ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਦੀਰ੍ਘਕਾਲੋਸ਼ਿਤ ਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਿਰੌ ਗਿਰਿਵਨਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਮਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਨ੍ਸ੍ਵਂ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਲੋਭਯਨ੍ ॥ 1 ॥
ਅਥ ਦਾਸ਼ਰਥਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਮਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍ ।
ਭਾਰ੍ਯਾਮਮਰਸਂਕਾਸ਼ ਸ਼੍ਸ਼ਚੀਮਿਵ ਪੁਰਂਦਰਃ ॥ 2 ॥
ਦੀਰ੍ਘਕਾਲੋਸ਼ਿਤ ਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਿਰੌ ਗਿਰਿਵਨਪ੍ਰਿਯਃ ।
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਮਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ਨ੍ਸ੍ਵਂ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਲੋਭਯਨ੍ ॥ 3 ॥
ਅਥ ਦਾਸ਼ਰਥਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਮਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍ ।
ਭਾਰ੍ਯਾਮਮਰਸਂਕਾਸ਼ ਸ਼੍ਸ਼ਚੀਮਿਵ ਪੁਰਂਦਰਃ ॥ 4 ॥
ਨ ਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ਭ੍ਰਂਸ਼ਨਂ ਭਦ੍ਰੇ ਨ ਸੁਹ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਨਾਭਵਃ ।
ਮਨੋ ਮੇ ਬਾਧਤੇ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਰਮਣੀਯਮਿਮਂ ਗਿਰਿਮ੍ ॥ 5 ॥
ਪਸ਼੍ਯੇਮਮਚਲਂ ਭਦ੍ਰੇ ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣਾਯੁਤਮ੍ ।
ਸ਼ਿਖਰੈਃ ਖਮਿਵੋਦ੍ਵਿਦ੍ਧੈਰ੍ਧਾਤੁਮਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਭੂਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਕੇਚਿਦ੍ਰਜਤਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤਜਸਂਨਿਭਾਃ ।
ਪੀਤਮਾਂਜਿਸ਼੍ਟਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਕੇਚਿਨ੍ਮਣਿਵਰਪ੍ਰਭਾਃ ॥ 7 ॥
ਪੁਸ਼੍ਯਾਰ੍ਕਕੇਤਕਾਭਾਸ਼੍ਚ ਕੇਚਿਜ੍ਜ੍ਯੋਤੀਰਸਪ੍ਰਭਾਃ ।
ਵਿਰਾਜਂਤੇਚਲੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ਾ ਧਾਤੁਵਿਭੂਸ਼ਿਤਾਃ ॥ 8 ॥
ਨਾਨਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਗਣਦ੍ਵੀਪਿਤਰਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਗਣੈਰ੍ਵੁਤਃ ।
ਅਦੁਸ਼੍ਟੈਰ੍ਭਾਤ੍ਯਯਂ ਸ਼ੈਲੋ ਬਹੁਪਕ੍ਸ਼ਿਸਮਾਯੁਤਃ ॥ 9 ॥
ਆਮ੍ਰਜਂਬ੍ਵਸਨੈਰ੍ਲੋਧ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਿਯਾਲੈਃ ਪਨਸੈਰ੍ਧਵੈਃ ।
ਅਂਕੋਲੈਰ੍ਭਵ੍ਯਤਿਨਿਸ਼ੈਰ੍ਬਿਲ੍ਵਤਿਂਦੁਕ ਵੇਣੁਭਿਃ ॥ 10 ॥
ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਰਿਸ਼੍ਟਵਰੁਣੈਰ੍ਮਧੂਕੈਸ੍ਤਿਲਕੈਸ੍ਤਥਾ ।
ਬਦਰ੍ਯਾਮਲਕੈਰ੍ਨੀਪੈਰ੍ਵੇਤ੍ਰਧਨ੍ਵਨਬੀਜਕੈਃ ॥ 11 ॥
ਪੁਸ਼੍ਪਵਦ੍ਭਿਃ ਫਲੋਪੇਤੈਸ਼੍ਛਾਯਾਵਦ੍ਭਿਰ੍ਮਨੋਰਮੈਃ ।
ਏਵਮਾਦਿਭਿਰਾਕੀਰ੍ਣਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਪੁਸ਼੍ਯਤ੍ਯਯਂ ਗਿਰਿਃ ॥ 12 ॥
ਸ਼ੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥੇਸ਼ੁ ਰਮ੍ਯੇਸ਼ੁ ਪਸ਼੍ਯੇਮਾਨ੍ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ ।
ਕਿਨ੍ਨਰਾਨ੍ ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਸ਼ੋ ਭਦ੍ਰੇ ਰਮਮਾਣਾਨ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ ॥ 13 ॥
ਸ਼ਾਖਾਵਸਕ੍ਤਾਨ੍ ਖਡ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਰਾਣ੍ਯਂਬਰਾਣਿ ਚ ।
ਪਸ਼੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਕ੍ਰੀਡੋਦ੍ਧੇਸ਼ਾਨ੍ਮਨੋਰਮਾਨ੍ ॥ 14 ॥
ਜਲਪ੍ਰਪਾਤੈਰੁਦ੍ਭੇਦੈਰ੍ਨਿਸ਼੍ਯਂਦੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।
ਸ੍ਰਵਦ੍ਭਿਰ੍ਭਾਤ੍ਯਯਂ ਸ਼ੈਲ ਸ੍ਸ੍ਰਵਨ੍ਮਦ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਃ ॥ 15 ॥
ਗੁਹਾਸਮੀਰਣੋ ਗਂਧਾਨ੍ਨਾਨਾਪੁਸ਼੍ਪਭਵਾਨ੍ਵਹਨ੍ ।
