śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha trichatvāriṃśassargaḥ ।
dēvadēvē gatē tasmin sō'ṅguṣṭhāgranipīḍitām ।
kṛtvā vasumatīṃ rāma saṃvatsaramupāsata ॥ 1 ॥
atha saṃvatsarē pūrṇē sarvalōkanamaskṛtaḥ ।
umāpatiḥ paśupatī rājānamidamabravīt ॥ 2 ॥
prītastē'haṃ naraśrēṣṭha kariṣyāmi tava priyam ।
śirasā dhārayiṣyāmi śailarājasutāmaham ॥ 3 ॥
tatō haimavatī jyēṣṭhā sarvalōkanamaskṛtā ।
tadā sātimahadrūpaṃ kṛtvā vēgaṃ cha dussaham ॥ 4 ॥
ākāśādapatadrāma śivē śivaśirasyuta ।
achintayachcha sā dēvī gaṅgā paramadurdharā ॥ 5 ॥
viśāmyahaṃ hi pātālaṃ srōtasā gṛhya śaṅkaram ।
tasyāvalēpanaṃ jñātvā kruddhastu bhagavān haraḥ ॥ 6 ॥
tirōbhāvayituṃ buddhiṃ chakrē trinayanastadā ।
sā tasmin patitā puṇyā puṇyē rudrasya mūrdhani ॥ 7 ॥
himavatpratimē rāma jaṭāmaṇḍalagahvarē ।
sā kathañchinmahīṃ gantuṃ nāśaknōdyatnamāsthitā ॥ 8 ॥
naiva nirgamanaṃ lēbhē jaṭāmaṇḍalamōhitā ।
tatraivābambhramaddēvī saṃvatsaragaṇān bahūn ॥ 9 ॥
tāmapaśyanpunastatra tapaḥ paramamāsthitaḥ ।
anēna tōṣitaśchābhūdatyarthaṃ raghunandana ॥ 10 ॥
visasarja tatō gaṅgāṃ harō bindusaraḥ prati ।
tasyāṃ visṛjyamānāyāṃ saptasrōtāṃsi jajñirē ॥ 11 ॥
hlādinī pāvanī chaiva nalinī cha tathā'parā ।
tisraḥ prāchīṃ diśaṃ jagmuḥ gaṅgāśśivajalāśśubhāḥ ॥ 12 ॥
suchakṣuśchaiva sītā cha sindhuśchaiva mahānadī ।
tisrastvētā diśaṃ jagmuḥ pratīchīṃ tu śubhōdakāḥ ॥ 13 ॥
saptamī chānvagāttāsāṃ bhagīrathamathō nṛpam ।
bhagīrathō'pi rājarṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ ॥ 14 ॥
prāyādagrē mahātējā gaṅgā taṃ chāpyanuvrajat ।
gaganāchChaṅkaraśirastatō dharaṇimāśritā ॥ 15 ॥
vyasarpata jalaṃ tatra tīvraśabdapuraskṛtam ।
matsyakachChapasaṅghaiścha śiṃśumāragaṇaistadā ॥ 16 ॥
patadbhiḥ patitaiśchānyairvyarōchata vasundharā ।
tatō dēvarṣigandharvā yakṣasiddhagaṇāstadā ॥ 17 ॥
vyalōkayanta tē tatra gaganādgāṃ gatāṃ tathā ।
vimānairnagarākārairhayairgajavaraistadā ॥ 18 ॥
pāriplavagataiśchāpi dēvatāstatra viṣṭhitāḥ ।
tadadbhutatamaṃ lōkē gaṅgāpatanamuttamam ॥ 19 ॥
didṛkṣavō dēvagaṇāḥ samīyuramitaujasaḥ ।
sampatadbhissuragaṇaistēṣāṃ chābharaṇaujasā ॥ 20 ॥
śatādityamivābhāti gaganaṃ gatatōyadam ।
śiṃśumārōragagaṇairmīnairapi cha chañchalaiḥ ॥ 21 ॥
