śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha pañchaviṃśassargaḥ ।
avaṣṭabdhadhanuṃ rāmaṃ kruddhaṃ cha ripughātinam ।
dadarśā'śramamāgamya kharassaha purassaraiḥ ॥ 1 ॥
taṃ dṛṣṭvā saśaraṃ chāpamudyamya kharanissvanam ।
rāmasyābhimukhaṃ sūtaṃ chōdyatāmityachōdayat ॥ 2 ॥
sa kharasyājñayā sūtasturagān samachōdayat ।
yatra rāmō mahābāhurēkō chunvansthitō dhanuḥ ॥ 3 ॥
taṃ tu niṣpatitaṃ dṛṣṭvā sarvē tē rajanīcharāḥ ।
nardamānā mahānādaṃ sachivāḥ paryavārayan ॥ 4 ॥
sa tēṣāṃ yātudhānānāṃ madhyē rathagataḥ kharaḥ ।
babhūva madhyē tārāṇāṃ lōhitāṅga ivōditaḥ ॥ 5 ॥
tataśśarasahasrēṇa rāmamapratimaujasam ।
ardayitvā mahānādaṃ nanāda samarē kharaḥ ॥ 6 ॥
tatastaṃ bhīmadhanvānaṃ kruddhāḥ sarvē niśācharāḥ ।
rāmaṃ nānāvidhaiḥ śassrairabhyavarṣanta durjayam ॥ 7 ॥
mudgaraiḥ paṭṭasaiśśūlaiḥ prāsaiḥ khaṅgai paraśvathaiḥ ।
rākṣasāssamarē rāmaṃ nijaghnū rōṣatatparāḥ ॥ 8 ॥
tē valāhasaṅkāśā mahānādā mahaujasaḥ ।
abhyadhāvanta kākutsthaṃ rathairvājibhirēva cha ॥ 9 ॥
gajaiḥ parvatakūṭābhai rāmaṃ yuddhē jighāṃsavaḥ ।
tē rāmē śaravarṣāṇi vyasṛjan rakṣasāṃ gaṇāḥ ॥ 10 ॥
śailēndramiva dhārābhirvarṣamāṇā valāhakāḥ ।
sa taiḥ parivṛtō ghōraiḥ rāghavō rakṣasāṃ gaṇaiḥ ॥ 11 ॥
tithiṣvi mahādēvō vṛta pariṣadāṅgaṇai tāni muktāni śastrāṇi yātudhānaissarāghavaḥ ।
pratijagrāha viśikhairnadyōghāniva sāgaraḥ ॥ 12 ॥
sa taiḥ praharaṇairghōrairbhinnagātrō na vivyathē ।
rāmaḥ pradīptairbahubhirvajrairiva mahāchalaḥ ॥ 13 ॥
sa viddhaḥ kṣatajādigdhaḥ sarvagātrēṣu rāghavaḥ ।
babhūva rāmaḥ sandhyābhrairdivākara ivāvṛtaḥ ॥ 14 ॥
viṣēdurdēvagandharvāssiddhāścha paramarṣayaḥ ।
ēkaṃ sahasrairbhahubhistadā dṛṣṭvā samāvṛtam ॥ 15 ॥
tatō rāmassusaṅkṛddhō maṇḍalīkṛtakārmukaḥ ।
sasarja viśikhānbāṇāñChataśō'tha sahasraśa ॥ 16 ॥
durāvārāndurviṣahānkāladaṇḍōpamān raṇē ।
mumōcha līlayā rāmaḥ kaṅkapatrānajihmagān ॥ 17 ॥
tē śarāśśatrusainyēṣu muktā rāmēṇa līlayā ।
adadū rakṣasāṃ prāṇānpāśāḥ kālakṛtā iva ॥ 18 ॥
bhittvā rākṣasadēhāṃ stāṃstē śarā rudhirāplutāḥ ।
antarikṣagatā rējurdīptāgnisamatējasaḥ ॥ 19 ॥
asaṅkhyēyāstu rāmasya sāyakāśchāpamaṇḍalāt ।
viniṣpēturatīvōgrā rakṣaḥprāṇāpahāriṇaḥ ॥ 20 ॥
tairdhanūṃṣi dhvajāgrāṇi varmāṇi cha śirāṃsi cha ।
bāhūnsahastābharaṇānūrūnkarikarōpamān ॥ 21 ॥
chichChēda rāmassamarē śataśō'tha sahasraśaḥ ।
hayānkāñchanasannāhānrathayuktānsasārathīn ॥ 22 ॥
gajāṃścha sagajārōhānsahayānsādinastathā ।
