ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಆಶ್ರಮಂ ಪ್ರತಿ ಯಾತೇ ತು ಖರೇ ಖರಪರಾಕ್ರಮೇ ।
ತಾನೇವೌತ್ಪಾತಿಕಾನ್ರಾಮಸ್ಸಹ ಭ್ರಾತ್ರಾ ದದರ್ಶ ಹ ॥ 1 ॥
ತಾನುತ್ಪಾತಾನ್ಮಹೋಘೋರಾನುತ್ಥಿತಾನ್ರೋಮಹರ್ಷಣಾನ್ ।
ಪ್ರಜಾನಾಮಹಿತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥
ಇಮಾನ್ಪಶ್ಯ ಮಹಾಬಾಹೋ ಸರ್ವಭೂತಾಪಹಾರಿಣಃ ।
ಸಮುತ್ಥಿತಾನ್ಮಹೋತ್ಪಾತಾನ್ಸಂಹರ್ತುಂ ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸಾನ್ ॥ 3 ॥
ಅಮೀ ರುಧಿರಧಾರಾಸ್ತು ವಿಸೃಜನ್ತಃ ಖರಸ್ವನಾಃ ।
ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಮೇಘಾ ವಿವರ್ತನ್ತೇ ಪರುಷಾ ಗರ್ದಭಾರುಣಾಃ ॥ 4 ॥
ಸಧೂಮಾಶ್ಚ ಶರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಮಮ ಯುದ್ಧಾಭಿನನ್ದಿನಃ ।
ರುಕ್ಮಪೃಷ್ಠಾನಿ ಚಾಪಾನಿ ವಿಚೇಷ್ಟನ್ತೇ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ॥ 5 ॥
ಯಾದೃಶಾ ಇಹ ಕೂಜನ್ತಿ ಪಕ್ಷಿಣಃ ವನಚಾರಿಣಃ ।
ಅಗ್ರತೋ ನೋ ಭಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸಂಶಯೋ ಜೀವಿತಸ್ಯ ಚ ॥ 6 ॥
ಸಮ್ಪ್ರಹಾರಸ್ತು ಸುಮಹಾನ್ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಅಯಮಾಖ್ಯಾತಿ ಮೇ ಬಾಹುಸ್ಸ್ಫುರಮಾಣೋ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 7 ॥
ಸನ್ನಿಕರ್ಷೇ ತು ನ ಶ್ಶೂರ ಜಯಂ ಶತ್ರೋಃ ಪರಾಜಯಮ್ ।
ಸಪ್ರಭಂ ಚ ಪ್ರಸನ್ನಂ ಚ ತವ ವಕ್ತ್ರಂ ಹಿ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ॥ 8 ॥
ಉದ್ಯತಾನಾಂ ಹಿ ಯುದ್ಧಾರ್ಥಂ ಯೇಷಾಂ ಭವತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ।
ನಿಷ್ಪ್ರಭಂ ವದನಂ ತೇಷಾಂ ಭವತ್ಯಾಯುಃ ಪರಿಕ್ಷಯಃ ॥ 9 ॥
ರಕ್ಷಸಾಂ ನರ್ದತಾಂ ಘೋರಶ್ಶ್ರೂಯತೇ ಚ ಮಹಾಧ್ವನಿಃ ।
ಆಹತಾನಾಂ ಚ ಭೇರೀಣಾಂ ರಾಕ್ಷಸೈಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಭಿಃ ॥ 10 ॥
ಅನಾಗತವಿಧಾನಂ ತು ಕರ್ತವ್ಯಂ ಶುಭಮಿಚ್ಛತಾ ।
ಆಪದಂ ಶಙ್ಕಮಾನೇನ ಪುರುಷೇಣ ವಿಪಶ್ಚಿತಾ ॥ 11 ॥
ತಸ್ಮಾದ್ಗೃಹೀತ್ವಾ ವೈದೇಹೀಂ ಶರಪಾಣಿರ್ಧನುರ್ಧರಃ ।
ಗುಹಾಮಾಶ್ರಯ ಶೈಲಸ್ಯ ದುರ್ಗಾಂ ಪಾದಪಸಙ್ಕುಲಾಮ್ ॥ 12 ॥
ಪ್ರತಿಕೂಲಿತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ನ ಹಿ ವಾಕ್ಯಮಿದಂ ತ್ವಯಾ ।
ಶಾಪಿತೋ ಮಮ ಪಾದಾಭ್ಯಾಂ ಗಮ್ಯತಾಂ ವತ್ಸ ಮಾ ಚಿರಮ್ ॥ 13 ॥
ತ್ವಂ ಹಿ ಶೂರಶ್ಚ ಬಲವಾನ್ಹನ್ಯಾಹ್ಯೇತಾನ್ನ ಸಂಶಯಃ ।
ಸ್ವಯಂ ತು ಹನ್ತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸರ್ವಾನೇವ ನಿಶಾಚರಾನ್ ॥ 14 ॥
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ರಾಮೇಣ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಸಹ ಸೀತಾಯಾ ।
ಶರಾನಾದಾಯ ಚಾಪಂ ಚ ಗುಹಾಂ ದುರ್ಗಾಂ ಸಮಾಶ್ರಯತ್ ॥ 15 ॥
ತಸ್ಮಿನ್ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ತು ಗುಹಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇ ಸಹ ಸೀತಯಾ ।
ಹನ್ತ ನಿರ್ಯುಕ್ತಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ರಾಮಃ ಕವಚಮಾವಿಶತ್ ॥ 16 ॥
ಸ ತೇನಾಗ್ನಿ ನಿಕಾಶೇನ ಕವಚೇನ ವಿಭೂಷಿತಃ ।
ಬಭೂವ ರಾಮ ಸ್ತಿಮಿರೇ ವಿಧೂಮೋಽಗ್ನಿರಿವೋತ್ಥಿತಃ ॥ 17 ॥
ಸ ಚಾಪಮುದ್ಯಮ್ಯ ಮಹಚ್ಛರಾನಾದಾಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಬಭೂವಾವಸ್ಥಿತಸ್ತತ್ರ ಜ್ಯಾಸ್ವನೈಃ ಪೂರಯನ್ದಿಶಃ ॥ 18 ॥
ತತೋ ದೇವಾಸ್ಸಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಸಹ ಚಾರಣೈಃ ।
ಸಮೇಯುಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಯುದ್ಧದರ್ಶನಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ॥ 19 ॥
ಋಷಯಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ಲೋಕೇ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಸತ್ತಮಾಃ ।
ಸಮೇತ್ಯ ಚೋಚುಸ್ಸಹಿತಾ ಅನ್ಯೋನ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಃ ॥ 20 ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋಽಸ್ತು ಲೋಕಾನಾಂ ಯೇಽಭಿಸಙ್ಗತಾಃ ।
ಜಯತಾಂ ರಾಘವೋ ಯುದ್ಧೇ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಾನ್ ರಜನೀಚರಾನ್ ॥ 21 ॥
ಚಕ್ರಹಸ್ತೋ ಯಥಾ ಯುದ್ಧೇ ಸರ್ವಾನಸುರ ಪುಙ್ಗವಾನ್ ।
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪುನಃ ಪ್ರೋಚುರಾಲೋಕ್ಯ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್ ॥ 22 ॥
ಚತುರ್ದಶ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭೀಮಕರ್ಮಣಾಮ್ ।
ಏಕಶ್ಚ ರಾಮೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕಥಂ ಯುದ್ಧಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 23 ॥
ಇತಿ ರಾಜರ್ಷಯಸ್ಸಿದ್ಧಾಸ್ಸಗಣಾಶ್ಚ ದ್ವಿಜರ್ಷಭಾಃ ।
ಜಾತಕೌತೂಹಲಾಸ್ತಸ್ಥುರ್ವಿಮಾನಸ್ಥಾಶ್ಚ ದೇವತಾಃ ॥ 24 ॥
ಆವಿಷ್ಟಂ ತೇಜಸಾ ರಾಮಂ ಸಙ್ಗ್ರಾಮಶಿರಸಿ ಸ್ಥಿತಮ್ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಭಯಾದ್ವಿವ್ಯಥಿರೇ ತದಾ ॥ 25 ॥
ರೂಪಮಪ್ರತಿಮಂ ತಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ ।
ಬಭೂವ ರೂಪಂ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯ ರುದ್ರಸ್ಯೇವ ಪಿನಾಕಿನಃ ॥ 26 ॥
ತತೋ ಗಮ್ಭೀರನಿರ್ಹ್ರಾದಂ ಘೋರವರ್ಮಾಯುಧಧ್ವಜಮ್ ।
ಅನೀಕಂ ಯಾತುಧಾನಾನಾಂ ಸಮನ್ತಾತ್ಪ್ರತ್ಯದೃಶ್ಯತ ॥ 27 ॥
ಸಿಂಹನಾದಂ ವಿಸೃಜತಾಮನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿಗರ್ಜತಾಮ್ ।
ಚಾಪಾನಿ ವಿಸ್ಫಾರಯತಾಂ ಜೃಮ್ಭತಾಮಪ್ಯಭೀಕ್ಷ್ಣಶಃ ॥ 28 ॥
ವಿಪ್ರಘುಷ್ಟಸ್ವನಾನಾಂ ಚ ದುನ್ಧುಭೀಂಶ್ಚಾಪಿ ನಿಘ್ನತಾಮ್ ।
ತೇಷಾಂ ಸುತುಮುಲಶ್ಶಬ್ದಃ ಪೂರಯಾಮಾಸ ತದ್ವನಮ್ ॥ 29 ॥
ತೇನ ಶಬ್ದೇನ ವಿತ್ರಸ್ತಾಶ್ವಾಪದಾ ವನಚಾರಿಣಃ ।
ದುದ್ರುವುರ್ಯತ್ರ ನಿಶ್ಶಬ್ದಂ ಪೃಷ್ಠತೋ ನ ವ್ಯಲೋಕಯನ್ ॥ 30 ॥
ತತ್ತ್ವನೀಕಂ ಮಹಾಘೋರಂ ರಾಮಂ ಸಮುಪಸರ್ಪತ ।
ಧೃತನಾನಾಪ್ರಹರಣಂ ಗಮ್ಭೀರಂ ಸಾಗರೋಪಮಮ್ ॥ 31 ॥
ರಾಮೋಽಪಿ ಚಾರಯಂಶ್ಚಕ್ಷುಸ್ಸರ್ವತೋ ರಣಪಣ್ಡಿತಃ ।
ದದರ್ಶ ಖರಸೈನ್ಯಂ ತದ್ಯುದ್ಧಾಭಿಮುಖಮುತ್ಥಿತಮ್ ॥ 32 ॥
ವಿತತ್ಯ ಚ ಧನುರ್ಭೀಮಂ ತೂಣ್ಯಾಶ್ಚೋದ್ಧೃತ್ಯ ಸಾಯಕಾನ್ ।
ಕ್ರೋಧಮಾಹಾರಯತ್ತೀವ್ರಂ ವಧಾರ್ಥಂ ಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 33 ॥
ದುಷ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಸ್ಸೋಽಭವತ್ಕೃದ್ಧೋ ಯುಗಾನ್ತಾಗ್ನಿರಿವ ಜ್ವಲನ್ ।
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೇಜಸಾವಿಷ್ಟಂ ಪ್ರಾದ್ರವನ್ವನದೇವತಾಃ ॥ 34 ॥
ತಸ್ಯ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯ ರೂಪಂ ತು ರಾಮಸ್ಯ ದದೃಶೇ ತದಾ ।
ದಕ್ಷಸ್ಯೇವ ಕ್ರತುಂ ಹನ್ತುಮುದ್ಯತಸ್ಯ ಪಿನಾಕಿನಃ ॥ 35 ॥
ಆವಿಷ್ಟಂ ತೇಜಸಾ ರಾಮಂ ಸಙ್ಗ್ರಾಮಶಿರಸಿ ಸ್ಥಿತಮ್ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಭಯಾರ್ತಾನಿ ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ॥ 36 ॥
ತತ್ಕಾರ್ಮುಕೈರಾಭರಣೈರ್ಧ್ವಜೈಶ್ಚ ತೈರ್ವರ್ಮಭಿಶ್ಚಾಗ್ನಿಸಮಾನವರ್ಣೈಃ ।
ಬಭೂವ ಸೈನ್ಯಂ ಪಿಶಿತಾಶನಾನಾಂ ಸೂರ್ಯೋದಯೇ ನೀಲಮಿವಾಭ್ರಬೃನ್ದಮ್ ॥ 37 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
