ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಷೋಡಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಪ್ರತಿಪ್ರಯಾತೇ ಭರತೇ ವಸನ್ರಾಮಸ್ತಪೋವನೇ ।
ಲಕ್ಷಯಾಮಾಸ ಸೋದ್ವೇಗಮಥೌತ್ಸುಕ್ಯಂ ತಪಸ್ವಿನಾಮ್ ॥ 1 ॥
ಯೇ ತತ್ರ ಚಿತ್ರಕೂಟಸ್ಯ ಪುರಸ್ತಾತ್ತಾಪಸಾಶ್ರಮೇ ।
ರಾಮಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ನಿರತಾಸ್ತಾನಲಕ್ಷಯದುತ್ಸುಕಾನ್ ॥ 2 ॥
ನಯನೈರ್ಬ್ರುಕುಟೀಭಿಶ್ಚ ರಾಮಂ ನಿರ್ದಿಶ್ಯ ಶಙ್ಕಿತಾಃ ।
ಅನ್ಯೋನ್ಯಮುಪಜಲ್ಪನ್ತ ಶ್ಶನೈಶ್ಚಕ್ರುರ್ಮಿಥಃ ಕಥಾಃ ॥ 3 ॥
ತೇಷಾಮೌತ್ಸುಕ್ಯಮಾಲಕ್ಷ್ಯ ರಾಮಸ್ತ್ವಾತ್ಮನಿ ಶಙ್ಕಿತಃ ।
ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರುವಾಚೇದಮೃಷಿಂ ಕುಲಪತಿಂ ತತಃ ॥ 4 ॥
ನ ಕಚ್ಚಿದ್ಭಗವನ್ಕಿಞ್ಚಿತ್ಪೂರ್ವವೃತ್ತಮಿದಂ ಮಯಿ ।
ದೃಶ್ಯತೇ ವಿಕೃತಂ ಯೇನ ವಿಕ್ರಿಯನ್ತೇ ತಪಸ್ವಿನಃ ॥ 5 ॥
ಪ್ರಮಾದಾಚ್ಚರಿತಂ ಕಚ್ಚಿತ್ಕಿಞ್ಚಿನ್ನಾವರಜಸ್ಯ ಮೇ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯರ್ಷಿಭಿದೃಷ್ಟಂ ನಾನುರೂಪಮಿವಾತ್ಮನಃ ॥ 6 ॥
ಕಚ್ಚಿಚ್ಛುಶ್ರೂಷಮಾಣಾ ವ ಶ್ಶುಶ್ರೂಷಣಪರಾ ಮಯಿ ।
ಪ್ರಮದಾಽಭ್ಯುಚಿತಾಂ ವೃತ್ತಿಂ ಸೀತಾ ಯುಕ್ತಂ ನ ವರ್ತತೇ ॥ 7 ॥
ಅಥರ್ಷಿರ್ಜರಯಾ ವೃದ್ಧಸ್ತಪಸಾ ಚ ಜರಾಂ ಗತಃ ।
ವೇಪಮಾನ ಇವೋವಾಚ ರಾಮಂ ಭೂತದಯಾಪರಮ್ ॥ 8 ॥
ಕುತಃ ಕಲ್ಯಾಣಸತ್ತ್ವಾಯಾಃ ಕಲ್ಯಾಣಾಭಿರತೇಸ್ತಥಾ ।
ಚಲನಂ ತಾತ ವೈದೇಹ್ಯಾಸ್ತಪಸ್ವಿಷು ವಿಶೇಷತಃ ॥ 9 ॥
ತ್ವನ್ನಿಮಿತ್ತಮಿದಂ ತಾವತ್ತಾಪಸಾನ್ಪ್ರತಿವರ್ತತೇ ।
ರಕ್ಷೋಭ್ಯಸ್ತೇನ ಸಂವಿಗ್ನಾಃ ಕಥಯನ್ತಿ ಮಿಥಃ ಕಥಾಃ ॥ 10 ॥
ರಾವಣಾವರಜಃ ಕಶ್ಚಿತ್ ಖರೋ ನಾಮೇಹ ರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ತಾಪಸಾನ್ಸರ್ವಾಞ್ಜನಸ್ಥಾನನಿಕೇತನಾನ್ ॥ 11 ॥
ಧೃಷ್ಟಶ್ಚ ಜಿತಕಾಶೀ ಚ ನೃಶಂಸಃ ಪುರುಷಾದಕಃ ।
ಅವಲಿಪ್ತಶ್ಚ ಪಾಪಶ್ಚ ತ್ವಾಂ ಚ ತಾತ ನ ಮೃಷ್ಯತೇ ॥ 12 ॥
ತ್ವಂ ಯದಾಪ್ರಭೃತಿ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ನಾಶ್ರಮೇ ತಾತ ವರ್ತಸೇ ।
ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಿಪ್ರಕುರ್ವನ್ತಿ ತಾಪಸಾನ್ ॥ 13 ॥
ದರ್ಶಯನ್ತಿ ಹಿ ಬೀಭತ್ಸೈಃ ಕ್ರೂರೈರ್ಭೀಷಣಕೈರಪಿ ।
ನಾನಾರೂಪೈರ್ವಿರೂಪೈಶ್ಚ ರೂಪೈರ್ವಿಕೃತದರ್ಶನೈಃ ॥ 14 ॥
