ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಪಞ್ಚಾಶೀತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ಭರತೋ ನಿಷಾದಾಧಿಪತಿಂ ಗುಹಮ್ ।
ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೋ ವಾಕ್ಯಂ ಹೇತ್ವರ್ಥಸಂಹಿತಮ್ ॥ 1 ॥
ಊರ್ಜಿತಃ ಖಲು ತೇ ಕಾಮಃ ಕೃತೋ ಮಮ ಗುರೋಸ್ಸಖೇ ।
ಯೋ ಮೇ ತ್ವಮೀದೃಶೀಂ ಸೇನಾಮೇಕೋಽಭ್ಯರ್ಚಿತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 2 ॥
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತು ಮಹಾತೇಜಾ ಗುಹಂ ವಚನಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಅಬ್ರವೀದ್ಭರತ ಶ್ಶ್ರೀಮಾನನಿಷಾದಾಧಿಪತಿಂ ಪುನಃ ॥ 3 ॥
ಕತರೇಣ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಭರದ್ವಾಜಾಶ್ರಮಂ ಗುಹ ।
ಗಹನೋಽಯಂ ಭೃಶಂ ದೇಶೋ ಗಙ್ಗಾಽನೂಪೋ ದುರತ್ಯಯಃ ॥ 4 ॥
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಜಪುತ್ರಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।
ಅಬ್ರವೀತ್ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿರ್ವಾಕ್ಯಂ ಗುಹೋ ಗಹನಗೋಚರಃ ॥ 5 ॥
ದಾಶಾಸ್ತ್ವಾಽನುಽಗಮಿಷ್ಯನ್ತಿ ಧನ್ವಿನಸ್ಸುಸಮಾಹಿತಾಃ ।
ಅಹಂ ತ್ವಾನುಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ರಾಜಪುತ್ರ ಮಹಾಯಶಃ ॥ 6 ॥
ಕಚ್ಛಿನ್ನದುಷ್ಟೋ ವ್ರಜಸಿ ರಾಮಸ್ಯಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ ।
ಇಯಂ ತೇ ಮಹತೀ ಸೇನಾ ಶಙ್ಕಾಂ ಜನಯತೀವ ಮೇ ॥ 7 ॥
ತಮೇವಮಭಿಭಾಷನ್ತಮಾಕಾಶ ಇವ ನಿರ್ಮಲಃ ।
ಭರತಶ್ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ವಾಚಾ ಗುಹಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 8 ॥
ಮಾಭೂತ್ಸ ಕಾಲೋ ಯತ್ಕಷ್ಟಂ ನ ಮಾಂ ಶಙ್ಕಿತುಮರ್ಹಸಿ ।
ರಾಘವ ಸ್ಸಹಿ ಮೇ ಭ್ರಾತಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ ಪಿತುಸಮೋ ಮತಃ ॥ 9 ॥
ತಂ ನಿವರ್ತಯಿತುಂ ಯಾಮಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂ ವನವಾಸಿನಮ್ ।
