ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാംഡമ് ।
അഥ ത്രിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
ദേവദേവേ ഗതേ തസ്മിന് സോഽംഗുഷ്ഠാഗ്രനിപീഡിതാമ് ।
കൃത്വാ വസുമതീം രാമ സംവത്സരമുപാസത ॥ 1 ॥
അഥ സംവത്സരേ പൂര്ണേ സർവലോകനമസ്കൃതഃ ।
ഉമാപതിഃ പശുപതീ രാജാനമിദമബ്രവീത് ॥ 2 ॥
പ്രീതസ്തേഽഹം നരശ്രേഷ്ഠ കരിഷ്യാമി തവ പ്രിയമ് ।
ശിരസാ ധാരയിഷ്യാമി ശൈലരാജസുതാമഹമ് ॥ 3 ॥
തതോ ഹൈമവതീ ജ്യേഷ്ഠാ സർവലോകനമസ്കൃതാ ।
തദാ സാതിമഹദ്രൂപം കൃത്വാ വേഗം ച ദുസ്സഹമ് ॥ 4 ॥
ആകാശാദപതദ്രാമ ശിവേ ശിവശിരസ്യുത ।
അചിംതയച്ച സാ ദേവീ ഗംഗാ പരമദുര്ധരാ ॥ 5 ॥
വിശാമ്യഹം ഹി പാതാലം സ്രോതസാ ഗൃഹ്യ ശംകരമ് ।
തസ്യാവലേപനം ജ്ഞാത്വാ ക്രുദ്ധസ്തു ഭഗവാന് ഹരഃ ॥ 6 ॥
തിരോഭാവയിതും ബുദ്ധിം ചക്രേ ത്രിനയനസ്തദാ ।
സാ തസ്മിന് പതിതാ പുണ്യാ പുണ്യേ രുദ്രസ്യ മൂര്ധനി ॥ 7 ॥
ഹിമവത്പ്രതിമേ രാമ ജടാമംഡലഗഹ്വരേ ।
സാ കഥംചിന്മഹീം ഗംതും നാശക്നോദ്യത്നമാസ്ഥിതാ ॥ 8 ॥
നൈവ നിര്ഗമനം ലേഭേ ജടാമംഡലമോഹിതാ ।
തത്രൈവാബംഭ്രമദ്ദേവീ സംവത്സരഗണാന് ബഹൂന് ॥ 9 ॥
താമപശ്യന്പുനസ്തത്ര തപഃ പരമമാസ്ഥിതഃ ।
അനേന തോഷിതശ്ചാഭൂദത്യര്ഥം രഘുനംദന ॥ 10 ॥
വിസസര്ജ തതോ ഗംഗാം ഹരോ ബിംദുസരഃ പ്രതി ।
തസ്യാം വിസൃജ്യമാനായാം സപ്തസ്രോതാംസി ജജ്ഞിരേ ॥ 11 ॥
ഹ്ലാദിനീ പാവനീ ചൈവ നലിനീ ച തഥാഽപരാ ।
തിസ്രഃ പ്രാചീം ദിശം ജഗ്മുഃ ഗംഗാശ്ശിവജലാശ്ശുഭാഃ ॥ 12 ॥
സുചക്ഷുശ്ചൈവ സീതാ ച സിംധുശ്ചൈവ മഹാനദീ ।
തിസ്രസ്ത്വേതാ ദിശം ജഗ്മുഃ പ്രതീചീം തു ശുഭോദകാഃ ॥ 13 ॥
സപ്തമീ ചാന്വഗാത്താസാം ഭഗീരഥമഥോ നൃപമ് ।
ഭഗീരഥോഽപി രാജര്ഷിര്ദിവ്യം സ്യംദനമാസ്ഥിതഃ ॥ 14 ॥
പ്രായാദഗ്രേ മഹാതേജാ ഗംഗാ തം ചാപ്യനുവ്രജത് ।
ഗഗനാച്ഛംകരശിരസ്തതോ ധരണിമാശ്രിതാ ॥ 15 ॥
വ്യസര്പത ജലം തത്ര തീവ്രശബ്ദപുരസ്കൃതമ് ।
മത്സ്യകച്ഛപസംഘൈശ്ച ശിംശുമാരഗണൈസ്തദാ ॥ 16 ॥
പതദ്ഭിഃ പതിതൈശ്ചാന്യൈർവ്യരോചത വസുംധരാ ।
തതോ ദേവര്ഷിഗംധർവാ യക്ഷസിദ്ധഗണാസ്തദാ ॥ 17 ॥
വ്യലോകയംത തേ തത്ര ഗഗനാദ്ഗാം ഗതാം തഥാ ।
വിമാനൈര്നഗരാകാരൈര്ഹയൈര്ഗജവരൈസ്തദാ ॥ 18 ॥
പാരിപ്ലവഗതൈശ്ചാപി ദേവതാസ്തത്ര വിഷ്ഠിതാഃ ।
തദദ്ഭുതതമം ലോകേ ഗംഗാപതനമുത്തമമ് ॥ 19 ॥
ദിദൃക്ഷവോ ദേവഗണാഃ സമീയുരമിതൌജസഃ ।
സംപതദ്ഭിസ്സുരഗണൈസ്തേഷാം ചാഭരണൌജസാ ॥ 20 ॥
ശതാദിത്യമിവാഭാതി ഗഗനം ഗതതോയദമ് ।
ശിംശുമാരോരഗഗണൈര്മീനൈരപി ച ചംചലൈഃ ॥ 21 ॥
