ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
କୃତବୁଦ୍ଧିଂ ନିଵାସାୟ ତତ୍ରୈଵ ସ ମୁନିସ୍ତଦା ।
ଭରତଂ କୈକୟୀପୁତ୍ରମାତିଥ୍ୟେନନ୍ୟମଂତ୍ରୟତ୍ ॥ 1 ॥
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଭରତସ୍ତ୍ଵେନଂ ନନ୍ଵିଦଂ ଭଵତା କୃତମ୍ ।
ପାଦ୍ୟମର୍ଘ୍ୟଂ ତଥାଽତିଥ୍ୟଂ ଵନେ ୟଦୁପପଦ୍ୟତେ ॥ 2 ॥
ଅଥୋଵାଚ ଭରଦ୍ଵାଜୋ ଭରତଂ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ ।
ଜାନେ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରୀତିସଂୟୁକ୍ତଂ ତୁଷ୍ୟେସ୍ତ୍ଵଂ ୟେନ କେନଚିତ୍ ॥ 3 ॥
ସେନାୟାସ୍ତୁ ତଵୈତସ୍ୟାଃ କର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ଭୋଜନମ୍ ।
ମମ ପ୍ରୀତିର୍ୟଥାରୂପା ତଥାର୍ହୋ ମନୁଜର୍ଷଭ ॥ 4 ॥
କିମର୍ଥଂ ଚାପି ନିକ୍ଷିପ୍ୟ ଦୂରେ ବଲମିହାଗତଃ ।
କସ୍ମାନ୍ନେହୋପୟାତୋଽସି ସବଲଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ ॥ 5 ॥
ଭରତଃ ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚେଦଂ ପ୍ରାଂଜଲିସ୍ତଂ ତପୋଧନମ୍ ।
ସସୈନ୍ୟୋ ନୋପୟାତୋଽସ୍ମି ଭଗଵନ୍ଭଗଵଦ୍ଭୟାତ୍ ॥ 6 ॥
ରାଜ୍ଞା ଚ ଭଗଵନ୍ନିତ୍ୟଂ ରାଜପୁତ୍ରେଣ ଵା ସଦା ।
ୟତ୍ନତଃ ପରିହର୍ତଵ୍ୟା ଵିଷୟେଷୁ ତପସ୍ଵିନଃ ॥ 7 ॥
ଵାଜିମୁଖ୍ୟା ମନୁଷ୍ୟାଶ୍ଚ ମତ୍ତାଶ୍ଚ ଵରଵାରଣାଃ ।
ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ୟ ଭଗଵନ୍ଭୂମିଂ ମହତୀମନୁୟାଂତି ମାମ୍ ॥ 8 ॥
ତେ ଵୃକ୍ଷାନୁଦକଂ ଭୂମିମାଶ୍ରମେଷୂଟଜାଂ ସ୍ତଥା ।
ନ ହିଂସ୍ୟୁରିତି ତେନାଽହମେକ ଏଵ ସମାଗତଃ ॥ 9 ॥
ଆନୀୟତାମିତସ୍ସେନେତ୍ୟାଜ୍ଞପ୍ତଃ ପରମର୍ଷିଣା ।
ତତସ୍ତୁ ଚକ୍ରେ ଭରତସ୍ସେନାୟାସ୍ସମୁପାଗମମ୍ ॥ 10 ॥
ଅଗ୍ନିଶାଲାଂ ପ୍ରଵିଶ୍ୟାଥ ପୀତ୍ଵାଽପଃ ପରିମୃଜ୍ୟ ଚ ।
ଆତିଥ୍ୟସ୍ୟ କ୍ରିୟାହେତୋର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣମାହ୍ଵୟତ୍ ॥ 11 ॥
ଆହ୍ଵୟେ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣମହଂ ତ୍ଵଷ୍ଟାରମେଵ ଚ ।
