಾ ವೇಲಾಂ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಲೋಕಾನಾಪ್ಲಾವಯೇದ್ವಿಭುಃ ।
ವೇಗಂ ವಾಪಿ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ವಾಯುಂ ವಾ ವಿಧಮೇಚ್ಛರೈಃ ॥ 25 ॥
ಸಂಹೃತ್ಯ ವಾ ಪುನರ್ಲೋಕಾನ್ವಿಕ್ರಮೇಣ ಮಹಾಯಶಾಃ ।
ಶಕ್ತಸ್ಸಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರಃ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಪುನರಪಿ ಪ್ರಜಾಃ ॥ 26 ॥
ನ ಹಿ ರಾಮೋ ದಶಗ್ರೀವ ಶಕ್ಯೋ ಜೇತುಂ ತ್ವಯಾ ಯುಧಿ ।
ರಕ್ಷಸಾಂ ವಾಪಿ ಲೋಕೇನ ಸ್ವರ್ಗಃ ಪಾಪಜನೈರಿವ ॥ 27 ॥
ನ ತಂ ವಧ್ಯಮಹಂ ಮನ್ಯೇ ಸರ್ವೈರ್ದೇವಾಸುರೈರಪಿ ।
ಅಯಂ ತಸ್ಯ ವಧೋಪಾಯಸ್ತನ್ಮಮೈಕಮನಾಶ್ಶೃಣು ॥ 28 ॥
ಭಾರ್ಯಾ ತಸ್ಯೋತ್ತಮಾ ಲೋಕೇ ಸೀತಾ ನಾಮ ಸುಮಧ್ಯಮಾ ।
ಶ್ಯಾಮಾ ಸಮವಿಭಕ್ತಾಙ್ಗೀ ಸ್ತ್ರೀರತ್ನಂ ರತ್ನಭೂಷಿತಾ ॥ 29 ॥
ನೈವ ದೇವೀ ನ ಗನ್ಧರ್ವೀ ನಾಪ್ಸರಾ ನಾಪಿ ದಾನವೀ ।
ತುಲ್ಯಾ ಸೀಮನ್ತಿನೀ ತಸ್ಯಾ ಮಾನುಷೀಷು ಕುತೋ ಭವೇತ್ ॥ 30 ॥
ತಸ್ಯಾಪಹರ ಭಾರ್ಯಾನ್ತ್ವಂ ಪ್ರಮಥ್ಯ ತು ಮಹಾವನೇ ।
ಸೀತಯಾ ರಹಿತಃ ಕಾಮೀ ರಾಮೋ ಹಾಸ್ಯತಿ ಜೀವಿತಮ್ ॥ 31 ॥
ಅರೋಚಯತ ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ।
ಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಬಾಹುರಕಮ್ಪನಮುವಾಚ ಹ ॥ 32 ॥
ಬಾಢಂ ಕಾಲ್ಯಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಹ್ಯೇಕಸ್ಸಾರಥಿನಾ ಸಹ ।
ಆನಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವೈದೇಹೀಮಿಮಾಂ ಹೃಷ್ಟೋ ಮಹಾಪುರೀಮ್ ॥ 33 ॥
ಅಥೈವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಯಯೌ ಖರಯುಕ್ತೇನ ರಾವಣಃ ।
ರಥೇನಾದಿತ್ಯವರ್ಣೇನ ದಿಶಸ್ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರಕಾಶಯನ್ ॥ 34 ॥
ಸ ರಥೋ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರಪಥಗೋ ಮಹಾನ್ ।
ಸಞ್ಚಾರ್ಯಮಾಣಶ್ಶುಶುಭೇ ಜಲದೇ ಚನ್ದ್ರಮಾ ಇವ ॥ 35 ॥
ಸ ಮಾರೀಚಾಶ್ರಮಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತಾಟಕೇಯಮುಪಾಗಮತ್ ।
ಮಾರೀಚೇನಾರ್ಚಿತೋ ರಾಜಾ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯೈರಮಾನುಷೈಃ ॥ 36 ॥
ತಂ ಸ್ವಯಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ತು ಆಸನೇನೋದಕೇನ ಚ ।
ಅರ್ಥೋಪಹಿತಯಾ ವಾಚಾ ಮಾರೀಚೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 37 ॥
ಕಚ್ಚಿತ್ಸುಕುಶಲಂ ರಾಜನ್ಲೋಕಾನಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ।
