ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ പംചവിംശസ്സര്ഗഃ ।
അവഷ്ടബ്ധധനും രാമം ക്രുദ്ധം ച രിപുഘാതിനമ് ।
ദദര്ശാഽശ്രമമാഗമ്യ ഖരസ്സഹ പുരസ്സരൈഃ ॥ 1 ॥
തം ദൃഷ്ട്വാ സശരം ചാപമുദ്യമ്യ ഖരനിസ്സ്വനമ് ।
രാമസ്യാഭിമുഖം സൂതം ചോദ്യതാമിത്യചോദയത് ॥ 2 ॥
സ ഖരസ്യാജ്ഞയാ സൂതസ്തുരഗാന് സമചോദയത് ।
യത്ര രാമോ മഹാബാഹുരേകോ ചുന്വന്സ്ഥിതോ ധനുഃ ॥ 3 ॥
തം തു നിഷ്പതിതം ദൃഷ്ട്വാ സർവേ തേ രജനീചരാഃ ।
നര്ദമാനാ മഹാനാദം സചിവാഃ പര്യവാരയന് ॥ 4 ॥
സ തേഷാം യാതുധാനാനാം മധ്യേ രഥഗതഃ ഖരഃ ।
ബഭൂവ മധ്യേ താരാണാം ലോഹിതാംഗ ഇവോദിതഃ ॥ 5 ॥
തതശ്ശരസഹസ്രേണ രാമമപ്രതിമൌജസമ് ।
അര്ദയിത്വാ മഹാനാദം നനാദ സമരേ ഖരഃ ॥ 6 ॥
തതസ്തം ഭീമധന്വാനം ക്രുദ്ധാഃ സർവേ നിശാചരാഃ ।
രാമം നാനാവിധൈഃ ശസ്സ്രൈരഭ്യവര്ഷംത ദുര്ജയമ് ॥ 7 ॥
മുദ്ഗരൈഃ പട്ടസൈശ്ശൂലൈഃ പ്രാസൈഃ ഖംഗൈ പരശ്വഥൈഃ ।
രാക്ഷസാസ്സമരേ രാമം നിജഘ്നൂ രോഷതത്പരാഃ ॥ 8 ॥
തേ വലാഹസംകാശാ മഹാനാദാ മഹൌജസഃ ।
അഭ്യധാവംത കാകുത്സ്ഥം രഥൈർവാജിഭിരേവ ച ॥ 9 ॥
ഗജൈഃ പർവതകൂടാഭൈ രാമം യുദ്ധേ ജിഘാംസവഃ ।
തേ രാമേ ശരവര്ഷാണി വ്യസൃജന് രക്ഷസാം ഗണാഃ ॥ 10 ॥
ശൈലേംദ്രമിവ ധാരാഭിർവര്ഷമാണാ വലാഹകാഃ ।
സ തൈഃ പരിവൃതോ ഘോരൈഃ രാഘവോ രക്ഷസാം ഗണൈഃ ॥ 11 ॥
തിഥിഷ്വി മഹാദേവോ വൃത പരിഷദാംഗണൈ താനി മുക്താനി ശസ്ത്രാണി യാതുധാനൈസ്സരാഘവഃ ।
പ്രതിജഗ്രാഹ വിശിഖൈര്നദ്യോഘാനിവ സാഗരഃ ॥ 12 ॥
സ തൈഃ പ്രഹരണൈര്ഘോരൈര്ഭിന്നഗാത്രോ ന വിവ്യഥേ ।
രാമഃ പ്രദീപ്തൈര്ബഹുഭിർവജ്രൈരിവ മഹാചലഃ ॥ 13 ॥
സ വിദ്ധഃ ക്ഷതജാദിഗ്ധഃ സർവഗാത്രേഷു രാഘവഃ ।
ബഭൂവ രാമഃ സംധ്യാഭ്രൈര്ദിവാകര ഇവാവൃതഃ ॥ 14 ॥
വിഷേദുര്ദേവഗംധർവാസ്സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ ।
