ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುರ್ದಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತಾಸಾಂವಿಲಪಮಾನಾನಾನ್ತದಾರಾಕ್ಷಸಯೋಷಿತಾಮ್ ।
ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಪತ್ನೀಪ್ರಿಯಾಜೀನಾಭರ್ತಾರಂಸಮುದೈಕ್ಷತ ॥ 1 ॥
ದಶಗ್ರೀವಂಹತನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾಮೇಣಾಚಿನ್ತ್ಯಕರ್ಮಣಾ ।
ಪತಿಮ್ಮಣ್ಡೋದರೀತತ್ರಕೃಪಣಾಪರ್ಯದೇವಯತ್ ॥ 2 ॥
ನನುನಾಮಮಹಾಬಾಹೋತವವೈಶ್ರವಣಾನುಜ ।
ಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯಪ್ರಮುಖೇಸ್ಥಾತುನ್ತ್ರಸ್ಯತ್ಯಪಿಪುರನ್ದರಃ ॥ 3 ॥
ಋಷಯಶ್ಚಮಹಾನ್ತೋಽಪಿಗನ್ಧರ್ವಾಶ್ಚಯಶಸ್ವಿನಃ ।
ನನುನಾಮತವೋದ್ವೇಗಾಚ್ಚಾರಣಾಶ್ಚದಿಶೋಗತಾಃ ॥ 4 ॥
ಸ ತ್ವಮ್ಮಾನುಷಮಾತ್ರೇಣರಾಮೇಣಯುಧಿನಿರ್ಜಿತಃ ।
ನ ವ್ಯಪತ್ರಪಸೇರಾಜನ್ ಕಿಮಿದಂರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ॥ 5 ॥
ಕಥನ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಾಕ್ರಮ್ಯಶ್ರಿಯಾವೀರ್ಯೇಣಚಾನ್ವಿತಮ್ ।
ಅವಿಷಹ್ಯಞ್ಜಘಾನತ್ವಾಮ್ಮಾನುಷೋವನಗೋಚರಃ ॥ 6 ॥
ಮಾನುಷಾಣಾಮವಿಷಯೇಚರತಃಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ವಿನಾಶಸ್ತವರಾಮೇಣಸಮ್ಯುಗೇನೋಪಪದ್ಯತೇ ॥ 7 ॥
ನ ಚೈತತ್ಕರ್ಮರಾಮಸ್ಯಶ್ರದ್ಧಧಾಮಿಚಮೂಮುಖೇ ।
ಸರ್ವತಸ್ಸಮುಪೇತಸ್ಯತವತೇನಾಭಿಮರ್ಷಣಮ್ ॥ 8 ॥
ಯದೈವ ಚ ಜನಸ್ಥಾನೇರಾಕ್ಷಸೈರ್ಭಹುನಿರ್ವವೃತಃ ।
ಖರಸ್ತವಹತೋಭ್ರಾತಾತದೈವಾಸೌ ನ ಮಾನುಷಃ ॥ 9 ॥
ಯದೈವನಗರೀಂಲಙ್ಕಾನ್ದುಷ್ಪ್ರವೇಶಾಂಸುರೈರಪಿ ।
ಪ್ರವಿಷ್ಟೋಹನುಮಾನ್ವೀರ್ಯಾತ್ತದೈವವ್ಯಥಿತಾವಯಮ್ ॥ 10 ॥
ಯದೈವವಾನರೈರ್ಘೋರೈರ್ಬದ್ಧಸ್ಸೇತುರ್ಮಹಾರ್ಣವೇ ।
ತದೈವಹೃದಯೇನಾಹಂಶಙ್ಕೇರಾಮಮಮಾನುಷಮ್ ॥ 11 ॥
ಅಥವಾರಾಮರೂಪೇಣಕೃತಾನ್ತಸ್ಸ್ವಯಮಾಗತಃ ।
ಮಾಯಾನ್ತವವಿನಾಶಾಯವಿಧಾಯಾಪ್ರತಿತರ್ಕಿತಾಮ್ ॥ 12 ॥
ಅಥವಾವಾಸವೇನತ್ವನ್ಧರ್ಷಿತೋಽಪಿಮಹಾಬಲ ।
ವಾಸವಸ್ಯತುಕಾಶಕ್ತಿಸ್ತ್ವಾನ್ದ್ರಷ್ಟುಮಪಿಸಂಯುಗೇ ॥ 13 ॥
ವ್ಯಕ್ತಮೇಷಮಹಾಯೋಗೀಪರಮಾತ್ಮಾಸನಾತನಃ ।
ಅನಾದಿಮಧ್ಯನಿಧನೋಮಹತಮ್ಪರಮೋಮಹಾನ್ ॥ 14 ॥
ತಮಸಃಪರಮೋಧಾತಾಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಧರಃ ।
ಶ್ರೀವತ್ಸವಕ್ಷಾನಿತ್ಯಶ್ರೀರಜಯ್ಯಶ್ಶಾಶ್ವತೋಧ್ರುವಃ ॥ 15 ॥
ಮಾನುಷಂರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯವಿಷ್ಣುಸ್ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ।
ಸರ್ವೈಃಪರಿವೃತೋದೇವೈರ್ವಾನರತ್ವಮುಪಾಗತೈಃ ॥ 16 ॥
ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರ್ಶ್ರೀಮಾನ್ಲೋಕಾನಾಂಹಿತಕಾಮ್ಯಯಾ ।
ಸರಾಕ್ಷಸರಪರೀವಾರಂಹತವಾಂಸ್ತ್ವಾಮ್ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ ॥ 17 ॥
ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿಪುರಾಜಿತ್ವಾಜಿತನ್ತ್ರಿಭುವನನ್ತ್ವಯಾ ।
ಸ್ಮರದ್ಭಿರಿವತದ್ವೈರಮಿನ್ದ್ರಿಯೈರೇವನಿರ್ಜಿತಃ ॥ 18 ॥
ಯದೈವಹಿಜನಸ್ಥಾನೇರಾಕ್ಷಸೈರ್ಭಹುಭಿರ್ವೃತಃ ।
ಖರಸ್ತುನಿಹತೋಭ್ರಾತಾತದಾರಾಮೋ ನ ಮಾನುಷಃ ॥ 19 ॥
ಯದೈವನಗರೀಂಲಙ್ಕಾನ್ದುಷ್ಪ್ರವೇಶಾಂಸುರೈರಪಿ ।
ಪ್ರವಿಷ್ಟೋಹನುಮಾನ್ವೀರ್ಯಾತ್ತದೈವವ್ಯಥಿತಾವಯಮ್ ॥ 20 ॥
ಕ್ರಿಯತಾಮವಿರೋಧಶ್ಚರಾಘವೇಣೇತಿಯನ್ಮಯಾ ।
ಉಚ್ಯಮಾನಂ ನ ಗೃಹ್ಣಾಸಿತಸ್ಯೇಯಂವ್ಯುಷ್ಟಿರಾಗತಾ ॥ 21 ॥
ಅಕಸ್ಮಾಚ್ಛಾಭಿಕಾಮೋಽಸಿಸೀತಾಂರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ ।
ಐಶ್ವರ್ಯಸ್ಯವಿನಾಶಾಯದೇಹಸ್ಯಸ್ವಜನಸ್ಯ ಚ ॥ 22 ॥
ಅರುನ್ಧತ್ಯಾವಿಶಿಷ್ಟಾನ್ತಾಂರೋಹಿಣ್ಯಾಶ್ಚಾಪಿದುರ್ಮತೇ ।
ಸೀತಾನ್ಧರ್ಷಯತಾಮಾನ್ಯಾನ್ತ್ವಯಾಹ್ಯಸದೃಶಙ್ಕೃತಮ್ ॥ 23 ॥
ವಸುಧಾಯಾಹಿವಸುಧಾಂಶ್ರಿಯಃಶ್ರೀಮ್ಭರ್ತೃವತ್ಸಲಾಮ್ ।
ಸೀತಾಂಸರ್ವಾನವದ್ಯಾಙ್ಗೀಮರಣ್ಯೇವಿಜನೇಶುಭಾಮ್ ॥ 24 ॥
ಆನಯಿತ್ವಾತುತಾನ್ದೀನಾಞ್ಛದ್ಮನಾತ್ಮಸ್ವದೂಷಣ ।
ಅಪ್ರಾಪ್ಯತಞ್ಚೈವಕಾಮಮ್ಮೈಥಿಲೀಸಙ್ಗಮೇಕೃತಮ್ ॥ 25 ॥
ಪತಿವ್ರತಾಯಾಸ್ತಪಸಾನೂನನ್ದಗ್ಧೋಽಸಿಮೇಪ್ರಭೋ ।
ತದೈವಯನ್ನದಗ್ಧಗದ್ಧಸ್ತ್ವನ್ಧರ್ಷಯಂಸ್ತನುಮಮಧ್ಯಮಾಮ್ ।
ದೇವಾಭಿಭ್ಯತೇತೇಸರ್ವೇಸೇನ್ದ್ರಾಃಸಾನಾಗ್ನೀಪುರೋಗಮಾಃ ॥ 26 ॥
ಅವಶ್ಯಮೇವಲಭತೇಫಲಮ್ಪಾಪಸ್ಯಕರ್ಮಣಃ ।
ಘೋರಮ್ಪರ್ಯಾಗತೇಕಾಲೇಕರ್ತಾನಾಸ್ತ್ಯತ್ರಸಂಶಯಃ ॥ 27 ॥
ನ ಕುಲೇನ ನ ರೂಪೇಣ ನ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯೇನಮೈಥಿಲೀ ।
ಮಯಾಧಿಕಾವಾತುಲ್ಯಾವಾತತ್ತ್ವಮ್ಮೋಹಾನ್ನಬುಧ್ಯಸೇ ॥ 28 ॥
ಸರ್ವದಾಸರ್ವಭೂತಾನಾನ್ನಾಸ್ತಿಮುತ್ಯುರಲಕ್ಷಣಃ ।
ತವತಾವದಯಮ್ಮೃತ್ಯುರ್ಮೈಥಿಲೀಕೃತಲಕ್ಷಣಃ ॥ 29 ॥
ಸೀತಾನಿಮಿತ್ತಜೋಮೃತ್ಯುಸ್ತ್ವಯಾದೂರಾದುಪಾಹೃತಃ ।
ಮೈಥಿಲೀಸಹರಾಮೇಣವಿಶೋಕಾವಿಹರಿಷ್ಯತಿ ॥ 30 ॥
ಅಲ್ಪಪುಣ್ಯಾತ್ವಹಙ್ಘೋರೇಪತಿತಾಶೋಕಸಾಗರೇ ।
ಕೈಲಾಸೇಮನ್ದರೇಮೇರೌತಥಾಚೈತ್ರರಥೇವನೇ ॥ 31 ॥
ದೇವೋದ್ಯಾನೇಷುಸರ್ವೇಷುವಿಹೃತ್ಯಸಹಿತಾತ್ವಯಾ ।
ವಿಮಾನೇನಾನುರೂಪೇಣಯಾಯಾಮ್ಯತುಲಯಾಶ್ರಿಯಾ ॥ 32 ॥
ಪಶ್ಯನ್ತಿವಿವಿಧಾನ್ದೇಶಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚಿತ್ರಸ್ರಗಮ್ಬರಾ ।
ಭ್ರಮ್ಶಿತಾಕಾಮಭೋಗೇಭ್ಯಃಸಾಸ್ಮಿವೀರವಧಾತ್ತವ ॥ 33 ॥
ಸೈವಾನ್ಯೇವಾಸ್ಮಿಸಮ್ವೃತ್ತಾಧಿಗ್ರಾಜ್ಞಾಞ್ಚಞ್ಚಲಾಃಶ್ರಿಯಃ ।
ಹಾರಾಜನ್ ಸುಕುಮಾರನ್ತೇಸುಭ್ರುಸುತ್ವಕ್ಸಮುನ್ನಸಮ್ ॥ 34 ॥
ಕಾನ್ತಿಶ್ರೀದ್ಯುತಿಭಿಸ್ತುಲ್ಯಮಿನ್ದುಪದ್ಮದಿವಾಕರೈಃ ।
ಕಿರೀಟಕೂಟೋಜ್ಜ್ವಲಿತನ್ತಾಮ್ರಾಸ್ಯನ್ದೀಪ್ತಕುಣ್ಡಲಮ್ ॥ 35 ॥
ಮದವ್ಯಾಕುಲಲೋಲಾಕ್ಷಮ್ಭೂತ್ವಾಯತ್ಪಾನಭೂಮಿಷು ।
ವಿವಿಧಸ್ರಗ್ಧರಞ್ಚಾರುವಲ್ಗುಸ್ಮಿತಕಥಂಶುಭಮ್ ॥ 36 ॥
ತದೇವಾದ್ಯತವೈವಂಹಿವಕ್ತ್ರಂ ನ ಭ್ರಾಜತೇಪ್ರಭೋ ।
ರಾಮಸಾಯಕನಿರ್ಭಿನ್ನಂರಕ್ತಂರುಧಿರವಿಸ್ರವೈಃ ॥ 37 ॥
ವೀಶೀರ್ಣಮೇದೋಮಸ್ತಿಷ್ಕಂರೂಕ್ಷಸ್ಯನ್ದನರೇಣುಭಿಃ ।
ಹಾಪಶ್ಚಿಮಾಮೇಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾದಶಾವೈಧವ್ಯದಾಯಿನೀ ॥ 38 ॥
ಯಾಮಯಾಸೀನ್ನಸುಮ್ಬದ್ಧಾಕದಾಚಿದಪಿಮನ್ದಯಾ ।
ಪತಾದಾನವರಾಜೋಮೇಭರ್ತಾಮೇರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ॥ 39 ॥
ಪುತ್ರೋಮೇಶಕ್ರನಿರ್ಜೇತಾಇತ್ಯಹಙ್ಗರ್ವಿತಾಭೃಶಮ್ ।
ದೃಪ್ತಾಮರ್ದನಾಃಶೂರಾಃಪ್ರಖ್ಯಾತಬಲಪೌರುಷಾಃ ॥ 40 ॥
ಅಕುತಶ್ಚಿದ್ಭಯಾನಾಥಾಮಮೇತ್ಯಾಸೀನ್ಮತಿರ್ದೃಢಾ ।
ತೇಷಾಮೇವಮ್ಪ್ರಭಾವಾಣಾಂಯುಷ್ಮಾಕಂರಾಕ್ಷಸರ್ಷಭಾಃ ॥ 41 ॥
ಕಥಮ್ಭಯಮಸಮ್ಬುದ್ಧಮ್ಮಾನುಷಾದಿದಮಾಗತಮ್ ।
ಸ್ನಿಗ್ಧೇನ್ದ್ರನೀಲನೀಲನ್ತುಪ್ರಾಂಶುಶೈಲೋಪಮಮ್ಮಹತ್ ॥ 42 ॥
ಕೇಯೂರಾಙ್ಗದವೈಡೂರ್ಯಮುಕ್ತಾಹಾರಸ್ರಗುಜ್ಜ್ವಲಮ್ ।
ಕಾನ್ತಂವಿಹಾರೇಷ್ವಧಿಕನ್ದೀಪ್ತಾಂಸಙ್ಗ್ರಾಮಭೂಮಿಷು ॥ 43 ॥
ಭಾತ್ಯಾಭರಣಭಾಭಿರ್ಯದ್ವಿದ್ಯುದ್ಭಿರಿವತೋಯದಃ ।
ತದೇವಾದ್ಯಶರೀರನ್ತೇತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ನೈಕಶರೈಶ್ಚಿತಮ್ ॥ 44 ॥
ಪುನರ್ದುರ್ಲಭಸಮ್ಪರ್ಶಮ್ಪರಿಷ್ವಕ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಯತೇ ।
ಶ್ವಾವಿಧಃಶಲಕೈರ್ಯದ್ವದ್ಭಾಣೈರ್ಲಗ್ನೈರ್ನಿರನ್ತರಮ್ ॥ 45 ॥
ಸ್ವರ್ಪಿತೈರ್ಮರ್ಮಸುಭೃಶಂಸಞ್ಛಿನ್ನಸ್ನಾಯುಬನ್ಧನಮ್ ।
ಕ್ಷಿತೌನಿಪತಿತಂರಾಜನ್ ಶ್ಯಾಮಂವೈರುಧಿರಚ್ಛವಿ ॥ 46 ॥
ವಜ್ರಪ್ರಹಾರಾಭಿಹತೋವಿಕೀರ್ಣೈವಪರ್ವತಃ ।
ಹಾಸ್ವಪ್ನಸ್ಸತ್ಯಮೇವೇದನ್ತ್ವಂರಾಮೇಣಕಥಂಹತಃ ॥ 47 ॥
ತ್ವಮ್ಮೃತ್ಯೋರಪಿಮೃತ್ಯುಸ್ಸ್ಯಾಃಕಥಮ್ಮೃತ್ಯುವಶಙ್ಗತಃ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಸುಭೋಕ್ತಾರನ್ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೋದ್ವೇಗದಮ್ಮಹತ್ ॥ 48 ॥
ಜೇತಾರಂಲೋಕಪಾಲಾನಾಙ್ಕ್ಷೇಪ್ತಾರಾಂಶಙ್ಕರಸ್ಯ ಚ ।
ದೃಪ್ತಾನಾನ್ನಿಗ್ರಹೀತಾರಮಾವಿಷ್ಕೃತಪರಾಕ್ರಮಮ್ ॥ 49 ॥
ಲೋಕಕ್ಷೋಭಯಿತಾರಂ ಚ ನಾದೈರ್ಭೂತವಿರಾವಿಣಮ್ ।
ಓಜಸಾದೃಪ್ತವಾಕ್ಯಾನಾಂವಕ್ತಾರಂರಿಪುಸನ್ನಿಧೌ ॥ 50 ॥
ಸ್ವಯೂಥಭೃತ್ಯಗೋಪ್ತಾರಂಹನ್ತಾರಮ್ಭೀಮಕರ್ಮಣಾಮ್ ।
ಹನ್ತಾರನ್ದಾನವೇನ್ದ್ರಾಣಾಂಯಕ್ಷಾಣಾಂ ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 51 ॥
ನಿವಾತಕವಚಾನಾಂ ಚ ಸಙ್ಗ್ರಹೀತಾರಮಾಹವೇ ।
ನೈಕಯಜ್ಞವಿಲೋಪ್ತಾರನ್ತ್ರಾತಾರಂಸ್ವಜನಸ್ಯ ಚ ॥ 52 ॥
ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥಾಭೇತ್ತಾರಮ್ಮಾಯಾಸ್ರಷ್ಟಾರಮಾಹವೇ ।
ದೇವಾಸುರನೃಕನ್ಯಾನಾಮಾಹರ್ತಾರನ್ತತಸ್ತತಃ ॥ 53 ॥
ಶತ್ರುಸ್ತ್ರೀಶೋಕದಾತಾರಂ ನೇತಾರಂ ಸ್ವಜನಸ್ಯ ಚ ।
ಲಙ್ಕಾದ್ವೀಪಸ್ಯಗೋಪ್ತಾರಙ್ಕರ್ತಾರಮ್ಭೀಮಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ 54 ॥
ಅಸ್ಮಾಕಙ್ಕಾಮಭೋಗಾನಾನ್ದಾತಾರಂರಥಿನಾಂವರಮ್ ।
ಏವಮ್ಪ್ರಭಾವಮ್ಭರ್ತಾರನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾಮೇಣಪಾತಿತಮ್ ॥ 55 ॥
ಸ್ಥಿರಾಸ್ಮಿಯಾದೇಹಮಿಮನ್ಧಾರಯಾಮಿಹತಪ್ರಿಯಾ ।
ಶಯನೇಷುಮಹಾರ್ಹೇಷುಶಯಿತ್ವಾರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ॥ 56 ॥
ಇಹಕರ್ಮಾತ್ಪ್ರಸುಪ್ತೋಽಸಿಧರಣ್ಯಾಂರೇಣುಗುಣ್ಠಿತಃ ।
ಯದಾತೇತನಯಶ್ಶಸ್ತೋಲಕ್ಷ್ಮಣೇನೇನ್ದ್ರಜಿದ್ಯುಧಿ ॥ 57 ॥
ತದಾತ್ವಭಿಹತಾತೀವ್ರಮದ್ಯತ್ವಸ್ಮಿನಿಪಾತಿತಾ ।
ಸಾಹಮ್ಬನ್ಧುಜನೈರ್ಹೀನಾಹೀನಾನಾಥೇನ ಚ ತ್ವಯಾ ॥ 58 ॥
ವಿಹೀನಾಕಾಮಭೋಗೈಶ್ಚಶೋಚಿಷ್ಯೇಶಾಶ್ವತೀಸ್ಸಮಾಃ ।
ಪ್ರಪನ್ನೋದೀರ್ಘಮಧ್ವಾನಂರಾಜನ್ನದ್ಯಸುದುರ್ಗಮಮ್ ॥ 59 ॥
ನಯಮಾಮಪಿದುಃಖಾರ್ತಾಂ ನ ವರ್ತಿಷ್ಯೇತ್ವಯಾವಿನಾ ।
ಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮ್ಮಾಂವಿಹಾಯೇಹಕೃಪಣಾಙ್ಗನ್ತುಮಿಚ್ಛಸಿ ॥ 60 ॥
ದೀನಾಂವಿಲಪತೀಮ್ಮನ್ದಾಙ್ಕಿಂವಾಮಾನ್ನಾಭಿಭಾಷಸೇ ।
ದೃಷ್ಟವಾ ನ ಖಲ್ವಭಿಕ್ರುದ್ಧೋಮಾಮಿಹಾನವಕುಣ್ಠಿತಾಮ್ ॥ 61 ॥
ನಿರ್ಗತಾನ್ನಗರದ್ವಾರಾತ್ಪದ್ಭ್ಯಾಮೇವಾಗತಾಮ್ಪ್ರಭೋ ।
ಪಶ್ಯೇಷ್ಟದಾರದಾರಾಂಸ್ತೇಭ್ರಷ್ಟಲಜ್ಜಾವಕುಣ್ಠಿತಾನ್ ॥ 62 ॥
