ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਵਾਸਾਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤਦਾ ।
ਭਰਤਂ ਕੈਕਯੀਪੁਤ੍ਰਮਾਤਿਥ੍ਯੇਨਨ੍ਯਮਂਤ੍ਰਯਤ੍ ॥ 1 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭਰਤਸ੍ਤ੍ਵੇਨਂ ਨਨ੍ਵਿਦਂ ਭਵਤਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਤਥਾਤਿਥ੍ਯਂ ਵਨੇ ਯਦੁਪਪਦ੍ਯਤੇ ॥ 2 ॥
ਅਥੋਵਾਚ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਭਰਤਂ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ ।
ਜਾਨੇ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤੁਸ਼੍ਯੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ ॥ 3 ॥
ਸੇਨਾਯਾਸ੍ਤੁ ਤਵੈਤਸ੍ਯਾਃ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭੋਜਨਮ੍ ।
ਮਮ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਯਥਾਰੂਪਾ ਤਥਾਰ੍ਹੋ ਮਨੁਜਰ੍ਸ਼ਭ ॥ 4 ॥
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚਾਪਿ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਦੂਰੇ ਬਲਮਿਹਾਗਤਃ ।
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨੇਹੋਪਯਾਤੋਸਿ ਸਬਲਃ ਪੁਰੁਸ਼ਰ੍ਸ਼ਭਃ ॥ 5 ॥
ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਸ੍ਤਂ ਤਪੋਧਨਮ੍ ।
ਸਸੈਨ੍ਯੋ ਨੋਪਯਾਤੋਸ੍ਮਿ ਭਗਵਨ੍ਭਗਵਦ੍ਭਯਾਤ੍ ॥ 6 ॥
ਰਾਜ੍ਞਾ ਚ ਭਗਵਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਸਦਾ ।
ਯਤ੍ਨਤਃ ਪਰਿਹਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਯੇਸ਼ੁ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ ॥ 7 ॥
ਵਾਜਿਮੁਖ੍ਯਾ ਮਨੁਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਰਵਾਰਣਾਃ ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਭੂਮਿਂ ਮਹਤੀਮਨੁਯਾਂਤਿ ਮਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਤੇ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਨੁਦਕਂ ਭੂਮਿਮਾਸ਼੍ਰਮੇਸ਼ੂਟਜਾਂ ਸ੍ਤਥਾ ।
ਨ ਹਿਂਸ੍ਯੁਰਿਤਿ ਤੇਨਾਹਮੇਕ ਏਵ ਸਮਾਗਤਃ ॥ 9 ॥
ਆਨੀਯਤਾਮਿਤਸ੍ਸੇਨੇਤ੍ਯਾਜ੍ਞਪ੍ਤਃ ਪਰਮਰ੍ਸ਼ਿਣਾ ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਚਕ੍ਰੇ ਭਰਤਸ੍ਸੇਨਾਯਾਸ੍ਸਮੁਪਾਗਮਮ੍ ॥ 10 ॥
ਅਗ੍ਨਿਸ਼ਾਲਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਥ ਪੀਤ੍ਵਾਪਃ ਪਰਿਮ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯ ਚ ।
ਆਤਿਥ੍ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਹੇਤੋਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮਾਹ੍ਵਯਤ੍ ॥ 11 ॥
ਆਹ੍ਵਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮਹਂ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾਰਮੇਵ ਚ ।
ਆਤਿਥ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਸਂਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਆਹ੍ਵਯੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਸ਼ਕ੍ਰਮੁਖਾਂਸ੍ਤਥਾ ।
ਆਤਿਥ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਸਂਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ॥ 13 ॥
ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ੍ਰੋਤਸਸ਼੍ਚ ਯਾ ਨਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰੋਤਸ ਏਵ ਚ ।
ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵ੍ਯਾਮਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਸਮਾਯਾਂਤ੍ਵਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 14 ॥
ਅਨ੍ਯਾ ਸ੍ਰਵਂਤੁ ਮੈਰੇਯਂ ਸੁਰਾਮਨ੍ਯਾਸ੍ਸੁਵਿਸ਼੍ਠਿਤਾਮ੍ ।
ਅਪਰਾ ਸ਼੍ਚੋਦਕਂ ਸ਼ੀਤਮਿਕ੍ਸ਼ੁਕਾਂਡਰਸੋਪਮਮ੍ ॥ 15 ॥
ਆਹ੍ਵਯੇ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਹਹਾਹੁਹੂਨ੍ ।
ਤਥੈਵਾਪ੍ਸਰਸੋ ਦੇਵੀਰ੍ਗਂਧਰ੍ਵੀਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 16 ॥
ਘ੍ਰੁਰੁਇਤਾਚੀਮਥ ਵਿਸ਼੍ਵਾਚੀਂ ਮਿਸ਼੍ਰਕੇਸ਼ੀਮਲਂਬੁਸਾਮ੍ ।
ਨਾਗਦਂਤਾਂ ਚ ਹੇਮਾਂ ਚ ਹਿਮਾਮਦ੍ਰਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਥਲਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਯਾਸ਼੍ਚੋਪਤਿਸ਼੍ਠਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੋਸ਼ਿਤਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤੁਂਬੁਰੁਣਾ ਸਾਰ੍ਧਮਾਹ੍ਵਯੇ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਾਃ ॥ 18 ॥
ਵਨਂ ਕੁਰੁਸ਼ੁ ਯਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਾਸੋਭੂਸ਼ਣਪਤ੍ਰਵਤ੍ ।
ਦਿਵ੍ਯਨਾਰੀਫਲਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਤਤ੍ਕੌਬੇਰਮਿਹੈਤੁ ਚ ॥ 19 ॥
ਇਹ ਮੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਸੋਮੋ ਵਿਧਤ੍ਤਾਮਨ੍ਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂਭੋਜ੍ਯਂ ਚ ਚੋਸ਼੍ਯਂ ਚ ਲੇਹ੍ਯਂ ਚ ਵਿਵਿਧਂ ਬਹੁ ॥ 20 ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਪਾਦਪਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਾਨਿ ਚ ।
ਸੁਰਾਦੀਨਿ ਚ ਪੇਯਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 21 ॥
ਏਵਂ ਸਮਾਧਿਨਾ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਜਸਾਪ੍ਰਤਿਮੇਨ ਚ ।
ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਵਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਤਪਸਾ ਚਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮੁਨਿਃ ॥ 22 ॥
ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲੇਃ ।
ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦੈਵਤਾਨਿ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ ॥ 23 ॥
ਮਲਯਂ ਦਰ੍ਦੁਰਂ ਚੈਵ ਤਤਸ੍ਸ੍ਵੇਦਨੁਦੋਨਿਲਃ ।
ਉਪਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯ ਵਵੌ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਪ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਾ ਸੁਖਸ਼੍ਸ਼ਿਵਃ ॥ 24 ॥
ਤਤੋਭ੍ਯਵਰ੍ਸ਼ਂਤ ਘਨਾ ਦਿਵ੍ਯਾਃ ਕੁਸੁਮਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਯਃ ।
ਦਿਵ੍ਯਦੁਂਦੁਭਿਘੋਸ਼ਸ਼੍ਚ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇ ॥ 25 ॥
ਪ੍ਰਵਵੁਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਾ ਵਾਤਾ ਨਨ੍ਰੁਰੁਇਤੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ ।
ਜਗੁਸ਼੍ਚ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਾ ਵੀਣਾਃ ਪ੍ਰਮੁਮੁਚੁਸ੍ਸ੍ਵਰਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਸ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਦ੍ਯਾਂ ਚ ਭੂਮਿਂ ਚ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ ।
ਵਿਵੇਸ਼ੋਚ੍ਚਰਿਤਸ਼੍ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਸ੍ਸਮੋ ਲਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 27 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਪਰਤੇ ਸ਼ਬ੍ਦੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਸੁਖੇ ਨ੍ਰੁਰੁਇਣਾਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਾਰਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਵਿਧਾਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ ॥ 28 ॥
ਬਭੂਵ ਹਿ ਸਮਾ ਭੂਮਿਸ੍ਸਮਂਤਾਤ੍ਪਂਚਯੋਜਨਾ ।
ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੈਰ੍ਭਹੁਭਿਸ਼੍ਚਨ੍ਨਾ ਨੀਲਵੈਢੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 29 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਬਿਲ੍ਵਾਃ ਕਪਿਤ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਪਨਸਾ ਬੀਜਪੂਰਕਾਃ ।
ਆਮਲਕ੍ਯੋ ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚ ਚੂਤਾਸ਼੍ਚ ਫਲਭੂਸ਼ਣਾਃ ॥ 30 ॥
ਉਤ੍ਤਰੇਭ੍ਯਃ ਕੁਰੁਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਨਂ ਦਿਵ੍ਯੋਪਭੋਗਵਤ੍ ।
ਆਜਗਾਮ ਨਦੀ ਦਿਵ੍ਯਾ ਤੀਰਜੈਰ੍ਭਹੁਭਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ॥ 31 ॥
ਚਤੁਸ਼੍ਸ਼ਾਲਾਨਿ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਾਲਾਸ਼੍ਚ ਗਜਵਾਜਿਨਾਮ੍ ।
ਹਰ੍ਮ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦਸਂਬਾਧਾਸ੍ਤੋਰਣਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ ॥ 32 ॥
ਸਿਤਮੇਘਨਿਭਂ ਚਾਪਿ ਰਾਜਵੇਸ਼੍ਮ ਸੁਤੋਰਣਮ੍ ।
ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਕਾਰਂ ਦਿਵ੍ਯਗਂਧਸਮੁਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 33 ॥
ਚਤੁਰਸ਼੍ਰਮਸਂਬਾਧਂ ਸ਼ਯਨਾਸਨਯਾਨਵਤ੍ ।
ਦਿਵ੍ਯੈਸ੍ਸਰ੍ਵਰਸੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਭੋਜਨਵਸ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ ॥ 34 ॥
ਉਪਕਲ੍ਪਿਤਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਧੌਤਨਿਰ੍ਮਲਭਾਜਨਮ੍ ।
ਕ੍ਲੁਪ੍ਤਸਰ੍ਵਾਸਨਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਸ੍ਵਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਸ਼ਯਨੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 35 ॥
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਬਾਹੁਰਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਮਹਰ੍ਸ਼ਿਣਾ ।
ਵੇਸ਼੍ਮ ਤਦ੍ਰਤ੍ਨਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਭਰਤਃ ਕੈਕਯੀਸੁਤਃ ॥ 36 ॥
ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮਂਤ੍ਰਿਣਸ੍ਸਪੁਰੋਹਿਤਾਃ ।
ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚ ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਵੇਸ਼੍ਮਸਂਵਿਧਿਮ੍ ॥ 37 ॥
ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਸਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵ੍ਯਜਨਂ ਛਤ੍ਰਮੇਵ ਚ ।
ਭਰਤੋ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਸਾਰ੍ਧਮਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ਰਾਜਵਤ੍ ॥ 38 ॥
ਆਸਨਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਰਾਮਾਯਾਭਿਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ।
ਵਾਲਵ੍ਯਜਨਮਾਦਾਯ ਨ੍ਯਸ਼ੀਦਤ੍ਸਚਿਵਾਸਨੇ ॥ 39 ॥
ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਨ੍ਨਿਸ਼ੇਦੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਮਂਤ੍ਰਿਪੁਰੋਹਿਤਾਃ ।
ਤਤਸ੍ਸੇਨਾਪਤਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤਾਚ ਨਿਸ਼ੇਦਤੁਃ ॥ 40 ॥
ਤਤ ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਨਦ੍ਯਃ ਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ ।
ਉਪਾਤਿਸ਼੍ਠਂਤ ਭਰਤਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ॥ 41 ॥
ਤਾਸਾਮੁਭਯਤਃ ਕੂਲਂ ਪਾਂਡੁਮ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਕਲੇਪਨਾਃ ।
ਰਮ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਵਸਧਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਸਾਦਜਾਃ ॥ 42 ॥
ਤੇਨੈਵ ਚ ਮੂਹੂਰ੍ਤੇਨ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਆਗੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਹਿਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 43 ॥
ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਾਲੇਨ ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ।
ਆਗੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਾਸ੍ਰਾਃ ਕੁਬੇਰਪ੍ਰਹਿਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ 44 ॥
ਯਾਭਿਰ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਃ ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਸੋਨ੍ਮਾਦ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ।
ਆਗੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਾ ਨਂਦਨਾਦਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ ॥ 45 ॥
ਨਾਰਦਸ੍ਤੁਂਭੁਰੁਰ੍ਗੋਪਃ ਪ੍ਰਵਰਾਸ੍ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਃ ।
ਏਤੇ ਗਂਧਰ੍ਵਰਾਜਾਨੋ ਭਰਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਜਗੁਃ ॥ 46 ॥
ਅਲਂਬੁਸਾ ਮਿਸ਼੍ਰਕੇਸ਼ੀ ਪੁਂਡਰੀਕਾਥ ਵਾਮਨਾ ।
ਉਪਾਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂਸ੍ਤੁ ਭਰਤਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ॥ 47 ॥
ਯਾਨਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਦੇਵੇਸ਼ੁ ਯਾਨਿ ਚੈਤ੍ਰਰਥੇ ਵਨੇ ।
ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤਾਨ੍ਯਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ॥ 48 ॥
ਬਿਲ੍ਵਾ ਮਾਰ੍ਦਂਗਿਕਾ ਆਸਨ੍ ਸ਼ਮ੍ਯਾਗ੍ਰਾਹਾ ਵਿਭੀਤਕਾਃ ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾ ਨਰ੍ਤਕਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ॥ 49 ॥
ਤਤਸ੍ਸਰਲਤਾਲਾਸ਼੍ਚ ਤਿਲਕਾ ਨਕ੍ਤਮਾਲਕਾਃ ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਪੇਤੁਃ ਕੁਬ੍ਜਾ ਭੂਤ੍ਵਾਥ ਵਾਮਨਾਃ ॥ 50 ॥
ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਪਾਮਲਕੀਜਂਬ੍ਵੋ ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਕਾਨਨੇਸ਼ੁ ਤਾਃ ਮਾਲਤੀ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਜਾਤਿਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਕਾਨਨੇ ਲਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਮਦਾਵਿਗ੍ਰਹਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਸ਼੍ਰਮੇਵਦਨ੍ ॥ 51 ॥
ਸੁਰਾਸ੍ਸੁਰਾਪਾਃ ਪਿਬਤ ਪਾਯਸਂ ਚ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 52 ॥
ਮਾਂਸਾਨਿ ਚ ਸੁਮੇਧ੍ਯਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਾਂ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਥ ॥ 53 ॥
ਉਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਸ੍ਨਾਪਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਨਦੀਤੀਰੇਸ਼ ਵਲ੍ਗੁਸ਼ੁ ।
ਅਪ੍ਯੇਕਮੇਕਂ ਪੁਰਸ਼ਂ ਪ੍ਰਮਦਾਸ੍ਸਪ੍ਤ ਚਾਸ਼੍ਟ ਚ ॥ 54 ॥
ਸਂਵਾਹਂਤ੍ਯਸ੍ਸਮਾਪੇਤੁਰ੍ਨਾਰ੍ਯੋ ਰੁਚਿਰਲੋਚਨਾਃ ।
ਪਰਿਮ੍ਰੁਰੁਇਜ੍ਯ ਤਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪਾਯਯਂਤਿ ਵਰਾਂਗਨਾਃ ॥ 55 ॥
ਹਯਾਨ੍ ਗਜਾਨ੍ ਖਾਰਾਨੁਸ਼੍ਟ੍ਰਾਂਤਥੈਵ ਸੁਰਭੇਸ੍ਸੁਤਾਨ੍ ।
ਅਭੋਜਯਨ੍ਵਾਹਨਪਾਸ੍ਤੇਸ਼ਾਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ॥ 56 ॥
ਇਕ੍ਸ਼ੂਂਸ਼੍ਚ ਮਧੁਲਾਜਾਂਸ਼੍ਚ ਭੋਜਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਵਾਹਨਾਨ੍ ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਰਯੋਧਾਨਾਂ ਚੋਦਯਂਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 57 ॥