ഏകം സഹസ്രൈര്ഭഹുഭിസ്തദാ ദൃഷ്ട്വാ സമാവൃതമ് ॥ 15 ॥
തതോ രാമസ്സുസംകൃദ്ധോ മംഡലീകൃതകാര്മുകഃ ।
സസര്ജ വിശിഖാന്ബാണാംഛതശോഽഥ സഹസ്രശ ॥ 16 ॥
ദുരാവാരാംദുർവിഷഹാന്കാലദംഡോപമാന് രണേ ।
മുമോച ലീലയാ രാമഃ കംകപത്രാനജിഹ്മഗാന് ॥ 17 ॥
തേ ശരാശ്ശത്രുസൈന്യേഷു മുക്താ രാമേണ ലീലയാ ।
അദദൂ രക്ഷസാം പ്രാണാന്പാശാഃ കാലകൃതാ ഇവ ॥ 18 ॥
ഭിത്ത്വാ രാക്ഷസദേഹാം സ്താംസ്തേ ശരാ രുധിരാപ്ലുതാഃ ।
അംതരിക്ഷഗതാ രേജുര്ദീപ്താഗ്നിസമതേജസഃ ॥ 19 ॥
അസംഖ്യേയാസ്തു രാമസ്യ സായകാശ്ചാപമംഡലാത് ।
വിനിഷ്പേതുരതീവോഗ്രാ രക്ഷഃപ്രാണാപഹാരിണഃ ॥ 20 ॥
തൈര്ധനൂംഷി ധ്വജാഗ്രാണി വര്മാണി ച ശിരാംസി ച ।
ബാഹൂന്സഹസ്താഭരണാനൂരൂന്കരികരോപമാന് ॥ 21 ॥
ചിച്ഛേദ രാമസ്സമരേ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।
ഹയാന്കാംചനസന്നാഹാന്രഥയുക്താന്സസാരഥീന് ॥ 22 ॥
ഗജാംശ്ച സഗജാരോഹാന്സഹയാന്സാദിനസ്തഥാ ।
പദാതീന്സമരേ ഹത്വാ ഹ്യനയദ്യമസാദനമ് ॥ 23 ॥
തതോ നാലീകനാരാചൈസ്തീക്ഷ്ണാഗ്രൈശ്ച വികര്ണിഭിഃ ।
ഭീമമാര്തസ്വരം ചക്രുര്ഭിദ്യമാനാ നിശാചരാഃ ॥ 24 ॥
തത്സൈന്യം നിശിതൈര്ബാണൈരര്ദിതം മര്മഭേദിഭിഃ ।
രാമേണ ന സുഖം ലേഭേ ശുഷ്കം വനമിവാഗ്നിനാ ॥ 25 ॥
കേചിദ്ഭീമബലാശ്ശൂരാശ്ശൂലാന്ഖംഗാന്പരശ്വധാന് ।
രാമസ്യാഭിമുഖം ഗത്വാ ചിക്ഷിപുഃ പരമായുധാന് ॥ 26 ॥
താനി ബാണൈര്മഹാബാഹുശ്ശസ്ത്രാണ്യാവാര്യ രാഘവഃ ।
ജഹാര സമരേ പ്രാണാംശ്ചിച്ഛേദ ച ശിരോധരാന് ॥ 27 ॥
തേ ഛിന്നശിരസഃ പേതുശ്ചിന്നവര്മശരാസനാഃ ।
സുപര്ണവാതവിക്ഷിപ്താ ജഗത്യാം പാദപാ യഥാ ॥ 28 ॥
അവശിഷ്ടാശ്ച യേ തത്ര വിഷണ്ണാശ്ച നിശാചരാഃ ।
ഖരമേവാഭ്യധാവംത ശരണാര്ഥം ശരാര്ദിതാഃ ॥ 29 ॥
താന്സർവാന്പുനരാദായ സമാശ്വാസ്യ ച ദൂഷണഃ ।
അഭ്യധാവത കാകുത്സ്ഥം ക്രുദ്ധോ രുദ്രമിവാംതകഃ ॥ 30 ॥
നിവൃത്താസ്തു പുനസ്സർവേ ദൂഷണാശ്രയനിര്ഭയാഃ ।
രാമമേവാഭ്യധാവംത സാലതാലശിലായുധാഃ ॥ 31 ॥
ശൂലമുദ്ഗരഹസ്താശ്ച ചാപഹസ്താ മഹാബലാഃ ।
സൃജംതശ്ശരവര്ഷാണി ശസ്ത്രവര്ഷാണി സംയുഗേ ॥ 32 ॥
ദ്രുമവര്ഷാണി മുംചംതശ്ശിലാവര്ഷാണി രാക്ഷസാഃ ।
തദ്ബഭൂവാദ്ഭുതം യുദ്ധം തുമുലം രോമഹര്ഷണമ് ।
രാമസ്യ ച മഹാഘോരം പുനസ്തേഷാം ച രക്ഷസാമ് ॥ 33 ॥
തേ സമംതാദതിക്രുദ്ധാ രാഘവം പുനരഭ്യയുഃ ॥ 34 ॥
തൈശ്ച സർവാ ദിശോ ദൃഷ്ട്വാ പ്രദിശശ്ച സമാവൃതാഃ ।
രാക്ഷസൈരുദ്യതപ്രാസൈശ്ശരവര്ഷാഭിവര്ഷിഭിഃ ॥ 35 ॥
സ കൃത്വാ ഭൈരവം നാദമസ്ത്രം പരമഭാസ്വരമ് ।
സംയോജയത ഗാംധർവം രാക്ഷസേഷു മഹാബലഃ ॥ 36 ॥
തതശ്ശരസഹസ്രാണി നിര്യയുശ്ചാപമംഡലാത് ।
സർവാ ദശ ദിശോ ബാണൈരാവാര്യംത സമാഗതൈഃ ॥ 37 ॥
നാദദാനം ശരാന്ഘോരാന്നമുംചംതം ശിലീമുഖാന് ।
വികര്ഷമാണം പശ്യംതി രാക്ഷസാസ്തേ ശരാര്ദിതാഃ ॥ 38 ॥
ശരാംധകാരമാകാശമാവൃണോത്സദിവാകരമ് ।
ബഭൂവാവസ്ഥിതോ രാമഃ പ്രവമന്നിവ താംഛരാന് ॥ 39 ॥
യുഗപത്പതമാനൈശ്ച യുഗപച്ച ഹതൈര്ഭൃശമ് ।
യുഗപത്പതിതൈശ്ചൈവ വികീര്ണാ വസുധാ ഭവത് ॥ 40 ॥
നിഹതാഃ പതിതാഃ ക്ഷീണാശ്ഛിന്നാ ഭിന്നാ വിദാരിതാഃ ।
തത്ര തത്ര സ്മ ദൃശ്യംതേ രാക്ഷസാസ്തേ സഹസ്രശഃ ॥ 41 ॥
സോഷ്ണീഷൈരുത്തമാംഗൈശ്ച സാംഗദൈര്ബാഹുഭിസ്തഥാ ।
ഊരുഭിര്ജാനുഭിശ്ഛിന്നൈര്നാനാരൂപൈവിഭൂഷണൈഃ ॥ 42 ॥
ഹയൈശ്ച ദ്വിപമുഖ്യൈശ്ച രഥൈര്ഭിന്നൈരനേകശഃ ।
ചാമരൈർവ്യജനൈശ്ഛത്രൈര്ധ്വജൈര്നാനാവിധൈരപി ॥ 43 ॥
രാമസ്യ ബാണാഭിഹതൈർവിചിത്രൈശ്ശൂലപട്ടിസൈഃ ।
ഖംഗൈ ഖംഡീകൃതൈഃ പ്രാസൈർവികീര്ണൈശ്ച പരശ്വധൈഃ ॥ 44 ॥
ചൂര്ണിതാഭിശ്ശിലാഭിശ്ച ശരൈശ്ചിത്രൈരനേകശഃ ।
വിച്ഛിന്നൈസ്സമരേ ഭൂമിർവികീര്ണാഽഭൂദ്ഭയംകരാ ॥ 45 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ പംചവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
