ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ ඒකෝනෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ।
ඉති බ්රුවංතං තං සූතං සුමංත්රං මංත්රිසත්තමම් ।
බ්රූහි ශේෂං පුනරිති රාජා වචනමබ්රවීත් ॥ 1 ॥
තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා සුමංත්රෝ බාෂ්පවික්ලබඃ ।
කථයාමාස භූයෝऽපි රාමසංදේශවිස්තරම් ॥ 2 ॥
ජටාඃ කෘත්වා මහාරාජ චීරවල්කලධාරිණෞ ।
ගංගාමුත්තීර්ය තෞ වීරෞ ප්රයාගාභිමුඛෞ ගතෞ ॥ 3 ॥
අග්රතෝ ලක්ෂ්මණෝ යාතඃ පාලයන්රඝුනංදනම් ।
තාංස්තථා ගච්ඡතෝ දෘෂ්ට්වා නිවෘත්තෝऽස්ම්යවශස්තදා ॥ 4 ॥
මමත්වශ්වා නිවෘත්තස්ය න ප්රාවර්තංත වර්ත්මනි ।
උෂ්ණමශ්රු ප්රමුංචංතෝ රාමේ සංප්රස්ථිතේ වනම් ॥ 5 ॥
උභාභ්යාං රාජපුත්රාභ්යාමථ කෘත්වාහමංජලිම් ।
ප්රස්ථිතෝ රථමාස්ථාය තද්දුඃඛමපි ධාරයන් ॥ 6 ॥
ගුහේන සාර්ධං තත්රෛව ස්ථිතෝऽස්මි දිවසාන්බහූන් ।
ආශයා යදි මාං රාමඃ පුන ශ්ශබ්දාපයේදිති ॥ 7 ॥
විෂයේ තේ මහාරාජ රාමව්යසනකර්ශිතාඃ ।
අපි වෘක්ෂාඃ පරිම්ලානාස්සපුෂ්පාංකුරකෝරකාඃ ॥ 8 ॥
උපතප්තෝදකා නද්යඃ පල්වලානි සරාංසි ච ।
පරිශුෂ්කපලාශානි වනාන්යුපවනානි ච ॥ 9 ॥
න ච සර්පංති සත්ත්වානි ව්යාසා න ප්රචරංති ච ।
රාමශෝකාභිභූතං තන්නිෂ්කූජමභවද්වනම් ॥ 10 ॥
ලීනපුෂ්කරපත්රාශ්ච නරේංද්ර කලුෂෝදකාඃ ।
සංතප්තපද්මාඃ පද්මින්යෝ ලීනමීනවිහංගමාඃ ॥ 11 ॥
ජලජානි ච පුෂ්පාණි මාල්යානි ස්ථලජානි ච ।
නාද්ය භාංත්යල්පගංධීනි ඵලානි ච යථාපුරම් ॥ 12 ॥
අත්රෝද්යානානි ශූන්යානි ප්රලීනවිහගනි ච ।
න චාභිරාමා නාරාමාන්පශ්යාමි මනුජර්ෂභ ॥ 13 ॥
ප්රවිශංතමයෝධ්යාං මාං න කශ්චිදභිනංදති ।
නරා රාමමපශ්යංතෝ නිශ්ශ්වසංති මුහුර්මුහුඃ ॥ 14 ॥
දේව රාජරථං දෘෂ්ට්වා විනා රාමමිහාගතම් ।
දුඃඛාදශ්රුමුඛස්සර්වෝ රාජමාර්ගගතෝ ජනඃ ॥ 15 ॥
හර්ම්යෛර්විමානෛඃ ප්රාසාදෛරවේක්ෂ්යරථමාගතම් ।
හාහාකාරකෘතානාර්යෝ රාමාදර්ශනකර්ශිතාඃ ॥ 16 ॥
ආයතෛර්විමලෛර්නේත්රෛරශ්රුවේගපරිප්ලුතෛඃ ।
අන්යෝන්යමභිවීක්ෂංතේऽව්යක්තමාර්තතරාඃ ස්ත්රියඃ ॥ 17 ॥
නාමිත්රාණාං න මිත්රාණාමුදාසීනජනස්ය ච ।
අහමාර්තතයා කිංචිද්විශේෂමුපලක්ෂයේ ॥ 18 ॥
අප්රහෘෂ්ටමනුෂ්යා ච දීනනාගතුරංගමා ।