ਨਾਸ਼੍ਵਬਂਧੋਸ਼੍ਵਮਾਜਾਨਾਨ੍ਨਗਜਂ ਕੁਂਜਰਗ੍ਰਹਃ ।
ਮਤ੍ਤਪ੍ਰਮਤ੍ਤਮੁਦਿਤਾ ਚਮੂਃ ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਬਭੌ ॥ 58 ॥
ਤਰ੍ਪਿਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਸ੍ਤੇ ਰਕ੍ਤਚਂਦਨਰੂਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਸੈਨ੍ਯਾ ਵਾਚਮੁਦੈਰਯਨ੍ ॥ 59 ॥
ਨੈਵਾਯੋਧ੍ਯਾਂ ਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮੋ ਨਗਮਿਸ਼੍ਯਾਮ ਦਂਡਕਾਨ੍ ।
ਕੁਸ਼ਲਂ ਭਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਸੁਖਮ੍ ॥ 60 ॥
ਇਤਿ ਪਾਦਾਤਯੋਧਾਸ਼੍ਚ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਾਰੋਹਬਂਧਕਾਃ ।
ਅਨਾਥਾਸ੍ਤਂ ਵਿਧਿਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵਾਚਮੇਤਾਮੁਦੀਰਯਨ੍ ॥ 61 ॥
ਸਂਂਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਵਿਨੇਦੁਸ੍ਤੇ ਨਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਭਰਤਸ੍ਯਾਨੁਯਾਤਾਰਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੋਯਮਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 62 ॥
ਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਹਸਂਤਿ ਸ੍ਮ ਗਾਯਂਤਿ ਸ੍ਮ ਚ ਸੈਨਿਕਾਃ ਸਮਂਤਾਤ੍ਪਰਿਧਾਵਂਤਿ ਮਾਲ੍ਯੋਪੇਤਾਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 63 ॥
ਤਤੋ ਭੁਕ੍ਤਵਤਾਂ ਤੇਸ਼ਾਂ ਤਦਨ੍ਨਮਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋਪਮਮ੍ ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਂ ਸ੍ਤਾਨਭਵਦ੍ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ ਮਤਿਃ ॥ 64 ॥
ਪ੍ਰੇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਟ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਧ੍ਵਸ਼੍ਚ ਬਲਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਹਤਵਾਸਸਃ ॥ 65 ॥
ਕੁਂਜਰਾਸ਼੍ਚ ਖਰੋਸ਼੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਗੋਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ।
ਬਭੂਵੁਸ੍ਸੁਭ੍ਰੁਰੁਇਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ ॥ 66 ॥
ਨਾਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਾ ਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤੋ ਮਲਿਨੋਪਿ ਵਾ ।
ਰਜਸਾ ਧ੍ਵਸ੍ਤਕੇਸ਼ੋ ਵਾ ਨਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤ ॥ 67 ॥
ਆਜੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚ ਵਾਰਾਹੈਰ੍ਨਿਸ਼੍ਠਾਨਵਰਸਂਚਯੈਃ ।
ਫਲਨਿਰ੍ਯੂਹ ਸਂਸਿਦ੍ਦੈਸ੍ਸੂਪੈਰ੍ਗਂਧ ਰਸਾਨ੍ਵਿਤੈਃ ॥ 68 ॥
ਪੁਸ਼੍ਪਧ੍ਵਜਵਤੀਃ ਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਯਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਚਾਭਿਤਃ ।
ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਨਰਾ ਲੌਹੀਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 69 ॥
ਬਭੂਵੁਰ੍ਵਨਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਸ਼ੁ ਕੂਪਾਃ ਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ ।
ਤਾਸ਼੍ਚਕਾਮਦੁਘਾ ਗਾਵੋ ਦ੍ਰੁਮਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਮਧੁਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ ॥ 70 ॥
ਵਾਪ੍ਯੋ ਮੈਰੇਯਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਾਂਸਚਯੈਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਪਿਠਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਾਰ੍ਗਮਾਯੂਰਕੌਕ੍ਕੁਟੈਃ ॥ 71 ॥
ਪਾਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਥਾਲੀਨਾਂ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚ ।
ਨ੍ਯਰ੍ਬੁਧਾਨਿ ਚ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਾਤਕੁਂਭਮਯਾਨਿ ਚ ॥ 72 ॥
ਸ੍ਥਾਲ੍ਯਃ ਕੁਂਭ੍ਯ ਕਰਂਭ੍ਯ ਸ਼੍ਚ ਦਧਿਪੂਰ੍ਣਾਸ੍ਸੁਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਯੌਵਨਸ੍ਥਸ੍ਯ ਗੌਰਸ੍ਯ ਕਪਿਤ੍ਥਸ੍ਯ ਸੁਗਂਧਿਨਃ ॥ 73 ॥
ਹ੍ਰਦਾਃ ਪੂਰ੍ਣਾ ਰਸਾਲਸ੍ਯ ਦਧ੍ਨਸ਼੍ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯ ਚਾਪਰੇ ।
ਬਭੂਵੁਃ ਪਾਯਸਸ੍ਯਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਯਾਵਸਂਚਯਾਃ ॥ 74 ॥
ਕਲ੍ਕਾਨ੍ਚੂਰ੍ਣਕਸ਼ਾਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।
ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਰ੍ਭਾਜਨਸ੍ਥਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥੇਸ਼ੁ ਸਰਤਾਂ ਨਰਾਃ ॥ 75 ॥
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਨਂਸ਼ੁਮਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਂਤਧਾਵਨਸਂਚਯਾਨ੍ ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਸ਼੍ਚਂਦਨਕਲ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਗੇਸ਼੍ਵਵਤਿਸ਼੍ਠਤਃ ॥ 76 ॥
ਦਰ੍ਪਣਾਪਰਿਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਸਸਾਂ ਚਾਪਿ ਸਂਚਯਾਨ੍ ।
ਪਾਦੁਕੋਪਾਨਹਾਂ ਚੈਵ ਯੁਗ੍ਮਾਨਿਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 77 ॥
ਆਂਜਨੀਃ ਕਂਕਤਾਨ੍ਕੂਰ੍ਚਾਨ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਧਨੂਂਸ਼ਿ ਚ ।
ਮਰ੍ਮਤ੍ਰਾਣਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਯਨਾਨ੍ਯਾਸਨਾਨਿ ਚ ॥ 78 ॥
ਪ੍ਰਤਿਪਾਨਹ੍ਰਦਾਨ੍ਪੂਰ੍ਣਨ੍ਖਰੋਸ਼੍ਟ੍ਰਗਜਵਾਜਿਨਾਮ੍ ।
ਅਵਗਾਹ੍ਯਸੁਤੀਰ੍ਥਾਂਸ਼੍ਚਹ੍ਰਦਾਨ੍ ਸੋਤ੍ਪਲਪੁਸ਼੍ਕਰਾਨ੍ ॥ 79 ॥
ਆਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਮਾਨ੍ ਸ੍ਵਚ੍ਛਤੋਯਾਨ੍ਸੁਖਪ੍ਲਵਾਨ੍ ।
ਨੀਪਵੈਡੂਰ੍ਯਵਰ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰੁਰੁਇਦੂਨ੍ਯਵਸਸਂਚਯਾਨ੍ ।
ਨਿਰ੍ਵਾਪਾਰ੍ਥਾਨ੍ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਤੇ ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ 80 ॥
ਵ੍ਯਸ੍ਮਯਂਤ ਮਨੁਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਕਲ੍ਪਂ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤਾਦ੍ਰੁਰੁਇਗ੍ਭਰਤਸ੍ਯ ਮਹਰ੍ਸ਼ਿਣਾ ॥ 81 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਰਮਮਾਣਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਮਿਵ ਨਂਦਨੇ ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਵ੍ਯਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 82 ॥
ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਤਾ ਨਦ੍ਯੋ ਗਂਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਯਥਾਗਤਮ੍ ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਵਰਾਂਗਨਾਃ ॥ 83 ॥
ਤਥੈਵ ਮਤ੍ਤਾ ਮਦਿਰੋਤ੍ਕਟਾ ਨਰਾਸ੍ਤਥੈਵ ਦਿਵ੍ਯਾਗਰੁਚਂਦਨੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਤਥੈਵ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵਿਵਿਧਾਸ੍ਸ੍ਰਗੁਤ੍ਤਮਾਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਕ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾ ਮਨੁਜੈਃ ਪ੍ਰਮਰ੍ਦਿਤਾਃ ॥ 84 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਏਕਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
