View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 1.43 Bala Kanda - Sarga 43

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha trichatvāriṃśassargaḥ ।

dēvadēvē gatē tasmin sō'ṅguṣṭhāgranipīḍitām ।
kṛtvā vasumatīṃ rāma saṃvatsaramupāsata ॥ 1 ॥

atha saṃvatsarē pūrṇē sarvalōkanamaskṛtaḥ ।
umāpatiḥ paśupatī rājānamidamabravīt ॥ 2 ॥

prītastē'haṃ naraśrēṣṭha kariṣyāmi tava priyam ।
śirasā dhārayiṣyāmi śailarājasutāmaham ॥ 3 ॥

tatō haimavatī jyēṣṭhā sarvalōkanamaskṛtā ।
tadā sātimahadrūpaṃ kṛtvā vēgaṃ cha dussaham ॥ 4 ॥

ākāśādapatadrāma śivē śivaśirasyuta ।
achintayachcha sā dēvī gaṅgā paramadurdharā ॥ 5 ॥

viśāmyahaṃ hi pātālaṃ srōtasā gṛhya śaṅkaram ।
tasyāvalēpanaṃ jñātvā kruddhastu bhagavān haraḥ ॥ 6 ॥

tirōbhāvayituṃ buddhiṃ chakrē trinayanastadā ।
sā tasmin patitā puṇyā puṇyē rudrasya mūrdhani ॥ 7 ॥

himavatpratimē rāma jaṭāmaṇḍalagahvarē ।
sā kathañchinmahīṃ gantuṃ nāśaknōdyatnamāsthitā ॥ 8 ॥

naiva nirgamanaṃ lēbhē jaṭāmaṇḍalamōhitā ।
tatraivābambhramaddēvī saṃvatsaragaṇān bahūn ॥ 9 ॥

tāmapaśyanpunastatra tapaḥ paramamāsthitaḥ ।
anēna tōṣitaśchābhūdatyarthaṃ raghunandana ॥ 10 ॥

visasarja tatō gaṅgāṃ harō bindusaraḥ prati ।
tasyāṃ visṛjyamānāyāṃ saptasrōtāṃsi jajñirē ॥ 11 ॥

hlādinī pāvanī chaiva nalinī cha tathā'parā ।
tisraḥ prāchīṃ diśaṃ jagmuḥ gaṅgāśśivajalāśśubhāḥ ॥ 12 ॥

suchakṣuśchaiva sītā cha sindhuśchaiva mahānadī ।
tisrastvētā diśaṃ jagmuḥ pratīchīṃ tu śubhōdakāḥ ॥ 13 ॥

saptamī chānvagāttāsāṃ bhagīrathamathō nṛpam ।
bhagīrathō'pi rājarṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ ॥ 14 ॥

prāyādagrē mahātējā gaṅgā taṃ chāpyanuvrajat ।
gaganāchChaṅkaraśirastatō dharaṇimāśritā ॥ 15 ॥

vyasarpata jalaṃ tatra tīvraśabdapuraskṛtam ।
matsyakachChapasaṅghaiścha śiṃśumāragaṇaistadā ॥ 16 ॥

patadbhiḥ patitaiśchānyairvyarōchata vasundharā ।
tatō dēvarṣigandharvā yakṣasiddhagaṇāstadā ॥ 17 ॥

vyalōkayanta tē tatra gaganādgāṃ gatāṃ tathā ।
vimānairnagarākārairhayairgajavaraistadā ॥ 18 ॥

pāriplavagataiśchāpi dēvatāstatra viṣṭhitāḥ ।
tadadbhutatamaṃ lōkē gaṅgāpatanamuttamam ॥ 19 ॥

didṛkṣavō dēvagaṇāḥ samīyuramitaujasaḥ ।
sampatadbhissuragaṇaistēṣāṃ chābharaṇaujasā ॥ 20 ॥