ಆಶಙ್ಕೇ ನಾಥ ಜಾನೇ ತ್ವಂ ಯತಸ್ತೂರ್ಣಮಿಹಾಗತಃ ॥ 38 ॥
ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಾರೀಚೇನ ಸ ರಾವಣಃ ।
ತತಃ ಪಶ್ಚಾದಿದಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಕೋವಿದಃ ॥ 39 ॥
ಆರಕ್ಷೋ ಮೇ ಹತಸ್ತಾತ ರಾಮೇಣಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ।
ಜನಸ್ಥಾನಮವಧ್ಯ ತತ್ಸರ್ವಂ ಯುಧಿ ನಿಪಾತಿತಮ್ ॥ 40 ॥
ತಸ್ಯ ಮೇ ಕುರು ಸಾಚಿವ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಪಹಾರಣೇ ।
ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಾರೀಚೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 41 ॥
ಆಖ್ಯಾತಾ ಕೇನ ಸೀತಾ ಸಾ ಮಿತ್ರರೂಪೇಣ ಶತ್ರುಣಾ ।
ತ್ವಯಾ ರಾಕ್ಷಸಶಾರ್ದೂಲ ಕೋ ನ ನನ್ದತಿ ನನ್ದಿತಃ ॥ 42 ॥
ಸೀತಾಮಿಹಾನಯಸ್ವೇತಿ ಕೋ ಬ್ರವೀತಿ ಬ್ರವೀಹಿ ಮೇ ।
ರಕ್ಷೋಲೋಕಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಕಶ್ಶೃಙ್ಗಂ ಛೇತ್ತುಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 43 ॥
ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಯತಿ ಕಶ್ಚ ತ್ವಾಂ ಸ ಚ ಶತ್ರುರಸಂಶಯಃ ।
ಅಶೀವಿಷಮುಖಾದ್ದಂಷ್ಟ್ರಾಮುದ್ಧರ್ತುಂ ಚೇಚ್ಛತಿ ತ್ವಯಾ ॥ 44 ॥
ಕರ್ಮಣಾ ಕೇನ ಕೇನಾಸಿ ಕಾಪಥಂ ಪ್ರತಿಪಾದಿತಃ ।
ಸುಖಸುಪ್ತಸ್ಯ ತೇ ರಾಜನ್ ಪ್ರಹೃತಂ ಕೇನ ಮೂರ್ಧನಿ ॥ 45 ॥
ವಿಶುದ್ಧವಂಶಾಭಿಜನಾಗ್ರಹಸ್ತ ಸ್ತೇಜೋಮದಸ್ಸಂಸ್ಥಿತದೋರ್ವಿಷಾಣಃ ।
ಉದೀಕ್ಷಿತುಂ ರಾವಣ ನೇಹ ಯುಕ್ತಃ ಸ ಸಂಯುಗೇ ರಾಘವಗನ್ಧಹಸ್ತೀ ॥ 46 ॥
ಅಸೌ ರಣಾನ್ತಃ ಸ್ಥಿತಿಸನ್ಧಿವಾಲೋ ವಿದಗ್ಧರಕ್ಷೋಮೃಗಹಾ ನೃಸಿಂಹಃ ।
ಸುಪ್ತಸ್ತ್ವಯಾ ಬೋಧಯಿತುಂ ನ ಯುಕ್ತಃ ಶರಾಙ್ಗಪೂರ್ಣೋ ನಿಶಿತಾಸಿದಂಷ್ಟ್ರಃ ॥ 47 ॥
ಚಾಪಾಪಹಾರೇ ಭುಜವೇಗಪಙ್ಕೇ ಶರೋರ್ಮಿಮಾಲೇ ಸುಮಹಾಹವೌಘೇ ।
ನ ರಾಮಪಾತಾಲಮುಖೇಽತಿಘೋರೇ ಪ್ರಸ್ಕನ್ದಿತುಂ ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ಯುಕ್ತಮ್ ॥ 48 ॥
ಪ್ರಸೀದ ಲಙ್ಕೇಶ್ವರ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರ ಲಙ್ಕಾಂ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭವ ಸಾಧು ಗಚ್ಛ ।
ತ್ವಂ ಸ್ವೇಷು ದಾರೇಷು ರಮಸ್ವ ನಿತ್ಯಂ ರಾಮಸ್ಸಭಾರ್ಯೋ ರಮತಾಂ ವನೇಷು ॥ 49 ॥
ಏವಮುಕ್ತೋ ದಶಗ್ರೀವೋ ಮಾರೀಚೇನ ಸ ರಾವಣಃ ।
ನ್ಯವರ್ತತ ಪುರೀಂ ಲಙ್ಕಾಂ ವಿವೇಶ ಚ ಗೃಹೋತ್ತಮಮ್ ॥ 50 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಏಕತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
