ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಯೋದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಋಷ್ಯಮೂಕಾತ್ಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾಗ್ರಜಃ ।
ಜಗಾಮ ಸಹಸುಗ್ರೀವೋ ವಾಲಿವಿಕ್ರಮಪಾಲಿತಾಮ್ ॥ 1 ॥
ಸಮುದ್ಯಮ್ಯ ಮಹಚ್ಚಾಪಂ ರಾಮಃ ಕಾಞ್ಚನಭೂಷಿತಮ್ ।
ಶರಾಂಶ್ಚಾದಿತ್ಯಸಙ್ಕಾಶಾನ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ರಣಸಾಧಕಾನ್ ॥ 2 ॥
ಅಗ್ರತಸ್ತು ಯಯೌ ತಸ್ಯ ರಾಘವಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಸುಗ್ರೀವಃ ಸಂಹತಗ್ರೀವೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚ ಮಹಾಬಲಃ ॥ 3 ॥
ಪೃಷ್ಠತೋ ಹನುಮಾನ್ವೀರೋ ನಲೋ ನೀಲಶ್ಚ ವಾನರಃ ।
ತಾರಶ್ಚೈವ ಮಹಾತೇಜಾ ಹರಿಯೂಥಪಯೂಥಪಃ ॥ 4 ॥
ತೇ ವೀಕ್ಷಮಾಣಾ ವೃಕ್ಷಾಂಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಭಾರಾವಲಮ್ಬಿನಃ ।
ಪ್ರಸನ್ನಾಮ್ಬುವಹಾಶ್ಚೈವ ಸರಿತಸ್ಸಾಗರಙ್ಗಮಾಃ ॥ 5 ॥
ಕನ್ದರಾಣಿ ಚ ಶೈಲಾಂಶ್ಚ ನಿರ್ದರಾಣಿ ಗುಹಾಸ್ತಥಾ ।
ಶಿಖರಾಣಿ ಚ ಮುಖ್ಯಾನಿ ದರೀಶ್ಚ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾಃ ॥ 6 ॥
ವೈಢೂರ್ಯವಿಮಲೈಃಪರ್ಣೈ ಪದ್ಮೈಶ್ಚಾಕೋಶಕುಟ್ಮಲೈಃ ।
ಶೋಭಿತಾನ್ತ್ಸಜಲಾನ್ಮಾರ್ಗೇ ತಟಾಕಾಂಶ್ಚ ವ್ಯಲೋಕಯನ್ ॥ 7 ॥
ಕಾರಣ್ಡೈಸ್ಸಾರಸೈರ್ಹಂಸೈರ್ವಞ್ಜುಲೈರ್ಜಲಕುಕ್ಕುಟೈಃ ।
ಚಕ್ರವಾಕೈ ಸ್ತಥಾ ಚಾನ್ಯೈಶ್ಶಕುನೈಃ ರುಪನಾದಿತಾನ್ ॥ 8 ॥
ಮೃದುಶಷ್ಪಾಙ್ಕುರಾಹಾರಾನ್ನಿರ್ಭಯಾನ್ವನಗೋಚರಾನ್ ।
ಚರತಸ್ಸರ್ವತೌಽಪಶ್ಯನ್ ಸ್ಥಲೀಷು ಹರಿಣಾನ್ ಸ್ಥಿತಾನ್ ॥ 9 ॥
ತಟಾಕವೈರಿಣಶ್ಚಾಪಿ ಶುಕ್ಲದನ್ತವಿಭೂಷಿತಾನ್ ।
ಘೋರಾನೇಕಚರಾನ್ವನ್ಯಾನ್ದ್ವಿರದಾನ್ಕೂಲಘಾತಿನಃ ॥ 10 ॥
ಮತ್ತಾನ್ಗಿರಿತಟೋತ್ಕೃಷ್ಟಾನ್ಪರ್ವತಾನಿವ ಜಙ್ಗಮಾನ್ ।
ವಾರಣಾನ್ವಾರಿದಪ್ರಖ್ಯಾನ್ಮಹೀರೇಣುಸಮುಕ್ಷಿತಾನ್ ॥ 11 ॥
ವನೇ ವನಚರಾಂಶ್ಚಾನ್ಯಾನ್ಖೇಚರಾಂಶ್ಚ ವಿಹಙ್ಗಮಾನ್ ।
ಪಶ್ಯನ್ತಸ್ತ್ವರಿತಾ ಜಗ್ಮುಸ್ಸುಗ್ರೀವವಶವರ್ತಿನಃ ॥ 12 ॥
ತೇಷಾಂ ತು ಗಚ್ಛತಾಂ ತತ್ರ ತ್ವರಿತಂ ರಘುನನ್ದನಃ ।
ದ್ರುಮಷಣ್ಡಂ ವನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮಸ್ಸುಗ್ರೀವಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 13 ॥
ಏಷ ಮೇಘ ಇವಾಕಾಶೇ ವೃಕ್ಷಷಣ್ಡಃ ಪ್ರಕಾಶತೇ ।
ಮೇಘಸಙ್ಘಾತವಿಪುಲಃ ಪರ್ಯನ್ತಕದಲೀವೃತಃ ॥ 14 ॥
ಕಿಮೇತತ್ ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸಖೇ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ ಮೇ ।
ಕೌತೂಹಲಾಪನಯನಂ ಕರ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮ್ಯಹಂ ತ್ವಯಾ ॥ 15 ॥
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಘವಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಗಚ್ಛನ್ನೇವಾಚಚಕ್ಷೇಽಥ ಸುಗ್ರೀವಸ್ತನ್ಮಹದ್ವನಮ್ ॥ 16 ॥