ଆତିଥ୍ୟଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ର ମେ ସଂଵିଧୀୟତାମ୍ ॥ 12 ॥
ଆହ୍ଵୟେ ଲୋକପାଲାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ ଦେଵାନ୍ ଶକ୍ରମୁଖାଂସ୍ତଥା ।
ଆତିଥ୍ୟଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ର ମେ ସଂଵିଧୀୟତାମ୍ ॥ 13 ॥
ପ୍ରାକ୍ସ୍ରୋତସଶ୍ଚ ୟା ନଦ୍ୟଃ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ସ୍ରୋତସ ଏଵ ଚ ।
ପୃଥିଵ୍ୟାମଂତରିକ୍ଷେ ଚ ସମାୟାଂତ୍ଵଦ୍ୟ ସର୍ଵଶଃ ॥ 14 ॥
ଅନ୍ୟା ସ୍ରଵଂତୁ ମୈରେୟଂ ସୁରାମନ୍ୟାସ୍ସୁଵିଷ୍ଠିତାମ୍ ।
ଅପରା ଶ୍ଚୋଦକଂ ଶୀତମିକ୍ଷୁକାଂଡରସୋପମମ୍ ॥ 15 ॥
ଆହ୍ଵୟେ ଦେଵଗଂଧର୍ଵାନ୍ଵିଶ୍ଵାଵସୁହହାହୁହୂନ୍ ।
ତଥୈଵାପ୍ସରସୋ ଦେଵୀର୍ଗଂଧର୍ଵୀଶ୍ଚାପି ସର୍ଵଶଃ ॥ 16 ॥
ଘୃତାଚୀମଥ ଵିଶ୍ଵାଚୀଂ ମିଶ୍ରକେଶୀମଲଂବୁସାମ୍ ।
ନାଗଦଂତାଂ ଚ ହେମାଂ ଚ ହିମାମଦ୍ରିକୃତସ୍ଥଲାମ୍ ॥ 17 ॥
ଶକ୍ରଂ ୟାଶ୍ଚୋପତିଷ୍ଠଂତି ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ୟାଶ୍ଚ ୟୋଷିତଃ ।
ସର୍ଵାସ୍ତୁଂବୁରୁଣା ସାର୍ଧମାହ୍ଵୟେ ସପରିଚ୍ଛଦାଃ ॥ 18 ॥
ଵନଂ କୁରୁଷୁ ୟଦ୍ଦିଵ୍ୟଂ ଵାସୋଭୂଷଣପତ୍ରଵତ୍ ।
ଦିଵ୍ୟନାରୀଫଲଂ ଶଶ୍ଵତ୍ତତ୍କୌବେରମିହୈତୁ ଚ ॥ 19 ॥
ଇହ ମେ ଭଗଵାନ୍ ସୋମୋ ଵିଧତ୍ତାମନ୍ନମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଭକ୍ଷ୍ୟଂଭୋଜ୍ୟଂ ଚ ଚୋଷ୍ୟଂ ଚ ଲେହ୍ୟଂ ଚ ଵିଵିଧଂ ବହୁ ॥ 20 ॥
ଵିଚିତ୍ରାଣି ଚ ମାଲ୍ୟାନି ପାଦପପ୍ରଚ୍ୟୁତାନି ଚ ।
ସୁରାଦୀନି ଚ ପେୟାନି ମାଂସାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ॥ 21 ॥
ଏଵଂ ସମାଧିନା ୟୁକ୍ତସ୍ତେଜସାଽପ୍ରତିମେନ ଚ ।
ଶୀକ୍ଷାସ୍ଵରସମାୟୁକ୍ତଂ ତପସା ଚାବ୍ରଵୀନ୍ମୁନିଃ ॥ 22 ॥
ମନସା ଧ୍ୟାୟତସ୍ତସ୍ୟ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖସ୍ୟ କୃତାଂଜଲେଃ ।
ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତାନି ସର୍ଵାଣି ଦୈଵତାନି ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥ 23 ॥
