ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അയോധ്യാകാംഡമ് ।
അഥ ചതുര്നവതിതമസ്സര്ഗഃ ।
ദീര്ഘകാലോഷിത സ്തസ്മിന്ഗിരൌ ഗിരിവനപ്രിയഃ ।
വൈദേഹ്യാഃ പ്രിയമാകാംക്ഷന്സ്വം ച ചിത്തം വിലോഭയന് ॥ 1 ॥
അഥ ദാശരഥിശ്ചിത്രം ചിത്രകൂടമദര്ശയത് ।
ഭാര്യാമമരസംകാശ ശ്ശചീമിവ പുരംദരഃ ॥ 2 ॥
ദീര്ഘകാലോഷിത സ്തസ്മിന്ഗിരൌ ഗിരിവനപ്രിയഃ ।
വൈദേഹ്യാഃ പ്രിയമാകാംക്ഷന്സ്വം ച ചിത്തം വിലോഭയന് ॥ 3 ॥
അഥ ദാശരഥിശ്ചിത്രം ചിത്രകൂടമദര്ശയത് ।
ഭാര്യാമമരസംകാശ ശ്ശചീമിവ പുരംദരഃ ॥ 4 ॥
ന രാജ്യാദ്ഭ്രംശനം ഭദ്രേ ന സുഹൃദ്ഭിർവിനാഭവഃ ।
മനോ മേ ബാധതേ ദൃഷ്ട്വാ രമണീയമിമം ഗിരിമ് ॥ 5 ॥
പശ്യേമമചലം ഭദ്രേ നാനാദ്വിജഗണായുതമ് ।
ശിഖരൈഃ ഖമിവോദ്വിദ്ധൈര്ധാതുമദ്ഭിർവിഭൂഷിതമ് ॥ 6 ॥
കേചിദ്രജതസംകാശാഃ കേചിത്ക്ഷതജസംനിഭാഃ ।
പീതമാംജിഷ്ടവര്ണാശ്ച കേചിന്മണിവരപ്രഭാഃ ॥ 7 ॥
പുഷ്യാര്കകേതകാഭാശ്ച കേചിജ്ജ്യോതീരസപ്രഭാഃ ।
വിരാജംതേഽചലേംദ്രസ്യ ദേശാ ധാതുവിഭൂഷിതാഃ ॥ 8 ॥
നാനാമൃഗഗണദ്വീപിതരര്ക്ഷ്വൃക്ഷഗണൈർവുതഃ ।
അദുഷ്ടൈര്ഭാത്യയം ശൈലോ ബഹുപക്ഷിസമായുതഃ ॥ 9 ॥
ആമ്രജംബ്വസനൈര്ലോധ്രൈഃ പ്രിയാലൈഃ പനസൈര്ധവൈഃ ।
അംകോലൈര്ഭവ്യതിനിശൈര്ബില്വതിംദുക വേണുഭിഃ ॥ 10 ॥
കാശ്മര്യരിഷ്ടവരുണൈര്മധൂകൈസ്തിലകൈസ്തഥാ ।
ബദര്യാമലകൈര്നീപൈർവേത്രധന്വനബീജകൈഃ ॥ 11 ॥
പുഷ്പവദ്ഭിഃ ഫലോപേതൈശ്ഛായാവദ്ഭിര്മനോരമൈഃ ।
ഏവമാദിഭിരാകീര്ണഃ ശ്രിയം പുഷ്യത്യയം ഗിരിഃ ॥ 12 ॥
ശൈലപ്രസ്ഥേഷു രമ്യേഷു പശ്യേമാന് രോമഹര്ഷണാന് ।
കിന്നരാന് ദ്വംദ്വശോ ഭദ്രേ രമമാണാന്മനസ്വിനഃ ॥ 13 ॥
ശാഖാവസക്താന് ഖഡ്ഗാംശ്ച പ്രവരാണ്യംബരാണി ച ।
പശ്യ വിദ്യാധരസ്ത്രീണാം ക്രീഡോദ്ധേശാന്മനോരമാന് ॥ 14 ॥
ജലപ്രപാതൈരുദ്ഭേദൈര്നിഷ്യംദൈശ്ച ക്വചിത്ക്വചിത് ।
സ്രവദ്ഭിര്ഭാത്യയം ശൈല സ്സ്രവന്മദ ഇവ ദ്വിപഃ ॥ 15 ॥
