ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତୟା ମହତ୍ୟା ୟାୟିନ୍ୟା ଧ୍ଵଜିନ୍ୟା ଵନଵାସିନଃ ।
ଅର୍ଦିତା ୟୂଥପା ମତ୍ତାଃ ସୟୂଥାସ୍ସଂପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ॥ 1 ॥
ଋକ୍ଷାଃ ପୃଷତସଂଘାଶ୍ଚ ରୁରଵଶ୍ଚ ସମଂତତଃ ।
ଦୃଶ୍ୟଂତେ ଵନରାଜୀଷୁ ଗିରିଷ୍ଵପି ନଦୀଷୁ ଚ ॥ 2 ॥
ସ ସଂପ୍ରତସ୍ଥେ ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରୀତୋ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ ।
ଵୃତୋ ମହତ୍ୟା ନାଦିନ୍ୟା ସେନୟା ଚତୁରଂଗୟା ॥ 3 ॥
ସାଗରୌଘନିଭା ସେନା ଭରତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ମହୀଂ ସଂଛାଦୟାମାସ ପ୍ରାଵୃଷି ଦ୍ୟାମିଵାଂବୁଦଃ ॥ 4 ॥
ତୁରଂଗୌଘୈରଵତତା ଵାରଣୈଶ୍ଚ ମହାଜଵୈଃ ।
ଅନାଲକ୍ଷ୍ୟା ଚିରଂ କାଲଂ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ବଭୂଵ ଭୂଃ ॥ 5 ॥
ସ ୟାତ୍ଵା ଦୂରମଧ୍ଵାନଂ ସୁପରିଶ୍ରାଂତଵାହନଃ ।
ଉଵାଚ ଭରତ ଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ଵସିଷ୍ଠଂ ମଂତ୍ରିଣାଂ ଵରମ୍ ॥ 6 ॥
ୟାଦୃଶଂ ଲକ୍ଷ୍ୟତେ ରୂପଂ ୟଥା ଚୈଵ ଶ୍ରୁତଂ ମୟା ।
ଵ୍ୟକ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସ୍ମ ତଂ ଦେଶଂ ଭରଦ୍ଵାଜୋ ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 7 ॥
ଅୟଂ ଗିରିଶ୍ଚିତ୍ରକୂଟ ଇୟଂ ମଂଦାକିନୀ ନଦୀ ।
ଏତତ୍ପ୍ରକାଶତେ ଦୂରାନ୍ନୀଲମେଘନିଭଂ ଵନମ୍ ॥ 8 ॥
ଗିରେ ସ୍ସାନୂନି ରମ୍ୟାଣି ଚିତ୍ରକୂଟସ୍ୟ ସଂପ୍ରତି ।
ଵାରଣୈରଵମୃଦ୍ୟଂତେ ମାମକୈ ପର୍ଵତୋପମୈଃ ॥ 9 ॥
ମୁଂଚଂତି କୁସୁମାନ୍ୟେତେ ନଗାଃ ପର୍ଵତସାନୁଷୁ ।
ନୀଲା ଇଵାତପାପାୟେ ତୋୟଂ ତୋୟଧରା ଘନାଃ ॥ 10 ॥
କିନ୍ନରାଚରିତଂ ଦେଶଂ ପଶ୍ୟ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପର୍ଵତମ୍ ।
ମୃଗୈସ୍ସମଂତାଦାକୀର୍ଣଂ ମକରୈରିଵ ସାଗରମ୍ ॥ 11 ॥
ଏତେ ମୃଗଗଣା ଭାଂତି ଶୀଘ୍ରଵେଗାଃ ପ୍ରଚୋଦିତାଃ ।
ଵାୟୁପ୍ରଵିଦ୍ଧା ଶ୍ଶରଦି ମେଘରାଜିରିଵାଂବରେ ॥ 12 ॥
କୁର୍ଵଂତି କୁସୁମାପୀଡାନ୍ ଶିରସ୍ସୁ ସୁରଭୀନମୀ ।
ମେଘପ୍ରକାଶୈଃ ଫଲକୈର୍ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟା ୟଥା ନରାଃ ॥ 13 ॥
ନିଷ୍କୂଜମିଵ ଭୂତ୍ଵେଦଂ ଵନଂ ଘୋରପ୍ରଦର୍ଶନମ୍ ।
ଅୟୋଧ୍ୟେଵ ଜନାକୀର୍ଣା ସଂପ୍ରତି ପ୍ରତିଭାତି ମା ॥ 14 ॥
