ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කිංධාකාංඩම් ।
අථ ඒකචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ।
තතඃ ප්රස්ථාප්ය සුග්රීවස්තන්මහද්වානරං බලම් ।
දක්ෂිණාං ප්රේෂයාමාස වානරානභිලක්ෂිතාන් ॥ 1 ॥
නීල මග්නිසුතං චෛව හනුමංතං ච වානරම් ।
පිතාමහසුතං චෛව ජාංබවංතං මහාබලම් ॥ 2 ॥
සුහෝත්රං ච ශරාරිං ච ශරගුල්මං තථෛව ච ।
ගජං ගවාක්ෂං ගවයං සුෂේණමෘෂභං තථා ॥ 3 ॥
මෛංදං ච ද්විවිදං චෛව විජයං ගංධමාදනම් ।
උල්කාමුඛමසංගං ච හුතාශනසුතාවුභෞ ॥ 4 ॥
අංගදප්රමුඛාන්වීරාන්වීරඃ කපිගණේශ්වරඃ ।
වේගවික්රමසංපන්නාන්සංදිදේශ විශේෂවිත් ॥ 5 ॥
තේෂාමග්රේසරං චෛව මහාබලමථාංගදම් ।
විධාය හරිවීරාණාමාදිශද්දක්ෂිණාං දිශම් ॥ 6 ॥
යේ කේචන සමුද්දේශාස්තස්යාං දිශි සුදුර්ගමාඃ ।
කපීශඃ කපිමුඛ්යානාං ස තේෂාං තානුදාහරත් ॥ 7 ॥
සහස්රශිරසං විංධ්යං නානාද්රුමලතායුතම් ।
නර්මදාං ච නදීං රම්යාං මහෝරගනිෂේවිතාම් ॥ 8 ॥
තතෝ ගෝදාවරීං රම්යාං කෘෂ්ණවේණීං මහානදීම් ।
වරදාං ච මහාභාගාං මහෝරගනිෂේවිතාම් ॥ 9 ॥
මේඛලාමුත්කලාං චෛව දශාර්ණනගරාණ්යපි ।
ආශ්වවංතීමවංතීං ච සර්වාමේවානුපශ්යත ॥ 10 ॥
විදර්භානෘෂිකාංශ්චෛව රම්යාන්මාහිෂකානපි ।
තථා වංගාන්කලිංගාංශ්ච කෞශිකාංශ්ච සමංතතඃ ॥ 11 ॥
අන්වීක්ෂ්ය දංඩකාරණ්යං සපර්වතනදීගුහාම් ।
නදීං ගෝදාවරීං චෛව සර්වමේවානුපශ්යත ॥ 12 ॥
තථෛවාංධ්රාංශ්ච පුංඩ්රාංශ්ච චෝලාන්පාංඩ්යාංත්ස කේරලාන් ।
අයෝමුඛශ්ච ගංතව්යඃ පර්වතෝ ධාතුමංඩිතඃ ॥ 13 ॥
විචිත්රශිඛර ශ්ශ්රීමාංශ්චිත්රපුෂ්පිතකානනඃ ।
සචංදනවනෝද්දේශෝ මාර්ගිතව්යෝ මහාගිරිඃ ॥ 14 ॥
තතස්තාමාපගාං දිව්යාං ප්රසන්නසලිලාං ශිවාම් ।
තත්ර ද්රක්ෂ්යථ කාවේරීං විහිතාමප්සරෝගණෛඃ ॥ 15 ॥
තස්යාසීනං නගස්යාග්රේ මලයස්ය මහෞජසම් ।
ද්රක්ෂ්යථාऽදිත්යසංකාශමගස්ත්යමෘෂිසත්තමම් ॥ 16 ॥
තතස්තේනාභ්යනුජ්ඤාතාඃ ප්රසන්නේන මහාත්මනා ।
තාම්රපර්ණීං ග්රාහජුෂ්ටාං තරිෂ්යථ මහානදීම් ॥ 17 ॥
