View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.41 Kishkindha Kanda - Sarga 41

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha ēkachatvāriṃśassargaḥ ।

tataḥ prasthāpya sugrīvastanmahadvānaraṃ balam ।
dakṣiṇāṃ prēṣayāmāsa vānarānabhilakṣitān ॥ 1 ॥

nīla magnisutaṃ chaiva hanumantaṃ cha vānaram ।
pitāmahasutaṃ chaiva jāmbavantaṃ mahābalam ॥ 2 ॥

suhōtraṃ cha śarāriṃ cha śaragulmaṃ tathaiva cha ।
gajaṃ gavākṣaṃ gavayaṃ suṣēṇamṛṣabhaṃ tathā ॥ 3 ॥

maindaṃ cha dvividaṃ chaiva vijayaṃ gandhamādanam ।
ulkāmukhamasaṅgaṃ cha hutāśanasutāvubhau ॥ 4 ॥

aṅgadapramukhānvīrānvīraḥ kapigaṇēśvaraḥ ।
vēgavikramasampannānsandidēśa viśēṣavit ॥ 5 ॥

tēṣāmagrēsaraṃ chaiva mahābalamathāṅgadam ।
vidhāya harivīrāṇāmādiśaddakṣiṇāṃ diśam ॥ 6 ॥

yē kēchana samuddēśāstasyāṃ diśi sudurgamāḥ ।
kapīśaḥ kapimukhyānāṃ sa tēṣāṃ tānudāharat ॥ 7 ॥

sahasraśirasaṃ vindhyaṃ nānādrumalatāyutam ।
narmadāṃ cha nadīṃ ramyāṃ mahōraganiṣēvitām ॥ 8 ॥

tatō gōdāvarīṃ ramyāṃ kṛṣṇavēṇīṃ mahānadīm ।
varadāṃ cha mahābhāgāṃ mahōraganiṣēvitām ॥ 9 ॥

mēkhalāmutkalāṃ chaiva daśārṇanagarāṇyapi ।
āśvavantīmavantīṃ cha sarvāmēvānupaśyata ॥ 10 ॥

vidarbhānṛṣikāṃśchaiva ramyānmāhiṣakānapi ।
tathā vaṅgānkaliṅgāṃścha kauśikāṃścha samantataḥ ॥ 11 ॥

anvīkṣya daṇḍakāraṇyaṃ saparvatanadīguhām ।
nadīṃ gōdāvarīṃ chaiva sarvamēvānupaśyata ॥ 12 ॥

tathaivāndhrāṃścha puṇḍrāṃścha chōlānpāṇḍyāntsa kēralān ।
ayōmukhaścha gantavyaḥ parvatō dhātumaṇḍitaḥ ॥ 13 ॥

vichitraśikhara śśrīmāṃśchitrapuṣpitakānanaḥ ।
sachandanavanōddēśō mārgitavyō mahāgiriḥ ॥ 14 ॥

tatastāmāpagāṃ divyāṃ prasannasalilāṃ śivām ।
tatra drakṣyatha kāvērīṃ vihitāmapsarōgaṇaiḥ ॥ 15 ॥

tasyāsīnaṃ nagasyāgrē malayasya mahaujasam ।
drakṣyathā'dityasaṅkāśamagastyamṛṣisattamam ॥ 16 ॥

tatastēnābhyanujñātāḥ prasannēna mahātmanā ।
tāmraparṇīṃ grāhajuṣṭāṃ tariṣyatha mahānadīm ॥ 17 ॥

sā chandanavanairdivyai prachChannā dvīpaśālinī ।
kāntēva yuvatiḥ kāntāṃ samudramavagāhatē ॥ 18 ॥

tatō hēmamayaṃ divyaṃ muktāmaṇivibhūṣitam ।
yuktaṃ kavāṭaṃ pāṇḍyānāṃ gatā drakṣyatha vānarāḥ ॥ 19 ॥

tatassamudramāsādya sampradhāryārthaniśchayam ।
agastyēnāntarē tatra sāgarē vinivēśitaḥ ॥ 20 ॥

chitranānānagaḥ śrīmānmahēndraḥ parvatōttamaḥ ।
jātarūpamayaḥ śrīmānavagāḍhō mahārṇavam ॥ 21 ॥

nānāvidhairnagai ssarvailatābhiśchōpaśōbhitam ।
dēvarṣiyakṣapravarairapsarōbhiścha sēvitam ॥ 22 ॥

siddhachāraṇasaṅghaiścha prakīrṇaṃ samanōramam ।
tamupaiti sahasrākṣaḥ sadā parvasu parvasu ॥ 23 ॥

dvīpastasyāparē pārē śatayōjanamāyataḥ ।
agamyō mānuṣairdīptastaṃ mārgadhvaṃ samantataḥ ॥ 24 ॥

tatra sarvātmanā sītā mārgitavyā viśēṣataḥ ।
sa hi dēśastu vadhyasya rāvaṇasya durātmanaḥ ॥ 25 ॥

