ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁର୍ନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଦୀର୍ଘକାଲୋଷିତ ସ୍ତସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ଗିରିଵନପ୍ରିୟଃ ।
ଵୈଦେହ୍ୟାଃ ପ୍ରିୟମାକାଂକ୍ଷନ୍ସ୍ଵଂ ଚ ଚିତ୍ତଂ ଵିଲୋଭୟନ୍ ॥ 1 ॥
ଅଥ ଦାଶରଥିଶ୍ଚିତ୍ରଂ ଚିତ୍ରକୂଟମଦର୍ଶୟତ୍ ।
ଭାର୍ୟାମମରସଂକାଶ ଶ୍ଶଚୀମିଵ ପୁରଂଦରଃ ॥ 2 ॥
ଦୀର୍ଘକାଲୋଷିତ ସ୍ତସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ଗିରିଵନପ୍ରିୟଃ ।
ଵୈଦେହ୍ୟାଃ ପ୍ରିୟମାକାଂକ୍ଷନ୍ସ୍ଵଂ ଚ ଚିତ୍ତଂ ଵିଲୋଭୟନ୍ ॥ 3 ॥
ଅଥ ଦାଶରଥିଶ୍ଚିତ୍ରଂ ଚିତ୍ରକୂଟମଦର୍ଶୟତ୍ ।
ଭାର୍ୟାମମରସଂକାଶ ଶ୍ଶଚୀମିଵ ପୁରଂଦରଃ ॥ 4 ॥
ନ ରାଜ୍ୟାଦ୍ଭ୍ରଂଶନଂ ଭଦ୍ରେ ନ ସୁହୃଦ୍ଭିର୍ଵିନାଭଵଃ ।
ମନୋ ମେ ବାଧତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରମଣୀୟମିମଂ ଗିରିମ୍ ॥ 5 ॥
ପଶ୍ୟେମମଚଲଂ ଭଦ୍ରେ ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାୟୁତମ୍ ।
ଶିଖରୈଃ ଖମିଵୋଦ୍ଵିଦ୍ଧୈର୍ଧାତୁମଦ୍ଭିର୍ଵିଭୂଷିତମ୍ ॥ 6 ॥
କେଚିଦ୍ରଜତସଂକାଶାଃ କେଚିତ୍କ୍ଷତଜସଂନିଭାଃ ।
ପୀତମାଂଜିଷ୍ଟଵର୍ଣାଶ୍ଚ କେଚିନ୍ମଣିଵରପ୍ରଭାଃ ॥ 7 ॥
ପୁଷ୍ୟାର୍କକେତକାଭାଶ୍ଚ କେଚିଜ୍ଜ୍ୟୋତୀରସପ୍ରଭାଃ ।
ଵିରାଜଂତେଽଚଲେଂଦ୍ରସ୍ୟ ଦେଶା ଧାତୁଵିଭୂଷିତାଃ ॥ 8 ॥
ନାନାମୃଗଗଣଦ୍ଵୀପିତରର୍କ୍ଷ୍ଵୃକ୍ଷଗଣୈର୍ଵୁତଃ ।
ଅଦୁଷ୍ଟୈର୍ଭାତ୍ୟୟଂ ଶୈଲୋ ବହୁପକ୍ଷିସମାୟୁତଃ ॥ 9 ॥
ଆମ୍ରଜଂବ୍ଵସନୈର୍ଲୋଧ୍ରୈଃ ପ୍ରିୟାଲୈଃ ପନସୈର୍ଧଵୈଃ ।
ଅଂକୋଲୈର୍ଭଵ୍ୟତିନିଶୈର୍ବିଲ୍ଵତିଂଦୁକ ଵେଣୁଭିଃ ॥ 10 ॥
କାଶ୍ମର୍ୟରିଷ୍ଟଵରୁଣୈର୍ମଧୂକୈସ୍ତିଲକୈସ୍ତଥା ।
ବଦର୍ୟାମଲକୈର୍ନୀପୈର୍ଵେତ୍ରଧନ୍ଵନବୀଜକୈଃ ॥ 11 ॥
ପୁଷ୍ପଵଦ୍ଭିଃ ଫଲୋପେତୈଶ୍ଛାୟାଵଦ୍ଭିର୍ମନୋରମୈଃ ।
ଏଵମାଦିଭିରାକୀର୍ଣଃ ଶ୍ରିୟଂ ପୁଷ୍ୟତ୍ୟୟଂ ଗିରିଃ ॥ 12 ॥
ଶୈଲପ୍ରସ୍ଥେଷୁ ରମ୍ୟେଷୁ ପଶ୍ୟେମାନ୍ ରୋମହର୍ଷଣାନ୍ ।
କିନ୍ନରାନ୍ ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଶୋ ଭଦ୍ରେ ରମମାଣାନ୍ମନସ୍ଵିନଃ ॥ 13 ॥
ଶାଖାଵସକ୍ତାନ୍ ଖଡ୍ଗାଂଶ୍ଚ ପ୍ରଵରାଣ୍ୟଂବରାଣି ଚ ।
ପଶ୍ୟ ଵିଦ୍ୟାଧରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କ୍ରୀଡୋଦ୍ଧେଶାନ୍ମନୋରମାନ୍ ॥ 14 ॥
ଜଲପ୍ରପାତୈରୁଦ୍ଭେଦୈର୍ନିଷ୍ୟଂଦୈଶ୍ଚ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ।
