ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ।
തതോ ഭൂതോപസൃഷ്ടേവ വേപമാനാ പുനഃ പുനഃ ।
ധരണ്യാം ഗതസത്ത്വേവ കൌസല്യാ സൂതമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
നയ മാം യത്ര കാകുത്സ്ഥസ്സീതാ യത്ര ച ലക്ഷ്മണഃ ।
താന്വിനാ ക്ഷണമപ്യത്ര ജീവിതും നോത്സഹേഹ്യഹമ് ॥ 2 ॥
നിവര്തയ രഥം ശീഘ്രം ദംഡകാന്നയ മാമപി ।
അഥ താന്നാനുഗച്ഛാമി ഗമിഷ്യാമി യമക്ഷയമ് ॥ 3 ॥
ബാഷ്പവേഗോപഹതയാ സ വാചാ സജ്ജമാനയാ ।
ഇദമാശ്വാസയംദേവീം സൂതഃ പ്രാംജലിരബ്രവീത് ॥ 4 ॥
ത്യജ ശോകം ച മോഹം ച സംഭ്രമം ദുഃഖജം തഥാ ।
വ്യവധൂയ ച സംതാപം വനേ വത്സ്യതി രാഘവഃ ॥ 5 ॥
ലക്ഷ്മണശ്ചാപി രാമസ്യ പാദൌ പരിചരന്വനേ ।
ആരാധയതി ധര്മജ്ഞഃ പരലോകം ജിതേംദ്രിയഃ ॥ 6 ॥
വിജനേഽപി വനേ സീതാ വാസം പ്രാപ്യ ഗൃഹേഷ്വിവ ।
വിസ്രംഭം ലഭതേഽഭീതാ രാമേ സന്ന്യസ്തമാനസാ ॥ 7 ॥
നാസ്യാ ദൈന്യം കൃതം കിംചിത്സുസൂക്ഷ്മമപി ലക്ഷ്യതേ ।
ഉചിതേവ പ്രവാസാനാം വൈദേഹീ പ്രതിഭാതി മാ ॥ 8 ॥
നഗരോപവനം ഗത്വാ യഥാ സ്മരമതേ പുരാ ।
തഥൈവ രമതേ സീതാ നിര്ജനേഷു വനേഷ്വപി ॥ 9 ॥
ബാലേവ രമതേ സീതാഽബാലചംദ്രനിഭാനനാ ।
രാമാ രാമേ ഹ്യധീനാത്മാ വിജനേഽപി വനേ സതീ ॥ 10 ॥
തദ്ഗതം ഹൃദയം ഹ്യസ്യാസ്തദധീനം ച ജീവിതമ് ।
അയോധ്യാപി ഭവേഽത്തസ്യാ രാമഹീനാ തദാ വനമ് ॥ 11 ॥
പരിപൃച്ഛതി വൈദേഹീ ഗ്രാമാംശ്ച നഗരാണി ച ।
ഗതിം ദൃഷ്ട്വാ നദീനാം ച പാദപാന്വിവിധാനപി ॥ 12 ॥
രാമം ഹി ലക്ഷ്മണം വാപി പൃഷ്ട്വാ ജാനാതി ജാനകീ ।
അയോധ്യാ ക്രോശമാത്രേ തു വിഹാരമിവ സംശ്രിതാ ॥ 13 ॥
ഇദമേവ സ്മരാമ്യസ്യാസ്സഹസൈവോപജല്പിതമ് ।
കൈകേയീ സംശ്രിതം വാക്യം നേദാനീം പ്രതിഭാതി മാ ॥ 14 ॥
ധ്വംസയിത്വാ തു തദ്വാക്യം പ്രമാദാത്പര്യുപത്സ്ഥിതമ് ।
ഹ്ലാദനം വചനം സൂതോ ദേവ്യാ മധുരമബ്രവീത് ॥ 15 ॥
അധ്വനാ വാതവേഗേന സംഭ്രമേണാഽഽതപേന ച ।
ന വിഗച്ഛതി വൈദേഹ്യാശ്ചംദ്രാംശു സദൃശീ പ്രഭാ ॥ 16 ॥
സദൃശം ശതപത്രസ്യ പൂര്ണചംദ്രോപമപ്രഭമ് ।
വദനം തദ്വദാന്യായാ വൈദേഹ്യാ ന വികംപതേ ॥ 17 ॥
അലക്തരസരക്താഭാവലക്തരസവര്ജിതൌ ।
അദ്യാപി ചരണൌ തസ്യാഃ പദ്മകോശസമപ്രഭൌ ॥ 18 ॥
നൂപുരോദ്ഘുഷ്ടഹേലേവ ഖേലം ഗച്ഛതി ഭാമിനീ ।
ഇദാനീമപി വൈദേഹീ തദ്രാഗാന്നയസ്ത ഭൂഷണാ ॥ 19 ॥
ഗജം വാ വീക്ഷ്യ സിംഹം വാ വ്യാഘ്രം വാ വനമാശ്രിതാ ।
നാഽഹാരയതി സംത്രാസം ബാഹൂ രാമസ്യ സംശ്രിതാ ॥ 20 ॥
ന ശോച്യാസ്തേ ന ചാത്മനശ്ശോച്യോ നാപി ജനാധിപഃ ।
ഇദം ഹി ചരിതം ലോകേ പ്രതിഷ്ഠാസ്യതി ശാശ്വതമ് ॥ 21 ॥
വിധൂയ ശോകം പരിഹൃഷ്ടമാനസാ മഹര്ഷിയാതേ പഥി സുവ്യവത്സ്ഥിതാഃ ।
വനേരതാ വന്യഫലാശനാഃ പിതുശ്ശുഭാം പ്രതിജ്ഞാം പരിപാലയംതി തേ ॥ 22 ॥
തഥാപി സൂതേന സുയുക്തവാദിനാ നിവാര്യമാണാ സുതശോകകര്ശിതാ ।
ന ചൈവ ദേവീ വിരരാമ കൂജിതാത്പ്രിയേതി പുത്രേതി ച രാഘവേതി ച ॥ 23 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ ഷഷ്ടിതമസ്സര്ഗഃ ॥
