ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ದೇವದೇವೇ ಗತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಸೋಽಙ್ಗುಷ್ಠಾಗ್ರನಿಪೀಡಿತಾಮ್ ।
ಕೃತ್ವಾ ವಸುಮತೀಂ ರಾಮ ಸಂವತ್ಸರಮುಪಾಸತ ॥ 1 ॥
ಅಥ ಸಂವತ್ಸರೇ ಪೂರ್ಣೇ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಃ ।
ಉಮಾಪತಿಃ ಪಶುಪತೀ ರಾಜಾನಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥
ಪ್ರೀತಸ್ತೇಽಹಂ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ತವ ಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಶಿರಸಾ ಧಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಶೈಲರಾಜಸುತಾಮಹಮ್ ॥ 3 ॥
ತತೋ ಹೈಮವತೀ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಾ ।
ತದಾ ಸಾತಿಮಹದ್ರೂಪಂ ಕೃತ್ವಾ ವೇಗಂ ಚ ದುಸ್ಸಹಮ್ ॥ 4 ॥
ಆಕಾಶಾದಪತದ್ರಾಮ ಶಿವೇ ಶಿವಶಿರಸ್ಯುತ ।
ಅಚಿನ್ತಯಚ್ಚ ಸಾ ದೇವೀ ಗಙ್ಗಾ ಪರಮದುರ್ಧರಾ ॥ 5 ॥
ವಿಶಾಮ್ಯಹಂ ಹಿ ಪಾತಾಲಂ ಸ್ರೋತಸಾ ಗೃಹ್ಯ ಶಙ್ಕರಮ್ ।
ತಸ್ಯಾವಲೇಪನಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತು ಭಗವಾನ್ ಹರಃ ॥ 6 ॥
ತಿರೋಭಾವಯಿತುಂ ಬುದ್ಧಿಂ ಚಕ್ರೇ ತ್ರಿನಯನಸ್ತದಾ ।
ಸಾ ತಸ್ಮಿನ್ ಪತಿತಾ ಪುಣ್ಯಾ ಪುಣ್ಯೇ ರುದ್ರಸ್ಯ ಮೂರ್ಧನಿ ॥ 7 ॥
ಹಿಮವತ್ಪ್ರತಿಮೇ ರಾಮ ಜಟಾಮಣ್ಡಲಗಹ್ವರೇ ।
ಸಾ ಕಥಞ್ಚಿನ್ಮಹೀಂ ಗನ್ತುಂ ನಾಶಕ್ನೋದ್ಯತ್ನಮಾಸ್ಥಿತಾ ॥ 8 ॥
ನೈವ ನಿರ್ಗಮನಂ ಲೇಭೇ ಜಟಾಮಣ್ಡಲಮೋಹಿತಾ ।
ತತ್ರೈವಾಬಮ್ಭ್ರಮದ್ದೇವೀ ಸಂವತ್ಸರಗಣಾನ್ ಬಹೂನ್ ॥ 9 ॥
ತಾಮಪಶ್ಯನ್ಪುನಸ್ತತ್ರ ತಪಃ ಪರಮಮಾಸ್ಥಿತಃ ।
ಅನೇನ ತೋಷಿತಶ್ಚಾಭೂದತ್ಯರ್ಥಂ ರಘುನನ್ದನ ॥ 10 ॥
ವಿಸಸರ್ಜ ತತೋ ಗಙ್ಗಾಂ ಹರೋ ಬಿನ್ದುಸರಃ ಪ್ರತಿ ।
ತಸ್ಯಾಂ ವಿಸೃಜ್ಯಮಾನಾಯಾಂ ಸಪ್ತಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಜಜ್ಞಿರೇ ॥ 11 ॥
ಹ್ಲಾದಿನೀ ಪಾವನೀ ಚೈವ ನಲಿನೀ ಚ ತಥಾಽಪರಾ ।
ತಿಸ್ರಃ ಪ್ರಾಚೀಂ ದಿಶಂ ಜಗ್ಮುಃ ಗಙ್ಗಾಶ್ಶಿವಜಲಾಶ್ಶುಭಾಃ ॥ 12 ॥
ಸುಚಕ್ಷುಶ್ಚೈವ ಸೀತಾ ಚ ಸಿನ್ಧುಶ್ಚೈವ ಮಹಾನದೀ ।
ತಿಸ್ರಸ್ತ್ವೇತಾ ದಿಶಂ ಜಗ್ಮುಃ ಪ್ರತೀಚೀಂ ತು ಶುಭೋದಕಾಃ ॥ 13 ॥
ಸಪ್ತಮೀ ಚಾನ್ವಗಾತ್ತಾಸಾಂ ಭಗೀರಥಮಥೋ ನೃಪಮ್ ।
ಭಗೀರಥೋಽಪಿ ರಾಜರ್ಷಿರ್ದಿವ್ಯಂ ಸ್ಯನ್ದನಮಾಸ್ಥಿತಃ ॥ 14 ॥
ಪ್ರಾಯಾದಗ್ರೇ ಮಹಾತೇಜಾ ಗಙ್ಗಾ ತಂ ಚಾಪ್ಯನುವ್ರಜತ್ ।
ಗಗನಾಚ್ಛಙ್ಕರಶಿರಸ್ತತೋ ಧರಣಿಮಾಶ್ರಿತಾ ॥ 15 ॥
ವ್ಯಸರ್ಪತ ಜಲಂ ತತ್ರ ತೀವ್ರಶಬ್ದಪುರಸ್ಕೃತಮ್ ।
ಮತ್ಸ್ಯಕಚ್ಛಪಸಙ್ಘೈಶ್ಚ ಶಿಂಶುಮಾರಗಣೈಸ್ತದಾ ॥ 16 ॥
ಪತದ್ಭಿಃ ಪತಿತೈಶ್ಚಾನ್ಯೈರ್ವ್ಯರೋಚತ ವಸುನ್ಧರಾ ।
ತತೋ ದೇವರ್ಷಿಗನ್ಧರ್ವಾ ಯಕ್ಷಸಿದ್ಧಗಣಾಸ್ತದಾ ॥ 17 ॥
ವ್ಯಲೋಕಯನ್ತ ತೇ ತತ್ರ ಗಗನಾದ್ಗಾಂ ಗತಾಂ ತಥಾ ।
ವಿಮಾನೈರ್ನಗರಾಕಾರೈರ್ಹಯೈರ್ಗಜವರೈಸ್ತದಾ ॥ 18 ॥
ಪಾರಿಪ್ಲವಗತೈಶ್ಚಾಪಿ ದೇವತಾಸ್ತತ್ರ ವಿಷ್ಠಿತಾಃ ।
ತದದ್ಭುತತಮಂ ಲೋಕೇ ಗಙ್ಗಾಪತನಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 19 ॥
ದಿದೃಕ್ಷವೋ ದೇವಗಣಾಃ ಸಮೀಯುರಮಿತೌಜಸಃ ।
ಸಮ್ಪತದ್ಭಿಸ್ಸುರಗಣೈಸ್ತೇಷಾಂ ಚಾಭರಣೌಜಸಾ ॥ 20 ॥
ಶತಾದಿತ್ಯಮಿವಾಭಾತಿ ಗಗನಂ ಗತತೋಯದಮ್ ।
ಶಿಂಶುಮಾರೋರಗಗಣೈರ್ಮೀನೈರಪಿ ಚ ಚಞ್ಚಲೈಃ ॥ 21 ॥
ವಿದ್ಯುದ್ಭಿರಿವ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಮಾಕಾಶಮಭವತ್ತದಾ ।
ಪಾಣ್ಡರೈಸ್ಸಲಿಲೋತ್ಪೀಡೈಃ ಕೀರ್ಯಮಾಣೈಸ್ಸಹಸ್ರಧಾ ॥ 22 ॥
ಶಾರದಾಭ್ರೈರಿವಾಕೀರ್ಣಂ ಗಗನಂ ಹಂಸಸಮ್ಪ್ಲವೈಃ ।
ಕ್ವಚಿದ್ದ್ರುತತರಂ ಯಾತಿ ಕುಟಿಲಂ ಕ್ವಚಿದಾಯತಮ್ ॥ 23 ॥
ವಿನತಂ ಕ್ವಚಿದುದ್ಧೂತಂ ಕ್ವಚಿದ್ಯಾತಿ ಶನೈಶ್ಶನೈಃ ।
ಸಲಿಲೇನೈವ ಸಲಿಲಂ ಕ್ವಚಿದಭ್ಯಾಹತಂ ಪುನಃ ॥ 24 ॥
ಮುಹುರೂರ್ಧ್ವಮುಖಂ ಗತ್ವಾ ಪಪಾತ ವಸುಧಾತಲಮ್ ।
ತಚ್ಛಙ್ಕರಶಿರೋಭ್ರಷ್ಟಂ ಭ್ರಷ್ಟಂ ಭೂಮಿತಲೇ ಪುನಃ ॥ 25 ॥
ವ್ಯರೋಚತ ತದಾ ತೋಯಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಗತಕಲ್ಮಷಮ್ ।
ತತ್ರ ದೇವರ್ಷಿಗನ್ಧರ್ವಾ ವಸುಧಾತಲವಾಸಿನಃ ॥ 26 ॥
ಭವಾಙ್ಗಪತಿತಂ ತೋಯಂ ಪವಿತ್ರಮಿತಿ ಪಸ್ಪೃಶುಃ ।
ಶಾಪಾತ್ಪ್ರಪತಿತಾ ಯೇ ಚ ಗಗನಾದ್ವಸುಧಾತಲಮ್ ॥ 27 ॥
ಕೃತ್ವಾ ತತ್ರಾಭಿಷೇಕಂ ತೇ ಬಭೂವುರ್ಗತಕಲ್ಮಷಾಃ ।
ಧೂತಪಾಪಾಃ ಪುನಸ್ತೇನ ತೋಯೇನಾಥ ಸುಭಾಸ್ವತಾ ॥ 28 ॥
ಪುನರಾಕಾಶಮಾವಿಶ್ಯ ಸ್ವಾನ್ ಲೋಕಾನ್ ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇ ।
ಮುಮುದೇ ಮುದಿತೋ ಲೋಕಸ್ತೇನ ತೋಯೇನ ಭಾಸ್ವತಾ ॥ 29 ॥
ಕೃತಾಭಿಷೇಕೋ ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ಬಭೂವ ವಿಗತಕ್ಲಮಃ ।
ಭಗೀರಥೋಽಪಿ ರಾಜಾರ್ಷಿರ್ದಿವ್ಯಂ ಸ್ಯನ್ದನಮಾಸ್ಥಿತಃ ।
ಪ್ರಾಯಾದಗ್ರೇ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ತಂ ಗಙ್ಗಾ ಪೃಷ್ಠತೋಽನ್ವಗಾತ್ ॥ 30 ॥