ආර්තස්වරපරිම්ලානා විනිශ්ශ්වසිතනිස්ස්වනා ॥ 19 ॥
නිරානංදා මහාරාජ රාමප්රව්රාජනාතුරා ।
කෞසල්යා පුත්රහීනේව අයෝධ්යා ප්රතිභාති මා ॥ 20 ॥
සූතස්ය වචනං ශ්රුත්වා වාචා පරමදීනයා ।
බාෂ්පෝපහතයා රාජා තං සූතමිදමබ්රවීත් ॥ 21 ॥
කෛකේය්යා විනියුක්තේන පාපාභිජනභාවයා ।
මයා න මංත්රකුශලෛර්වෘද්ධෛස්සහ සමර්ථිතම් ॥ 22 ॥
න සුහෘද්භිර්නචාමාත්යෛර්මංත්රයිත්වා න නෛගමෛඃ ।
මයායමර්ථස්සම්මෝහාත් ස්ත්රීහේතෝ ස්සහසා කෘතඃ ॥ 23 ॥
භවිතව්යතයා නූනමිදං වා ව්යසනං මහත් ।
කුලස්යාස්ය විනාශාය ප්රාප්තං සූත යදෘච්ඡයා ॥ 24 ॥
සූත යද්යස්ති තේ කිංචින්මයා තු සුකෘතං කෘතම් ।
ත්වං ප්රාපයාऽऽශු මාං රාමං ප්රාණාස්සංත්වරයංතිමාම් ॥ 25 ॥
යද්යද්යාපි මමෛවාජ්ඤා නිවර්තයතු රාඝවම් ।
න ශක්ෂ්යාමි විනා රාමං මුහූර්තමපි ජීවිතුම් ॥ 26 ॥
වෘත්තදංෂ්ට්රෝ මහේෂ්වාසඃ ක්වාසෞ ලක්ෂ්මණපූර්වජඃ ।
යදි ජීවාමි සාධ්වේනං පශ්යේයං සීතයා සහ ॥ 27 ॥
ලෝහිතාක්ෂං මහාබාහුමාමුක්තමණිකුංඩලම් ।
රාමං යදි න පශ්යේයං ගමිෂ්යාමි යමක්ෂයම් ॥ 28 ॥
අතෝ නු කිං දුඃඛතරං සෝऽහමික්ෂ්වාකුනංදනම් ।
ඉමාමවස්ථාමාපන්නෝ නේහ පශ්යාමි රාඝවම් ॥ 29 ॥
හා රාම රාමානුජ හා හා වෛදේහි තපස්විනි ।
න මාං ජානීත දුඃඛේන ම්රියමාණතමනාථවත් ॥ 30 ॥
ස තේන රාජා දුඃඛේන භෘශමර්පිතචේතනඃ ।
අවගාඪස්සුදුෂ්පාරං ශෝකසාගරමබ්රවීත් ॥ 31 ॥
රාමශෝකමහාභෝගස්සීතාවිරහපාරගඃ ।
ශ්වසිතෝර්මි මහාවර්තෝ බාෂ්පඵේනජාලාවිලඃ ॥ 32 ॥
බාහුවික්ෂේපමීනෞඝෝ වික්රංදිත මහාස්වනඃ ।
ප්රකීර්ණකේශශෛවාලඃ කෛකේයීබඩබාමුඛඃ ॥ 33 ॥
මමාශ්රුවේගප්රභවඃ කුබ්ජාවාක්යමහාග්රහඃ ।
වරවේලෝ නෘශංසායා රාමප්රව්රාජනායතඃ ॥ 34 ॥
යස්මින්බත නිමග්නෝऽහං කෞසල්යේ රාඝවං විනා ।
දුස්තරෝ ජීවතා දේවි මයාऽයං ශෝකසාගරඃ ॥ 35 ॥
අශෝභනං යෝऽහමිහාද්ය රාඝවං දිදෘක්ෂමාණෝ න ලභේ සලක්ෂ්මණම් ।
ඉතීව රාජා විලපන්මහායශාඃ පපාත තූර්ණං ශයනේ සමූර්ඡිතඃ ॥ 36 ॥
ඉති විලපති පාර්ථිවේ ප්රණෂ්ටේ කරුණතරං ද්විගුණං ච රාමහේතෝඃ ।
වචනමනුනිශම්ය තස්ය දේවී භයමගමත්පුනරේව රාමමාතා ॥ 37 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ ඒකෝනෂෂ්ටිතමස්සර්ගඃ ॥