vidyudbhiriva vikṣiptamākāśamabhavattadā ।
pāṇḍaraissalilōtpīḍaiḥ kīryamāṇaissahasradhā ॥ 22 ॥
śāradābhrairivākīrṇaṃ gaganaṃ haṃsasamplavaiḥ ।
kvachiddrutataraṃ yāti kuṭilaṃ kvachidāyatam ॥ 23 ॥
vinataṃ kvachiduddhūtaṃ kvachidyāti śanaiśśanaiḥ ।
salilēnaiva salilaṃ kvachidabhyāhataṃ punaḥ ॥ 24 ॥
muhurūrdhvamukhaṃ gatvā papāta vasudhātalam ।
tachChaṅkaraśirōbhraṣṭaṃ bhraṣṭaṃ bhūmitalē punaḥ ॥ 25 ॥
vyarōchata tadā tōyaṃ nirmalaṃ gatakalmaṣam ।
tatra dēvarṣigandharvā vasudhātalavāsinaḥ ॥ 26 ॥
bhavāṅgapatitaṃ tōyaṃ pavitramiti paspṛśuḥ ।
śāpātprapatitā yē cha gaganādvasudhātalam ॥ 27 ॥
kṛtvā tatrābhiṣēkaṃ tē babhūvurgatakalmaṣāḥ ।
dhūtapāpāḥ punastēna tōyēnātha subhāsvatā ॥ 28 ॥
punarākāśamāviśya svān lōkān pratipēdirē ।
mumudē muditō lōkastēna tōyēna bhāsvatā ॥ 29 ॥
kṛtābhiṣēkō gaṅgāyāṃ babhūva vigataklamaḥ ।
bhagīrathō'pi rājārṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ ।
prāyādagrē mahātējāstaṃ gaṅgā pṛṣṭhatō'nvagāt ॥ 30 ॥
dēvāssarṣigaṇāḥ sarvē daityadānavarākṣasāḥ ॥ 31 ॥
gandharvayakṣapravarāssakinnaramahōragāḥ ।
sarvāśchāpsarasō rāma bhagīratharathānugām ॥ 32 ॥
gaṅgāmanvagaman prītāssarvē jalacharāścha yē ।
yatō bhagīrathō rājā tatō gaṅgāyaśasvinī ॥ 33 ॥
jagāma saritāṃ śrēṣṭhā sarvapāpapraṇāśinī ।
tatō hi yajamānasya jahnōradbhutakarmaṇaḥ ॥ 34 ॥
gaṅgā samplāvayāmāsa yajñavāṭaṃ mahātmanaḥ ।
tasyāvalēpanaṃ jñātvā kruddhō yajvā tu rāghava ॥ 35 ॥
apibachcha jalaṃ sarvaṃ gaṅgāyāḥ paramādbhutam ।
tatō dēvāssagandharvā ṛṣayaścha suvismitāḥ ॥ 36 ॥
pūjayanti mahātmānaṃ jahnuṃ puruṣasattamam ।
gaṅgāṃ chāpi nayanti sma duhitṛtvē mahātmanaḥ ॥ 37 ॥
tatastuṣṭō mahātējāśśrōtrābhyāmasṛjat punaḥ ॥ 38 ॥
tasmājjahnusutā gaṅgā prōchyatē jāhnavīticha ।
jagāma cha punargaṅgā bhagīratharathānugā ।
sāgaraṃ chāpi samprāptā sā saritpravarā tadā ॥ 39 ॥
rasātalamupāgachChatsiddhyarthaṃ tasya karmaṇaḥ ।
bhagīrathō'pi rājarṣiḥ gaṅgāmādāya yatnataḥ ।
pitāmahān bhasmakṛtānapaśyaddīnachētanaḥ ॥ 40 ॥
atha tadbhasmanāṃ rāśiṃ gaṅgāsalilamuttamam ।
plāvayaddhūtapāpmānassvargaṃ prāptā raghūttama ॥ 41 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē trichatvāriṃśassargaḥ ॥