සා චංදනවනෛර්දිව්යෛ ප්රච්ඡන්නා ද්වීපශාලිනී ।
කාංතේව යුවතිඃ කාංතාං සමුද්රමවගාහතේ ॥ 18 ॥
තතෝ හේමමයං දිව්යං මුක්තාමණිවිභූෂිතම් ।
යුක්තං කවාටං පාංඩ්යානාං ගතා ද්රක්ෂ්යථ වානරාඃ ॥ 19 ॥
තතස්සමුද්රමාසාද්ය සංප්රධාර්යාර්ථනිශ්චයම් ।
අගස්ත්යේනාංතරේ තත්ර සාගරේ විනිවේශිතඃ ॥ 20 ॥
චිත්රනානානගඃ ශ්රීමාන්මහේංද්රඃ පර්වතෝත්තමඃ ।
ජාතරූපමයඃ ශ්රීමානවගාඪෝ මහාර්ණවම් ॥ 21 ॥
නානාවිධෛර්නගෛ ස්සර්වෛලතාභිශ්චෝපශෝභිතම් ।
දේවර්ෂියක්ෂප්රවරෛරප්සරෝභිශ්ච සේවිතම් ॥ 22 ॥
සිද්ධචාරණසංඝෛශ්ච ප්රකීර්ණං සමනෝරමම් ।
තමුපෛති සහස්රාක්ෂඃ සදා පර්වසු පර්වසු ॥ 23 ॥
ද්වීපස්තස්යාපරේ පාරේ ශතයෝජනමායතඃ ।
අගම්යෝ මානුෂෛර්දීප්තස්තං මාර්ගධ්වං සමංතතඃ ॥ 24 ॥
තත්ර සර්වාත්මනා සීතා මාර්ගිතව්යා විශේෂතඃ ।
ස හි දේශස්තු වධ්යස්ය රාවණස්ය දුරාත්මනඃ ॥ 25 ॥
රාක්ෂසාධිපතේර්වාසස්සහස්රාක්ෂසමද්යුතේඃ ।
දක්ෂිණස්ය සමුද්රස්ය මධ්යේ තස්ය තු රාක්ෂසී ॥ 26 ॥
අංගාරකේති විඛ්යාතා ඡායාමාකෘෂ්ය භෝජිනී ।
ඒවං නිස්සංශයාන්කෘත්වා සංශයාන්නෂ්ටසංශයාඃ ॥ 27 ॥
මෘගයධ්වං නරේංද්රස්ය පත්නීමමිතතේජසඃ ।
තමතික්රම්ය ලක්ෂ්මීවාන්සමුද්රේ ශතයෝජනේ ॥ 28 ॥
ගිරිඃ පුෂ්පිතකෝ නාම සිද්ධචාරණසේවිතඃ ।
චංද්රසූර්යාංශුසංකාශස්සාගරාංබුසමාවෘතඃ ॥ 29 ॥
භ්රාජතේ විපුලෛශ්ශෘංගෛරංබරං විලිඛන්නිව ।
තස්යෛකං කාංචනං ශෘංගං සේවතේऽයං දිවාකරඃ ॥ 30 ॥
ශ්වේතං රාජතමේකං ච සේවතේऽයං නිශාකරඃ ।
න තං කෘතඝ්නාඃ පශ්යංති න නෘශංසා න නාස්තිකාඃ ॥ 31 ॥
ප්රණම්ය ශිරසා ශෛලං තං විමාර්ගත වානරාඃ ।
තමතික්රම්ය දුර්ධර්ෂ ස්සූර්යවාන්නාම පර්වතඃ ॥ 32 ॥
අධ්වනා දුර්විගාහේන යෝජනානි චතුර්දශ ।
තතස්තමප්යතික්රම්ය වෛද්යුතෝ නාම පර්වතඃ ॥ 33 ॥
සර්වකාමඵලෛර්වෘක්ෂෛ ස්සර්වකාලමනෝහරෛඃ ।
තත්ර භුක්ත්වා වරාර්හාණි මූලානි ච ඵලානි ච ॥ 34 ॥
මධූනි පීත්වා මුඛ්යානි පරං ගච්ඡත වානරාඃ ।
තත්ර නේත්රමනඃකාංතඃ කුංජරෝ නාම පර්වතඃ ॥ 35 ॥
අගස්ත්යභවනං යත්ර නිර්මිතං විශ්වකර්මණා ।
තත්ර යෝජනවිස්තාරමුච්ඡ්රිතං දශයෝජනම් ॥ 36 ॥
ශරණං කාංචනං දිව්යං නානාරත්නවිභූෂිතම් ।
තත්ර භෝගවතී නාම සර්පාණාමාලයඃ පුරී ॥ 37 ॥
විශාලකක්ෂ්යා දුර්ධර්ෂා සර්වතඃ පරිරක්ෂිතා ।
රක්ෂිතා පන්නගෛර්ඝෝරෛස්තීක්ෂ්ණදෂ්ට්රෛරෛර්මහාවිෂෛඃ ॥ 38 ॥
සර්පරාජෝ මහාප්රාජ්ඤෝ යස්යාං වසති වාසුකිඃ ।
නිර්යාය මාර්ගිතව්යා ච සා ච භෝගවතී පුරී ॥ 39 ॥
තත්ර චානංතරා දේශා යේ කේචන සුසම්වෘතාඃ ।
තං ච දේශමතික්රම්ය මහානෘෂභසංස්ථිතඃ ॥ 40 ॥
සර්වරත්නමයඃ ශ්රීමාන් ඍෂභෝ නාම පර්වතඃ ।
ගෝශීර්ෂකං පද්මකං ච හරිශ්යාමං ච චංදනම් ॥ 41 ॥
දිව්යමුත්පද්යතේ යත්ර තච්චෛවාග්නිසමප්රභම් ।
න තු තච්චංදනං දෘෂ්ටවා ස්ප්රෂ්ටව්යං ච කදාචන ॥ 42 ॥
රෝහිතා නාම ගංධර්වා ඝෝරා රක්ෂංති තද්වනම් ।
තත්ර ගංධර්වපතයඃ පංච සූර්යසමප්රභාඃ ॥ 43 ॥
ශෛලූෂෝ ග්රාමණී ශ්ශිග්රු ශ්ශුභ්රෝ බභ්රුස්තථෛව ච ।
රවිසෝමාග්නිවපුෂාං නිවාසඃ පුණ්යකර්මණාම් ॥ 44 ॥
අංතේ පෘථිව්යා දුර්ධර්ෂාස්තත්ර ස්වර්ගජිතඃ ස්ථිතාඃ ।
තතඃ පරං න වස්සේව්යඃ පිතෘලෝක ස්සුදාරුණඃ ॥ 45 ॥
රාජධානී යමස්යෛෂා කෂ්ටේන තමසා වෘතා ।
ඒතාවදේව යුෂ්මාභිර්වීරා වානරපුංගවාඃ ॥ 46 ॥
ශක්යං විචේතුං ගංතුං වා නාතෝ ගතිමතාං ගතිඃ ।
සර්වමේතත්සමාලෝක්ය යච්චාන්යදපි දෘශ්යතේ ॥ 47 ॥
ගතිං විදිත්වා වෛදේහ්යා ස්සන්නිවර්තිතුමර්හථ ।
යස්තු මාසාන්නිවෘත්තෝऽග්රේ දෘෂ්ටා සීතේති වක්ෂ්යති ॥ 48 ॥
මත්තුල්යවිභවෝ භෝගෛ ස්සුඛං ස විහරිෂ්යති ।
තතඃ ප්රියතරෝ නාස්ති මම ප්රාණාද්විශේෂතඃ ॥ 49 ॥
කෘතාපරාධෝ බහුශෝ මම බංධුර්භවිෂ්යති ।
අමිතබලපරාක්රමා භවංතෝ විපුලගුණේෂු කුලේෂු ච ප්රසූතාඃ ।
මනුජපතිසුතාං යථා ලභධ්වං තදධිගුණං පුරුෂාර්ථමාරභධ්වම් ॥ 50 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කිංධාකාංඩේ ඒකචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ॥