ମଲୟଂ ଦର୍ଦୁରଂ ଚୈଵ ତତସ୍ସ୍ଵେଦନୁଦୋଽନିଲଃ ।
ଉପସ୍ପୃଶ୍ୟ ଵଵୌ ୟୁକ୍ତ୍ୟା ସୁପ୍ରିୟାତ୍ମା ସୁଖଶ୍ଶିଵଃ ॥ 24 ॥
ତତୋଽଭ୍ୟଵର୍ଷଂତ ଘନା ଦିଵ୍ୟାଃ କୁସୁମଵୃଷ୍ଟୟଃ ।
ଦିଵ୍ୟଦୁଂଦୁଭିଘୋଷଶ୍ଚ ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ॥ 25 ॥
ପ୍ରଵଵୁଶ୍ଚୋତ୍ତମା ଵାତା ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ ।
ଜଗୁଶ୍ଚ ଦେଵଗଂଧର୍ଵା ଵୀଣାଃ ପ୍ରମୁମୁଚୁସ୍ସ୍ଵରାନ୍ ॥ 26 ॥
ସ ଶବ୍ଦୋ ଦ୍ୟାଂ ଚ ଭୂମିଂ ଚ ପ୍ରାଣିନାଂ ଶ୍ରଵଣାନି ଚ ।
ଵିଵେଶୋଚ୍ଚରିତଶ୍ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣସ୍ସମୋ ଲୟସମନ୍ଵିତଃ ॥ 27 ॥
ତସ୍ମିନ୍ନୁପରତେ ଶବ୍ଦେ ଦିଵ୍ୟେ ଶ୍ରୋତ୍ର ସୁଖେ ନୃଣାମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ଭାରତଂ ସୈନ୍ୟଂ ଵିଧାନଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ ॥ 28 ॥
ବଭୂଵ ହି ସମା ଭୂମିସ୍ସମଂତାତ୍ପଂଚୟୋଜନା ।
ଶାଦ୍ଵଲୈର୍ଭହୁଭିଶ୍ଚନ୍ନା ନୀଲଵୈଢୂର୍ୟସନ୍ନିଭୈଃ ॥ 29 ॥
ତସ୍ମିନ୍ବିଲ୍ଵାଃ କପିତ୍ଥାଶ୍ଚ ପନସା ବୀଜପୂରକାଃ ।
ଆମଲକ୍ୟୋ ବଭୂଵୁଶ୍ଚ ଚୂତାଶ୍ଚ ଫଲଭୂଷଣାଃ ॥ 30 ॥
ଉତ୍ତରେଭ୍ୟଃ କୁରୁଭ୍ୟଶ୍ଚ ଵନଂ ଦିଵ୍ୟୋପଭୋଗଵତ୍ ।
ଆଜଗାମ ନଦୀ ଦିଵ୍ୟା ତୀରଜୈର୍ଭହୁଭିର୍ଵୃତା ॥ 31 ॥
ଚତୁଶ୍ଶାଲାନି ଶୁଭ୍ରାଣି ଶାଲାଶ୍ଚ ଗଜଵାଜିନାମ୍ ।
ହର୍ମ୍ୟପ୍ରାସାଦସଂବାଧାସ୍ତୋରଣାନି ଶୁଭାନି ଚ ॥ 32 ॥
ସିତମେଘନିଭଂ ଚାପି ରାଜଵେଶ୍ମ ସୁତୋରଣମ୍ ।
ଦିଵ୍ୟମାଲ୍ୟକୃତାକାରଂ ଦିଵ୍ୟଗଂଧସମୁକ୍ଷିତମ୍ ॥ 33 ॥
ଚତୁରଶ୍ରମସଂବାଧଂ ଶୟନାସନୟାନଵତ୍ ।
ଦିଵ୍ୟୈସ୍ସର୍ଵରସୈର୍ୟୁକ୍ତଂ ଦିଵ୍ୟଭୋଜନଵସ୍ତ୍ରଵତ୍ ॥ 34 ॥
ଉପକଲ୍ପିତସର୍ଵାନ୍ନଂ ଧୌତନିର୍ମଲଭାଜନମ୍ ।
କ୍ଲୁପ୍ତସର୍ଵାସନଂ ଶ୍ରୀମତ୍ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣଶୟନୋତ୍ତମମ୍ ॥ 35 ॥
ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାବାହୁରନୁଜ୍ଞାତୋ ମହର୍ଷିଣା ।
ଵେଶ୍ମ ତଦ୍ରତ୍ନସଂପୂର୍ଣଂ ଭରତଃ କୈକୟୀସୁତଃ ॥ 36 ॥
ଅନୁଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ତଂ ସର୍ଵେ ମଂତ୍ରିଣସ୍ସପୁରୋହିତାଃ ।
ବଭୂଵୁଶ୍ଚ ମୁଦା ୟୁକ୍ତା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ଵେଶ୍ମସଂଵିଧିମ୍ ॥ 37 ॥
ତତ୍ର ରାଜାସନଂ ଦିଵ୍ୟଂ ଵ୍ୟଜନଂ ଛତ୍ରମେଵ ଚ ।
ଭରତୋ ମଂତ୍ରିଭିସ୍ସାର୍ଧମଭ୍ୟଵର୍ତତ ରାଜଵତ୍ ॥ 38 ॥
ଆସନଂ ପୂଜୟାମାସ ରାମାୟାଭିପ୍ରଣମ୍ୟ ଚ ।
ଵାଲଵ୍ୟଜନମାଦାୟ ନ୍ୟଷୀଦତ୍ସଚିଵାସନେ ॥ 39 ॥
ଆନୁପୂର୍ଵ୍ୟାନ୍ନିଷେଦୁଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ମଂତ୍ରିପୁରୋହିତାଃ ।
ତତସ୍ସେନାପତିଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଶାସ୍ତାଚ ନିଷେଦତୁଃ ॥ 40 ॥
ତତ ସ୍ତତ୍ର ମୁହୂର୍ତେନ ନଦ୍ୟଃ ପାୟସକର୍ଦମାଃ ।
ଉପାତିଷ୍ଠଂତ ଭରତଂ ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ୟ ଶାସନାତ୍ ॥ 41 ॥
ତାସାମୁଭୟତଃ କୂଲଂ ପାଂଡୁମୃତ୍ତିକଲେପନାଃ ।
ରମ୍ୟାଶ୍ଚାଵସଧା ଦିଵ୍ୟା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ପ୍ରସାଦଜାଃ ॥ 42 ॥
ତେନୈଵ ଚ ମୂହୂର୍ତେନ ଦିଵ୍ୟାଽଭରଣଭୂଷିତାଃ ।
ଆଗୁର୍ଵିଂଶତିସାହସ୍ରାଃ ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରହିତାଃ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 43 ॥
ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତେନ ପ୍ରଵାଲେନ ଚ ଶୋଭିତାଃ ।
ଆଗୁର୍ଵିଂଶତିସାହାସ୍ରାଃ କୁବେରପ୍ରହିତାଃ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 44 ॥
ୟାଭିର୍ଗୃହୀତଃ ପୁରୁଷସ୍ସୋନ୍ମାଦ ଇଵ ଲକ୍ଷ୍ୟତେ ।
ଆଗୁର୍ଵିଂଶତିସାହସ୍ରା ନଂଦନାଦପ୍ସରୋଗଣାଃ ॥ 45 ॥
ନାରଦସ୍ତୁଂଭୁରୁର୍ଗୋପଃ ପ୍ରଵରାସ୍ସୂର୍ୟଵର୍ଚସଃ ।
ଏତେ ଗଂଧର୍ଵରାଜାନୋ ଭରତସ୍ୟାଗ୍ରତୋ ଜଗୁଃ ॥ 46 ॥
ଅଲଂବୁସା ମିଶ୍ରକେଶୀ ପୁଂଡରୀକାଽଥ ଵାମନା ।
ଉପାନୃତ୍ୟଂସ୍ତୁ ଭରତଂ ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ୟ ଶାସନାତ୍ ॥ 47 ॥
ୟାନି ମାଲ୍ୟାନି ଦେଵେଷୁ ୟାନି ଚୈତ୍ରରଥେ ଵନେ ।