ಬುದ್ಧಿರನ್ಯಾ ನ ತೇ ಕಾರ್ಯಾ ಗುಹ ಸತ್ಯಂ ಬ್ರವೀಮಿ ತೇ ॥ 10 ॥
ಸ ತು ಸಂಹೃಷ್ಟವದನ ಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಭರತಭಾಷಿತಮ್ ।
ಪುನರೇವಾಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ಭರತಂ ಪ್ರತಿ ಹರ್ಷಿತಃ ॥ 11 ॥
ಧನ್ಯಸ್ತ್ವಂ ನ ತ್ವಯಾ ತುಲ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಜಗತೀತಲೇ ।
ಅಯತ್ನಾದಾಗತಂ ರಾಜ್ಯಂ ಯಸ್ತ್ವಂ ತ್ಯಕ್ತುಮಿಹೇಚ್ಛಸಿ ॥ 12 ॥
ಶಾಶ್ವತೀ ಖಲು ತೇ ಕೀರ್ತಿರ್ಲೋಕಾನನುಚರಿಷ್ಯತಿ ।
ಯಸ್ತ್ವಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಗತಂ ರಾಮಂ ಪ್ರತ್ಯಾನಯಿತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 13 ॥
ಏವಂ ಸಮ್ಭಾಷಮಾಣಸ್ಯ ಗುಹಸ್ಯ ಭರತಂ ತದಾ ।
ಬಭೌ ನಷ್ಟಪ್ರಭಸ್ಸೂರ್ಯೋ ರಜನೀ ಚಾಭ್ಯವರ್ತತ ॥ 14 ॥
ಸನ್ನಿವೇಶ್ಯ ಸ ತಾಂ ಸೇನಾಂ ಗುಹೇನ ಪರಿತೋಷಿತಃ ।
ಶತ್ರುಘ್ನೇನ ಸಹ ಶ್ರೀಮಾಞ್ಛಯನಂ ಸಮುಪಾಗಮತ್ ॥ 15 ॥
ರಾಮಚಿನ್ತಾಮಯ ಶ್ಶೋಕೋ ಭರತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಉಪಸ್ಥಿತೋ ಹ್ಯನರ್ಹಸ್ಯ ಧರ್ಮಪ್ರೇಕ್ಷಸ್ಯ ತಾದೃಶಃ ॥ 16 ॥
ಅನ್ತರ್ದಾಹೇನ ದಹನಸ್ಸನ್ತಾಪಯತಿ ರಾಘವಮ್ ।
ವನದಾಹಾಭಿಸನ್ತಪ್ತಂ ಗೂಢೋಽಗ್ನಿರಿವ ಪಾದಪಮ್ ॥ 17 ॥
ಪ್ರಸೃತಸ್ಸರ್ವಗಾತ್ರೇಭ್ಯಸ್ಸ್ವೇದಂ ಶೋಕಾಗ್ನಿಸಮ್ಭವಮ್ ।
ಯಥಾ ಸೂರ್ಯಾಂಶುಸನ್ತಪ್ತೋ ಹಿಮವಾನ್ ಪ್ರಸೃತೋಹಿಮಮ್ ॥ 18 ॥
ಧ್ಯಾನನಿರ್ಧರಶೈಲೇನ ವಿನಿಶ್ಶ್ವಸಿತಧಾತುನಾ ।
ದೈನ್ಯಪಾದಪಸಙ್ಘೇನ ಶೋಕಾಯಾಸಾಧಿಶೃಙ್ಗಿಣಾ ॥ 19 ॥
ಪ್ರಮೋಹಾನನ್ತಸತ್ತ್ವೇನ ಸನ್ತಾಪೌಷಧಿವೇಣುನಾ ।
ಆಕ್ರಾನ್ತೋ ದುಃಖಶೈಲೇನ ಮಹತಾ ಕೈಕಯೀಸುತಃ ॥ 20 ॥
ವಿನಿಶ್ಶ್ವಸನ್ವೈ ಭೃಶದುರ್ಮನಾಸ್ತತಃ ಪ್ರಮೂಢಸಞ್ಜ್ಞಃ ಪರಮಾಪದಂ ಗತಃ ।
ಶಮಂ ನ ಲೇಭೇ ಹೃದಯಜ್ವರಾರ್ದಿತೋ ನರರ್ಷಭೋ ಯೂಥಹತೋ ಯಥರ್ಷಭಃ ॥ 21 ॥
ಗುಹೇನ ಸಾರ್ಧಂ ಭರತಸ್ಸಮಾಗತೋ ಮಹಾನುಭಾವಸ್ಸಜನಸ್ಸಮಾಹಿತಃ ।
ಸುದುರ್ಮನಾಸ್ತಂ ಭರತಂ ತದಾ ಪುನರ್ಗುಹ ಸ್ಸಮಾಶ್ವಾಸಯದಗ್ರಜಂ ಪ್ರತಿ ॥ 22 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಾಶೀತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
