ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಹ ತಾರಾಙ್ಗದಾಭ್ಯಾಂ ತು ಗತ್ವಾ ಸ ಹನುಮಾನ್ಕಪಿಃ ।
ಸುಗ್ರೀವೇಣ ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ತಂ ದೇಶಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 1 ॥
ಸ ತು ದೂರಮುಪಾಗಮ್ಯ ಸರ್ವೈಸ್ತೈಃ ಕಪಿಸತ್ತಮೈಃ ।
ವಿಚಿನೋತಿ ಸ್ಮ ವಿನ್ಧ್ಯಸ್ಯ ಗುಹಾಶ್ಚ ಗಹನಾನಿ ಚ ॥ 2 ॥
ಪರ್ವತಾಗ್ರಾನ್ನದೀದುರ್ಗಾನ್ಸರಾಂಸಿ ವಿಪುಲಾನ್ದ್ರುಮಾನ್ ।
ವೃಕ್ಷಷಣ್ಡಾಂಶ್ಚ ವಿವಿಧಾನ್ಪರ್ವತಾನ್ಘನಪಾದಪಾನ್ ॥ 3 ॥
ಅನ್ವೇಷಮಾಣಾಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ವಾನರಾಸ್ಸರ್ವತೋ ದಿಶಮ್ ।
ನ ಸೀತಾಂ ದದೃಶುರ್ವೀರಾ ಮೈಥಿಲೀಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ॥ 4 ॥
ತೇ ಭಕ್ಷಯನ್ತೋ ಮೂಲಾನಿ ಫಲಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।
ಅನ್ವೇಷಮಾಣಾ ದುರ್ಧರ್ಷಾನ್ಯವಸಂ ಸ್ತತ್ರ ತತ್ರ ಹ ॥ 5 ॥
ಸ ತು ದೇಶೋ ದುರನ್ವೇಷೋ ಗುಹಾಗಹನವಾನ್ಮಹಾನ್ ।
ನಿರ್ಜಲಂ ನಿರ್ಜನಂ ಶೂನ್ಯಂ ಗಹನಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ॥ 6 ॥
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತು ತಂ ತದಾ ದೇಶಂ ಸರ್ವೇ ವೈ ಹರಿಯೂಥಪಾಃ ।
ತಾದೃಶಾನ್ಯಪ್ಯರಣ್ಯಾನಿ ವಿಚಿತ್ಯ ಭೃಶಪೀಡಿತಾಃ ॥ 7 ॥
ದೇಶಮನ್ಯಂ ದುರಾಧರ್ಷಂ ವಿವಿಶು ಶ್ಚಾಕುತೋ ಭಯಾಃ ।
ಯತ್ರ ವನ್ಧ್ಯಫಲಾ ವೃಕ್ಷಾ ವಿಪುಷ್ಪಾಃ ಪರ್ಣವರ್ಜಿತಾಃ ॥ 8 ॥
ನಿಸ್ತೋಯಾಸ್ಸರಿತೋ ಯತ್ರ ಮೂಲಂ ಯತ್ರ ಸುದುರ್ಲಭಮ್ ।
ನ ಸನ್ತಿ ಮಹಿಷಾ ಯತ್ರ ನ ಮೃಗಾ ನ ಚ ಹಸ್ತಿನಃ ॥ 9 ॥
ಶಾರ್ದೂಲಾಃ ಪಕ್ಷಿಣೋ ವಾಪಿ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ವನಗೋಚರಾಃ ।
ನ ಯತ್ರವೃಕ್ಷಾ ನೌಷಧ್ಯೋ ನ ವಲ್ಲ್ಯೋ ನಾಪಿ ವೀರುಧಃ ॥ 10 ॥
ಸ್ನಿಗ್ಧಪತ್ರಾಸ್ಸ್ಥಲೇ ಯತ್ರ ಪದ್ಮಿನ್ಯಃ ಫುಲ್ಲಪಙ್ಕಜಾಃ ।
ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯಾಸ್ಸುಗನ್ಧಾಶ್ಚ ಭ್ರಮರೈಶ್ಚಾಪಿವರ್ಜಿತಾಃ ॥ 11 ॥
ಕಣ್ಡುರ್ನಾಮ ಮಹಾಭಾಗಸ್ಸತ್ಯವಾದೀ ತಪೋಧನಃ ।
ಮಹರ್ಷಿಃ ಪರಮಾಮರ್ಷೀ ನಿಯಮೈರ್ದುಷ್ಪ್ರಧರ್ಷಣಃ ॥ 12 ॥
ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಿನ್ವನೇ ಪುತ್ರೋ ಬಾಲಷ್ಷೋಡಶವಾರ್ಷಿಕಃ ।
ಪ್ರಣಷ್ಟೋ ಜೀವಿತಾನ್ತಾಯ ಕ್ರುದ್ಧಸ್ತತ್ರ ಮಹಾಮುನಿಃ ॥ 13 ॥
ತೇನ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾ ಶಪ್ತಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ತತ್ರಮಹದ್ವನಮ್ ।
ಅಶರಣ್ಯಂ ದುರಾಧರ್ಷಂ ಮೃಗಪಕ್ಷಿವಿವರ್ಜಿತಮ್ ॥ 14 ॥
ತಸ್ಯ ತೇ ಕಾನನಾನ್ತಾಶ್ಚ ಗಿರೀಣಾಂ ಕನ್ದರಾಣಿ ಚ ।
ಪ್ರಭವನಿ ನದೀನಾಂ ಚ ವಿಚಿನ್ವನ್ತಿ ಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 15 ॥
ತತ್ರ ಚಾಪಿ ಮಹಾತ್ಮಾನೋ ನಾಪಶ್ಯಞ್ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್ ।
ಹರ್ತಾರಂ ರಾವಣಂ ವಾಪಿ ಸುಗ್ರೀವಪ್ರಿಯಕಾರಿಣಃ ॥ 16 ॥
ತೇ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾಽಶು ತಂ ಭೀಮಂ ಲತಾಗುಲ್ಮಸಮಾವೃತಮ್ ।
ದದ್ದೃಶುಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾಣಮಸುರಂ ಸುರನಿರ್ಭಯಮ್ ॥ 17 ॥
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾನರಾ ಘೋರಂ ಸ್ಥಿತಂ ಶೈಲಮಿವಾಪರಮ್ ।
ಗಾಢಂ ಪರಿಹಿತಾಸ್ಸರ್ವೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾನ್ಪರ್ವತೋಪಮಮಾನ್ ॥ 18 ॥
ಸೋಽಪಿ ತಾನ್ವಾನರಾನ್ಸರ್ವಾನ್ ನಷ್ಟಾ ಸ್ಸ್ಥೇತ್ಯಬ್ರವೀದ್ಬಲೀ ।
ಅಭ್ಯಧಾವತ ಸಙ್ಕೃದ್ಧೋ ಮುಷ್ಟಿಮುದ್ಯಮ್ಯ ಸಂಹಿತಮ್ ॥ 19 ॥
ತಮಾಪತನ್ತಂ ಸಹಸಾ ವಾಲಿಪುತ್ರೋಽಙ್ಗದಸ್ತದಾ ।
ರಾವಣೋಽಯಮಿತಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತಲೇನಾಭಿಜಘಾನ ಹ ॥ 20 ॥
ಸ ವಾಲಿಪುತ್ರಾಭಿಹತೋ ವಕ್ತ್ರಾಚ್ಛೋಣಿತಮುದ್ವಮನ್ ।
ಅಸುರೋಽಭ್ಯಪತದ್ಭೂಮೌ ಪರ್ಯಸ್ತ ಇವ ಪರ್ವತಃ ॥ 21 ॥
ತೇಽಪಿ ತಸ್ಮಿನ್ನಿರುಚ್ಛವಾಸೇ ವಾನರಾ ಜಿತಕಾಶಿನಃ ।
ವ್ಯಚಿನ್ವನ್ಪ್ರಾಯಶಸ್ತತ್ರ ಸರ್ವಂ ತದ್ಗಿರಿಗಹ್ವರಮ್ ॥ 22 ॥
ವಿಚಿತಂ ತು ತತಃ ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವೇ ತೇ ಕಾನನಂ ಪುನಃ ।
ಅನ್ಯದೇವಾಪರಂ ಘೋರಂ ವಿವಿಶುರ್ಗಿರಿಗಹ್ವರಮ್ ॥ 23 ॥
ತೇ ವಿಚಿತ್ಯ ಪುನಃ ಖಿನ್ನಾ ವಿನಿಷ್ಪತ್ಯ ಸಮಾಗತಾಃ ।
ಏಕಾನ್ತೇ ವೃಕ್ಷಮೂಲೇ ತು ನಿಷೇದುರ್ದೀನಮಾನಸಾಃ ॥ 24 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