ਘ੍ਰਾਣਤਰ੍ਪਣਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਕਂ ਨਰਂ ਨ ਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ ॥ 16 ॥
ਯਦੀਹ ਸ਼ਰਦੋਨੇਕਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਨਿਂਦਿਤੇ ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਨ ਮਾਂ ਸ਼ੋਕਃ ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 17 ॥
ਬਹੁਪੁਸ਼੍ਪਫਲੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣਾਯੁਤੇ ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਖਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਰਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਭਾਮਿਨਿ ॥ 18 ॥
ਅਨੇਨ ਵਨਵਾਸੇਨ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਫਲਦ੍ਵਯਮ੍ ।
ਪਿਤੁਸ਼੍ਚਾਨ੍ਰੁਰੁਇਣਤਾ ਧਰ੍ਮੇ ਭਰਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਥਾ ॥ 19 ॥
ਵੈਦੇਹਿ ਰਮਸੇ ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਮਯਾ ਸਹ ।
ਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਭਾਵਾਨ੍ਮਨੋਵਾਕ੍ਕਾਯਸਮ੍ਮਤਾਨ੍ ॥ 20 ॥
ਇਦਮੇਵਾਮ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਪ੍ਰਾਹੂ ਰਾਜ੍ਞਿ ਰਾਜਰ੍ਸ਼ਯਃ ਪਰੇ ।
ਵਨਵਾਸਂ ਭਵਾਰ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਮੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਃ ॥ 21 ॥
ਸ਼ਿਲਾ ਸ਼੍ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਂਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸ਼੍ਸ਼ਤਸ਼ੋਭਿਤਃ ।
ਬਹੁਲਾ ਬਹੁਲੈਰ੍ਵਰ੍ਣੈਰ੍ਨੀਲਪੀਤਸਿਤਾਰੁਣੈਃ ॥ 22 ॥
ਨਿਸ਼ਿਭਾਂਤ੍ਯਚਲੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਹੁਤਾਸ਼ਨਸ਼ਿਖਾ ਇਵ ।
ਓਸ਼ਧ੍ਯਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਭਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਜਮਾਨਾ ਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 23 ॥
ਕੇਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਨਿਭਾ ਦੇਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਦੁਦ੍ਯਾਨਸਨ੍ਨਿਭਾਃ ।
ਕੇਚਿਦੇਕਸ਼ਿਲਾ ਭਾਂਤਿ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭਾਮਿਨਿ ॥ 24 ॥
ਭਿਤ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵਸੁਧਾਂ ਭਾਤਿ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ ।
ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਕੂਟੋਸੌ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਤ ਸ਼੍ਸ਼ੁਭਃ ॥ 25 ॥
ਕੁਸ਼੍ਠਸ੍ਥਗਰਪੁਨ੍ਨਾਗ ਭੂਰ੍ਜਪਤ੍ਰੋਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦਾਨ੍ ।
ਕਾਮਿਨਾਂ ਸ੍ਵਾਸ੍ਤਰਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯਦਲਾਯੁਤਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਮ੍ਰੁਰੁਇਦਿਤਾਸ਼੍ਚਾਪਵਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਂਤੇ ਕਮਲਸ੍ਰਜਃ ।
ਕਾਮਿਭਿਰ੍ਵਨਿਤੇ ਪਸ਼੍ਯ ਫਲਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ 27 ॥
ਵਸ੍ਵੌਕਸਾਰਾਂ ਨਲਿਨੀਮਤ੍ਯੇਤੀਵੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ਕੁਰੂਨ੍ ।
ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੋਸੌ ਬਹੁਮੂਲਫਲੋਦਕਃ ॥ 28 ॥
ਇਮਂ ਤੁ ਕਾਲਂ ਵਨਿਤੇ ਵਿਜਹ੍ਰਿਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਸੀਤੇ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਚ ।
ਰਤਿਂ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਕੁਲਧਰ੍ਮਵਰ੍ਧਨੀਂ ਸਤਾਂ ਪਥਿ ਸ੍ਵੈਰ੍ਨਿਯਮੈਃ ਪਰੈਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 29 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