ಬಹಿರ್ನಿಷ್ಪತಿತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಕಥನ್ದೃಷ್ಟವಾ ನ ಕುಪ್ಯಸಿ ।
ಅಯಙ್ಕ್ರೀಡಾಸಹಾಯಸ್ತೇಽನಾಥೇಲಾಲಪ್ಯತೇಜನಃ ॥ 63 ॥
ನ ಚೈವಮಾಶ್ವಾಸಯಸಿಕಿಂವಾ ನ ಬಹುಮನ್ಯಸೇ ।
ಯಾಃಸ್ತ್ವಯಾವಿಧವಾರಾಜನ್ಕೃತಾನೈಕಾಃಕುಲಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 64 ॥
ಪತಿವ್ರತಾಧರ್ಮರತಾಗುರುಶುಶ್ರೂಷಣೇರತಾಃ ।
ತಾಭಿಶ್ಶೋಕಾಭಿತಪ್ತಾಭಿಶ್ಶಪ್ತಃಪರವಶಙ್ಗತಃ ॥ 65 ॥
ತ್ವಯಾವಿಪ್ರಕೃತಾಭಿರ್ಯತ್ತದಾಶಪ್ತನ್ತದಾಗತಮ್ ।
ಪ್ರವಾದಸ್ಸತ್ಯಏವಾಯನ್ತ್ವಾಮ್ಪ್ರತಿಪ್ರಾಯಶೋನೃಪ ॥ 66 ॥
ಪ್ರತಿವ್ರತಾನಾನ್ನಾಕಸ್ಮಾತ್ಸಪತ್ನತ್ಯಶ್ರೂಣಿಭೂತಲೇ ।
ಕಥಂ ಚ ನಾಮತೇರಾಜನ್ ಲೋಕಾನಾಕ್ರಮ್ಯತೇಜಸಾ ॥ 67 ॥
ನಾರೀಚೌರ್ಯಮಿದಙ್ಕ್ಷುದ್ರಙ್ಕೃತಂಶೌಣ್ಡೀರ್ಯಮಾನಿನಾ ।
ಅಪನೀಯಾಶ್ರಮಾದ್ರಾಮಂಯನ್ಮೃಗಚ್ಛದ್ಮನಾತ್ವಯಾ ॥ 68 ॥
ಆನೀತಾರಾಮಪನತೀಸಾತತ್ತೇಕಾತರ್ಯಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ಕಾತರ್ಯಂ ನ ಚ ತೇಯುದ್ಧೇಕದಾಚಿತ್ಸಂಸ್ಮರಾಮ್ಯಹಮ್ ॥ 69 ॥
ತತ್ತುಭಾಗ್ಯವಿಪರ್ಯಾಸಾನ್ನೂನನ್ತೇಪಕ್ವಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ಅತೀತಾನಾಗತಾರ್ಥಜ್ಞೋವರ್ತಮಾನವಿಚಕ್ಷಣಃ ॥ 70 ॥
ಮೈಥಿಲೀಮಾಹೃತಾನ್ದೃಷ್ಟವಾಧ್ಯಾತ್ವಾನಿಃಶ್ವಸ್ಯಚಾಯತಮ್ ।
ಸತ್ಯವಾಕ್ಯಮಹಾಬಾಹೋ ದೇವರೋಮೇಯದಬ್ರವೀತ್ ॥ 71 ॥
ಅಯಂರಾಕ್ಷಸಮುಖ್ಯಾನಾಂವಿನಾಶಃಪರ್ಯುಪಸ್ಥಿತಃ ।
ಕಾಮಕ್ರೋಧಸಮುತ್ಥೇನವ್ಯಸನೇನಪ್ರಸಙ್ಗಿನಾ ॥ 72 ॥
ನಿರ್ವೃತ್ತಸ್ತ್ವತ್ಕೃತೇಽನರ್ಥಃಸೋಽಯಮ್ಮೂಲಹರೋಮಹಾನ್ ।
ತ್ವಯಾಕೃತಮಿದಂಸರ್ವಮನಾಧಂರಾಕ್ಷಸಙ್ಕುಲಮ್ ॥ 73 ॥
ಹಿತ್ವಂಶೋಚಿತವ್ಯೋಮೇಪ್ರಖ್ಯಾತಬಲಪೌರುಷಃ ।
ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವಾತ್ತುಮೇಬುದ್ಧಿಃಕಾರುಣ್ಯೇಪರಿವರ್ತತೇ ॥ 74 ॥
ಸುಕೃತನ್ದುಷ್ಕೃತಂ ಚ ತ್ವಙ್ಗೃಹೀತ್ವಾಸ್ವಾಙ್ಗತಿಙ್ಗತಃ ।
ಆತ್ಮಾನಮನುಶೋಚಾಮಿತ್ವದ್ವಿನಾಶೇನದುಃಖಿತಾಮ್ ॥ 75 ॥
ಸುಹೃದಾಂಹಿತಕಾಮಾನಾಂ ನ ಶ್ರುತಂವಚನನ್ತ್ವಯಾ ।
ಭ್ರಾತ್ರೂಣಾಞ್ಚೈವಕಾರ್ತ್ನ್ಸನಹಿತಮುಕ್ತನ್ದಶಾನನ ॥ 76 ॥
ಹೇತ್ವರ್ಥಯುಕ್ತಂವಿಧಿವಚ್ಛ್ರೇಯಸ್ಕರಮದಾರುಣಮ್ ।
ವಿಭೀಷಣೇನಾಭಿಹಿತಂ ನ ಕೃತಂಹೇತುಮತ್ತ್ವಯಾ ॥ 77 ॥
ಮಾರೀಚಕುಮ್ಭಕರ್ಣಾಭ್ಯಾಂವಾಕ್ಯಮ್ಮಮಪಿತುಸ್ತಥಾ ।
ನ ಶ್ರುತಂವೀರ್ಯಮತ್ತೇನತಸ್ಯೇದಮ್ಫಲಮೀದೃಶಮ್ ॥ 78 ॥
ನೀಲಜೀಮೂತಸಙ್ಕಾಶ ಪೀತಾಮ್ಬರಶುಭಾಙ್ಗದ ।
ಸ್ವಗಾತ್ರಾಣಿವಿನಿಕ್ಷಿಪ್ಯಕಿಂಶೇಷೇರುಧಿರಾಪ್ಲುತಃ ॥ 79 ॥
ಪ್ರಸುಪ್ತೈವಶೋಕಾರ್ತಾಙ್ಕಿಮ್ಮಾಂ ನ ಪ್ರತಿಭಾಷಸೇ ।
ಮಹಾವೀರ್ಯಸ್ಯದಕ್ಷಸ್ಯಸಮ್ಯುಗೇಷ್ವಪಲಾಯಿನಃ ॥ 80 ॥
ಯಾತುಧಾನಸ್ಯದೌಹಿತ್ರೀಙ್ಕಿಮ್ಮಾಂ ನ ಪ್ರತಿಭಾಷಸೇ ।
ಉತ್ತಿಷ್ಠೋತ್ತಿಷ್ಠಕಿಂಶೇಷೇನವೇಪರಿಭವೇಕೃತೇ ॥ 81 ॥
ಅದ್ಯವೈನಿರ್ಭಯಾಲಙ್ಕಾಮ್ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಂಸೂರ್ಯರಶ್ಮಯಃ ।
ಯೇನಸೂದಯಸೇಶತ್ರೂನ್ ಸಮರೇಸೂರ್ಯವರ್ಚಸಾ ॥ 82 ॥
ವಜ್ರಂವಜ್ರಧರಸ್ಯೇವಸೋಽಯನ್ತೇಸತತಾರ್ಚಿತಃ ।
ರಣೇಬಹುಪ್ರಹರಣೋಹೇಮಜಾಪರಿಷ್ಕೃತಃ ॥ 83 ॥
ಪರಿಘೋವ್ಯವಕೀರ್ಣಸ್ತೇಬಾಣೈಶ್ಚಿನ್ನೈಃಸಹಸ್ರಧಾ ।
ಅಪ್ರಿಯಾಮಿವೋಪಸಙ್ಗೃಹ್ಯಕಿಂಶೇಷೇರಣಮೇದಿನೀಮ್ ॥ 84 ॥
ಅಪ್ರಿಯಾಮಿವಕಸ್ಮಾಚ್ಛಮಾನ್ನೇಚ್ಛಸ್ಯಭಿಭಾಷಿತುಮ್ ।
ಧಿಗಸ್ತುಹೃದಯಂಯಸ್ಯಾಮಮೇದಂ ನ ಸಹಸ್ರಧಾ ॥ 85 ॥
ತ್ವಯಿಪಞ್ಚತ್ವಮಾಪನ್ನೇಫಲತೇಶೋಕಪೀಡಿತಮ್ ।
ಇತ್ಯೇವಂವಿಲಪನ್ತಿಸಾಬಾಷ್ಪಪರ್ಯಾಕುಲೇಕ್ಷಣಾ ॥ 86 ॥
ಸ್ನೇಹೋಪಸ್ಕನ್ನಹೃದಯಾ ತದಾ ಮೋಹಾಮುಪಾಗಮತ್ ।
ಕಶ್ಮಲಾಭಿಹತಾಸನ್ನಾಬಭೌಸಾರಾವಣೋರಸಿ ॥ 87 ॥
ಸ್ನಧ್ಯಾನುರಕ್ತೇಜಲದೇದೀಪ್ತಾವಿದ್ಯುದಿವೋಜ್ಜ್ವಲಾ ।
ತಥಾಗತಂಸಮುತ್ಥಾಪ್ಯಸಪತ್ನಯಸ್ತಾಮ್ಭೃಶಾತುರಾಃ ॥ 88 ॥
ಪರ್ಯವಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸೂರುದನ್ತ್ಯೋರುದತೀಮ್ಭೃಶಮ್ ।
ನ ತೇಸುವಿದಿತಾದೇವಿಲೋಕಾನಾಂಸ್ಥಿತಿರಧ್ರುವಾ ॥ 89 ॥
ದಶಾವಿಭಾಗಪರ್ಯಾಯೇರಾಜ್ಞಾಂವೈಚಞ್ಚಲಾಃಶ್ರಿಯಃ ।
ಇತ್ಯೇವಮುಚ್ಯಮಾನಾಸಾಸಶಬ್ದಮ್ಪ್ರರುರೋದ ಹ ॥ 90 ॥
ಸ್ನಾಪಯನ್ತೀತದಾಸ್ರೇಣಸ್ತನೌವಕ್ರಂಸುನಿರ್ಮಲಮ್ ।
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇರಾಮೋವಿಭೀಷಣಮುವಾಚ ಹ ॥ 91 ॥
ಸಂಸ್ಕಾರಃಕ್ರಿಯತಾಮ್ಭ್ರಾತುಃಸ್ತ್ರೀಗಣಃಪರಿಸಾನ್ತ್ವ್ಯತಾಮ್ ।
ತಮುವಾಚತತೋಧೀಮಾನ್ ವಿಭೀಷಣೈದಂವಚಃ ॥ 92 ॥
ವಿಮೃಶ್ಯಬುದ್ಧ್ಯಾಧರ್ಮಜ್ಞೋಧರ್ಮಾರ್ಥಸಹಿತಂಹಿತಮ್ ।
ತ್ಯಕ್ತಧರ್ಮವ್ರತಂಶೂರನ್ನೃಶಂಸಮನೃತನ್ತಥಾ ॥ 93 ॥
ನಾಹಮರ್ಹೋಽಸ್ಮಿಸಂಸ್ಕರ್ತುಮ್ಪರದಾರಾಭಿಮರ್ಶಿನಮ್ ।
ಭ್ರಾತೃರೂಪಃಹಿಮೇಶತ್ರುರೇಷಸರ್ವಾಹಿತೇರತಃ ॥ 94 ॥
ರಾವಣೋನಾರ್ಹತೇಪೂಜಾಮ್ಪೂಜ್ಯೋಽಪಿಗುರುಗೌರವಾತ್ ।
ನೃಶಂಸೈತಿಮಾಂರಾಮ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತಿಮನುಜಾಭುವಿ ॥ 95 ॥
ಶ್ರುತ್ವಾತಸ್ಯಾಗುಣಾನ್ಸರ್ವೇವಕ್ಷ್ಯನ್ತಿಸುಕೃತಮ್ಪುನಃ ।
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾಪರಮಪ್ರೀತೋರಾಮೋಧರ್ಮಭೃತಾಂವರಃ ॥ 96 ॥
