શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ।
તતો ભૂતોપસૃષ્ટેવ વેપમાના પુનઃ પુનઃ ।
ધરણ્યાં ગતસત્ત્વેવ કૌસલ્યા સૂતમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
નય માં યત્ર કાકુત્સ્થસ્સીતા યત્ર ચ લક્ષ્મણઃ ।
તાન્વિના ક્ષણમપ્યત્ર જીવિતું નોત્સહેહ્યહમ્ ॥ 2 ॥
નિવર્તય રથં શીઘ્રં દંડકાન્નય મામપિ ।
અથ તાન્નાનુગચ્છામિ ગમિષ્યામિ યમક્ષયમ્ ॥ 3 ॥
બાષ્પવેગોપહતયા સ વાચા સજ્જમાનયા ।
ઇદમાશ્વાસયંદેવીં સૂતઃ પ્રાંજલિરબ્રવીત્ ॥ 4 ॥
ત્યજ શોકં ચ મોહં ચ સંભ્રમં દુઃખજં તથા ।
વ્યવધૂય ચ સંતાપં વને વત્સ્યતિ રાઘવઃ ॥ 5 ॥
લક્ષ્મણશ્ચાપિ રામસ્ય પાદૌ પરિચરન્વને ।
આરાધયતિ ધર્મજ્ઞઃ પરલોકં જિતેંદ્રિયઃ ॥ 6 ॥
વિજનેઽપિ વને સીતા વાસં પ્રાપ્ય ગૃહેષ્વિવ ।
વિસ્રંભં લભતેઽભીતા રામે સન્ન્યસ્તમાનસા ॥ 7 ॥
નાસ્યા દૈન્યં કૃતં કિંચિત્સુસૂક્ષ્મમપિ લક્ષ્યતે ।
ઉચિતેવ પ્રવાસાનાં વૈદેહી પ્રતિભાતિ મા ॥ 8 ॥
નગરોપવનં ગત્વા યથા સ્મરમતે પુરા ।
તથૈવ રમતે સીતા નિર્જનેષુ વનેષ્વપિ ॥ 9 ॥
બાલેવ રમતે સીતાઽબાલચંદ્રનિભાનના ।
રામા રામે હ્યધીનાત્મા વિજનેઽપિ વને સતી ॥ 10 ॥
તદ્ગતં હૃદયં હ્યસ્યાસ્તદધીનં ચ જીવિતમ્ ।
અયોધ્યાપિ ભવેઽત્તસ્યા રામહીના તદા વનમ્ ॥ 11 ॥
પરિપૃચ્છતિ વૈદેહી ગ્રામાંશ્ચ નગરાણિ ચ ।
ગતિં દૃષ્ટ્વા નદીનાં ચ પાદપાન્વિવિધાનપિ ॥ 12 ॥
રામં હિ લક્ષ્મણં વાપિ પૃષ્ટ્વા જાનાતિ જાનકી ।
અયોધ્યા ક્રોશમાત્રે તુ વિહારમિવ સંશ્રિતા ॥ 13 ॥
ઇદમેવ સ્મરામ્યસ્યાસ્સહસૈવોપજલ્પિતમ્ ।
કૈકેયી સંશ્રિતં વાક્યં નેદાનીં પ્રતિભાતિ મા ॥ 14 ॥
ધ્વંસયિત્વા તુ તદ્વાક્યં પ્રમાદાત્પર્યુપત્સ્થિતમ્ ।
હ્લાદનં વચનં સૂતો દેવ્યા મધુરમબ્રવીત્ ॥ 15 ॥
અધ્વના વાતવેગેન સંભ્રમેણાઽઽતપેન ચ ।
ન વિગચ્છતિ વૈદેહ્યાશ્ચંદ્રાંશુ સદૃશી પ્રભા ॥ 16 ॥
સદૃશં શતપત્રસ્ય પૂર્ણચંદ્રોપમપ્રભમ્ ।
વદનં તદ્વદાન્યાયા વૈદેહ્યા ન વિકંપતે ॥ 17 ॥
અલક્તરસરક્તાભાવલક્તરસવર્જિતૌ ।
અદ્યાપિ ચરણૌ તસ્યાઃ પદ્મકોશસમપ્રભૌ ॥ 18 ॥
નૂપુરોદ્ઘુષ્ટહેલેવ ખેલં ગચ્છતિ ભામિની ।
ઇદાનીમપિ વૈદેહી તદ્રાગાન્નયસ્ત ભૂષણા ॥ 19 ॥
ગજં વા વીક્ષ્ય સિંહં વા વ્યાઘ્રં વા વનમાશ્રિતા ।
નાઽહારયતિ સંત્રાસં બાહૂ રામસ્ય સંશ્રિતા ॥ 20 ॥
ન શોચ્યાસ્તે ન ચાત્મનશ્શોચ્યો નાપિ જનાધિપઃ ।
ઇદં હિ ચરિતં લોકે પ્રતિષ્ઠાસ્યતિ શાશ્વતમ્ ॥ 21 ॥
વિધૂય શોકં પરિહૃષ્ટમાનસા મહર્ષિયાતે પથિ સુવ્યવત્સ્થિતાઃ ।
વનેરતા વન્યફલાશનાઃ પિતુશ્શુભાં પ્રતિજ્ઞાં પરિપાલયંતિ તે ॥ 22 ॥
તથાપિ સૂતેન સુયુક્તવાદિના નિવાર્યમાણા સુતશોકકર્શિતા ।
ન ચૈવ દેવી વિરરામ કૂજિતાત્પ્રિયેતિ પુત્રેતિ ચ રાઘવેતિ ચ ॥ 23 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે ષષ્ટિતમસ્સર્ગઃ ॥
