ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਂਚਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਵਸ਼੍ਟਬ੍ਧਧਨੁਂ ਰਾਮਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਚ ਰਿਪੁਘਾਤਿਨਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਮਾਗਮ੍ਯ ਖਰਸ੍ਸਹ ਪੁਰਸ੍ਸਰੈਃ ॥ 1 ॥
ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਸ਼ਰਂ ਚਾਪਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਖਰਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਸੂਤਂ ਚੋਦ੍ਯਤਾਮਿਤ੍ਯਚੋਦਯਤ੍ ॥ 2 ॥
ਸ ਖਰਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ਸੂਤਸ੍ਤੁਰਗਾਨ੍ ਸਮਚੋਦਯਤ੍ ।
ਯਤ੍ਰ ਰਾਮੋ ਮਹਾਬਾਹੁਰੇਕੋ ਚੁਨ੍ਵਨ੍ਸ੍ਥਿਤੋ ਧਨੁਃ ॥ 3 ॥
ਤਂ ਤੁ ਨਿਸ਼੍ਪਤਿਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਰਜਨੀਚਰਾਃ ।
ਨਰ੍ਦਮਾਨਾ ਮਹਾਨਾਦਂ ਸਚਿਵਾਃ ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍ ॥ 4 ॥
ਸ ਤੇਸ਼ਾਂ ਯਾਤੁਧਾਨਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਰਥਗਤਃ ਖਰਃ ।
ਬਭੂਵ ਮਧ੍ਯੇ ਤਾਰਾਣਾਂ ਲੋਹਿਤਾਂਗ ਇਵੋਦਿਤਃ ॥ 5 ॥
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ਰਸਹਸ੍ਰੇਣ ਰਾਮਮਪ੍ਰਤਿਮੌਜਸਮ੍ ।
ਅਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਾਦਂ ਨਨਾਦ ਸਮਰੇ ਖਰਃ ॥ 6 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਭੀਮਧਨ੍ਵਾਨਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਰਾਮਂ ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਸ਼ਸ੍ਸ੍ਰੈਰਭ੍ਯਵਰ੍ਸ਼ਂਤ ਦੁਰ੍ਜਯਮ੍ ॥ 7 ॥
ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ਪਟ੍ਟਸੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਃ ਪ੍ਰਾਸੈਃ ਖਂਗੈ ਪਰਸ਼੍ਵਥੈਃ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਸਮਰੇ ਰਾਮਂ ਨਿਜਘ੍ਨੂ ਰੋਸ਼ਤਤ੍ਪਰਾਃ ॥ 8 ॥
ਤੇ ਵਲਾਹਸਂਕਾਸ਼ਾ ਮਹਾਨਾਦਾ ਮਹੌਜਸਃ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਂਤ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਰਥੈਰ੍ਵਾਜਿਭਿਰੇਵ ਚ ॥ 9 ॥
ਗਜੈਃ ਪਰ੍ਵਤਕੂਟਾਭੈ ਰਾਮਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਜਿਘਾਂਸਵਃ ।
ਤੇ ਰਾਮੇ ਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਵ੍ਯਸ੍ਰੁਰੁਇਜਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਗਣਾਃ ॥ 10 ॥
ਸ਼ੈਲੇਂਦ੍ਰਮਿਵ ਧਾਰਾਭਿਰ੍ਵਰ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਵਲਾਹਕਾਃ ।
ਸ ਤੈਃ ਪਰਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਘੋਰੈਃ ਰਾਘਵੋ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਗਣੈਃ ॥ 11 ॥
ਤਿਥਿਸ਼੍ਵਿ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂਗਣੈ ਤਾਨਿ ਮੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਤੁਧਾਨੈਸ੍ਸਰਾਘਵਃ ।
ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਸ਼ਿਖੈਰ੍ਨਦ੍ਯੋਘਾਨਿਵ ਸਾਗਰਃ ॥ 12 ॥
ਸ ਤੈਃ ਪ੍ਰਹਰਣੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਭਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰੋ ਨ ਵਿਵ੍ਯਥੇ ।
ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਵਜ੍ਰੈਰਿਵ ਮਹਾਚਲਃ ॥ 13 ॥
ਸ ਵਿਦ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜਾਦਿਗ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇਸ਼ੁ ਰਾਘਵਃ ।
ਬਭੂਵ ਰਾਮਃ ਸਂਧ੍ਯਾਭ੍ਰੈਰ੍ਦਿਵਾਕਰ ਇਵਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 14 ॥
ਵਿਸ਼ੇਦੁਰ੍ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਾਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍ਸ਼ਯਃ ।
ਏਕਂ ਸਹਸ੍ਰੈਰ੍ਭਹੁਭਿਸ੍ਤਦਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 15 ॥
ਤਤੋ ਰਾਮਸ੍ਸੁਸਂਕ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੋ ਮਂਡਲੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਕਾਰ੍ਮੁਕਃ ।
ਸਸਰ੍ਜ ਵਿਸ਼ਿਖਾਨ੍ਬਾਣਾਂਛਤਸ਼ੋਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ ॥ 16 ॥
ਦੁਰਾਵਾਰਾਂਦੁਰ੍ਵਿਸ਼ਹਾਨ੍ਕਾਲਦਂਡੋਪਮਾਨ੍ ਰਣੇ ।
ਮੁਮੋਚ ਲੀਲਯਾ ਰਾਮਃ ਕਂਕਪਤ੍ਰਾਨਜਿਹ੍ਮਗਾਨ੍ ॥ 17 ॥
ਤੇ ਸ਼ਰਾਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯੇਸ਼ੁ ਮੁਕ੍ਤਾ ਰਾਮੇਣ ਲੀਲਯਾ ।
ਅਦਦੂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਾਸ਼ਾਃ ਕਾਲਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਇਵ ॥ 18 ॥
ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਦੇਹਾਂ ਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤੇ ਸ਼ਰਾ ਰੁਧਿਰਾਪ੍ਲੁਤਾਃ ।
ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਾ ਰੇਜੁਰ੍ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨਿਸਮਤੇਜਸਃ ॥ 19 ॥
ਅਸਂਖ੍ਯੇਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਾਯਕਾਸ਼੍ਚਾਪਮਂਡਲਾਤ੍ ।
ਵਿਨਿਸ਼੍ਪੇਤੁਰਤੀਵੋਗ੍ਰਾ ਰਕ੍ਸ਼ਃਪ੍ਰਾਣਾਪਹਾਰਿਣਃ ॥ 20 ॥
ਤੈਰ੍ਧਨੂਂਸ਼ਿ ਧ੍ਵਜਾਗ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਚ ।
ਬਾਹੂਨ੍ਸਹਸ੍ਤਾਭਰਣਾਨੂਰੂਨ੍ਕਰਿਕਰੋਪਮਾਨ੍ ॥ 21 ॥
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਰਾਮਸ੍ਸਮਰੇ ਸ਼ਤਸ਼ੋਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਹਯਾਨ੍ਕਾਂਚਨਸਨ੍ਨਾਹਾਨ੍ਰਥਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਸਸਾਰਥੀਨ੍ ॥ 22 ॥
ਗਜਾਂਸ਼੍ਚ ਸਗਜਾਰੋਹਾਨ੍ਸਹਯਾਨ੍ਸਾਦਿਨਸ੍ਤਥਾ ।
ਪਦਾਤੀਨ੍ਸਮਰੇ ਹਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨਯਦ੍ਯਮਸਾਦਨਮ੍ ॥ 23 ॥
ਤਤੋ ਨਾਲੀਕਨਾਰਾਚੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਗ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਕਰ੍ਣਿਭਿਃ ।
ਭੀਮਮਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ॥ 24 ॥
ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰਰ੍ਦਿਤਂ ਮਰ੍ਮਭੇਦਿਭਿਃ ।
ਰਾਮੇਣ ਨ ਸੁਖਂ ਲੇਭੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਕਂ ਵਨਮਿਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ॥ 25 ॥
ਕੇਚਿਦ੍ਭੀਮਬਲਾਸ਼੍ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਸ਼ੂਲਾਨ੍ਖਂਗਾਨ੍ਪਰਸ਼੍ਵਧਾਨ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਃ ਪਰਮਾਯੁਧਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਤਾਨਿ ਬਾਣੈਰ੍ਮਹਾਬਾਹੁਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਵਾਰ੍ਯ ਰਾਘਵਃ ।
ਜਹਾਰ ਸਮਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਚ ਸ਼ਿਰੋਧਰਾਨ੍ ॥ 27 ॥
ਤੇ ਛਿਨ੍ਨਸ਼ਿਰਸਃ ਪੇਤੁਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਵਰ੍ਮਸ਼ਰਾਸਨਾਃ ।
ਸੁਪਰ੍ਣਵਾਤਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਜਗਤ੍ਯਾਂ ਪਾਦਪਾ ਯਥਾ ॥ 28 ॥
ਅਵਸ਼ਿਸ਼੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਣ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ।
ਖਰਮੇਵਾਭ੍ਯਧਾਵਂਤ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਰਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ॥ 29 ॥
ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੁਨਰਾਦਾਯ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚ ਦੂਸ਼ਣਃ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਰੁਦ੍ਰਮਿਵਾਂਤਕਃ ॥ 30 ॥
ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਪੁਨਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਦੂਸ਼ਣਾਸ਼੍ਰਯਨਿਰ੍ਭਯਾਃ ।
ਰਾਮਮੇਵਾਭ੍ਯਧਾਵਂਤ ਸਾਲਤਾਲਸ਼ਿਲਾਯੁਧਾਃ ॥ 31 ॥
ਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਗਰਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਚਾਪਹਸ੍ਤਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਸ੍ਰੁਰੁਇਜਂਤਸ਼੍ਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸਂਯੁਗੇ ॥ 32 ॥
ਦ੍ਰੁਮਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਮੁਂਚਂਤਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ।
ਤਦ੍ਬਭੂਵਾਦ੍ਭੁਤਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁਮੁਲਂ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਘੋਰਂ ਪੁਨਸ੍ਤੇਸ਼ਾਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ॥ 33 ॥
ਤੇ ਸਮਂਤਾਦਤਿਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਘਵਂ ਪੁਨਰਭ੍ਯਯੁਃ ॥ 34 ॥
ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰੁਦ੍ਯਤਪ੍ਰਾਸੈਸ਼੍ਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਾਭਿਵਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ॥ 35 ॥
ਸ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਭੈਰਵਂ ਨਾਦਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਮਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ ।
ਸਂਯੋਜਯਤ ਗਾਂਧਰ੍ਵਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼ੁ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 36 ॥
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਿਰ੍ਯਯੁਸ਼੍ਚਾਪਮਂਡਲਾਤ੍ ।
ਸਰ੍ਵਾ ਦਸ਼ ਦਿਸ਼ੋ ਬਾਣੈਰਾਵਾਰ੍ਯਂਤ ਸਮਾਗਤੈਃ ॥ 37 ॥
ਨਾਦਦਾਨਂ ਸ਼ਰਾਨ੍ਘੋਰਾਨ੍ਨਮੁਂਚਂਤਂ ਸ਼ਿਲੀਮੁਖਾਨ੍ ।
ਵਿਕਰ੍ਸ਼ਮਾਣਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਰਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ॥ 38 ॥
ਸ਼ਰਾਂਧਕਾਰਮਾਕਾਸ਼ਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਣੋਤ੍ਸਦਿਵਾਕਰਮ੍ ।
ਬਭੂਵਾਵਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਵਮਨ੍ਨਿਵ ਤਾਂਛਰਾਨ੍ ॥ 39 ॥
ਯੁਗਪਤ੍ਪਤਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਯੁਗਪਚ੍ਚ ਹਤੈਰ੍ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਯੁਗਪਤ੍ਪਤਿਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਕੀਰ੍ਣਾ ਵਸੁਧਾ ਭਵਤ੍ ॥ 40 ॥
ਨਿਹਤਾਃ ਪਤਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਵਿਦਾਰਿਤਾਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਮ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 41 ॥
ਸੋਸ਼੍ਣੀਸ਼ੈਰੁਤ੍ਤਮਾਂਗੈਸ਼੍ਚ ਸਾਂਗਦੈਰ੍ਬਾਹੁਭਿਸ੍ਤਥਾ ।
ਊਰੁਭਿਰ੍ਜਾਨੁਭਿਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨੈਰ੍ਨਾਨਾਰੂਪੈਵਿਭੂਸ਼ਣੈਃ ॥ 42 ॥
ਹਯੈਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਪਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਰਥੈਰ੍ਭਿਨ੍ਨੈਰਨੇਕਸ਼ਃ ।
ਚਾਮਰੈਰ੍ਵ੍ਯਜਨੈਸ਼੍ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਧ੍ਵਜੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰਪਿ ॥ 43 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਬਾਣਾਭਿਹਤੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲਪਟ੍ਟਿਸੈਃ ।
ਖਂਗੈ ਖਂਡੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤੈਃ ਪ੍ਰਾਸੈਰ੍ਵਿਕੀਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ ॥ 44 ॥
ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਭਿਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਰਨੇਕਸ਼ਃ ।
ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੈਸ੍ਸਮਰੇ ਭੂਮਿਰ੍ਵਿਕੀਰ੍ਣਾਭੂਦ੍ਭਯਂਕਰਾ ॥ 45 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡੇ ਪਂਚਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