ವಿಭೀಷಣಮುವಾಚೇದಂವಾಕ್ಯಜ್ಞಂವಾಕ್ಯಕೋವಿದಃ ।
ತವಾಪಿಮೇಪ್ರಿಯಙ್ಕಾರ್ಯನ್ತ್ವತ್ಪ್ರಭಾವಾನ್ಮಯಾಜಿತಮ್ ॥ 97 ॥
ಅವಶ್ಯನ್ತುಕ್ಷಮಂವಾಚ್ಯೋಮಯಾತ್ವಾಂರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ।
ಅಧರ್ಮಾನೃತಸಂಯುಕ್ತಃಕಾಮನ್ತ್ವೇಷನಿಶಾಚರಃ ॥ 98 ॥
ತೇಜಸ್ವೀಬಲವಾನ್ ಶೂರಃಸಙ್ಗ್ರಾಮೇಷು ಚ ನಿತ್ಯಶಃ ।
ಶತಕ್ರತುಮುಖೈರ್ವೀರೈಃಶ್ರೂಯತೇ ನ ಪರಾಜಿತಃ ॥ 99 ॥
ಮಹಾತ್ಮಾಬಲಸಮ್ಪನ್ನೋರಾವಣೋಲೋಕರಾವಣಃ ।
ಮರಣಾನಾನ್ತಿವೈರಾಣಿನಿರ್ವೃತ್ತನ್ನಃಪ್ರಯೋಜನಮ್ ॥ 100 ॥
ಕ್ರಿಯತಾಮಸ್ಯಸಂಸ್ಕಾರೋಮಮಾಪ್ಯೇಷಯಥಾತವ ।
ತ್ವತ್ಸತ್ಸಕಾಶಾದ್ಧಶಗ್ರೀವಸ್ಸಂಸ್ಕಾರಂವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್ ॥ 101 ॥
ಕ್ಷಿಪ್ರಮರ್ಹತಿಧರ್ಮೇಣತ್ವಂಯಶೋಭಾಗ್ಭವಿಷ್ಯಸಿ ।
ರಾಘವಸ್ಯವಚ್ಶ್ರುತ್ವಾತ್ವರಮಾಣೋವಿಭೀಷಣಃ ॥ 102 ॥
ಸಂಸ್ಕಾರಯಿತುಮಾರೇಭೇಭ್ರಾತರಂರಾವಣಂಹತಮ್ ।
ಸಪ್ರವಿಶ್ಯಪುರೀಂಲಙ್ಕಾಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೋವಿಭೀಷಣಃ ॥ 103 ॥
ರಾವಣಸ್ಯಾಅಗ್ನಿಹೋತ್ರನ್ತುನಿರ್ಯಾಪಯತಿಸತ್ವರಮ್ ।
ಶಕಟಾನ್ ದಾರುರೂಪಾಣಿಅಗ್ನೀನವೈಯಾಜಕಾಂಸ್ತಥಾ ॥ 104 ॥
ತಥಾಚನ್ದನಕಾಷ್ಠಾನಿಕಾಷ್ಠಾನಿವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।
ಅಗರೂಣಿಸುಗಧನೀನಿಗನ್ಧಾಂಶ್ಚಸುರಭೀಂಸ್ತಥಾ ॥ 105 ॥
ಮಣಿಮುಕ್ತಾಪ್ರವಾಳಾನಿನಿರ್ಯಾಪಯತಿರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಆಜಗಾಮಮುಹೂರ್ತೇನರಾಕ್ಷಸೈಃಪರಿವಾರಿತಃ ॥ 106 ॥
ತತೋಮಾಲ್ಯವತಾಸಾರ್ಥಙ್ಕ್ರಿಯಾಮೇವಚಕಾರಸಃ ।
ಸೌವರ್ಣೀಂಶಿಬಿಕಾನ್ದಿವ್ಯಾಮಾರೋಪ್ಯಕ್ಷೌಮವಾಸನಮ್ ॥ 107 ॥
ರಾವಣಂರಾಕ್ಷಸಾಧೀಶಮಶ್ರುಪೂರ್ಯಮುಖಾದ್ವಿಜಾಃ ।
ತೂರ್ಯಘೋಷೈಶ್ಚವಿವಿಧೈಸ್ಸ್ತುವದ್ಭಿಶ್ಚಾಭಿನನ್ದಿತಮ್ ॥ 108 ॥
ಪ್ತಾಕಾಭಿಶ್ಚಚಿತ್ರಾಭಿಸ್ಸುಮನೋಭಿಶ್ಚಚಿತ್ರಿತಾಮ್ ।
ಉತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯಶಿಬಿಕಾನ್ತಾನ್ತುವಿಭೀಷಣಪುರೋಗಮಾಃ ॥ 109 ॥
ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಾಸ್ಸರ್ವೇಗೃಹ್ಯಕಾಷ್ಠಾನಿಭೇಜಿರೇ ।
ಅಗ್ನಯೋದೀಪ್ಯಮಾನಾಸ್ತೇತದಾಧ್ವರ್ಯುಸಮೀರಿತಾಃ ॥ 110 ॥
ಶರಣಾಭಿಗತಾಃಸರ್ವೇಪುರಸ್ತಾತ್ತಸ್ಯತೇಯಯುಃ ।
ಅನ್ತಃಪುರಾಣಿಸರ್ವಾಣಿರುದಮಾನಾನಿಸತ್ವರಮ್ ॥ 111 ॥
ಪೃಷ್ಠತೋಽನುಯಯುಸ್ತಾನಿಪ್ಲವಮಾನಾನಿಸರ್ವತಃ ।
ರಾವಣಮ್ಪ್ರಯತೇದೇಶೇಸ್ಥಾಪ್ಯತೇಭೃಶದುಃಖಿತಾಃ ॥ 112 ॥
ಚಿತಾಞ್ಚನ್ದನಕಾಷ್ಠೈಶ್ಚಪದ್ಮಕೋಶೀಸಂವೃತಾಮ್ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಾಸಮ್ವರ್ತಯಾಮಾಸೂರಾಙ್ಕವಾಸ್ತರಣಾವೃತಾಮ್ ॥ 113 ॥
ವರ್ತತೇವೇದವಿಹಿತೋರಾಜ್ಞೋವೈಪಶ್ಚಿಮಃಕ್ರತುಃ ।
ಪ್ರಚಕ್ರುಃರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯಪಿತೃಮೇಧಮನುಕ್ರಮಮ್ ॥ 114 ॥
ವೇದಿಂ ಚ ದಕ್ಷಿಣಪ್ರಾಚ್ಯಾಂಯಥಾಸ್ಥಾನಂ ಚ ಪಾವಕಮ್ ।
ಪೃಷದಾಜ್ಯೇನಸಮ್ಪೂರ್ಣಂಸ್ರುವಂಸರ್ವೇಪ್ರಚಿಕ್ಷಿಪುಃ ॥ 115 ॥
ಪಾದಯೋಶ್ಶಕಟಮ್ಪ್ರಾದುರನ್ತರೂರ್ವೋರುಲೂಖಲನ್ತದಾ ।
ದಾರುಪಾತ್ರಾಣಿಸರ್ವಾಣಿಆರಣಿಞ್ಚೋತ್ತಾರಾರಣಿಮ್ ॥ 116 ॥
ದತ್ತ್ವಾತುಮುಸಲಞ್ಚಾನ್ಯಥಾಸ್ಥಾನಂವಿಚಕ್ಷಣಾಃ ।
ಶಾಸ್ತ್ರಾದೃಷ್ಟೇನವಿಧಿನಾಮಹರ್ಷಿವಿಹಿತೇನ ಚ ॥ 117 ॥
ತತ್ರಮೇಧ್ಯಮ್ಪಶುಂಹತ್ವಾರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯರಾಕ್ಷಸಾಃ ।
ಪರಿಸ್ತರಣಿಕಾಂರಾಜ್ಞೋಘೃತಾಕ್ತಾಂಸಮವೇಶಯನ್ ॥ 118 ॥
ಗನ್ಧೈರ್ಮಾಲ್ಯೈರಲಙ್ಕೃತ್ಯರಾವಣನ್ದೀನಮಾನಸಾಃ ॥ 119 ॥
ವಿಭೀಷಣಸಹಾಯಾಸ್ತೇವಸ್ತ್ರೈಶ್ಚವಿವಿಧೈರಪಿ ।
ಲಾಜೈರಶ್ಚಾವಕಿರನ್ತಿಸ್ಮಬಾಷ್ಪಪೂರ್ಣಮುಖಾಸ್ತದಾ ॥ 120 ॥
ದದೌ ಚ ಪಾವಕನ್ತಸ್ಯವಿಧಿಯುಕ್ತಂವಿಭೀಷಣಃ ।
ಸ್ನಾತ್ವಾಚೈವಾರ್ದ್ರವಸ್ತ್ರೇಣತಿಲಾನ್ದೂರ್ವಾಭಿಮಿಶ್ರಿತಾನ್ ॥ 121 ॥
ಉದಕೇನ ಚ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಾನ್ಪ್ರದಾಯವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್ ।
ಪ್ರದಾಯಚೋದಕನ್ತಸ್ಮೈಮೂರ್ಧ್ನಾಚೈನನ್ನಮಸ್ಯ ಚ ॥ 122 ॥
ತಾಃಸ್ತ್ರಿಯೋಽನುನಯಾಮಾಸಸಾನ್ತಮುಕ್ತ್ವಾಪುನಃಪುನಃ ।
ಗಮ್ಯತಾಮಿತಿತಾಸ್ಸರ್ವಾವಿವಿಶುರ್ನಗರೀತದಾ ॥ 123 ॥
ಪ್ರವಿಷ್ಟಾಸುಸರ್ವಾಸುರಾಕ್ಷಸೀಷುವಿಭೀಷಣಃ ।
ರಾಮಪಾರ್ಶ್ವಮುಪಾಗಮ್ಯತದಾತಿಷ್ಠದ್ವಿನೀತವತ್ ॥ 124 ॥
ರಾಮೋಽಪಿಸಹಸೈನ್ಯೇನಸಸುಗ್ರೀವಸ್ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ಹರ್ಷಂಲೇಭೇರಿಪುಂಹತ್ವಾಯಥಾವೃತ್ರಂಶತಕ್ರತುಃ ॥ 125 ॥
ತತೋವಿಮುಕ್ತ್ವಾಸಶರಂಶರಾಸನಮ್ಮಹೇನ್ದ್ರದತ್ತಙ್ಕವಚಂ ಚ ತನ್ಮಹತ್ ।
ವಿಮ್ಯುಚರೋಷಂರಿಪುನಿಗ್ರಹಾತ್ತತೋರಾಮಃಸುಸೌಮ್ಯತ್ವಮುಪಾಗತೋಽರಿಹಾ ॥ 126 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ದಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