ଖୁରୈରୁଦୀରିତୋ ରେଣୁର୍ଦାଵଂ ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ୟ ତିଷ୍ଠତି ।
ତଂ ଵହତ୍ୟନିଲ ଶ୍ଶ୍ରୀଘ୍ରଂ କୁର୍ଵନ୍ନିଵ ମମ ପ୍ରିୟମ୍ ॥ 15 ॥
ସ୍ୟଂଦନାଂସ୍ତୁରଗୋପେତାନ୍ସୂତମୁଖ୍ୟୈ ରଧିଷ୍ଠିତାନ୍ ।
ଏତାନ୍ସଂପତତଶ୍ଶ୍ରୀଘ୍ରଂ ପଶ୍ୟ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କାନନେ ॥ 16 ॥
ଏତାନ୍ଵିତ୍ରାସିତାନ୍ପଶ୍ୟବର୍ହିଣଃ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନାନ୍ ।
ଏତମାଵିଶତ ଶ୍ଶ୍ରୀଘ୍ରମଧିଵାସଂ ପତତ୍ରିଣଃ ॥ 17 ॥
ଅତିମାତ୍ରମୟଂ ଦେଶୋ ମନୋଜ୍ଞଃ ପ୍ରତିଭାତି ମେ ।
ତାପସାନାଂ ନିଵାସୋଽୟଂ ଵ୍ୟକ୍ତଂ ସ୍ଵର୍ଗପଥୋ ୟଥା ॥ 18 ॥
ମୃଗା ମୃଗୀଭିଃ ସହିତା ବହଵଃ ପୃଷତା ଵନେ ।
ମନୋଜ୍ଞରୂପା ଦୃଶ୍ୟଂତେ କୁସୁମୈରିଵ ଚିତ୍ରିତାଃ ॥ 19 ॥
ସାଧୁ ସୈନ୍ୟାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠଂତାଂ ଵିଚିନ୍ଵଂତୁ ଚ କାନନେ ।
ୟଥା ତୌ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରୌ ଦୃଶ୍ୟେତେ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 20 ॥
ଭରତସ୍ୟ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୁଷାଶ୍ଶସ୍ତ୍ରପାଣୟଃ ।
ଵିଵିଶୁ ସ୍ତଦ୍ଵନଂ ଶୂରା ଧୂମଂ ଚ ଦଦୃଶୁ ସ୍ତତଃ ॥ 21 ॥
ତେ ସମାଲୋକ୍ୟ ଧୂମାଗ୍ରମୂଚୁର୍ଭରତମାଗତାଃ ।
ନାମନୁଷ୍ୟେ ଭଵତ୍ୟଗ୍ନି ର୍ଵ୍ୟକ୍ତମତ୍ରୈଵ ରାଘଵୌ ॥ 22 ॥
ଅଥ ନାଽତ୍ର ନରଵ୍ୟାଘ୍ରୌ ରାଜପୁତ୍ରୌ ପରଂତପୌ ।
ଅନ୍ୟେ ରାମୋପମା ସ୍ସଂତି ଵ୍ୟକ୍ତମତ୍ର ତପସ୍ଵିନଃ ॥ 23 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭରତସ୍ତେଷାଂ ଵଚନଂ ସାଧୁସମ୍ମତମ୍ ।
ସୈନ୍ୟାନୁଵାଚ ସର୍ଵାଂସ୍ତାନମିତ୍ରବଲମର୍ଦନଃ ॥ 24 ॥
ୟତ୍ତା ଭଵଂତସ୍ତିଷ୍ଠଂତୁ ନେତୋ ଗଂତଵ୍ୟମଗ୍ରତଃ ।
ଅହମେଵ ଗମିଷ୍ୟାମି ସୁମଂତ୍ରୋ ଗୁରୁରେଵ ଚ ॥ 25 ॥
ଏଵମୁକ୍ତା ସ୍ତତସ୍ସର୍ଵେ ତତ୍ର ତସ୍ଥୁଃ ସମଂତଃ ।
ଭରତୋ ୟତ୍ର ଧୂମାଗ୍ରଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିଂ ସମାଦଧାତ୍ ॥ 26 ॥
ଵ୍ୟଵସ୍ଥିତା ୟା ଭରତେନ ସା ଚମୂର୍ନିରୀକ୍ଷମାଣାଽପି ଚ ଭୂମିମଗ୍ରତଃ ।
ବଭୂଵ ହୃଷ୍ଟା ନ ଚିରେଣ ଜାନତୀ ପ୍ରିୟସ୍ୟ ରାମସ୍ୟ ସମାଗମଂ ତଦା ॥ 27 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ତ୍ରିନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
