ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಕೃತಬುದ್ಧಿಂ ನಿವಾಸಾಯ ತತ್ರೈವ ಸ ಮುನಿಸ್ತದಾ ।
ಭರತಂ ಕೈಕಯೀಪುತ್ರಮಾತಿಥ್ಯೇನನ್ಯಮನ್ತ್ರಯತ್ ॥ 1 ॥
ಅಬ್ರವೀದ್ಭರತಸ್ತ್ವೇನಂ ನನ್ವಿದಂ ಭವತಾ ಕೃತಮ್ ।
ಪಾದ್ಯಮರ್ಘ್ಯಂ ತಥಾಽತಿಥ್ಯಂ ವನೇ ಯದುಪಪದ್ಯತೇ ॥ 2 ॥
ಅಥೋವಾಚ ಭರದ್ವಾಜೋ ಭರತಂ ಪ್ರಹಸನ್ನಿವ ।
ಜಾನೇ ತ್ವಾಂ ಪ್ರೀತಿಸಂಯುಕ್ತಂ ತುಷ್ಯೇಸ್ತ್ವಂ ಯೇನ ಕೇನಚಿತ್ ॥ 3 ॥
ಸೇನಾಯಾಸ್ತು ತವೈತಸ್ಯಾಃ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಭೋಜನಮ್ ।
ಮಮ ಪ್ರೀತಿರ್ಯಥಾರೂಪಾ ತಥಾರ್ಹೋ ಮನುಜರ್ಷಭ ॥ 4 ॥
ಕಿಮರ್ಥಂ ಚಾಪಿ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ದೂರೇ ಬಲಮಿಹಾಗತಃ ।
ಕಸ್ಮಾನ್ನೇಹೋಪಯಾತೋಽಸಿ ಸಬಲಃ ಪುರುಷರ್ಷಭಃ ॥ 5 ॥
ಭರತಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚೇದಂ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಸ್ತಂ ತಪೋಧನಮ್ ।
ಸಸೈನ್ಯೋ ನೋಪಯಾತೋಽಸ್ಮಿ ಭಗವನ್ಭಗವದ್ಭಯಾತ್ ॥ 6 ॥
ರಾಜ್ಞಾ ಚ ಭಗವನ್ನಿತ್ಯಂ ರಾಜಪುತ್ರೇಣ ವಾ ಸದಾ ।
ಯತ್ನತಃ ಪರಿಹರ್ತವ್ಯಾ ವಿಷಯೇಷು ತಪಸ್ವಿನಃ ॥ 7 ॥
ವಾಜಿಮುಖ್ಯಾ ಮನುಷ್ಯಾಶ್ಚ ಮತ್ತಾಶ್ಚ ವರವಾರಣಾಃ ।
ಪ್ರಚ್ಛಾದ್ಯ ಭಗವನ್ಭೂಮಿಂ ಮಹತೀಮನುಯಾನ್ತಿ ಮಾಮ್ ॥ 8 ॥
ತೇ ವೃಕ್ಷಾನುದಕಂ ಭೂಮಿಮಾಶ್ರಮೇಷೂಟಜಾಂ ಸ್ತಥಾ ।
ನ ಹಿಂಸ್ಯುರಿತಿ ತೇನಾಽಹಮೇಕ ಏವ ಸಮಾಗತಃ ॥ 9 ॥
ಆನೀಯತಾಮಿತಸ್ಸೇನೇತ್ಯಾಜ್ಞಪ್ತಃ ಪರಮರ್ಷಿಣಾ ।
ತತಸ್ತು ಚಕ್ರೇ ಭರತಸ್ಸೇನಾಯಾಸ್ಸಮುಪಾಗಮಮ್ ॥ 10 ॥
ಅಗ್ನಿಶಾಲಾಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಥ ಪೀತ್ವಾಽಪಃ ಪರಿಮೃಜ್ಯ ಚ ।
ಆತಿಥ್ಯಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಾಹೇತೋರ್ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಮಾಹ್ವಯತ್ ॥ 11 ॥
ಆಹ್ವಯೇ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಮಹಂ ತ್ವಷ್ಟಾರಮೇವ ಚ ।
ಆತಿಥ್ಯಂ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ರ ಮೇ ಸಂವಿಧೀಯತಾಮ್ ॥ 12 ॥
ಆಹ್ವಯೇ ಲೋಕಪಾಲಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ದೇವಾನ್ ಶಕ್ರಮುಖಾಂಸ್ತಥಾ ।
ಆತಿಥ್ಯಂ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ರ ಮೇ ಸಂವಿಧೀಯತಾಮ್ ॥ 13 ॥
ಪ್ರಾಕ್ಸ್ರೋತಸಶ್ಚ ಯಾ ನದ್ಯಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ ಏವ ಚ ।
ಪೃಥಿವ್ಯಾಮನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಚ ಸಮಾಯಾನ್ತ್ವದ್ಯ ಸರ್ವಶಃ ॥ 14 ॥
ಅನ್ಯಾ ಸ್ರವನ್ತು ಮೈರೇಯಂ ಸುರಾಮನ್ಯಾಸ್ಸುವಿಷ್ಠಿತಾಮ್ ।
ಅಪರಾ ಶ್ಚೋದಕಂ ಶೀತಮಿಕ್ಷುಕಾಣ್ಡರಸೋಪಮಮ್ ॥ 15 ॥
ಆಹ್ವಯೇ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾನ್ವಿಶ್ವಾವಸುಹಹಾಹುಹೂನ್ ।
ತಥೈವಾಪ್ಸರಸೋ ದೇವೀರ್ಗನ್ಧರ್ವೀಶ್ಚಾಪಿ ಸರ್ವಶಃ ॥ 16 ॥
ಘೃತಾಚೀಮಥ ವಿಶ್ವಾಚೀಂ ಮಿಶ್ರಕೇಶೀಮಲಮ್ಬುಸಾಮ್ ।
ನಾಗದನ್ತಾಂ ಚ ಹೇಮಾಂ ಚ ಹಿಮಾಮದ್ರಿಕೃತಸ್ಥಲಾಮ್ ॥ 17 ॥
ಶಕ್ರಂ ಯಾಶ್ಚೋಪತಿಷ್ಠನ್ತಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಯಾಶ್ಚ ಯೋಷಿತಃ ।
ಸರ್ವಾಸ್ತುಮ್ಬುರುಣಾ ಸಾರ್ಧಮಾಹ್ವಯೇ ಸಪರಿಚ್ಛದಾಃ ॥ 18 ॥
ವನಂ ಕುರುಷು ಯದ್ದಿವ್ಯಂ ವಾಸೋಭೂಷಣಪತ್ರವತ್ ।
ದಿವ್ಯನಾರೀಫಲಂ ಶಶ್ವತ್ತತ್ಕೌಬೇರಮಿಹೈತು ಚ ॥ 19 ॥
ಇಹ ಮೇ ಭಗವಾನ್ ಸೋಮೋ ವಿಧತ್ತಾಮನ್ನಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಭಕ್ಷ್ಯಮ್ಭೋಜ್ಯಂ ಚ ಚೋಷ್ಯಂ ಚ ಲೇಹ್ಯಂ ಚ ವಿವಿಧಂ ಬಹು ॥ 20 ॥
ವಿಚಿತ್ರಾಣಿ ಚ ಮಾಲ್ಯಾನಿ ಪಾದಪಪ್ರಚ್ಯುತಾನಿ ಚ ।
ಸುರಾದೀನಿ ಚ ಪೇಯಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ॥ 21 ॥
ಏವಂ ಸಮಾಧಿನಾ ಯುಕ್ತಸ್ತೇಜಸಾಽಪ್ರತಿಮೇನ ಚ ।
ಶೀಕ್ಷಾಸ್ವರಸಮಾಯುಕ್ತಂ ತಪಸಾ ಚಾಬ್ರವೀನ್ಮುನಿಃ ॥ 22 ॥
ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯತಸ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಙ್ಮುಖಸ್ಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲೇಃ ।
ಆಜಗ್ಮುಸ್ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ದೈವತಾನಿ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ ॥ 23 ॥
ಮಲಯಂ ದರ್ದುರಂ ಚೈವ ತತಸ್ಸ್ವೇದನುದೋಽನಿಲಃ ।
ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ ವವೌ ಯುಕ್ತ್ಯಾ ಸುಪ್ರಿಯಾತ್ಮಾ ಸುಖಶ್ಶಿವಃ ॥ 24 ॥
ತತೋಽಭ್ಯವರ್ಷನ್ತ ಘನಾ ದಿವ್ಯಾಃ ಕುಸುಮವೃಷ್ಟಯಃ ।
ದಿವ್ಯದುನ್ದುಭಿಘೋಷಶ್ಚ ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಶುಶ್ರುವೇ ॥ 25 ॥
ಪ್ರವವುಶ್ಚೋತ್ತಮಾ ವಾತಾ ನನೃತುಶ್ಚಾಪ್ಸರೋಗಣಾಃ ।
ಜಗುಶ್ಚ ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾ ವೀಣಾಃ ಪ್ರಮುಮುಚುಸ್ಸ್ವರಾನ್ ॥ 26 ॥
ಸ ಶಬ್ದೋ ದ್ಯಾಂ ಚ ಭೂಮಿಂ ಚ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಶ್ರವಣಾನಿ ಚ ।
ವಿವೇಶೋಚ್ಚರಿತಶ್ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಸ್ಸಮೋ ಲಯಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 27 ॥
ತಸ್ಮಿನ್ನುಪರತೇ ಶಬ್ದೇ ದಿವ್ಯೇ ಶ್ರೋತ್ರ ಸುಖೇ ನೃಣಾಮ್ ।
ದದರ್ಶ ಭಾರತಂ ಸೈನ್ಯಂ ವಿಧಾನಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಃ ॥ 28 ॥
ಬಭೂವ ಹಿ ಸಮಾ ಭೂಮಿಸ್ಸಮನ್ತಾತ್ಪಞ್ಚಯೋಜನಾ ।
ಶಾದ್ವಲೈರ್ಭಹುಭಿಶ್ಚನ್ನಾ ನೀಲವೈಢೂರ್ಯಸನ್ನಿಭೈಃ ॥ 29 ॥
ತಸ್ಮಿನ್ಬಿಲ್ವಾಃ ಕಪಿತ್ಥಾಶ್ಚ ಪನಸಾ ಬೀಜಪೂರಕಾಃ ।
ಆಮಲಕ್ಯೋ ಬಭೂವುಶ್ಚ ಚೂತಾಶ್ಚ ಫಲಭೂಷಣಾಃ ॥ 30 ॥
ಉತ್ತರೇಭ್ಯಃ ಕುರುಭ್ಯಶ್ಚ ವನಂ ದಿವ್ಯೋಪಭೋಗವತ್ ।
ಆಜಗಾಮ ನದೀ ದಿವ್ಯಾ ತೀರಜೈರ್ಭಹುಭಿರ್ವೃತಾ ॥ 31 ॥
ಚತುಶ್ಶಾಲಾನಿ ಶುಭ್ರಾಣಿ ಶಾಲಾಶ್ಚ ಗಜವಾಜಿನಾಮ್ ।
ಹರ್ಮ್ಯಪ್ರಾಸಾದಸಮ್ಬಾಧಾಸ್ತೋರಣಾನಿ ಶುಭಾನಿ ಚ ॥ 32 ॥
ಸಿತಮೇಘನಿಭಂ ಚಾಪಿ ರಾಜವೇಶ್ಮ ಸುತೋರಣಮ್ ।
ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯಕೃತಾಕಾರಂ ದಿವ್ಯಗನ್ಧಸಮುಕ್ಷಿತಮ್ ॥ 33 ॥
ಚತುರಶ್ರಮಸಮ್ಬಾಧಂ ಶಯನಾಸನಯಾನವತ್ ।
ದಿವ್ಯೈಸ್ಸರ್ವರಸೈರ್ಯುಕ್ತಂ ದಿವ್ಯಭೋಜನವಸ್ತ್ರವತ್ ॥ 34 ॥
ಉಪಕಲ್ಪಿತಸರ್ವಾನ್ನಂ ಧೌತನಿರ್ಮಲಭಾಜನಮ್ ।
ಕ್ಲುಪ್ತಸರ್ವಾಸನಂ ಶ್ರೀಮತ್ಸ್ವಾಸ್ತೀರ್ಣಶಯನೋತ್ತಮಮ್ ॥ 35 ॥
ಪ್ರವಿವೇಶ ಮಹಾಬಾಹುರನುಜ್ಞಾತೋ ಮಹರ್ಷಿಣಾ ।
ವೇಶ್ಮ ತದ್ರತ್ನಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ಭರತಃ ಕೈಕಯೀಸುತಃ ॥ 36 ॥
ಅನುಜಗ್ಮುಶ್ಚ ತಂ ಸರ್ವೇ ಮನ್ತ್ರಿಣಸ್ಸಪುರೋಹಿತಾಃ ।
ಬಭೂವುಶ್ಚ ಮುದಾ ಯುಕ್ತಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ವೇಶ್ಮಸಂವಿಧಿಮ್ ॥ 37 ॥
ತತ್ರ ರಾಜಾಸನಂ ದಿವ್ಯಂ ವ್ಯಜನಂ ಛತ್ರಮೇವ ಚ ।
ಭರತೋ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಸ್ಸಾರ್ಧಮಭ್ಯವರ್ತತ ರಾಜವತ್ ॥ 38 ॥
ಆಸನಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ರಾಮಾಯಾಭಿಪ್ರಣಮ್ಯ ಚ ।
ವಾಲವ್ಯಜನಮಾದಾಯ ನ್ಯಷೀದತ್ಸಚಿವಾಸನೇ ॥ 39 ॥
ಆನುಪೂರ್ವ್ಯಾನ್ನಿಷೇದುಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಮನ್ತ್ರಿಪುರೋಹಿತಾಃ ।
ತತಸ್ಸೇನಾಪತಿಃ ಪಶ್ಚಾತ್ಪ್ರಶಾಸ್ತಾಚ ನಿಷೇದತುಃ ॥ 40 ॥
ತತ ಸ್ತತ್ರ ಮುಹೂರ್ತೇನ ನದ್ಯಃ ಪಾಯಸಕರ್ದಮಾಃ ।
ಉಪಾತಿಷ್ಠನ್ತ ಭರತಂ ಭರದ್ವಾಜಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್ ॥ 41 ॥
ತಾಸಾಮುಭಯತಃ ಕೂಲಂ ಪಾಣ್ಡುಮೃತ್ತಿಕಲೇಪನಾಃ ।
ರಮ್ಯಾಶ್ಚಾವಸಧಾ ದಿವ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ಪ್ರಸಾದಜಾಃ ॥ 42 ॥
ತೇನೈವ ಚ ಮೂಹೂರ್ತೇನ ದಿವ್ಯಾಽಭರಣಭೂಷಿತಾಃ ।
ಆಗುರ್ವಿಂಶತಿಸಾಹಸ್ರಾಃ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರಹಿತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 43 ॥
ಸುವರ್ಣಮಣಿಮುಕ್ತೇನ ಪ್ರವಾಲೇನ ಚ ಶೋಭಿತಾಃ ।
ಆಗುರ್ವಿಂಶತಿಸಾಹಾಸ್ರಾಃ ಕುಬೇರಪ್ರಹಿತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 44 ॥
ಯಾಭಿರ್ಗೃಹೀತಃ ಪುರುಷಸ್ಸೋನ್ಮಾದ ಇವ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ।
ಆಗುರ್ವಿಂಶತಿಸಾಹಸ್ರಾ ನನ್ದನಾದಪ್ಸರೋಗಣಾಃ ॥ 45 ॥
ನಾರದಸ್ತುಮ್ಭುರುರ್ಗೋಪಃ ಪ್ರವರಾಸ್ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸಃ ।
ಏತೇ ಗನ್ಧರ್ವರಾಜಾನೋ ಭರತಸ್ಯಾಗ್ರತೋ ಜಗುಃ ॥ 46 ॥
ಅಲಮ್ಬುಸಾ ಮಿಶ್ರಕೇಶೀ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಽಥ ವಾಮನಾ ।
ಉಪಾನೃತ್ಯಂಸ್ತು ಭರತಂ ಭರದ್ವಾಜಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್ ॥ 47 ॥
ಯಾನಿ ಮಾಲ್ಯಾನಿ ದೇವೇಷು ಯಾನಿ ಚೈತ್ರರಥೇ ವನೇ ।
ಪ್ರಯಾಗೇ ತಾನ್ಯದೃಶ್ಯನ್ತ ಭರದ್ವಾಜಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್ ॥ 48 ॥
ಬಿಲ್ವಾ ಮಾರ್ದಙ್ಗಿಕಾ ಆಸನ್ ಶಮ್ಯಾಗ್ರಾಹಾ ವಿಭೀತಕಾಃ ।
ಅಶ್ವತ್ಥಾ ನರ್ತಕಾಶ್ಚಾಸನ್ಭರದ್ವಾಜಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್ ॥ 49 ॥
ತತಸ್ಸರಲತಾಲಾಶ್ಚ ತಿಲಕಾ ನಕ್ತಮಾಲಕಾಃ ।
ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಸ್ತತ್ರ ಸಮ್ಪೇತುಃ ಕುಬ್ಜಾ ಭೂತ್ವಾಽಥ ವಾಮನಾಃ ॥ 50 ॥
ಶಿಂಶುಪಾಮಲಕೀಜಮ್ಬ್ವೋ ಯಾಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಕಾನನೇಷು ತಾಃ ಮಾಲತೀ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಜಾತಿರ್ಯಾಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಕಾನನೇ ಲತಾಃ ।
ಪ್ರಮದಾವಿಗ್ರಹಂ ಕೃತ್ವಾ ಭರದ್ವಾಜಾಶ್ರಮೇಽವದನ್ ॥ 51 ॥
ಸುರಾಸ್ಸುರಾಪಾಃ ಪಿಬತ ಪಾಯಸಂ ಚ ಬುಭುಕ್ಷಿತಾಃ ॥ 52 ॥
ಮಾಂಸಾನಿ ಚ ಸುಮೇಧ್ಯಾನಿ ಭಕ್ಷ್ಯನ್ತಾಂ ಯಾವದಿಚ್ಛಥ ॥ 53 ॥
ಉಚ್ಛಾದ್ಯ ಸ್ನಾಪಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ನದೀತೀರೇಷ ವಲ್ಗುಷು ।
ಅಪ್ಯೇಕಮೇಕಂ ಪುರಷಂ ಪ್ರಮದಾಸ್ಸಪ್ತ ಚಾಷ್ಟ ಚ ॥ 54 ॥
ಸಂವಾಹನ್ತ್ಯಸ್ಸಮಾಪೇತುರ್ನಾರ್ಯೋ ರುಚಿರಲೋಚನಾಃ ।
ಪರಿಮೃಜ್ಯ ತಥಾಽನ್ಯೋನ್ಯಂ ಪಾಯಯನ್ತಿ ವರಾಙ್ಗನಾಃ ॥ 55 ॥
ಹಯಾನ್ ಗಜಾನ್ ಖಾರಾನುಷ್ಟ್ರಾನ್ತಥೈವ ಸುರಭೇಸ್ಸುತಾನ್ ।
ಅಭೋಜಯನ್ವಾಹನಪಾಸ್ತೇಷಾಂ ಭೋಜ್ಯಂ ಯಥಾವಿಧಿ ॥ 56 ॥
ಇಕ್ಷೂಂಶ್ಚ ಮಧುಲಾಜಾಂಶ್ಚ ಭೋಜಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ವಾಹನಾನ್ ।
ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವರಯೋಧಾನಾಂ ಚೋದಯನ್ತೋ ಮಹಾಬಲಾಃ ॥ 57 ॥
ನಾಶ್ವಬನ್ಧೋಽಶ್ವಮಾಜಾನಾನ್ನಗಜಂ ಕುಞ್ಜರಗ್ರಹಃ ।
ಮತ್ತಪ್ರಮತ್ತಮುದಿತಾ ಚಮೂಃ ಸಾ ತತ್ರ ಸಮ್ಬಭೌ ॥ 58 ॥
ತರ್ಪಿತಾಸ್ಸರ್ವಕಾಮೈಸ್ತೇ ರಕ್ತಚನ್ದನರೂಷಿತಾಃ ।
ಅಪ್ಸರೋಗಣಸಂಯುಕ್ತಾಸ್ಸೈನ್ಯಾ ವಾಚಮುದೈರಯನ್ ॥ 59 ॥
ನೈವಾಯೋಧ್ಯಾಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮೋ ನಗಮಿಷ್ಯಾಮ ದಣ್ಡಕಾನ್ ।
ಕುಶಲಂ ಭರತಸ್ಯಾಸ್ತು ರಾಮಸ್ಯಾಸ್ತು ತಥಾ ಸುಖಮ್ ॥ 60 ॥
ಇತಿ ಪಾದಾತಯೋಧಾಶ್ಚ ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವಾರೋಹಬನ್ಧಕಾಃ ।
ಅನಾಥಾಸ್ತಂ ವಿಧಿಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ವಾಚಮೇತಾಮುದೀರಯನ್ ॥ 61 ॥
ಸಮ್ಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾ ವಿನೇದುಸ್ತೇ ನರಾಸ್ತತ್ರ ಸಹಸ್ರಶಃ ।
ಭರತಸ್ಯಾನುಯಾತಾರಸ್ಸ್ವರ್ಗೋಽಯಮಿತಿ ಚಾಬ್ರುವನ್ ॥ 62 ॥
ನೃತ್ಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ಹಸನ್ತಿ ಸ್ಮ ಗಾಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ಚ ಸೈನಿಕಾಃ ಸಮನ್ತಾತ್ಪರಿಧಾವನ್ತಿ ಮಾಲ್ಯೋಪೇತಾಸ್ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 63 ॥
ತತೋ ಭುಕ್ತವತಾಂ ತೇಷಾಂ ತದನ್ನಮಮೃತೋಪಮಮ್ ।
ದಿವ್ಯಾನುದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ಭಕ್ಷ್ಯಾಂ ಸ್ತಾನಭವದ್ಭಕ್ಷಣೇ ಮತಿಃ ॥ 64 ॥
ಪ್ರೇಷ್ಯಾಶ್ಚೇಟ್ಯಶ್ಚ ವಧ್ವಶ್ಚ ಬಲಸ್ಥಾಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ ।
ಬಭೂವುಸ್ತೇ ಭೃಶಂ ದೃಪ್ತಾಸ್ಸರ್ವೇ ಚಾಹತವಾಸಸಃ ॥ 65 ॥
ಕುಞ್ಜರಾಶ್ಚ ಖರೋಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚ ಗೋಽಶ್ವಾಶ್ಚ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ ।
ಬಭೂವುಸ್ಸುಭೃತಾಸ್ತತ್ರ ನಾನ್ಯೋ ಹ್ಯನ್ಯಮಕಲ್ಪಯತ್ ॥ 66 ॥
ನಾಽಶುಕ್ಲವಾಸಾ ಸ್ತತ್ರಾಽಸೀತ್ಕ್ಷುಧಿತೋ ಮಲಿನೋಽಪಿ ವಾ ।
ರಜಸಾ ಧ್ವಸ್ತಕೇಶೋ ವಾ ನರಃ ಕಶ್ಚಿದದೃಶ್ಯತ ॥ 67 ॥
ಆಜೈಶ್ಚಾಪಿ ಚ ವಾರಾಹೈರ್ನಿಷ್ಠಾನವರಸಞ್ಚಯೈಃ ।
ಫಲನಿರ್ಯೂಹ ಸಂಸಿದ್ದೈಸ್ಸೂಪೈರ್ಗನ್ಧ ರಸಾನ್ವಿತೈಃ ॥ 68 ॥
ಪುಷ್ಪಧ್ವಜವತೀಃ ಪೂರ್ಣಾಶ್ಶುಕ್ಲಸ್ಯಾನ್ನಸ್ಯ ಚಾಭಿತಃ ।
ದದೃಶುರ್ವಿಸ್ಮಿತಾಸ್ತತ್ರನರಾ ಲೌಹೀಸ್ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 69 ॥
ಬಭೂವುರ್ವನಪಾರ್ಶ್ವೇಷು ಕೂಪಾಃ ಪಾಯಸಕರ್ದಮಾಃ ।
ತಾಶ್ಚಕಾಮದುಘಾ ಗಾವೋ ದ್ರುಮಾಶ್ಚಾಸನ್ಮಧುಶ್ಚ್ಯುತಃ ॥ 70 ॥
ವಾಪ್ಯೋ ಮೈರೇಯಪೂರ್ಣಾಶ್ಚ ಮೃಷ್ಟಮಾಂಸಚಯೈರ್ವೃತಾಃ ।
ಪ್ರತಪ್ತಪಿಠರೈಶ್ಚಾಪಿ ಮಾರ್ಗಮಾಯೂರಕೌಕ್ಕುಟೈಃ ॥ 71 ॥
ಪಾತ್ರೀಣಾಂ ಚ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸ್ಥಾಲೀನಾಂ ನಿಯುತಾನಿ ಚ ।
ನ್ಯರ್ಬುಧಾನಿ ಚ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಶಾತಕುಮ್ಭಮಯಾನಿ ಚ ॥ 72 ॥
ಸ್ಥಾಲ್ಯಃ ಕುಮ್ಭ್ಯ ಕರಮ್ಭ್ಯ ಶ್ಚ ದಧಿಪೂರ್ಣಾಸ್ಸುಸಂಸ್ಕೃತಾಃ ।
ಯೌವನಸ್ಥಸ್ಯ ಗೌರಸ್ಯ ಕಪಿತ್ಥಸ್ಯ ಸುಗನ್ಧಿನಃ ॥ 73 ॥
ಹ್ರದಾಃ ಪೂರ್ಣಾ ರಸಾಲಸ್ಯ ದಧ್ನಶ್ಶ್ವೇತಸ್ಯ ಚಾಪರೇ ।
ಬಭೂವುಃ ಪಾಯಸಸ್ಯಾನ್ಯೇ ಶರ್ಕರಾಯಾವಸಞ್ಚಯಾಃ ॥ 74 ॥
ಕಲ್ಕಾನ್ಚೂರ್ಣಕಷಾಯಾಂಶ್ಚ ಸ್ನಾನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।
ದದೃಶುರ್ಭಾಜನಸ್ಥಾನಿ ತೀರ್ಥೇಷು ಸರತಾಂ ನರಾಃ ॥ 75 ॥
ಶುಕ್ಲಾನಂಶುಮತಶ್ಚಾಪಿ ದನ್ತಧಾವನಸಞ್ಚಯಾನ್ ।
ಶುಕ್ಲಾಂಶ್ಚನ್ದನಕಲ್ಕಾಂಶ್ಚ ಸಮುದ್ಗೇಷ್ವವತಿಷ್ಠತಃ ॥ 76 ॥
ದರ್ಪಣಾಪರಿಮೃಷ್ಟಾಂಶ್ಚ ವಾಸಸಾಂ ಚಾಪಿ ಸಞ್ಚಯಾನ್ ।
ಪಾದುಕೋಪಾನಹಾಂ ಚೈವ ಯುಗ್ಮಾನಿಚ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 77 ॥
ಆಞ್ಜನೀಃ ಕಙ್ಕತಾನ್ಕೂರ್ಚಾನ್ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಚ ಧನೂಂಷಿ ಚ ।
ಮರ್ಮತ್ರಾಣಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಶಯನಾನ್ಯಾಸನಾನಿ ಚ ॥ 78 ॥
ಪ್ರತಿಪಾನಹ್ರದಾನ್ಪೂರ್ಣನ್ಖರೋಷ್ಟ್ರಗಜವಾಜಿನಾಮ್ ।
ಅವಗಾಹ್ಯಸುತೀರ್ಥಾಂಶ್ಚಹ್ರದಾನ್ ಸೋತ್ಪಲಪುಷ್ಕರಾನ್ ॥ 79 ॥
ಆಕಾಶ ವರ್ಣಪ್ರತಿಮಾನ್ ಸ್ವಚ್ಛತೋಯಾನ್ಸುಖಪ್ಲವಾನ್ ।
ನೀಪವೈಡೂರ್ಯವರ್ಣಾಂಶ್ಚ ಮೃದೂನ್ಯವಸಸಞ್ಚಯಾನ್ ।
ನಿರ್ವಾಪಾರ್ಥಾನ್ ಪಶೂನಾಂ ತೇ ದದೃಶುಸ್ತತ್ರ ಸರ್ವಶಃ ॥ 80 ॥
ವ್ಯಸ್ಮಯನ್ತ ಮನುಷ್ಯಾಸ್ತೇ ಸ್ವಪ್ನಕಲ್ಪಂ ತದದ್ಭುತಮ್ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾಽತಿಥ್ಯಂ ಕೃತಂ ತಾದೃಗ್ಭರತಸ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಣಾ ॥ 81 ॥
ಇತ್ಯೇವಂ ರಮಮಾಣಾನಾಂ ದೇವಾನಾಮಿವ ನನ್ದನೇ ।
ಭರದ್ವಾಜಾಶ್ರಮೇ ರಮ್ಯೇ ಸಾ ರಾತ್ರಿರ್ವ್ಯತ್ಯವರ್ತತ ॥ 82 ॥
ಪ್ರತಿಜಗ್ಮುಶ್ಚ ತಾ ನದ್ಯೋ ಗನ್ಧರ್ವಾಶ್ಚ ಯಥಾಗತಮ್ ।
ಭರದ್ವಾಜಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ತಾಶ್ಚ ಸರ್ವಾ ವರಾಙ್ಗನಾಃ ॥ 83 ॥
ತಥೈವ ಮತ್ತಾ ಮದಿರೋತ್ಕಟಾ ನರಾಸ್ತಥೈವ ದಿವ್ಯಾಗರುಚನ್ದನೋಕ್ಷಿತಾಃ ।
ತಥೈವ ದಿವ್ಯಾ ವಿವಿಧಾಸ್ಸ್ರಗುತ್ತಮಾಃ ಪೃಥಕ್ಪ್ರಕೀರ್ಣಾ ಮನುಜೈಃ ಪ್ರಮರ್ದಿತಾಃ ॥ 84 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
