ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸਹ ਤਾਰਾਂਗਦਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਹਨੁਮਾਨ੍ਕਪਿਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਯਥੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਟਂ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 1 ॥
ਸ ਤੁ ਦੂਰਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੈਃ ਕਪਿਸਤ੍ਤਮੈਃ ।
ਵਿਚਿਨੋਤਿ ਸ੍ਮ ਵਿਂਧ੍ਯਸ੍ਯ ਗੁਹਾਸ਼੍ਚ ਗਹਨਾਨਿ ਚ ॥ 2 ॥
ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਾਨ੍ਨਦੀਦੁਰ੍ਗਾਨ੍ਸਰਾਂਸਿ ਵਿਪੁਲਾਂਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ।
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਸ਼ਂਡਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍ਘਨਪਾਦਪਾਨ੍ ॥ 3 ॥
ਅਨ੍ਵੇਸ਼ਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍ ।
ਨ ਸੀਤਾਂ ਦਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਰ੍ਵੀਰਾ ਮੈਥਿਲੀਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤੇ ਭਕ੍ਸ਼ਯਂਤੋ ਮੂਲਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ।
ਅਨ੍ਵੇਸ਼ਮਾਣਾ ਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਯਵਸਂ ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ ॥ 5 ॥
ਸ ਤੁ ਦੇਸ਼ੋ ਦੁਰਨ੍ਵੇਸ਼ੋ ਗੁਹਾਗਹਨਵਾਨ੍ਮਹਾਨ੍ ।
ਨਿਰ੍ਜਲਂ ਨਿਰ੍ਜਨਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਗਹਨਂ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 6 ॥
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਤਦਾ ਦੇਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਤਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾਨ੍ਯਪ੍ਯਰਣ੍ਯਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਯ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਪੀਡਿਤਾਃ ॥ 7 ॥
ਦੇਸ਼ਮਨ੍ਯਂ ਦੁਰਾਧਰ੍ਸ਼ਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁ ਸ਼੍ਚਾਕੁਤੋ ਭਯਾਃ ।
ਯਤ੍ਰ ਵਂਧ੍ਯਫਲਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਪੁਸ਼੍ਪਾਃ ਪਰ੍ਣਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ॥ 8 ॥
ਨਿਸ੍ਤੋਯਾਸ੍ਸਰਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਮੂਲਂ ਯਤ੍ਰ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ।
ਨ ਸਂਤਿ ਮਹਿਸ਼ਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾ ਨ ਚ ਹਸ੍ਤਿਨਃ ॥ 9 ॥
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਵਾਪਿ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਨਗੋਚਰਾਃ ।
ਨ ਯਤ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾ ਨੌਸ਼ਧ੍ਯੋ ਨ ਵਲ੍ਲ੍ਯੋ ਨਾਪਿ ਵੀਰੁਧਃ ॥ 10 ॥
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਤ੍ਰਾਸ੍ਸ੍ਥਲੇ ਯਤ੍ਰ ਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਃ ਫੁਲ੍ਲਪਂਕਜਾਃ ।
ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾਸ੍ਸੁਗਂਧਾਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਮਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ॥ 11 ॥
ਕਂਡੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਭਾਗਸ੍ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਤਪੋਧਨਃ ।
ਮਹਰ੍ਸ਼ਿਃ ਪਰਮਾਮਰ੍ਸ਼ੀ ਨਿਯਮੈਰ੍ਦੁਸ਼੍ਪ੍ਰਧਰ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 12 ॥
ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਾਲਸ਼੍ਸ਼ੋਡਸ਼ਵਾਰ੍ਸ਼ਿਕਃ ।
ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਟੋ ਜੀਵਿਤਾਂਤਾਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ॥ 13 ॥
ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨਾ ਸ਼ਪ੍ਤਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਤ੍ਰਮਹਦ੍ਵਨਮ੍ ।
ਅਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਦੁਰਾਧਰ੍ਸ਼ਂ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਪਕ੍ਸ਼ਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਕਾਨਨਾਂਤਾਸ਼੍ਚ ਗਿਰੀਣਾਂ ਕਂਦਰਾਣਿ ਚ ।
ਪ੍ਰਭਵਨਿ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਵਿਚਿਨ੍ਵਂਤਿ ਸਮਾਹਿਤਾਃ ॥ 15 ॥
ਤਤ੍ਰ ਚਾਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਾਪਸ਼੍ਯਂਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ।
ਹਰ੍ਤਾਰਂ ਰਾਵਣਂ ਵਾਪਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਪ੍ਰਿਯਕਾਰਿਣਃ ॥ 16 ॥
ਤੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਂ ਭੀਮਂ ਲਤਾਗੁਲ੍ਮਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਦਦ੍ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੁਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਮਸੁਰਂ ਸੁਰਨਿਰ੍ਭਯਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾ ਘੋਰਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ੈਲਮਿਵਾਪਰਮ੍ ।
ਗਾਢਂ ਪਰਿਹਿਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮਾਨ੍ ॥ 18 ॥
ਸੋਪਿ ਤਾਨ੍ਵਾਨਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨਸ਼੍ਟਾ ਸ੍ਸ੍ਥੇਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ਬਲੀ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਸਂਕ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੋ ਮੁਸ਼੍ਟਿਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸਂਹਿਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਤਮਾਪਤਂਤਂ ਸਹਸਾ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੋਂਗਦਸ੍ਤਦਾ ।
ਰਾਵਣੋਯਮਿਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਲੇਨਾਭਿਜਘਾਨ ਹ ॥ 20 ॥
ਸ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਾਭਿਹਤੋ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਚ੍ਛੋਣਿਤਮੁਦ੍ਵਮਨ੍ ।
ਅਸੁਰੋਭ੍ਯਪਤਦ੍ਭੂਮੌ ਪਰ੍ਯਸ੍ਤ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਃ ॥ 21 ॥
ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰੁਚ੍ਛਵਾਸੇ ਵਾਨਰਾ ਜਿਤਕਾਸ਼ਿਨਃ ।
ਵ੍ਯਚਿਨ੍ਵਨ੍ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਮ੍ ॥ 22 ॥
ਵਿਚਿਤਂ ਤੁ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਕਾਨਨਂ ਪੁਨਃ ।
ਅਨ੍ਯਦੇਵਾਪਰਂ ਘੋਰਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਮ੍ ॥ 23 ॥
ਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਯ ਪੁਨਃ ਖਿਨ੍ਨਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਪਤ੍ਯ ਸਮਾਗਤਾਃ ।
ਏਕਾਂਤੇ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਤੁ ਨਿਸ਼ੇਦੁਰ੍ਦੀਨਮਾਨਸਾਃ ॥ 24 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
