ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಕರುಣಂ ವಾಕ್ಯಂ ವಾನರೈಸ್ತ್ಯಕ್ತಜೀವಿತೈಃ ।
ಸಬಾಷ್ಪೋ ವಾನರಾನ್ಗೃಧ್ರಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಮಹಾಸ್ವನಃ ॥ 1 ॥
ಯವೀಯಾನ್ಮಮ ಭ್ರಾತಾ ಜಟಾಯುರ್ನಾಮ ವಾನರಾಃ ।
ಯಮಾಖ್ಯಾತ ಹತಂ ಯುದ್ಧೇ ರಾವಣೇನ ಬಲೀಯಸಾ ॥ 2 ॥
ವೃದ್ಧಭಾವಾದಪಕ್ಷತ್ವಾಚ್ಛೃಣ್ವಂಸ್ತದಪಿ ಮರ್ಷಯೇ ।
ನ ಹಿ ಮೇ ಶಕ್ತಿರಸ್ತ್ಯದ್ಯ ಭ್ರಾತುರ್ವೈರವಿಮೋಕ್ಷಣೇ ॥ 3 ॥
ಪುರಾ ವೃತ್ರವಧೇ ವೃತ್ತೇ ಪರಸ್ಪರಜಯೈಷಿಣೌ ।
ಆದಿತ್ಯಮುಪಯಾತೌ ಸ್ವೋ ಜ್ವಲನ್ತಂ ರಶ್ಮಿಮಾಲಿನಮ್ ॥ 4 ॥
ಆವೃತ್ತ್ಯಾಽಕಾಶಮಾರ್ಗೇ ತು ಜವೇನ ಸ್ಮ ಗತೌ ಭೃಶಮ್ ।
ಮಧ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ದಿನಕರೇ ಜಟಾಯುರವಸೀದತಿ ॥ 5 ॥
ತಮಹಂ ಭ್ರಾತರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಭಿರರ್ದಿತಮ್ ।
ಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ಛಾದಯಾಮಾಸ ಸ್ನೇಹಾತ್ಪರಮವಿಹ್ವಲಃ ॥ 6 ॥
ನಿರ್ದಗ್ಧಪಕ್ಷಃ ಪತಿತೋ ವಿನ್ಧ್ಯೇಽಹಂ ವಾನರರ್ಷಭಾಃ ।
ಅಹಮಸ್ಮಿನ್ವಸನ್ಭ್ರಾತುಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಂ ನೋಪಲಕ್ಷಯೇ ॥ 7 ॥
ಜಟಾಯುಷಸ್ತ್ವೇವಮುಕ್ತೋ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಸಮ್ಪಾತಿನಾ ತದಾ ।
ಯುವರಾಜೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚಾಙ್ಗದಸ್ತತಃ ॥ 8 ॥
ಜಟಾಯುಷೋ ಯದಿ ಭ್ರಾತಾ ಶ್ರುತಂ ತೇ ಗದಿತಂ ಮಯಾ ।
ಆಖ್ಯಾ ಹಿ ಯದಿ ಜಾನಾಸಿ ನಿಲಯಂ ತಸ್ಯ ರಕ್ಷಸಃ ॥ 9 ॥
ಅದೀರ್ಘದರ್ಶಿನಂ ತಂ ವೈ ರಾವಣಂ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ।
ಅನ್ತಿಕೇ ಯದಿ ವಾ ದೂರೇ ಯದಿ ಜಾನಾಸಿ ಶಂಸ ನಃ ॥ 10 ॥
ತತೋಽಬ್ರವೀನ್ಮಹಾತೇಜಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಭ್ರಾತಾ ಜಟಾಯುಷಃ ।
ಆತ್ಮಾನುರೂಪಂ ವಚನಂ ವಾನರಾನ್ಸಮ್ಪ್ರಹರ್ಷಯನ್ ॥ 11 ॥
ನಿರ್ದಗ್ಧಪಕ್ಷೋ ಗೃಧ್ರೋಽಹಂ ಹೀನವೀರ್ಯಃ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ।
ವಾಙ್ಮಾತ್ರೇಣ ತು ರಾಮಸ್ಯ ಕರಿಷ್ಯೇ ಸಾಹ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 12 ॥
ಜಾನಾಮಿ ವಾರುಣಾನ್ಲೋಕಾನ್ವಿಷ್ಣೋಸ್ತ್ರೈ ವಿಕ್ರಮಾನಪಿ ।
ಮಹಾಸುರವಿಮರ್ದನ್ವಾ ಶ್ಚ ಹ್ಯಮೃತಸ್ಯ ಚ ಮನ್ಥನಮ್ ॥ 13 ॥
ರಾಮಸ್ಯ ಯದಿದಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಪ್ರಥಮಂ ಮಯಾ ।
ಜರಯಾ ಚ ಹೃತಂ ತೇಜಃ ಪ್ರಾಣಾಶ್ಚ ಶಿಥಿಲಾ ಮಮ ॥ 14 ॥
ತರುಣೀ ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಾ ।
ಹ್ರಿಯಮಾಣಾ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಾ ರಾವಣೇನ ದುರಾತ್ಮನಾ ॥ 15 ॥
ಕ್ರೋಶನ್ತೀ ರಾಮ ರಾಮೇತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇತಿ ಚ ಭಾಮಿನೀ ।
ಭೂಷಣಾನ್ಯಪವಿಧ್ಯನ್ತೀ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಚ ವಿಧುನ್ವತೀ ॥ 16 ॥
ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೇವ ಶೈಲಾಗ್ರೇ ತಸ್ಯಾಃ ಕೌಶೇಯಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಅಸಿತೇ ರಾಕ್ಷಸೇ ಭಾತಿ ಯಥಾ ವಾ ತಟಿದಮ್ಬುದೇ ॥ 17 ॥
ತಾಂ ತು ಸೀತಾಮಹಂ ಮನ್ಯೇ ರಾಮಸ್ಯ ಪರಿಕೀರ್ತನಾತ್ ।
ಶ್ರೂಯತಾಂ ಮೇ ಕಥಯತೋ ನಿಲಯಂ ತಸ್ಯ ರಕ್ಷಸಃ ॥ 18 ॥
ಪುತ್ರೋ ವಿಶ್ರವಸ ಸ್ಸಾಕ್ಷಾದ್ಭ್ರಾತಾ ವೈಶ್ರವಣಸ್ಯ ಚ ।
ಅಧ್ಯಾಸ್ತೇ ನಗರೀಂ ಲಙ್ಕಾಂ ರಾವಣೋ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸಃ ॥ 19 ॥
ಇತೋ ದ್ವೀಪಸ್ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಸಮ್ಪೂರ್ಣೇ ಶತಯೋಜನೇ ।
ತಸ್ಮಿನ್ಲಙ್ಕಾಪುರೀ ರಮ್ಯಾ ನಿರ್ಮಿತಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ॥ 20 ॥
ಜಾಮ್ಬೂನದಮಯೈರ್ದ್ವಾರೈಶ್ಚಿತ್ರೈಃ ಕಾಞ್ಚನವೇದಿಕೈಃ ।
ಪ್ರಾಸಾದೈರ್ಹೇಮವರ್ಣೈಶ್ಚ ಮಹದ್ಭಿಃ ಸುಸಮಾ ಕೃತಾ ॥ 21 ॥
ಪ್ರಾಕಾರೇಣಾರ್ಕವರ್ಣೇನ ಮಹತಾ ಚ ಸಮಾನ್ವಿತಾ ।
ತಸ್ಯಾಂ ವಸತಿ ವೈದೇಹೀ ದೀನಾ ಕೌಶೇಯವಾಸಿನೀ ॥ 22 ॥
ರಾವಣಾನ್ತಃಪುರೇ ರುದ್ಧಾ ರಾಕ್ಷಸೀಭಿಸ್ಸುರಕ್ಷಿತಾ ।
ಜನಕಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಂ ರಾಜ್ಞಸ್ತತ್ರ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಥ ಮೈಥಿಲೀಮ್ ॥ 23 ॥
ಲಙ್ಕಾಯಾಮಥ ಗುಪ್ತಾಯಾಂ ಸಾಗರೇಣ ಸಮನ್ತತಃ ।
ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸಾಗರಸ್ಯಾನ್ತಂ ಸಮ್ಪೂರ್ಣಂ ಶತಯೋಜನಮ್ ॥ 24 ॥
ಆಸಾದ್ಯ ದಕ್ಷಿಣಂ ತೀರಂ ತತೋ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಥ ರಾವಣಮ್ ।
ತತ್ರೈವ ತ್ವರಿತಾಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವಿಕ್ರಮಧ್ವಂ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 25 ॥
ಜ್ಞಾನೇನ ಖಲು ಪಶ್ಯಾಮಿ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರತ್ಯಾಗಮಿಷ್ಯಥ ।
ಆದ್ಯಃ ಪನ್ಥಾಃ ಕುಲಿಙ್ಗಾನಾಂ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ಧಾನ್ಯಜೀವಿನಃ ॥ 26 ॥
ದ್ವಿತೀಯೋ ಬಲಿಭೋಜಾನಾಂ ಯೇ ಚ ವೃಕ್ಷಫಲಾಶಿನಃ ।
ಭಾಸಾಸ್ತೃತೀಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಕ್ರೌಞ್ಚಾಶ್ಚ ಕುರರೈಸ್ಸಹ ॥ 27 ॥
ಶ್ಯೇನಾಶ್ಚತುರ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಗೃಧ್ರಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಪಞ್ಚಮಮ್ ।
ಬಲವೀರ್ಯೋಪಪನ್ನಾನಾಂ ರೂಪಯೌವನಶಾಲಿನಾಮ್ ॥ 28 ॥
ಷಷ್ಠಸ್ತು ಪನ್ಥಾ ಹಂಸಾನಾಂ ವೈನತೇಯಗತಿಃ ಪರಾ ।
ವೈನತೇಯಾಚ್ಚ ನೋ ಜನ್ಮ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಾನರರ್ಷಭಾಃ ॥ 29 ॥
ಇಹಸ್ಥೋಽಹಂ ಪ್ರಪಶ್ಯಾಮಿ ರಾವಣಂ ಜಾನಕೀಂ ತಥಾ ।
ಅಸ್ಮಾಕಮಪಿ ಸೌವರ್ಣಂ ದಿವ್ಯಂ ಚಕ್ಷುರ್ಬಲಂ ತಥಾ ॥ 30 ॥
ತಸ್ಮಾದಾಹಾರವೀರ್ಯೇಣ ನಿಸರ್ಗೇಣ ಚ ವಾನರಾಃ ।
ಆಯೋಜನಶತಾತ್ಸಾಗ್ರಾದ್ವಯಂ ಪಶ್ಯಾಮ ನಿತ್ಯಶಃ ॥ 31 ॥
ಅಸ್ಮಾಕಂ ವಿಹಿತಾ ವೃತ್ತಿರ್ನಿಸರ್ಗೇಣ ಚ ದೂರತಃ ।
ವಿಹಿತಾ ಪಾದಮೂಲೇ ತು ವೃತ್ತಿಶ್ಚರಣಯೋಧಿನಾಮ್ ॥ 32 ॥
ಗರ್ಹಿತಂ ತು ಕೃತಂ ಕರ್ಮ ಯೇನ ಸ್ಮ ಪಶಿತಾಶಿನಾ ।
ಪ್ರತೀಕಾರ್ಯಂ ಚ ಮೇ ತಸ್ಯ ವೈರಂ ಭ್ರಾತೃಕೃತಂ ಭವೇತ್ ॥ 33 ॥
ಉಪಾಯೋ ದೃಶ್ಯತಾಂ ಕಶ್ಚಿಲ್ಲಙ್ಘನೇ ಲವಣಾಮ್ಭಸಃ ।
ಅಭಿಗಮ್ಯ ತು ವೈದೇಹೀಂ ಸಮೃದ್ಧಾರ್ಥಾ ಗಮಿಷ್ಯಥ ॥ 34 ॥
ಸಮುದ್ರಂ ನೇತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಭವದ್ಭಿರ್ವರುಣಾಲಯಮ್ ।
ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮ್ಯುದಕಂ ಭ್ರಾತುಸ್ಸ್ವರ್ಗತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 35 ॥
ತತೋ ನೀತ್ವಾ ತು ತಂ ದೇಶಂ ತೀರಂ ನದನದೀಪತೇಃ ।
ನಿರ್ದಗ್ಧಪಕ್ಷಂ ಸಮ್ಪಾತಿಂ ವಾನರಾಸ್ಸುಮಹೌಜಸಃ ॥ 36 ॥
ಪುನಃ ಪ್ರತ್ಯಾನಯಿತ್ವಾ ಚ ತಂ ದೇಶಂ ಪತಗೇಶ್ವರಮ್ ।
ಬಭೂವುರ್ವಾನರಾ ಹೃಷ್ಟಾಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಮುಪಲಭ್ಯ ತೇ ॥ 37 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