padātīnsamarē hatvā hyanayadyamasādanam ॥ 23 ॥
tatō nālīkanārāchaistīkṣṇāgraiścha vikarṇibhiḥ ।
bhīmamārtasvaraṃ chakrurbhidyamānā niśācharāḥ ॥ 24 ॥
tatsainyaṃ niśitairbāṇairarditaṃ marmabhēdibhiḥ ।
rāmēṇa na sukhaṃ lēbhē śuṣkaṃ vanamivāgninā ॥ 25 ॥
kēchidbhīmabalāśśūrāśśūlānkhaṅgānparaśvadhān ।
rāmasyābhimukhaṃ gatvā chikṣipuḥ paramāyudhān ॥ 26 ॥
tāni bāṇairmahābāhuśśastrāṇyāvārya rāghavaḥ ।
jahāra samarē prāṇāṃśchichChēda cha śirōdharān ॥ 27 ॥
tē Chinnaśirasaḥ pētuśchinnavarmaśarāsanāḥ ।
suparṇavātavikṣiptā jagatyāṃ pādapā yathā ॥ 28 ॥
avaśiṣṭāścha yē tatra viṣaṇṇāścha niśācharāḥ ।
kharamēvābhyadhāvanta śaraṇārthaṃ śarārditāḥ ॥ 29 ॥
tānsarvānpunarādāya samāśvāsya cha dūṣaṇaḥ ।
abhyadhāvata kākutsthaṃ kruddhō rudramivāntakaḥ ॥ 30 ॥
nivṛttāstu punassarvē dūṣaṇāśrayanirbhayāḥ ।
rāmamēvābhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ ॥ 31 ॥
śūlamudgarahastāścha chāpahastā mahābalāḥ ।
sṛjantaśśaravarṣāṇi śastravarṣāṇi saṃyugē ॥ 32 ॥
drumavarṣāṇi muñchantaśśilāvarṣāṇi rākṣasāḥ ।
tadbabhūvādbhutaṃ yuddhaṃ tumulaṃ rōmaharṣaṇam ।
rāmasya cha mahāghōraṃ punastēṣāṃ cha rakṣasām ॥ 33 ॥
tē samantādatikruddhā rāghavaṃ punarabhyayuḥ ॥ 34 ॥
taiścha sarvā diśō dṛṣṭvā pradiśaścha samāvṛtāḥ ।
rākṣasairudyataprāsaiśśaravarṣābhivarṣibhiḥ ॥ 35 ॥
sa kṛtvā bhairavaṃ nādamastraṃ paramabhāsvaram ।
saṃyōjayata gāndharvaṃ rākṣasēṣu mahābalaḥ ॥ 36 ॥
tataśśarasahasrāṇi niryayuśchāpamaṇḍalāt ।
sarvā daśa diśō bāṇairāvāryanta samāgataiḥ ॥ 37 ॥
nādadānaṃ śarānghōrānnamuñchantaṃ śilīmukhān ।
vikarṣamāṇaṃ paśyanti rākṣasāstē śarārditāḥ ॥ 38 ॥
śarāndhakāramākāśamāvṛṇōtsadivākaram ।
babhūvāvasthitō rāmaḥ pravamanniva tāñCharān ॥ 39 ॥
yugapatpatamānaiścha yugapachcha hatairbhṛśam ।
yugapatpatitaiśchaiva vikīrṇā vasudhā bhavat ॥ 40 ॥
nihatāḥ patitāḥ kṣīṇāśChinnā bhinnā vidāritāḥ ।
tatra tatra sma dṛśyantē rākṣasāstē sahasraśaḥ ॥ 41 ॥
sōṣṇīṣairuttamāṅgaiścha sāṅgadairbāhubhistathā ।
ūrubhirjānubhiśChinnairnānārūpaivibhūṣaṇaiḥ ॥ 42 ॥
hayaiścha dvipamukhyaiścha rathairbhinnairanēkaśaḥ ।
chāmarairvyajanaiśChatrairdhvajairnānāvidhairapi ॥ 43 ॥
rāmasya bāṇābhihatairvichitraiśśūlapaṭṭisaiḥ ।
khaṅgai khaṇḍīkṛtaiḥ prāsairvikīrṇaiścha paraśvadhaiḥ ॥ 44 ॥
chūrṇitābhiśśilābhiścha śaraiśchitrairanēkaśaḥ ।
vichChinnaissamarē bhūmirvikīrṇā'bhūdbhayaṅkarā ॥ 45 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē pañchaviṃśassargaḥ ॥