ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ ഷോഡശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
പ്രതിപ്രയാതേ ഭരതേ വസന്രാമസ്തപോവനേ ।
ലക്ഷയാമാസ സോദ്വേഗമഥൌത്സുക്യം തപസ്വിനാമ് ॥ 1 ॥
യേ തത്ര ചിത്രകൂടസ്യ പുരസ്താത്താപസാശ്രമേ ।
രാമമാശ്രിത്യ നിരതാസ്താനലക്ഷയദുത്സുകാന് ॥ 2 ॥
നയനൈര്ബ്രുകുടീഭിശ്ച രാമം നിര്ദിശ്യ ശംകിതാഃ ।
അന്യോന്യമുപജല്പംത ശ്ശനൈശ്ചക്രുര്മിഥഃ കഥാഃ ॥ 3 ॥
തേഷാമൌത്സുക്യമാലക്ഷ്യ രാമസ്ത്വാത്മനി ശംകിതഃ ।
കൃതാംജലിരുവാചേദമൃഷിം കുലപതിം തതഃ ॥ 4 ॥
ന കച്ചിദ്ഭഗവന്കിംചിത്പൂർവവൃത്തമിദം മയി ।
ദൃശ്യതേ വികൃതം യേന വിക്രിയംതേ തപസ്വിനഃ ॥ 5 ॥
പ്രമാദാച്ചരിതം കച്ചിത്കിംചിന്നാവരജസ്യ മേ ।
ലക്ഷ്മണസ്യര്ഷിഭിദൃഷ്ടം നാനുരൂപമിവാത്മനഃ ॥ 6 ॥
കച്ചിച്ഛുശ്രൂഷമാണാ വ ശ്ശുശ്രൂഷണപരാ മയി ।
പ്രമദാഽഭ്യുചിതാം വൃത്തിം സീതാ യുക്തം ന വര്തതേ ॥ 7 ॥
അഥര്ഷിര്ജരയാ വൃദ്ധസ്തപസാ ച ജരാം ഗതഃ ।
വേപമാന ഇവോവാച രാമം ഭൂതദയാപരമ് ॥ 8 ॥
കുതഃ കല്യാണസത്ത്വായാഃ കല്യാണാഭിരതേസ്തഥാ ।
ചലനം താത വൈദേഹ്യാസ്തപസ്വിഷു വിശേഷതഃ ॥ 9 ॥
ത്വന്നിമിത്തമിദം താവത്താപസാന്പ്രതിവര്തതേ ।
രക്ഷോഭ്യസ്തേന സംവിഗ്നാഃ കഥയംതി മിഥഃ കഥാഃ ॥ 10 ॥
രാവണാവരജഃ കശ്ചിത് ഖരോ നാമേഹ രാക്ഷസഃ ।
ഉത്പാട്യ താപസാന്സർവാംജനസ്ഥാനനികേതനാന് ॥ 11 ॥
ധൃഷ്ടശ്ച ജിതകാശീ ച നൃശംസഃ പുരുഷാദകഃ ।
അവലിപ്തശ്ച പാപശ്ച ത്വാം ച താത ന മൃഷ്യതേ ॥ 12 ॥
ത്വം യദാപ്രഭൃതി ഹ്യസ്മിന്നാശ്രമേ താത വര്തസേ ।
തദാപ്രഭൃതി രക്ഷാംസി വിപ്രകുർവംതി താപസാന് ॥ 13 ॥
ദര്ശയംതി ഹി ബീഭത്സൈഃ ക്രൂരൈര്ഭീഷണകൈരപി ।
നാനാരൂപൈർവിരൂപൈശ്ച രൂപൈർവികൃതദര്ശനൈഃ ॥ 14 ॥
അപ്രശസ്തൈശുചിഭിസ്സംപ്രയോജ്യ ച താപസാന് ।
പ്രതിധ്നംത്യപരാന്ക്ഷിപ്രമനാര്യാഃ പുരതഃ സ്ഥിതാഃ ॥ 15 ॥
തേഷു തേഷ്വാശ്രമസ്ഥാനേഷ്വബുദ്ധമവലീയ ച ।
രമംതേ താപസാം സ്തത്ര നാശയംതോഽല്പചേതസഃ ॥ 16 ॥
അപക്ഷിപംതി സ്രുഗ്ഭാംഡാനഗ്നീസ്നിംചംതി വാരിണാ ।
കലശാംശ്ച പ്രമധ്നംതി ഹവനേ സമുപസ്ഥിതേ ॥ 17 ॥
തൈര്ദുരാത്മഭിരാമൃഷ്ടാനാശ്രമാന്പ്രജിഹാസവഃ ।
ഗമനായാന്യദേശസ്യ ചോദയംത്യൃഷയോഽദ്യ മാമ് ॥ 18 ॥
തത്പുരാ രാമ ശാരീരാമുപഹിംസാം തപസ്വിഷു ।
ദര്ശയംതി ഹി ദുഷ്ടാസ്തേ ത്യക്ഷ്യാമ ഇമമാശ്രമമ് ॥ 19 ॥
ബഹുമൂലഫലം ചിത്രമവിദൂരാദിതോ വനമ് ।
പുരാണാശ്രമമേവാഹം ശ്രയിഷ്യേ സഗണഃ പുനഃ ॥ 20 ॥
ഖരസ്ത്വയ്യപി ചായുക്തം പുരാ താത പ്രവര്തതേ ।
സഹാസ്മാഭിരിതോ ഗച്ഛ യദി ബുദ്ധിഃ പ്രവര്തതേ ॥ 21 ॥
സകലത്രസ്യ സംദേഹോ നിത്യം യത്തസ്യ രാഘവ ।
സമര്ഥസ്യാപി ഹി സതോ വാസോ ദുഃഖമിഹാദ്യ തേ ॥ 22 ॥
ഇത്യുക്തവംതം സ്തംരാമ രാജപുത്രസ്തപസ്വിനമ് ।
ന ശശാകോത്തരൈർവാക്യൈരവരോദ്ധും സമുത്സുകമ് ॥ 23 ॥
അഭിനംദ്യ സമാപൃച്ഛ്യ സമാധായ ച രാഘവമ് ।
സ ജഗാമാശ്രമം ത്യക്ത്വാ കുലൈഃ കുലപതിസ്സഹ ॥ 24 ॥
രാമഃ സംസാദ്യ ഋഷിഗണമനുഗമനാദ്ദേശാത്തസ്മാത്കുലപതിമഭിവാദ്യ ഋഷിമ് ।
സമ്യക്പ്രീതൈസ്തൈരനുമത ഉപദിഷ്ടാര്ഥഃ പുണ്യം വാസായ സ്വനിലയമുപസംപേദേ ॥ 25 ॥
ആശ്രമമൃഷിവിരഹിതം പ്രഭുഃ ക്ഷണമപിന ജഹൌ സ രാഘവഃ ।
രാഘവം ഹി സതതമനുഗതാ സ്താപസാശ്ചാര്ഷചരിത ധൃതഗുണാഃ ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ ഷോഡശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