rākṣasādhipatērvāsassahasrākṣasamadyutēḥ ।
dakṣiṇasya samudrasya madhyē tasya tu rākṣasī ॥ 26 ॥

aṅgārakēti vikhyātā Chāyāmākṛṣya bhōjinī ।
ēvaṃ nissaṃśayānkṛtvā saṃśayānnaṣṭasaṃśayāḥ ॥ 27 ॥

mṛgayadhvaṃ narēndrasya patnīmamitatējasaḥ ।
tamatikramya lakṣmīvānsamudrē śatayōjanē ॥ 28 ॥

giriḥ puṣpitakō nāma siddhachāraṇasēvitaḥ ।
chandrasūryāṃśusaṅkāśassāgarāmbusamāvṛtaḥ ॥ 29 ॥

bhrājatē vipulaiśśṛṅgairambaraṃ vilikhanniva ।
tasyaikaṃ kāñchanaṃ śṛṅgaṃ sēvatē'yaṃ divākaraḥ ॥ 30 ॥

śvētaṃ rājatamēkaṃ cha sēvatē'yaṃ niśākaraḥ ।
na taṃ kṛtaghnāḥ paśyanti na nṛśaṃsā na nāstikāḥ ॥ 31 ॥

praṇamya śirasā śailaṃ taṃ vimārgata vānarāḥ ।
tamatikramya durdharṣa ssūryavānnāma parvataḥ ॥ 32 ॥

adhvanā durvigāhēna yōjanāni chaturdaśa ।
tatastamapyatikramya vaidyutō nāma parvataḥ ॥ 33 ॥

sarvakāmaphalairvṛkṣai ssarvakālamanōharaiḥ ।
tatra bhuktvā varārhāṇi mūlāni cha phalāni cha ॥ 34 ॥

madhūni pītvā mukhyāni paraṃ gachChata vānarāḥ ।
tatra nētramanaḥkāntaḥ kuñjarō nāma parvataḥ ॥ 35 ॥

agastyabhavanaṃ yatra nirmitaṃ viśvakarmaṇā ।
tatra yōjanavistāramuchChritaṃ daśayōjanam ॥ 36 ॥

śaraṇaṃ kāñchanaṃ divyaṃ nānāratnavibhūṣitam ।
tatra bhōgavatī nāma sarpāṇāmālayaḥ purī ॥ 37 ॥

viśālakakṣyā durdharṣā sarvataḥ parirakṣitā ।
rakṣitā pannagairghōraistīkṣṇadaṣṭrairairmahāviṣaiḥ ॥ 38 ॥

sarparājō mahāprājñō yasyāṃ vasati vāsukiḥ ।
niryāya mārgitavyā cha sā cha bhōgavatī purī ॥ 39 ॥

tatra chānantarā dēśā yē kēchana susamvṛtāḥ ।
taṃ cha dēśamatikramya mahānṛṣabhasaṃsthitaḥ ॥ 40 ॥

sarvaratnamayaḥ śrīmān ṛṣabhō nāma parvataḥ ।
gōśīrṣakaṃ padmakaṃ cha hariśyāmaṃ cha chandanam ॥ 41 ॥

divyamutpadyatē yatra tachchaivāgnisamaprabham ।
na tu tachchandanaṃ dṛṣṭavā spraṣṭavyaṃ cha kadāchana ॥ 42 ॥

rōhitā nāma gandharvā ghōrā rakṣanti tadvanam ।
tatra gandharvapatayaḥ pañcha sūryasamaprabhāḥ ॥ 43 ॥

śailūṣō grāmaṇī śśigru śśubhrō babhrustathaiva cha ।
ravisōmāgnivapuṣāṃ nivāsaḥ puṇyakarmaṇām ॥ 44 ॥

antē pṛthivyā durdharṣāstatra svargajitaḥ sthitāḥ ।
tataḥ paraṃ na vassēvyaḥ pitṛlōka ssudāruṇaḥ ॥ 45 ॥

rājadhānī yamasyaiṣā kaṣṭēna tamasā vṛtā ।
ētāvadēva yuṣmābhirvīrā vānarapuṅgavāḥ ॥ 46 ॥

śakyaṃ vichētuṃ gantuṃ vā nātō gatimatāṃ gatiḥ ।
sarvamētatsamālōkya yachchānyadapi dṛśyatē ॥ 47 ॥

gatiṃ viditvā vaidēhyā ssannivartitumarhatha ।
yastu māsānnivṛttō'grē dṛṣṭā sītēti vakṣyati ॥ 48 ॥

mattulyavibhavō bhōgai ssukhaṃ sa vihariṣyati ।
tataḥ priyatarō nāsti mama prāṇādviśēṣataḥ ॥ 49 ॥

kṛtāparādhō bahuśō mama bandhurbhaviṣyati ।
amitabalaparākramā bhavantō vipulaguṇēṣu kulēṣu cha prasūtāḥ ।
manujapatisutāṃ yathā labhadhvaṃ tadadhiguṇaṃ puruṣārthamārabhadhvam ॥ 50 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē ēkachatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: