ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತಃ ಪ್ರಸ್ಥಾಪ್ಯ ಸುಗ್ರೀವಸ್ತನ್ಮಹದ್ವಾನರಂ ಬಲಮ್ ।
ದಕ್ಷಿಣಾಂ ಪ್ರೇಷಯಾಮಾಸ ವಾನರಾನಭಿಲಕ್ಷಿತಾನ್ ॥ 1 ॥
ನೀಲ ಮಗ್ನಿಸುತಂ ಚೈವ ಹನುಮನ್ತಂ ಚ ವಾನರಮ್ ।
ಪಿತಾಮಹಸುತಂ ಚೈವ ಜಾಮ್ಬವನ್ತಂ ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ 2 ॥
ಸುಹೋತ್ರಂ ಚ ಶರಾರಿಂ ಚ ಶರಗುಲ್ಮಂ ತಥೈವ ಚ ।
ಗಜಂ ಗವಾಕ್ಷಂ ಗವಯಂ ಸುಷೇಣಮೃಷಭಂ ತಥಾ ॥ 3 ॥
ಮೈನ್ದಂ ಚ ದ್ವಿವಿದಂ ಚೈವ ವಿಜಯಂ ಗನ್ಧಮಾದನಮ್ ।
ಉಲ್ಕಾಮುಖಮಸಙ್ಗಂ ಚ ಹುತಾಶನಸುತಾವುಭೌ ॥ 4 ॥
ಅಙ್ಗದಪ್ರಮುಖಾನ್ವೀರಾನ್ವೀರಃ ಕಪಿಗಣೇಶ್ವರಃ ।
ವೇಗವಿಕ್ರಮಸಮ್ಪನ್ನಾನ್ಸನ್ದಿದೇಶ ವಿಶೇಷವಿತ್ ॥ 5 ॥
ತೇಷಾಮಗ್ರೇಸರಂ ಚೈವ ಮಹಾಬಲಮಥಾಙ್ಗದಮ್ ।
ವಿಧಾಯ ಹರಿವೀರಾಣಾಮಾದಿಶದ್ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮ್ ॥ 6 ॥
ಯೇ ಕೇಚನ ಸಮುದ್ದೇಶಾಸ್ತಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಸುದುರ್ಗಮಾಃ ।
ಕಪೀಶಃ ಕಪಿಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಸ ತೇಷಾಂ ತಾನುದಾಹರತ್ ॥ 7 ॥
ಸಹಸ್ರಶಿರಸಂ ವಿನ್ಧ್ಯಂ ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾಯುತಮ್ ।
ನರ್ಮದಾಂ ಚ ನದೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ಮಹೋರಗನಿಷೇವಿತಾಮ್ ॥ 8 ॥
ತತೋ ಗೋದಾವರೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ಕೃಷ್ಣವೇಣೀಂ ಮಹಾನದೀಮ್ ।
ವರದಾಂ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾಂ ಮಹೋರಗನಿಷೇವಿತಾಮ್ ॥ 9 ॥
ಮೇಖಲಾಮುತ್ಕಲಾಂ ಚೈವ ದಶಾರ್ಣನಗರಾಣ್ಯಪಿ ।
ಆಶ್ವವನ್ತೀಮವನ್ತೀಂ ಚ ಸರ್ವಾಮೇವಾನುಪಶ್ಯತ ॥ 10 ॥
ವಿದರ್ಭಾನೃಷಿಕಾಂಶ್ಚೈವ ರಮ್ಯಾನ್ಮಾಹಿಷಕಾನಪಿ ।
ತಥಾ ವಙ್ಗಾನ್ಕಲಿಙ್ಗಾಂಶ್ಚ ಕೌಶಿಕಾಂಶ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 11 ॥
ಅನ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ದಣ್ಡಕಾರಣ್ಯಂ ಸಪರ್ವತನದೀಗುಹಾಮ್ ।
ನದೀಂ ಗೋದಾವರೀಂ ಚೈವ ಸರ್ವಮೇವಾನುಪಶ್ಯತ ॥ 12 ॥
ತಥೈವಾನ್ಧ್ರಾಂಶ್ಚ ಪುಣ್ಡ್ರಾಂಶ್ಚ ಚೋಲಾನ್ಪಾಣ್ಡ್ಯಾನ್ತ್ಸ ಕೇರಲಾನ್ ।
ಅಯೋಮುಖಶ್ಚ ಗನ್ತವ್ಯಃ ಪರ್ವತೋ ಧಾತುಮಣ್ಡಿತಃ ॥ 13 ॥
ವಿಚಿತ್ರಶಿಖರ ಶ್ಶ್ರೀಮಾಂಶ್ಚಿತ್ರಪುಷ್ಪಿತಕಾನನಃ ।
ಸಚನ್ದನವನೋದ್ದೇಶೋ ಮಾರ್ಗಿತವ್ಯೋ ಮಹಾಗಿರಿಃ ॥ 14 ॥
ತತಸ್ತಾಮಾಪಗಾಂ ದಿವ್ಯಾಂ ಪ್ರಸನ್ನಸಲಿಲಾಂ ಶಿವಾಮ್ ।
ತತ್ರ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಥ ಕಾವೇರೀಂ ವಿಹಿತಾಮಪ್ಸರೋಗಣೈಃ ॥ 15 ॥
ತಸ್ಯಾಸೀನಂ ನಗಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಮಲಯಸ್ಯ ಮಹೌಜಸಮ್ ।
ದ್ರಕ್ಷ್ಯಥಾಽದಿತ್ಯಸಙ್ಕಾಶಮಗಸ್ತ್ಯಮೃಷಿಸತ್ತಮಮ್ ॥ 16 ॥
ತತಸ್ತೇನಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಾಃ ಪ್ರಸನ್ನೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ತಾಮ್ರಪರ್ಣೀಂ ಗ್ರಾಹಜುಷ್ಟಾಂ ತರಿಷ್ಯಥ ಮಹಾನದೀಮ್ ॥ 17 ॥
ಸಾ ಚನ್ದನವನೈರ್ದಿವ್ಯೈ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನಾ ದ್ವೀಪಶಾಲಿನೀ ।
ಕಾನ್ತೇವ ಯುವತಿಃ ಕಾನ್ತಾಂ ಸಮುದ್ರಮವಗಾಹತೇ ॥ 18 ॥
ತತೋ ಹೇಮಮಯಂ ದಿವ್ಯಂ ಮುಕ್ತಾಮಣಿವಿಭೂಷಿತಮ್ ।
ಯುಕ್ತಂ ಕವಾಟಂ ಪಾಣ್ಡ್ಯಾನಾಂ ಗತಾ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಥ ವಾನರಾಃ ॥ 19 ॥
ತತಸ್ಸಮುದ್ರಮಾಸಾದ್ಯ ಸಮ್ಪ್ರಧಾರ್ಯಾರ್ಥನಿಶ್ಚಯಮ್ ।
ಅಗಸ್ತ್ಯೇನಾನ್ತರೇ ತತ್ರ ಸಾಗರೇ ವಿನಿವೇಶಿತಃ ॥ 20 ॥
ಚಿತ್ರನಾನಾನಗಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ಮಹೇನ್ದ್ರಃ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಃ ।
ಜಾತರೂಪಮಯಃ ಶ್ರೀಮಾನವಗಾಢೋ ಮಹಾರ್ಣವಮ್ ॥ 21 ॥
ನಾನಾವಿಧೈರ್ನಗೈ ಸ್ಸರ್ವೈಲತಾಭಿಶ್ಚೋಪಶೋಭಿತಮ್ ।
ದೇವರ್ಷಿಯಕ್ಷಪ್ರವರೈರಪ್ಸರೋಭಿಶ್ಚ ಸೇವಿತಮ್ ॥ 22 ॥
ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸಙ್ಘೈಶ್ಚ ಪ್ರಕೀರ್ಣಂ ಸಮನೋರಮಮ್ ।
ತಮುಪೈತಿ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸದಾ ಪರ್ವಸು ಪರ್ವಸು ॥ 23 ॥
ದ್ವೀಪಸ್ತಸ್ಯಾಪರೇ ಪಾರೇ ಶತಯೋಜನಮಾಯತಃ ।
ಅಗಮ್ಯೋ ಮಾನುಷೈರ್ದೀಪ್ತಸ್ತಂ ಮಾರ್ಗಧ್ವಂ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 24 ॥
ತತ್ರ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಸೀತಾ ಮಾರ್ಗಿತವ್ಯಾ ವಿಶೇಷತಃ ।
ಸ ಹಿ ದೇಶಸ್ತು ವಧ್ಯಸ್ಯ ರಾವಣಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ ॥ 25 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತೇರ್ವಾಸಸ್ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಸಮದ್ಯುತೇಃ ।
ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ತಸ್ಯ ತು ರಾಕ್ಷಸೀ ॥ 26 ॥
ಅಙ್ಗಾರಕೇತಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಛಾಯಾಮಾಕೃಷ್ಯ ಭೋಜಿನೀ ।
ಏವಂ ನಿಸ್ಸಂಶಯಾನ್ಕೃತ್ವಾ ಸಂಶಯಾನ್ನಷ್ಟಸಂಶಯಾಃ ॥ 27 ॥
ಮೃಗಯಧ್ವಂ ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಪತ್ನೀಮಮಿತತೇಜಸಃ ।
ತಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ಸಮುದ್ರೇ ಶತಯೋಜನೇ ॥ 28 ॥
ಗಿರಿಃ ಪುಷ್ಪಿತಕೋ ನಾಮ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸೇವಿತಃ ।
ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಾಂಶುಸಙ್ಕಾಶಸ್ಸಾಗರಾಮ್ಬುಸಮಾವೃತಃ ॥ 29 ॥
ಭ್ರಾಜತೇ ವಿಪುಲೈಶ್ಶೃಙ್ಗೈರಮ್ಬರಂ ವಿಲಿಖನ್ನಿವ ।
ತಸ್ಯೈಕಂ ಕಾಞ್ಚನಂ ಶೃಙ್ಗಂ ಸೇವತೇಽಯಂ ದಿವಾಕರಃ ॥ 30 ॥
ಶ್ವೇತಂ ರಾಜತಮೇಕಂ ಚ ಸೇವತೇಽಯಂ ನಿಶಾಕರಃ ।
ನ ತಂ ಕೃತಘ್ನಾಃ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ನ ನೃಶಂಸಾ ನ ನಾಸ್ತಿಕಾಃ ॥ 31 ॥
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಶಿರಸಾ ಶೈಲಂ ತಂ ವಿಮಾರ್ಗತ ವಾನರಾಃ ।
ತಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ದುರ್ಧರ್ಷ ಸ್ಸೂರ್ಯವಾನ್ನಾಮ ಪರ್ವತಃ ॥ 32 ॥
ಅಧ್ವನಾ ದುರ್ವಿಗಾಹೇನ ಯೋಜನಾನಿ ಚತುರ್ದಶ ।
ತತಸ್ತಮಪ್ಯತಿಕ್ರಮ್ಯ ವೈದ್ಯುತೋ ನಾಮ ಪರ್ವತಃ ॥ 33 ॥
ಸರ್ವಕಾಮಫಲೈರ್ವೃಕ್ಷೈ ಸ್ಸರ್ವಕಾಲಮನೋಹರೈಃ ।
ತತ್ರ ಭುಕ್ತ್ವಾ ವರಾರ್ಹಾಣಿ ಮೂಲಾನಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಚ ॥ 34 ॥
ಮಧೂನಿ ಪೀತ್ವಾ ಮುಖ್ಯಾನಿ ಪರಂ ಗಚ್ಛತ ವಾನರಾಃ ।
ತತ್ರ ನೇತ್ರಮನಃಕಾನ್ತಃ ಕುಞ್ಜರೋ ನಾಮ ಪರ್ವತಃ ॥ 35 ॥
ಅಗಸ್ತ್ಯಭವನಂ ಯತ್ರ ನಿರ್ಮಿತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ।
ತತ್ರ ಯೋಜನವಿಸ್ತಾರಮುಚ್ಛ್ರಿತಂ ದಶಯೋಜನಮ್ ॥ 36 ॥
ಶರಣಂ ಕಾಞ್ಚನಂ ದಿವ್ಯಂ ನಾನಾರತ್ನವಿಭೂಷಿತಮ್ ।
ತತ್ರ ಭೋಗವತೀ ನಾಮ ಸರ್ಪಾಣಾಮಾಲಯಃ ಪುರೀ ॥ 37 ॥
ವಿಶಾಲಕಕ್ಷ್ಯಾ ದುರ್ಧರ್ಷಾ ಸರ್ವತಃ ಪರಿರಕ್ಷಿತಾ ।
ರಕ್ಷಿತಾ ಪನ್ನಗೈರ್ಘೋರೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣದಷ್ಟ್ರೈರೈರ್ಮಹಾವಿಷೈಃ ॥ 38 ॥