ದೇವಾಸ್ಸರ್ಷಿಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ದೈತ್ಯದಾನವರಾಕ್ಷಸಾಃ ॥ 31 ॥
ಗನ್ಧರ್ವಯಕ್ಷಪ್ರವರಾಸ್ಸಕಿನ್ನರಮಹೋರಗಾಃ ।
ಸರ್ವಾಶ್ಚಾಪ್ಸರಸೋ ರಾಮ ಭಗೀರಥರಥಾನುಗಾಮ್ ॥ 32 ॥
ಗಙ್ಗಾಮನ್ವಗಮನ್ ಪ್ರೀತಾಸ್ಸರ್ವೇ ಜಲಚರಾಶ್ಚ ಯೇ ।
ಯತೋ ಭಗೀರಥೋ ರಾಜಾ ತತೋ ಗಙ್ಗಾಯಶಸ್ವಿನೀ ॥ 33 ॥
ಜಗಾಮ ಸರಿತಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನೀ ।
ತತೋ ಹಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಜಹ್ನೋರದ್ಭುತಕರ್ಮಣಃ ॥ 34 ॥
ಗಙ್ಗಾ ಸಮ್ಪ್ಲಾವಯಾಮಾಸ ಯಜ್ಞವಾಟಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ತಸ್ಯಾವಲೇಪನಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಯಜ್ವಾ ತು ರಾಘವ ॥ 35 ॥
ಅಪಿಬಚ್ಚ ಜಲಂ ಸರ್ವಂ ಗಙ್ಗಾಯಾಃ ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್ ।
ತತೋ ದೇವಾಸ್ಸಗನ್ಧರ್ವಾ ಋಷಯಶ್ಚ ಸುವಿಸ್ಮಿತಾಃ ॥ 36 ॥
ಪೂಜಯನ್ತಿ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ಜಹ್ನುಂ ಪುರುಷಸತ್ತಮಮ್ ।
ಗಙ್ಗಾಂ ಚಾಪಿ ನಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ದುಹಿತೃತ್ವೇ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 37 ॥
ತತಸ್ತುಷ್ಟೋ ಮಹಾತೇಜಾಶ್ಶ್ರೋತ್ರಾಭ್ಯಾಮಸೃಜತ್ ಪುನಃ ॥ 38 ॥
ತಸ್ಮಾಜ್ಜಹ್ನುಸುತಾ ಗಙ್ಗಾ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಜಾಹ್ನವೀತಿಚ ।
ಜಗಾಮ ಚ ಪುನರ್ಗಙ್ಗಾ ಭಗೀರಥರಥಾನುಗಾ ।
ಸಾಗರಂ ಚಾಪಿ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಸಾ ಸರಿತ್ಪ್ರವರಾ ತದಾ ॥ 39 ॥
ರಸಾತಲಮುಪಾಗಚ್ಛತ್ಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ತಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ ।
ಭಗೀರಥೋಽಪಿ ರಾಜರ್ಷಿಃ ಗಙ್ಗಾಮಾದಾಯ ಯತ್ನತಃ ।
ಪಿತಾಮಹಾನ್ ಭಸ್ಮಕೃತಾನಪಶ್ಯದ್ದೀನಚೇತನಃ ॥ 40 ॥
ಅಥ ತದ್ಭಸ್ಮನಾಂ ರಾಶಿಂ ಗಙ್ಗಾಸಲಿಲಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಪ್ಲಾವಯದ್ಧೂತಪಾಪ್ಮಾನಸ್ಸ್ವರ್ಗಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ರಘೂತ್ತಮ ॥ 41 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