śatādityamivābhāti gaganaṃ gatatōyadam ।
śiṃśumārōragagaṇairmīnairapi cha chañchalaiḥ ॥ 21 ॥

vidyudbhiriva vikṣiptamākāśamabhavattadā ।
pāṇḍaraissalilōtpīḍaiḥ kīryamāṇaissahasradhā ॥ 22 ॥

śāradābhrairivākīrṇaṃ gaganaṃ haṃsasamplavaiḥ ।
kvachiddrutataraṃ yāti kuṭilaṃ kvachidāyatam ॥ 23 ॥

vinataṃ kvachiduddhūtaṃ kvachidyāti śanaiśśanaiḥ ।
salilēnaiva salilaṃ kvachidabhyāhataṃ punaḥ ॥ 24 ॥

muhurūrdhvamukhaṃ gatvā papāta vasudhātalam ।
tachChaṅkaraśirōbhraṣṭaṃ bhraṣṭaṃ bhūmitalē punaḥ ॥ 25 ॥

vyarōchata tadā tōyaṃ nirmalaṃ gatakalmaṣam ।
tatra dēvarṣigandharvā vasudhātalavāsinaḥ ॥ 26 ॥

bhavāṅgapatitaṃ tōyaṃ pavitramiti paspṛśuḥ ।
śāpātprapatitā yē cha gaganādvasudhātalam ॥ 27 ॥

kṛtvā tatrābhiṣēkaṃ tē babhūvurgatakalmaṣāḥ ।
dhūtapāpāḥ punastēna tōyēnātha subhāsvatā ॥ 28 ॥

punarākāśamāviśya svān lōkān pratipēdirē ।
mumudē muditō lōkastēna tōyēna bhāsvatā ॥ 29 ॥

kṛtābhiṣēkō gaṅgāyāṃ babhūva vigataklamaḥ ।
bhagīrathō'pi rājārṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ ।
prāyādagrē mahātējāstaṃ gaṅgā pṛṣṭhatō'nvagāt ॥ 30 ॥

dēvāssarṣigaṇāḥ sarvē daityadānavarākṣasāḥ ॥ 31 ॥

gandharvayakṣapravarāssakinnaramahōragāḥ ।
sarvāśchāpsarasō rāma bhagīratharathānugām ॥ 32 ॥

gaṅgāmanvagaman prītāssarvē jalacharāścha yē ।
yatō bhagīrathō rājā tatō gaṅgāyaśasvinī ॥ 33 ॥

jagāma saritāṃ śrēṣṭhā sarvapāpapraṇāśinī ।
tatō hi yajamānasya jahnōradbhutakarmaṇaḥ ॥ 34 ॥

gaṅgā samplāvayāmāsa yajñavāṭaṃ mahātmanaḥ ।
tasyāvalēpanaṃ jñātvā kruddhō yajvā tu rāghava ॥ 35 ॥

apibachcha jalaṃ sarvaṃ gaṅgāyāḥ paramādbhutam ।
tatō dēvāssagandharvā ṛṣayaścha suvismitāḥ ॥ 36 ॥

pūjayanti mahātmānaṃ jahnuṃ puruṣasattamam ।
gaṅgāṃ chāpi nayanti sma duhitṛtvē mahātmanaḥ ॥ 37 ॥

tatastuṣṭō mahātējāśśrōtrābhyāmasṛjat punaḥ ॥ 38 ॥

tasmājjahnusutā gaṅgā prōchyatē jāhnavīticha ।
jagāma cha punargaṅgā bhagīratharathānugā ।
sāgaraṃ chāpi samprāptā sā saritpravarā tadā ॥ 39 ॥

rasātalamupāgachChatsiddhyarthaṃ tasya karmaṇaḥ ।
bhagīrathō'pi rājarṣiḥ gaṅgāmādāya yatnataḥ ।
pitāmahān bhasmakṛtānapaśyaddīnachētanaḥ ॥ 40 ॥

atha tadbhasmanāṃ rāśiṃ gaṅgāsalilamuttamam ।
plāvayaddhūtapāpmānassvargaṃ prāptā raghūttama ॥ 41 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē trichatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: