ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ଭୂତୋପସୃଷ୍ଟେଵ ଵେପମାନା ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ଧରଣ୍ୟାଂ ଗତସତ୍ତ୍ଵେଵ କୌସଲ୍ୟା ସୂତମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ନୟ ମାଂ ୟତ୍ର କାକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ସୀତା ୟତ୍ର ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ତାନ୍ଵିନା କ୍ଷଣମପ୍ୟତ୍ର ଜୀଵିତୁଂ ନୋତ୍ସହେହ୍ୟହମ୍ ॥ 2 ॥
ନିଵର୍ତୟ ରଥଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଦଂଡକାନ୍ନୟ ମାମପି ।
ଅଥ ତାନ୍ନାନୁଗଚ୍ଛାମି ଗମିଷ୍ୟାମି ୟମକ୍ଷୟମ୍ ॥ 3 ॥
ବାଷ୍ପଵେଗୋପହତୟା ସ ଵାଚା ସଜ୍ଜମାନୟା ।
ଇଦମାଶ୍ଵାସୟଂଦେଵୀଂ ସୂତଃ ପ୍ରାଂଜଲିରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 4 ॥
ତ୍ୟଜ ଶୋକଂ ଚ ମୋହଂ ଚ ସଂଭ୍ରମଂ ଦୁଃଖଜଂ ତଥା ।
ଵ୍ୟଵଧୂୟ ଚ ସଂତାପଂ ଵନେ ଵତ୍ସ୍ୟତି ରାଘଵଃ ॥ 5 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚାପି ରାମସ୍ୟ ପାଦୌ ପରିଚରନ୍ଵନେ ।
ଆରାଧୟତି ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପରଲୋକଂ ଜିତେଂଦ୍ରିୟଃ ॥ 6 ॥
ଵିଜନେଽପି ଵନେ ସୀତା ଵାସଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ଗୃହେଷ୍ଵିଵ ।
ଵିସ୍ରଂଭଂ ଲଭତେଽଭୀତା ରାମେ ସନ୍ନ୍ୟସ୍ତମାନସା ॥ 7 ॥
ନାସ୍ୟା ଦୈନ୍ୟଂ କୃତଂ କିଂଚିତ୍ସୁସୂକ୍ଷ୍ମମପି ଲକ୍ଷ୍ୟତେ ।
ଉଚିତେଵ ପ୍ରଵାସାନାଂ ଵୈଦେହୀ ପ୍ରତିଭାତି ମା ॥ 8 ॥
ନଗରୋପଵନଂ ଗତ୍ଵା ୟଥା ସ୍ମରମତେ ପୁରା ।
ତଥୈଵ ରମତେ ସୀତା ନିର୍ଜନେଷୁ ଵନେଷ୍ଵପି ॥ 9 ॥
ବାଲେଵ ରମତେ ସୀତାଽବାଲଚଂଦ୍ରନିଭାନନା ।
ରାମା ରାମେ ହ୍ୟଧୀନାତ୍ମା ଵିଜନେଽପି ଵନେ ସତୀ ॥ 10 ॥
ତଦ୍ଗତଂ ହୃଦୟଂ ହ୍ୟସ୍ୟାସ୍ତଦଧୀନଂ ଚ ଜୀଵିତମ୍ ।
ଅୟୋଧ୍ୟାପି ଭଵେଽତ୍ତସ୍ୟା ରାମହୀନା ତଦା ଵନମ୍ ॥ 11 ॥
ପରିପୃଚ୍ଛତି ଵୈଦେହୀ ଗ୍ରାମାଂଶ୍ଚ ନଗରାଣି ଚ ।
ଗତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଦୀନାଂ ଚ ପାଦପାନ୍ଵିଵିଧାନପି ॥ 12 ॥
ରାମଂ ହି ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଵାପି ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜାନାତି ଜାନକୀ ।
ଅୟୋଧ୍ୟା କ୍ରୋଶମାତ୍ରେ ତୁ ଵିହାରମିଵ ସଂଶ୍ରିତା ॥ 13 ॥
ଇଦମେଵ ସ୍ମରାମ୍ୟସ୍ୟାସ୍ସହସୈଵୋପଜଲ୍ପିତମ୍ ।
କୈକେୟୀ ସଂଶ୍ରିତଂ ଵାକ୍ୟଂ ନେଦାନୀଂ ପ୍ରତିଭାତି ମା ॥ 14 ॥
ଧ୍ଵଂସୟିତ୍ଵା ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ୟଂ ପ୍ରମାଦାତ୍ପର୍ୟୁପତ୍ସ୍ଥିତମ୍ ।
ହ୍ଲାଦନଂ ଵଚନଂ ସୂତୋ ଦେଵ୍ୟା ମଧୁରମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 15 ॥
ଅଧ୍ଵନା ଵାତଵେଗେନ ସଂଭ୍ରମେଣାଽଽତପେନ ଚ ।
ନ ଵିଗଚ୍ଛତି ଵୈଦେହ୍ୟାଶ୍ଚଂଦ୍ରାଂଶୁ ସଦୃଶୀ ପ୍ରଭା ॥ 16 ॥
ସଦୃଶଂ ଶତପତ୍ରସ୍ୟ ପୂର୍ଣଚଂଦ୍ରୋପମପ୍ରଭମ୍ ।
ଵଦନଂ ତଦ୍ଵଦାନ୍ୟାୟା ଵୈଦେହ୍ୟା ନ ଵିକଂପତେ ॥ 17 ॥
ଅଲକ୍ତରସରକ୍ତାଭାଵଲକ୍ତରସଵର୍ଜିତୌ ।
ଅଦ୍ୟାପି ଚରଣୌ ତସ୍ୟାଃ ପଦ୍ମକୋଶସମପ୍ରଭୌ ॥ 18 ॥
ନୂପୁରୋଦ୍ଘୁଷ୍ଟହେଲେଵ ଖେଲଂ ଗଚ୍ଛତି ଭାମିନୀ ।
ଇଦାନୀମପି ଵୈଦେହୀ ତଦ୍ରାଗାନ୍ନୟସ୍ତ ଭୂଷଣା ॥ 19 ॥
ଗଜଂ ଵା ଵୀକ୍ଷ୍ୟ ସିଂହଂ ଵା ଵ୍ୟାଘ୍ରଂ ଵା ଵନମାଶ୍ରିତା ।
ନାଽହାରୟତି ସଂତ୍ରାସଂ ବାହୂ ରାମସ୍ୟ ସଂଶ୍ରିତା ॥ 20 ॥
ନ ଶୋଚ୍ୟାସ୍ତେ ନ ଚାତ୍ମନଶ୍ଶୋଚ୍ୟୋ ନାପି ଜନାଧିପଃ ।
ଇଦଂ ହି ଚରିତଂ ଲୋକେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାସ୍ୟତି ଶାଶ୍ଵତମ୍ ॥ 21 ॥
ଵିଧୂୟ ଶୋକଂ ପରିହୃଷ୍ଟମାନସା ମହର୍ଷିୟାତେ ପଥି ସୁଵ୍ୟଵତ୍ସ୍ଥିତାଃ ।
ଵନେରତା ଵନ୍ୟଫଲାଶନାଃ ପିତୁଶ୍ଶୁଭାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ପରିପାଲୟଂତି ତେ ॥ 22 ॥
ତଥାପି ସୂତେନ ସୁୟୁକ୍ତଵାଦିନା ନିଵାର୍ୟମାଣା ସୁତଶୋକକର୍ଶିତା ।
ନ ଚୈଵ ଦେଵୀ ଵିରରାମ କୂଜିତାତ୍ପ୍ରିୟେତି ପୁତ୍ରେତି ଚ ରାଘଵେତି ଚ ॥ 23 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