ഗുഹാസമീരണോ ഗംധാന്നാനാപുഷ്പഭവാന്വഹന് ।
ഘ്രാണതര്പണമഭ്യേത്യ കം നരം ന പ്രഹര്ഷയേത് ॥ 16 ॥
യദീഹ ശരദോഽനേകാസ്ത്വയാ സാര്ധമനിംദിതേ ।
ലക്ഷ്മണേന ച വത്സ്യാമി ന മാം ശോകഃ പ്രധക്ഷ്യതി ॥ 17 ॥
ബഹുപുഷ്പഫലേ രമ്യേ നാനാദ്വിജഗണായുതേ ।
വിചിത്രശിഖരേ ഹ്യസ്മിന്രതവാനസ്മി ഭാമിനി ॥ 18 ॥
അനേന വനവാസേന മയാ പ്രാപ്തം ഫലദ്വയമ് ।
പിതുശ്ചാനൃണതാ ധര്മേ ഭരതസ്യ പ്രിയം തഥാ ॥ 19 ॥
വൈദേഹി രമസേ കച്ചിച്ചിത്രകൂടേ മയാ സഹ ।
പശ്യംതീ വിവിധാന്ഭാവാന്മനോവാക്കായസമ്മതാന് ॥ 20 ॥
ഇദമേവാമൃതം പ്രാഹൂ രാജ്ഞി രാജര്ഷയഃ പരേ ।
വനവാസം ഭവാര്ഥായ പ്രേത്യ മേ പ്രപിതാമഹാഃ ॥ 21 ॥
ശിലാ ശ്ശൈലസ്യ ശോഭംതേ വിശാലാ ശ്ശതശോഽഭിതഃ ।
ബഹുലാ ബഹുലൈർവര്ണൈര്നീലപീതസിതാരുണൈഃ ॥ 22 ॥
നിശിഭാംത്യചലേംദ്രസ്യ ഹുതാശനശിഖാ ഇവ ।
ഓഷധ്യഃ സ്വപ്രഭാലക്ഷ്മ്യാ ഭ്രാജമാനാ സ്സഹസ്രശഃ ॥ 23 ॥
കേചിത് ക്ഷയനിഭാ ദേശാഃ കേചിദുദ്യാനസന്നിഭാഃ ।
കേചിദേകശിലാ ഭാംതി പർവതസ്യാസ്യ ഭാമിനി ॥ 24 ॥
ഭിത്ത്വേവ വസുധാം ഭാതി ചിത്രകൂടസ്സമുത്ഥിതഃ ।
ചിത്രകൂടസ്യ കൂടോഽസൌ ദൃശ്യതേ സർവത ശ്ശുഭഃ ॥ 25 ॥
കുഷ്ഠസ്ഥഗരപുന്നാഗ ഭൂര്ജപത്രോത്തരച്ഛദാന് ।
കാമിനാം സ്വാസ്തരാന്പശ്യ കുശേശയദലായുതാന് ॥ 26 ॥
മൃദിതാശ്ചാപവിദ്ധാശ്ച ദൃശ്യംതേ കമലസ്രജഃ ।
കാമിഭിർവനിതേ പശ്യ ഫലാനി വിവിധാനി ച ॥ 27 ॥
വസ്വൌകസാരാം നലിനീമത്യേതീവോത്തരാന്കുരൂന് ।
പർവതശ്ചിത്രകൂടോഽസൌ ബഹുമൂലഫലോദകഃ ॥ 28 ॥
ഇമം തു കാലം വനിതേ വിജഹ്രിവാംസ്ത്വയാ ച സീതേ സഹ ലക്ഷ്മണേന ച ।
രതിം പ്രപത്സ്യേ കുലധര്മവര്ധനീം സതാം പഥി സ്വൈര്നിയമൈഃ പരൈഃ സ്ഥിതഃ ॥ 29 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അയോധ്യാകാംഡേ ചതുര്നവതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