വിദ്യുദ്ഭിരിവ വിക്ഷിപ്തമാകാശമഭവത്തദാ ।
പാംഡരൈസ്സലിലോത്പീഡൈഃ കീര്യമാണൈസ്സഹസ്രധാ ॥ 22 ॥
ശാരദാഭ്രൈരിവാകീര്ണം ഗഗനം ഹംസസംപ്ലവൈഃ ।
ക്വചിദ്ദ്രുതതരം യാതി കുടിലം ക്വചിദായതമ് ॥ 23 ॥
വിനതം ക്വചിദുദ്ധൂതം ക്വചിദ്യാതി ശനൈശ്ശനൈഃ ।
സലിലേനൈവ സലിലം ക്വചിദഭ്യാഹതം പുനഃ ॥ 24 ॥
മുഹുരൂര്ധ്വമുഖം ഗത്വാ പപാത വസുധാതലമ് ।
തച്ഛംകരശിരോഭ്രഷ്ടം ഭ്രഷ്ടം ഭൂമിതലേ പുനഃ ॥ 25 ॥
വ്യരോചത തദാ തോയം നിര്മലം ഗതകല്മഷമ് ।
തത്ര ദേവര്ഷിഗംധർവാ വസുധാതലവാസിനഃ ॥ 26 ॥
ഭവാംഗപതിതം തോയം പവിത്രമിതി പസ്പൃശുഃ ।
ശാപാത്പ്രപതിതാ യേ ച ഗഗനാദ്വസുധാതലമ് ॥ 27 ॥
കൃത്വാ തത്രാഭിഷേകം തേ ബഭൂവുര്ഗതകല്മഷാഃ ।
ധൂതപാപാഃ പുനസ്തേന തോയേനാഥ സുഭാസ്വതാ ॥ 28 ॥
പുനരാകാശമാവിശ്യ സ്വാന് ലോകാന് പ്രതിപേദിരേ ।
മുമുദേ മുദിതോ ലോകസ്തേന തോയേന ഭാസ്വതാ ॥ 29 ॥
കൃതാഭിഷേകോ ഗംഗായാം ബഭൂവ വിഗതക്ലമഃ ।
ഭഗീരഥോഽപി രാജാര്ഷിര്ദിവ്യം സ്യംദനമാസ്ഥിതഃ ।
പ്രായാദഗ്രേ മഹാതേജാസ്തം ഗംഗാ പൃഷ്ഠതോഽന്വഗാത് ॥ 30 ॥
ദേവാസ്സര്ഷിഗണാഃ സർവേ ദൈത്യദാനവരാക്ഷസാഃ ॥ 31 ॥
ഗംധർവയക്ഷപ്രവരാസ്സകിന്നരമഹോരഗാഃ ।
സർവാശ്ചാപ്സരസോ രാമ ഭഗീരഥരഥാനുഗാമ് ॥ 32 ॥
ഗംഗാമന്വഗമന് പ്രീതാസ്സർവേ ജലചരാശ്ച യേ ।
യതോ ഭഗീരഥോ രാജാ തതോ ഗംഗായശസ്വിനീ ॥ 33 ॥
ജഗാമ സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാ സർവപാപപ്രണാശിനീ ।
തതോ ഹി യജമാനസ്യ ജഹ്നോരദ്ഭുതകര്മണഃ ॥ 34 ॥
ഗംഗാ സംപ്ലാവയാമാസ യജ്ഞവാടം മഹാത്മനഃ ।
തസ്യാവലേപനം ജ്ഞാത്വാ ക്രുദ്ധോ യജ്വാ തു രാഘവ ॥ 35 ॥
അപിബച്ച ജലം സർവം ഗംഗായാഃ പരമാദ്ഭുതമ് ।
തതോ ദേവാസ്സഗംധർവാ ഋഷയശ്ച സുവിസ്മിതാഃ ॥ 36 ॥
പൂജയംതി മഹാത്മാനം ജഹ്നും പുരുഷസത്തമമ് ।
ഗംഗാം ചാപി നയംതി സ്മ ദുഹിതൃത്വേ മഹാത്മനഃ ॥ 37 ॥
തതസ്തുഷ്ടോ മഹാതേജാശ്ശ്രോത്രാഭ്യാമസൃജത് പുനഃ ॥ 38 ॥
തസ്മാജ്ജഹ്നുസുതാ ഗംഗാ പ്രോച്യതേ ജാഹ്നവീതിച ।
ജഗാമ ച പുനര്ഗംഗാ ഭഗീരഥരഥാനുഗാ ।
സാഗരം ചാപി സംപ്രാപ്താ സാ സരിത്പ്രവരാ തദാ ॥ 39 ॥
രസാതലമുപാഗച്ഛത്സിദ്ധ്യര്ഥം തസ്യ കര്മണഃ ।
ഭഗീരഥോഽപി രാജര്ഷിഃ ഗംഗാമാദായ യത്നതഃ ।
പിതാമഹാന് ഭസ്മകൃതാനപശ്യദ്ദീനചേതനഃ ॥ 40 ॥
അഥ തദ്ഭസ്മനാം രാശിം ഗംഗാസലിലമുത്തമമ് ।
പ്ലാവയദ്ധൂതപാപ്മാനസ്സ്വര്ഗം പ്രാപ്താ രഘൂത്തമ ॥ 41 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാംഡേ ത്രിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
