ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ଵିମଲଂ ଵ୍ୟୋମ ଗତଵିଦ୍ୟୁଦ୍ଵଲାହକମ୍ ।
ସାରସାକୁଲସଂଘୁଷ୍ଟଂ ରମ୍ୟଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାନୁଲେପନମ୍ ॥ 1 ॥
ସମୃଦ୍ଧାର୍ଥଂ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ମଂଦଧର୍ମାର୍ଥସଂଗ୍ରହମ୍ ।
ଅତ୍ୟର୍ଥମସତାଂ ମାର୍ଗମେକାଂତଗତମାନସମ୍ ॥ 2 ॥
ନିର୍ଵୃତ୍ତକାର୍ୟଂ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଂ ପ୍ରମଦାଭିରତଂ ସଦା ।
ପ୍ରାପ୍ତଵଂତମଭିପ୍ରେତାନ୍ସର୍ଵାନେଵ ମନୋରଥାନ୍ ॥ 3 ॥
ସ୍ଵାଂ ଚ ପତ୍ନୀମଭିପ୍ରେତାଂ ତାରାଂ ଚାପି ସମୀପ୍ସିତାମ୍ ।
ଵିହରଂତମହୋରାତ୍ରଂ କୃତାର୍ଥଂ ଵିଗତଜ୍ଵରମ୍ ॥ 4 ॥
କ୍ରୀଡଂତମିଵ ଦେଵେଶଂ ନଂଦନେଽପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ ।
ମଂତ୍ରିଷୁ ନ୍ୟସ୍ତକାର୍ୟଂ ଚ ମଂତ୍ରିଣାମନଵେକ୍ଷକମ୍ ॥ 5 ॥
ଉତ୍ସନ୍ନରାଜ୍ୟସଂଦେଶଂ କାମଵୃତ୍ତମଵସ୍ଥିତମ୍ ।
ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥୋଽର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ କାଲଧର୍ମଵିଶେଷଵିତ୍ ॥ 6 ॥
ପ୍ରସାଦ୍ୟ ଵାକ୍ୟୈର୍ମଧୁରୈର୍ହେତୁମଦ୍ଭିର୍ମନୋରମୈଃ ।
ଵାକ୍ୟଵିଦ୍ଵାକ୍ୟ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଂ ହରୀଶଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 7 ॥
ହିତଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ପଥ୍ୟଂ ଚ ସାମଧର୍ମାର୍ଥନୀତିମତ୍ ।
ପ୍ରଣୟପ୍ରୀତିସଂୟୁକ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵାସକୃତନିଶ୍ଚୟମ୍ ।
ହରୀଶ୍ଵରମୁପାଗମ୍ୟ ହନୂମାନ୍ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 8 ॥
ରାଜ୍ୟଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ୟଶଶ୍ଚୈଵ କୌଲୀ ଶ୍ରୀରଭିଵର୍ଧିତା ।
ମିତ୍ରାଣାଂ ସଂଗ୍ରହଶ୍ଶେଷସ୍ତଂ ଭଵାନ୍କର୍ତୁମର୍ହତି ॥ 9 ॥
ୟୋ ହି ମିତ୍ରେଷୁ କାଲଜ୍ଞସ୍ସତତଂ ସାଧୁ ଵର୍ତତେ ॥ 10 ॥
ତସ୍ୟ ରାଜ୍ୟଂ ଚ କୀର୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରତାପଶ୍ଚାଭି ଵର୍ଧତେ ।
ୟସ୍ୟ କୋଶଶ୍ଚ ଦଂଡଶ୍ଚ ମିତ୍ରାଣ୍ୟାତ୍ମା ଚ ଭୂମିପ ॥ 11 ॥
ସମଵେତାନି ସର୍ଵାଣି ସ ରାଜ୍ୟଂ ମହଦଶ୍ନୁତେ ।
ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵୃତ୍ତସଂପନ୍ନଃ ସ୍ଥିତଃ ପଥି ନିରତ୍ୟୟେ ॥ 12 ॥
ମିତ୍ରାର୍ଥମଭିନୀତାର୍ଥଂ ୟଥାଵତ୍କର୍ତୁମର୍ହତି ।
ସଂତ୍ୟଜ୍ୟ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ମିତ୍ରାର୍ଥେ ୟୋଽନୁଵର୍ତତେ ॥ 13 ॥
ସଂଭ୍ରମାଦ୍ଧି କୃତୋତ୍ସାହସ୍ସୋଽନର୍ଥୈର୍ନାଵରୁଧ୍ୟତେ ।
ୟସ୍ତୁ କାଲଵ୍ୟତୀତେଷୁ ମିତ୍ରକାର୍ୟେଷୁ ଵର୍ତତେ ॥ 14 ॥
ସ କୃତ୍ଵା ମହତୋଽପ୍ୟର୍ଥାନ୍ନ ମିତ୍ରାର୍ଥେନ ୟୁଜ୍ୟତେ ।
ୟଦିଦଂ ମିତ୍ରକାର୍ୟଂ ଵୀର ନୋମିତ୍ରକାର୍ୟମରିଂଦମ ॥ 15 ॥
କ୍ରିୟତାଂ ରାଘଵସ୍ୟୈତଦ୍ଵୈଦେହ୍ୟାଃ ପରିମାର୍ଗଣମ୍ ।
ତଦିଦଂ ଵୀର କାର୍ୟଂ ତେ କାଲାତୀତମରିଂଦମ ॥ 16 ॥
ନ ଚ କାଲମତୀତଂ ତେ ନିଵେଦୟତି କାଲଵିତ୍ ।
ତ୍ଵରମାଣୋଽପି ସନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତଵ ରାଜନ୍ଵଶାନୁଗଃ ॥ 17 ॥
କୁଲସ୍ୟ ହେତୁଃ ସ୍ଫୀତସ୍ୟ ଦୀର୍ଘବଂଧୁଶ୍ଚ ରାଘଵଃ ।
ଅପ୍ରମେୟପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ ସ୍ଵୟଂ ଚାପ୍ରତିମୋ ଗୁଣୈଃ ॥ 18 ॥
ତସ୍ୟ ତ୍ଵଂ କୁରୁ ଵୈ କାର୍ୟଂ ପୂର୍ଵଂ ତେନ କୃତଂ ତଵ ।
ହରୀଶ୍ଵର କପିଶ୍ରେଷ୍ଠାନାଜ୍ଞାପୟିତୁମର୍ହସି ॥ 19 ॥
ନ ହି ତାଵଦ୍ଭଵେତ୍କାଲୋ ଵ୍ୟତୀତଶ୍ଚୋଦନାଦୃତେ ।
ଚୋଦିତସ୍ୟ ହି କାର୍ୟସ୍ୟ ଭଵେତ୍କାଲଵ୍ୟତିକ୍ରମଃ ॥ 20 ॥
ଅକର୍ତୁରପି କାର୍ୟସ୍ୟ ଭଵାନ୍କର୍ତା ହରୀଶ୍ଵର କିଂ ପୁନଃ ପ୍ରତିକର୍ତୁସ୍ତେ ରାଜ୍ୟେନ ଚ ଧନେନ ଚ ॥ 21 ॥
ଶକ୍ତିମାନପିଵିକ୍ରାଂତୋ ଵାନରର୍କ୍ଷଗଣେଶ୍ଵର ।
କର୍ତୁଂ ଦାଶରଥେଃ ପ୍ରୀତିମାଜ୍ଞାୟାଂ କିନ୍ନ ସଜ୍ଜସେ ॥ 22 ॥
କାମଂ ଖଲୁ ଶରୈଶ୍ଶକ୍ତସ୍ସୁରାସୁରମହୋରଗାନ୍ ।
ଵଶେ ଦାଶରଥିଃ କର୍ତୁଂ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ହି କାଂକ୍ଷତେ ॥ 23 ॥
ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗାଵିଶଂକେନ କୃତଂ ତେନ ତଵପ୍ରିୟମ୍ ।
ତସ୍ୟ ମାର୍ଗାମ ଵୈଦେହୀଂ ପୃଥିଵ୍ୟାମପି ଚାଂବରେ ॥ 24 ॥
ଦେଵଦାନଵ ଗଂଧର୍ଵା ନସୁରାସ୍ସମରୁଦ୍ଗଣାଃ ।
ନ ଚ ୟକ୍ଷା ଭୟଂ ତସ୍ୟ କୁର୍ୟୁଃ କିମୁତ ରାକ୍ଷସାଃ ॥ 25 ॥
ତଦେଵଂ ଶକ୍ତିୟୁକ୍ତସ୍ୟ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରିୟକୃତସ୍ତଵ ।
ରାମସ୍ୟାର୍ହସି ପିଂଗେଶ କର୍ତୁଂ ସର୍ଵାତ୍ମନା ପ୍ରିୟମ୍ ॥ 26 ॥
ନାଧସ୍ତାଦଵନୌ ନାପ୍ସୁ ଗତିର୍ନୋପରି ଚାଂବରେ ।
କସ୍ୟଚିତ୍ସଜ୍ଜତେଽସ୍ମାକଂ କପୀଶ୍ଵର ତଵାଜ୍ଞୟା ॥ 27 ॥
ତଦାଜ୍ଞାପୟ କଃ କିଂ ତେ କୁତୋ ଵାପି ଵ୍ୟଵସ୍ୟତୁ ।
ହରୟୋଽହ୍ୟପ୍ରଧୃଷ୍ୟାସ୍ତେ ସଂତି କୋଟ୍ୟଗ୍ରତୋଽନଘ ॥ 28 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କାଲେ ସାଧୁ ନିଵେଦନମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନଶ୍ଚକାର ମତିମୁତ୍ତମାମ୍ ॥ 29 ॥
ସ ସଂଦିଦେଶାଭିମତଂ ନୀଲଂ ନିତ୍ୟକୃତୋଦ୍ୟମମ୍ ।
ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ସର୍ଵେଷାଂ ସୈନ୍ୟାନାମୁପସଂଗ୍ରହେ ॥ 30 ॥
ୟଥା ସେନା ସମଗ୍ରା ମେ ୟୂଥପାଲାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ ।
ସମାଗଚ୍ଛଂତ୍ୟସଂଗେନ ସେନାଗ୍ରାଣି ତଥା କୁରୁ ॥ 31 ॥
ୟେ ତ୍ଵଂତପାଲାଃ ପ୍ଲଵଗାଶ୍ଶୀଘ୍ରଗା ଵ୍ୟଵସାୟିନଃ ।
ସମାନୟଂତୁ ତେ ସୈନ୍ୟଂ ତ୍ଵରିତାଶ୍ଶାସନାନ୍ମମ ॥ 32 ॥
ସ୍ଵୟଂ ଚାନଂତରଂ ସୈନ୍ୟଂ ଭଵାନେଵାନୁପଶ୍ୟତୁ ।
ତ୍ରିପଂଚରାତ୍ରାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ୟଃ ପ୍ରାପ୍ନୁୟାନ୍ନେହ ଵାନରଃ ।
ତସ୍ୟ ପ୍ରାଣାଂତିକୋ ଦଂଡୋ ନାତ୍ର କାର୍ୟା ଵିଚାରଣା ॥ 33 ॥
ହରୀଂଶ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧାନୁପୟାତୁ ସାଂଗଦୋ ଭଵାନ୍ମମାଜ୍ଞାମଧିକୃତ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତାମ୍ ।
ଇତି ଵ୍ୟଵସ୍ଥାଂ ହରିପୁଂଗଵେଶ୍ଵରୋ ଵିଧାୟ ଵେଶ୍ମ ପ୍ରଵିଵେଶ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 34 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