ಅಪ್ರಶಸ್ತೈಶುಚಿಭಿಸ್ಸಮ್ಪ್ರಯೋಜ್ಯ ಚ ತಾಪಸಾನ್ ।
ಪ್ರತಿಧ್ನನ್ತ್ಯಪರಾನ್ಕ್ಷಿಪ್ರಮನಾರ್ಯಾಃ ಪುರತಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ॥ 15 ॥
ತೇಷು ತೇಷ್ವಾಶ್ರಮಸ್ಥಾನೇಷ್ವಬುದ್ಧಮವಲೀಯ ಚ ।
ರಮನ್ತೇ ತಾಪಸಾಂ ಸ್ತತ್ರ ನಾಶಯನ್ತೋಽಲ್ಪಚೇತಸಃ ॥ 16 ॥
ಅಪಕ್ಷಿಪನ್ತಿ ಸ್ರುಗ್ಭಾಣ್ಡಾನಗ್ನೀಸ್ನಿಞ್ಚನ್ತಿ ವಾರಿಣಾ ।
ಕಲಶಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಮಧ್ನನ್ತಿ ಹವನೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ ॥ 17 ॥
ತೈರ್ದುರಾತ್ಮಭಿರಾಮೃಷ್ಟಾನಾಶ್ರಮಾನ್ಪ್ರಜಿಹಾಸವಃ ।
ಗಮನಾಯಾನ್ಯದೇಶಸ್ಯ ಚೋದಯನ್ತ್ಯೃಷಯೋಽದ್ಯ ಮಾಮ್ ॥ 18 ॥
ತತ್ಪುರಾ ರಾಮ ಶಾರೀರಾಮುಪಹಿಂಸಾಂ ತಪಸ್ವಿಷು ।
ದರ್ಶಯನ್ತಿ ಹಿ ದುಷ್ಟಾಸ್ತೇ ತ್ಯಕ್ಷ್ಯಾಮ ಇಮಮಾಶ್ರಮಮ್ ॥ 19 ॥
ಬಹುಮೂಲಫಲಂ ಚಿತ್ರಮವಿದೂರಾದಿತೋ ವನಮ್ ।
ಪುರಾಣಾಶ್ರಮಮೇವಾಹಂ ಶ್ರಯಿಷ್ಯೇ ಸಗಣಃ ಪುನಃ ॥ 20 ॥
ಖರಸ್ತ್ವಯ್ಯಪಿ ಚಾಯುಕ್ತಂ ಪುರಾ ತಾತ ಪ್ರವರ್ತತೇ ।
ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರಿತೋ ಗಚ್ಛ ಯದಿ ಬುದ್ಧಿಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ॥ 21 ॥
ಸಕಲತ್ರಸ್ಯ ಸನ್ದೇಹೋ ನಿತ್ಯಂ ಯತ್ತಸ್ಯ ರಾಘವ ।
ಸಮರ್ಥಸ್ಯಾಪಿ ಹಿ ಸತೋ ವಾಸೋ ದುಃಖಮಿಹಾದ್ಯ ತೇ ॥ 22 ॥
ಇತ್ಯುಕ್ತವನ್ತಂ ಸ್ತಂರಾಮ ರಾಜಪುತ್ರಸ್ತಪಸ್ವಿನಮ್ ।
ನ ಶಶಾಕೋತ್ತರೈರ್ವಾಕ್ಯೈರವರೋದ್ಧುಂ ಸಮುತ್ಸುಕಮ್ ॥ 23 ॥
ಅಭಿನನ್ದ್ಯ ಸಮಾಪೃಚ್ಛ್ಯ ಸಮಾಧಾಯ ಚ ರಾಘವಮ್ ।
ಸ ಜಗಾಮಾಶ್ರಮಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕುಲೈಃ ಕುಲಪತಿಸ್ಸಹ ॥ 24 ॥
ರಾಮಃ ಸಂಸಾದ್ಯ ಋಷಿಗಣಮನುಗಮನಾದ್ದೇಶಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಕುಲಪತಿಮಭಿವಾದ್ಯ ಋಷಿಮ್ ।
ಸಮ್ಯಕ್ಪ್ರೀತೈಸ್ತೈರನುಮತ ಉಪದಿಷ್ಟಾರ್ಥಃ ಪುಣ್ಯಂ ವಾಸಾಯ ಸ್ವನಿಲಯಮುಪಸಮ್ಪೇದೇ ॥ 25 ॥
ಆಶ್ರಮಮೃಷಿವಿರಹಿತಂ ಪ್ರಭುಃ ಕ್ಷಣಮಪಿನ ಜಹೌ ಸ ರಾಘವಃ ।
ರಾಘವಂ ಹಿ ಸತತಮನುಗತಾ ಸ್ತಾಪಸಾಶ್ಚಾರ್ಷಚರಿತ ಧೃತಗುಣಾಃ ॥ 26 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಷೋಡಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