ପ୍ରୟାଗେ ତାନ୍ୟଦୃଶ୍ୟଂତ ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ୟ ଶାସନାତ୍ ॥ 48 ॥
ବିଲ୍ଵା ମାର୍ଦଂଗିକା ଆସନ୍ ଶମ୍ୟାଗ୍ରାହା ଵିଭୀତକାଃ ।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥା ନର୍ତକାଶ୍ଚାସନ୍ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ୟ ଶାସନାତ୍ ॥ 49 ॥
ତତସ୍ସରଲତାଲାଶ୍ଚ ତିଲକା ନକ୍ତମାଲକାଃ ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟାସ୍ତତ୍ର ସଂପେତୁଃ କୁବ୍ଜା ଭୂତ୍ଵାଽଥ ଵାମନାଃ ॥ 50 ॥
ଶିଂଶୁପାମଲକୀଜଂବ୍ଵୋ ୟାଶ୍ଚାନ୍ୟାଃ କାନନେଷୁ ତାଃ ମାଲତୀ ମଲ୍ଲିକା ଜାତିର୍ୟାଶ୍ଚାନ୍ୟାଃ କାନନେ ଲତାଃ ।
ପ୍ରମଦାଵିଗ୍ରହଂ କୃତ୍ଵା ଭରଦ୍ଵାଜାଶ୍ରମେଽଵଦନ୍ ॥ 51 ॥
ସୁରାସ୍ସୁରାପାଃ ପିବତ ପାୟସଂ ଚ ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ ॥ 52 ॥
ମାଂସାନି ଚ ସୁମେଧ୍ୟାନି ଭକ୍ଷ୍ୟଂତାଂ ୟାଵଦିଚ୍ଛଥ ॥ 53 ॥
ଉଚ୍ଛାଦ୍ୟ ସ୍ନାପୟଂତି ସ୍ମ ନଦୀତୀରେଷ ଵଲ୍ଗୁଷୁ ।
ଅପ୍ୟେକମେକଂ ପୁରଷଂ ପ୍ରମଦାସ୍ସପ୍ତ ଚାଷ୍ଟ ଚ ॥ 54 ॥
ସଂଵାହଂତ୍ୟସ୍ସମାପେତୁର୍ନାର୍ୟୋ ରୁଚିରଲୋଚନାଃ ।
ପରିମୃଜ୍ୟ ତଥାଽନ୍ୟୋନ୍ୟଂ ପାୟୟଂତି ଵରାଂଗନାଃ ॥ 55 ॥
ହୟାନ୍ ଗଜାନ୍ ଖାରାନୁଷ୍ଟ୍ରାଂତଥୈଵ ସୁରଭେସ୍ସୁତାନ୍ ।
ଅଭୋଜୟନ୍ଵାହନପାସ୍ତେଷାଂ ଭୋଜ୍ୟଂ ୟଥାଵିଧି ॥ 56 ॥
ଇକ୍ଷୂଂଶ୍ଚ ମଧୁଲାଜାଂଶ୍ଚ ଭୋଜୟଂତି ସ୍ମ ଵାହନାନ୍ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵରୟୋଧାନାଂ ଚୋଦୟଂତୋ ମହାବଲାଃ ॥ 57 ॥
ନାଶ୍ଵବଂଧୋଽଶ୍ଵମାଜାନାନ୍ନଗଜଂ କୁଂଜରଗ୍ରହଃ ।
ମତ୍ତପ୍ରମତ୍ତମୁଦିତା ଚମୂଃ ସା ତତ୍ର ସଂବଭୌ ॥ 58 ॥
ତର୍ପିତାସ୍ସର୍ଵକାମୈସ୍ତେ ରକ୍ତଚଂଦନରୂଷିତାଃ ।
ଅପ୍ସରୋଗଣସଂୟୁକ୍ତାସ୍ସୈନ୍ୟା ଵାଚମୁଦୈରୟନ୍ ॥ 59 ॥
ନୈଵାୟୋଧ୍ୟାଂ ଗମିଷ୍ୟାମୋ ନଗମିଷ୍ୟାମ ଦଂଡକାନ୍ ।
କୁଶଲଂ ଭରତସ୍ୟାସ୍ତୁ ରାମସ୍ୟାସ୍ତୁ ତଥା ସୁଖମ୍ ॥ 60 ॥
ଇତି ପାଦାତୟୋଧାଶ୍ଚ ହସ୍ତ୍ୟଶ୍ଵାରୋହବଂଧକାଃ ।
ଅନାଥାସ୍ତଂ ଵିଧିଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵାଚମେତାମୁଦୀରୟନ୍ ॥ 61 ॥
ସଂଂପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵିନେଦୁସ୍ତେ ନରାସ୍ତତ୍ର ସହସ୍ରଶଃ ।
ଭରତସ୍ୟାନୁୟାତାରସ୍ସ୍ଵର୍ଗୋଽୟମିତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 62 ॥
ନୃତ୍ୟଂତି ସ୍ମ ହସଂତି ସ୍ମ ଗାୟଂତି ସ୍ମ ଚ ସୈନିକାଃ ସମଂତାତ୍ପରିଧାଵଂତି ମାଲ୍ୟୋପେତାସ୍ସହସ୍ରଶଃ ॥ 63 ॥
ତତୋ ଭୁକ୍ତଵତାଂ ତେଷାଂ ତଦନ୍ନମମୃତୋପମମ୍ ।
ଦିଵ୍ୟାନୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ୟ ଭକ୍ଷ୍ୟାଂ ସ୍ତାନଭଵଦ୍ଭକ୍ଷଣେ ମତିଃ ॥ 64 ॥
ପ୍ରେଷ୍ୟାଶ୍ଚେଟ୍ୟଶ୍ଚ ଵଧ୍ଵଶ୍ଚ ବଲସ୍ଥାଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ ।
ବଭୂଵୁସ୍ତେ ଭୃଶଂ ଦୃପ୍ତାସ୍ସର୍ଵେ ଚାହତଵାସସଃ ॥ 65 ॥
କୁଂଜରାଶ୍ଚ ଖରୋଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ଗୋଽଶ୍ଵାଶ୍ଚ ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ ।
ବଭୂଵୁସ୍ସୁଭୃତାସ୍ତତ୍ର ନାନ୍ୟୋ ହ୍ୟନ୍ୟମକଲ୍ପୟତ୍ ॥ 66 ॥
ନାଽଶୁକ୍ଲଵାସା ସ୍ତତ୍ରାଽସୀତ୍କ୍ଷୁଧିତୋ ମଲିନୋଽପି ଵା ।
ରଜସା ଧ୍ଵସ୍ତକେଶୋ ଵା ନରଃ କଶ୍ଚିଦଦୃଶ୍ୟତ ॥ 67 ॥
ଆଜୈଶ୍ଚାପି ଚ ଵାରାହୈର୍ନିଷ୍ଠାନଵରସଂଚୟୈଃ ।
ଫଲନିର୍ୟୂହ ସଂସିଦ୍ଦୈସ୍ସୂପୈର୍ଗଂଧ ରସାନ୍ଵିତୈଃ ॥ 68 ॥
ପୁଷ୍ପଧ୍ଵଜଵତୀଃ ପୂର୍ଣାଶ୍ଶୁକ୍ଲସ୍ୟାନ୍ନସ୍ୟ ଚାଭିତଃ ।
ଦଦୃଶୁର୍ଵିସ୍ମିତାସ୍ତତ୍ରନରା ଲୌହୀସ୍ସହସ୍ରଶଃ ॥ 69 ॥
ବଭୂଵୁର୍ଵନପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ କୂପାଃ ପାୟସକର୍ଦମାଃ ।
ତାଶ୍ଚକାମଦୁଘା ଗାଵୋ ଦ୍ରୁମାଶ୍ଚାସନ୍ମଧୁଶ୍ଚ୍ୟୁତଃ ॥ 70 ॥
ଵାପ୍ୟୋ ମୈରେୟପୂର୍ଣାଶ୍ଚ ମୃଷ୍ଟମାଂସଚୟୈର୍ଵୃତାଃ ।
ପ୍ରତପ୍ତପିଠରୈଶ୍ଚାପି ମାର୍ଗମାୟୂରକୌକ୍କୁଟୈଃ ॥ 71 ॥
ପାତ୍ରୀଣାଂ ଚ ସହସ୍ରାଣି ସ୍ଥାଲୀନାଂ ନିୟୁତାନି ଚ ।
ନ୍ୟର୍ବୁଧାନି ଚ ପାତ୍ରାଣି ଶାତକୁଂଭମୟାନି ଚ ॥ 72 ॥
ସ୍ଥାଲ୍ୟଃ କୁଂଭ୍ୟ କରଂଭ୍ୟ ଶ୍ଚ ଦଧିପୂର୍ଣାସ୍ସୁସଂସ୍କୃତାଃ ।
ୟୌଵନସ୍ଥସ୍ୟ ଗୌରସ୍ୟ କପିତ୍ଥସ୍ୟ ସୁଗଂଧିନଃ ॥ 73 ॥
ହ୍ରଦାଃ ପୂର୍ଣା ରସାଲସ୍ୟ ଦଧ୍ନଶ୍ଶ୍ଵେତସ୍ୟ ଚାପରେ ।
ବଭୂଵୁଃ ପାୟସସ୍ୟାନ୍ୟେ ଶର୍କରାୟାଵସଂଚୟାଃ ॥ 74 ॥
କଲ୍କାନ୍ଚୂର୍ଣକଷାୟାଂଶ୍ଚ ସ୍ନାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ।
ଦଦୃଶୁର୍ଭାଜନସ୍ଥାନି ତୀର୍ଥେଷୁ ସରତାଂ ନରାଃ ॥ 75 ॥
ଶୁକ୍ଲାନଂଶୁମତଶ୍ଚାପି ଦଂତଧାଵନସଂଚୟାନ୍ ।
ଶୁକ୍ଲାଂଶ୍ଚଂଦନକଲ୍କାଂଶ୍ଚ ସମୁଦ୍ଗେଷ୍ଵଵତିଷ୍ଠତଃ ॥ 76 ॥
ଦର୍ପଣାପରିମୃଷ୍ଟାଂଶ୍ଚ ଵାସସାଂ ଚାପି ସଂଚୟାନ୍ ।
ପାଦୁକୋପାନହାଂ ଚୈଵ ୟୁଗ୍ମାନିଚ ସହସ୍ରଶଃ ॥ 77 ॥
ଆଂଜନୀଃ କଂକତାନ୍କୂର୍ଚାନ୍ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ଧନୂଂଷି ଚ ।
ମର୍ମତ୍ରାଣାନି ଚିତ୍ରାଣି ଶୟନାନ୍ୟାସନାନି ଚ ॥ 78 ॥
ପ୍ରତିପାନହ୍ରଦାନ୍ପୂର୍ଣନ୍ଖରୋଷ୍ଟ୍ରଗଜଵାଜିନାମ୍ ।
ଅଵଗାହ୍ୟସୁତୀର୍ଥାଂଶ୍ଚହ୍ରଦାନ୍ ସୋତ୍ପଲପୁଷ୍କରାନ୍ ॥ 79 ॥
ଆକାଶ ଵର୍ଣପ୍ରତିମାନ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛତୋୟାନ୍ସୁଖପ୍ଲଵାନ୍ ।
ନୀପଵୈଡୂର୍ୟଵର୍ଣାଂଶ୍ଚ ମୃଦୂନ୍ୟଵସସଂଚୟାନ୍ ।
ନିର୍ଵାପାର୍ଥାନ୍ ପଶୂନାଂ ତେ ଦଦୃଶୁସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵଶଃ ॥ 80 ॥
ଵ୍ୟସ୍ମୟଂତ ମନୁଷ୍ୟାସ୍ତେ ସ୍ଵପ୍ନକଲ୍ପଂ ତଦଦ୍ଭୁତମ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽତିଥ୍ୟଂ କୃତଂ ତାଦୃଗ୍ଭରତସ୍ୟ ମହର୍ଷିଣା ॥ 81 ॥
ଇତ୍ୟେଵଂ ରମମାଣାନାଂ ଦେଵାନାମିଵ ନଂଦନେ ।
ଭରଦ୍ଵାଜାଶ୍ରମେ ରମ୍ୟେ ସା ରାତ୍ରିର୍ଵ୍ୟତ୍ୟଵର୍ତତ ॥ 82 ॥
ପ୍ରତିଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ତା ନଦ୍ୟୋ ଗଂଧର୍ଵାଶ୍ଚ ୟଥାଗତମ୍ ।
ଭରଦ୍ଵାଜମନୁଜ୍ଞାପ୍ୟ ତାଶ୍ଚ ସର୍ଵା ଵରାଂଗନାଃ ॥ 83 ॥
ତଥୈଵ ମତ୍ତା ମଦିରୋତ୍କଟା ନରାସ୍ତଥୈଵ ଦିଵ୍ୟାଗରୁଚଂଦନୋକ୍ଷିତାଃ ।
ତଥୈଵ ଦିଵ୍ୟା ଵିଵିଧାସ୍ସ୍ରଗୁତ୍ତମାଃ ପୃଥକ୍ପ୍ରକୀର୍ଣା ମନୁଜୈଃ ପ୍ରମର୍ଦିତାଃ ॥ 84 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଏକନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