ಏತದ್ರಾಘವ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಮಾಶ್ರಮಂ ಶ್ರಮನಾಶನಮ್ ।
ಉದ್ಯಾನವನಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸ್ವಾದುಮೂಲಫಲೋದಕಮ್ ॥ 17 ॥
ಅತ್ರ ಸಪ್ತಜನಾ ನಾಮ ಮುನಯ ಸ್ಸಂಶ್ರಿತವ್ರತಾಃ ।
ಸಪ್ತೈವಾಸನ್ನಧಶಶೀರ್ಷಾ ನಿಯತಂ ಜಲಶಾಯಿನಃ ॥ 18 ॥
ಸಪ್ತರಾತ್ರಕೃತಾಹಾರಾ ವಾಯುನಾಚಲವಾಸಿನಃ ।
ದಿವಂ ವರ್ಷಶತೈರ್ಯಾತಾಃ ಸಪ್ತಭಿಃ ಸಕಲೇಬರಾಃ ॥ 19 ॥
ತೇಷಾಮೇವಂ ಪ್ರಭಾವಾನಾಂ ದ್ರುಮಪ್ರಾಕಾರಸಂವೃತಮ್ ।
ಆಶ್ರಮಸ್ಸುದುರಾಧರ್ಷ ಅಪಿ ಸೇನ್ದ್ರೈಸ್ಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 20 ॥
ಪಕ್ಷಿಣೋ ವರ್ಜಯನ್ತ್ಯೇತತ್ತಥಾಽನ್ಯೇ ವನಚಾರಿಣಃ ।
ವಿಶನ್ತಿ ಮೋಹಾದ್ಯೇಽಪ್ಯತ್ರ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ನ ತೇ ಪುನಃ ॥ 21 ॥
ವಿಭೂಷಣರವಾಸ್ತತ್ರ ಶ್ರೂಯನ್ತೇ ಸಕಲಾಕ್ಷರಾಃ ।
ತೂರ್ಯಗೀತಸ್ವನಾಶ್ಚಾತ್ರ ಗನ್ಧೋ ದಿವ್ಯಶ್ಚ ರಾಘವ ॥ 22 ॥
ತ್ರೇತಾಗ್ನಯೋಽಪಿ ದೀಪ್ಯನ್ತೇ ದೂಮೋ ಹ್ಯತ್ರ ಪ್ರಕಾಶತೇ ।
ವೇಷ್ಟಯನ್ನಿವ ವೃಕ್ಷಾಗ್ರಾನ್ಕಪೋತಾಙ್ಗಾರುಣೋ ಘನಃ ॥ 23 ॥
ಏತೇ ವೃಕ್ಷಾಃ ಪ್ರಕಾಶನ್ತೇ ಧೂಮಸಂಸಕ್ತಮಸ್ತಕಾಃ ।
ಮೇಘಜಾಲಪ್ರತಿಚ್ಛನ್ನಾ ವೈಢೂರ್ಯಗಿರಯೋ ಯಥಾ ॥ 24 ॥
ಕುರು ಪ್ರಣಾಮಂ ಧರ್ಮಾತ್ಮಂಸ್ತೇಷಾಮುದ್ದಿಶ್ಯ ರಾಘವ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣೇವ ಸಹ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಪ್ರಯನ್ತಸ್ಸಯತಾಞ್ಜಲಿಃ ॥ 25 ॥
ಪ್ರಣಮನ್ತಿ ಹಿ ಯೇ ತೇಷಾಂ ಮುನೀನಾಂ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ನ ತೇಷಾಮಶುಭಂ ಕಿಞ್ಚಿಚ್ಛರೀರೇ ರಾಮ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 26 ॥
ತತೋ ರಾಮಸ್ಸಹ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ।
ಸಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಮಹಾತ್ಮಾನಸ್ತಾನೃಷೀನಭ್ಯವಾದಯತ್ ॥ 27 ॥
ಅಭಿವಾದ್ಯ ತು ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ರಾಮೋ ಭ್ರಾತಾ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ಸುಗ್ರೀವೋ ವಾನರಾಶ್ಚೈವ ಜಗ್ಮುಸಂಹೃಷ್ಟಮಾನಸಾಃ ॥ 28 ॥
ತೇ ಗತ್ವಾ ದೂರಮಧ್ವಾನಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸಪ್ತಜನಾಶ್ರಮಾತ್ ।
ದದೃಶುಸ್ತಾಂ ದುರಾಧರ್ಷಾಂ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಂ ವಾಲಿಪಾಲಿತಾಮ್ ॥ 29 ॥
ತತಸ್ತು ರಾಮಾನುಜರಾಮವಾನರಾಃ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಾಣ್ಯುದಿತಾಗ್ರ್ಯತೇಜಸಃ ।
ಪುರೀಂ ಸುರೇಶಾತ್ಮಜವೀರ್ಯಪಾಲಿತಾಂ ವಧಾಯ ಶತ್ರೋಃ ಪುನರಾಗತಾಸ್ಸಹ ॥ 30 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಯೋದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