ସ୍ରଵଦ୍ଭିର୍ଭାତ୍ୟୟଂ ଶୈଲ ସ୍ସ୍ରଵନ୍ମଦ ଇଵ ଦ୍ଵିପଃ ॥ 15 ॥
ଗୁହାସମୀରଣୋ ଗଂଧାନ୍ନାନାପୁଷ୍ପଭଵାନ୍ଵହନ୍ ।
ଘ୍ରାଣତର୍ପଣମଭ୍ୟେତ୍ୟ କଂ ନରଂ ନ ପ୍ରହର୍ଷୟେତ୍ ॥ 16 ॥
ୟଦୀହ ଶରଦୋଽନେକାସ୍ତ୍ଵୟା ସାର୍ଧମନିଂଦିତେ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ଵତ୍ସ୍ୟାମି ନ ମାଂ ଶୋକଃ ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ୟତି ॥ 17 ॥
ବହୁପୁଷ୍ପଫଲେ ରମ୍ୟେ ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାୟୁତେ ।
ଵିଚିତ୍ରଶିଖରେ ହ୍ୟସ୍ମିନ୍ରତଵାନସ୍ମି ଭାମିନି ॥ 18 ॥
ଅନେନ ଵନଵାସେନ ମୟା ପ୍ରାପ୍ତଂ ଫଲଦ୍ଵୟମ୍ ।
ପିତୁଶ୍ଚାନୃଣତା ଧର୍ମେ ଭରତସ୍ୟ ପ୍ରିୟଂ ତଥା ॥ 19 ॥
ଵୈଦେହି ରମସେ କଚ୍ଚିଚ୍ଚିତ୍ରକୂଟେ ମୟା ସହ ।
ପଶ୍ୟଂତୀ ଵିଵିଧାନ୍ଭାଵାନ୍ମନୋଵାକ୍କାୟସମ୍ମତାନ୍ ॥ 20 ॥
ଇଦମେଵାମୃତଂ ପ୍ରାହୂ ରାଜ୍ଞି ରାଜର୍ଷୟଃ ପରେ ।
ଵନଵାସଂ ଭଵାର୍ଥାୟ ପ୍ରେତ୍ୟ ମେ ପ୍ରପିତାମହାଃ ॥ 21 ॥
ଶିଲା ଶ୍ଶୈଲସ୍ୟ ଶୋଭଂତେ ଵିଶାଲା ଶ୍ଶତଶୋଽଭିତଃ ।
ବହୁଲା ବହୁଲୈର୍ଵର୍ଣୈର୍ନୀଲପୀତସିତାରୁଣୈଃ ॥ 22 ॥
ନିଶିଭାଂତ୍ୟଚଲେଂଦ୍ରସ୍ୟ ହୁତାଶନଶିଖା ଇଵ ।
ଓଷଧ୍ୟଃ ସ୍ଵପ୍ରଭାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟା ଭ୍ରାଜମାନା ସ୍ସହସ୍ରଶଃ ॥ 23 ॥
କେଚିତ୍ କ୍ଷୟନିଭା ଦେଶାଃ କେଚିଦୁଦ୍ୟାନସନ୍ନିଭାଃ ।
କେଚିଦେକଶିଲା ଭାଂତି ପର୍ଵତସ୍ୟାସ୍ୟ ଭାମିନି ॥ 24 ॥
ଭିତ୍ତ୍ଵେଵ ଵସୁଧାଂ ଭାତି ଚିତ୍ରକୂଟସ୍ସମୁତ୍ଥିତଃ ।
ଚିତ୍ରକୂଟସ୍ୟ କୂଟୋଽସୌ ଦୃଶ୍ୟତେ ସର୍ଵତ ଶ୍ଶୁଭଃ ॥ 25 ॥
କୁଷ୍ଠସ୍ଥଗରପୁନ୍ନାଗ ଭୂର୍ଜପତ୍ରୋତ୍ତରଚ୍ଛଦାନ୍ ।
କାମିନାଂ ସ୍ଵାସ୍ତରାନ୍ପଶ୍ୟ କୁଶେଶୟଦଲାୟୁତାନ୍ ॥ 26 ॥
ମୃଦିତାଶ୍ଚାପଵିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ୟଂତେ କମଲସ୍ରଜଃ ।
କାମିଭିର୍ଵନିତେ ପଶ୍ୟ ଫଲାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ॥ 27 ॥
ଵସ୍ଵୌକସାରାଂ ନଲିନୀମତ୍ୟେତୀଵୋତ୍ତରାନ୍କୁରୂନ୍ ।
ପର୍ଵତଶ୍ଚିତ୍ରକୂଟୋଽସୌ ବହୁମୂଲଫଲୋଦକଃ ॥ 28 ॥
ଇମଂ ତୁ କାଲଂ ଵନିତେ ଵିଜହ୍ରିଵାଂସ୍ତ୍ଵୟା ଚ ସୀତେ ସହ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ଚ ।
ରତିଂ ପ୍ରପତ୍ସ୍ୟେ କୁଲଧର୍ମଵର୍ଧନୀଂ ସତାଂ ପଥି ସ୍ଵୈର୍ନିୟମୈଃ ପରୈଃ ସ୍ଥିତଃ ॥ 29 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଚତୁର୍ନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