ಸರ್ಪರಾಜೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಯಸ್ಯಾಂ ವಸತಿ ವಾಸುಕಿಃ ।
ನಿರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಿತವ್ಯಾ ಚ ಸಾ ಚ ಭೋಗವತೀ ಪುರೀ ॥ 39 ॥
ತತ್ರ ಚಾನನ್ತರಾ ದೇಶಾ ಯೇ ಕೇಚನ ಸುಸಮ್ವೃತಾಃ ।
ತಂ ಚ ದೇಶಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಮಹಾನೃಷಭಸಂಸ್ಥಿತಃ ॥ 40 ॥
ಸರ್ವರತ್ನಮಯಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಋಷಭೋ ನಾಮ ಪರ್ವತಃ ।
ಗೋಶೀರ್ಷಕಂ ಪದ್ಮಕಂ ಚ ಹರಿಶ್ಯಾಮಂ ಚ ಚನ್ದನಮ್ ॥ 41 ॥
ದಿವ್ಯಮುತ್ಪದ್ಯತೇ ಯತ್ರ ತಚ್ಚೈವಾಗ್ನಿಸಮಪ್ರಭಮ್ ।
ನ ತು ತಚ್ಚನ್ದನಂ ದೃಷ್ಟವಾ ಸ್ಪ್ರಷ್ಟವ್ಯಂ ಚ ಕದಾಚನ ॥ 42 ॥
ರೋಹಿತಾ ನಾಮ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಘೋರಾ ರಕ್ಷನ್ತಿ ತದ್ವನಮ್ ।
ತತ್ರ ಗನ್ಧರ್ವಪತಯಃ ಪಞ್ಚ ಸೂರ್ಯಸಮಪ್ರಭಾಃ ॥ 43 ॥
ಶೈಲೂಷೋ ಗ್ರಾಮಣೀ ಶ್ಶಿಗ್ರು ಶ್ಶುಭ್ರೋ ಬಭ್ರುಸ್ತಥೈವ ಚ ।
ರವಿಸೋಮಾಗ್ನಿವಪುಷಾಂ ನಿವಾಸಃ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ 44 ॥
ಅನ್ತೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ದುರ್ಧರ್ಷಾಸ್ತತ್ರ ಸ್ವರ್ಗಜಿತಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ।
ತತಃ ಪರಂ ನ ವಸ್ಸೇವ್ಯಃ ಪಿತೃಲೋಕ ಸ್ಸುದಾರುಣಃ ॥ 45 ॥
ರಾಜಧಾನೀ ಯಮಸ್ಯೈಷಾ ಕಷ್ಟೇನ ತಮಸಾ ವೃತಾ ।
ಏತಾವದೇವ ಯುಷ್ಮಾಭಿರ್ವೀರಾ ವಾನರಪುಙ್ಗವಾಃ ॥ 46 ॥
ಶಕ್ಯಂ ವಿಚೇತುಂ ಗನ್ತುಂ ವಾ ನಾತೋ ಗತಿಮತಾಂ ಗತಿಃ ।
ಸರ್ವಮೇತತ್ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಯಚ್ಚಾನ್ಯದಪಿ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 47 ॥
ಗತಿಂ ವಿದಿತ್ವಾ ವೈದೇಹ್ಯಾ ಸ್ಸನ್ನಿವರ್ತಿತುಮರ್ಹಥ ।
ಯಸ್ತು ಮಾಸಾನ್ನಿವೃತ್ತೋಽಗ್ರೇ ದೃಷ್ಟಾ ಸೀತೇತಿ ವಕ್ಷ್ಯತಿ ॥ 48 ॥
ಮತ್ತುಲ್ಯವಿಭವೋ ಭೋಗೈ ಸ್ಸುಖಂ ಸ ವಿಹರಿಷ್ಯತಿ ।
ತತಃ ಪ್ರಿಯತರೋ ನಾಸ್ತಿ ಮಮ ಪ್ರಾಣಾದ್ವಿಶೇಷತಃ ॥ 49 ॥
ಕೃತಾಪರಾಧೋ ಬಹುಶೋ ಮಮ ಬನ್ಧುರ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ।
ಅಮಿತಬಲಪರಾಕ್ರಮಾ ಭವನ್ತೋ ವಿಪುಲಗುಣೇಷು ಕುಲೇಷು ಚ ಪ್ರಸೂತಾಃ ।
ಮನುಜಪತಿಸುತಾಂ ಯಥಾ ಲಭಧ್ವಂ ತದಧಿಗುಣಂ ಪುರುಷಾರ್ಥಮಾರಭಧ್ವಮ್ ॥ 50 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
