ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
സഹ താരാംഗദാഭ്യാം തു ഗത്വാ സ ഹനുമാന്കപിഃ ।
സുഗ്രീവേണ യഥോദ്ദിഷ്ടം തം ദേശമുപചക്രമേ ॥ 1 ॥
സ തു ദൂരമുപാഗമ്യ സർവൈസ്തൈഃ കപിസത്തമൈഃ ।
വിചിനോതി സ്മ വിംധ്യസ്യ ഗുഹാശ്ച ഗഹനാനി ച ॥ 2 ॥
പർവതാഗ്രാന്നദീദുര്ഗാന്സരാംസി വിപുലാംദ്രുമാന് ।
വൃക്ഷഷംഡാംശ്ച വിവിധാന്പർവതാന്ഘനപാദപാന് ॥ 3 ॥
അന്വേഷമാണാസ്തേ സർവേ വാനരാസ്സർവതോ ദിശമ് ।
ന സീതാം ദദൃശുർവീരാ മൈഥിലീം ജനകാത്മജാമ് ॥ 4 ॥
തേ ഭക്ഷയംതോ മൂലാനി ഫലാനി വിവിധാനി ച ।
അന്വേഷമാണാ ദുര്ധര്ഷാന്യവസം സ്തത്ര തത്ര ഹ ॥ 5 ॥
സ തു ദേശോ ദുരന്വേഷോ ഗുഹാഗഹനവാന്മഹാന് ।
നിര്ജലം നിര്ജനം ശൂന്യം ഗഹനം രോമഹര്ഷണമ് ॥ 6 ॥
ത്യക്ത്വാ തു തം തദാ ദേശം സർവേ വൈ ഹരിയൂഥപാഃ ।
താദൃശാന്യപ്യരണ്യാനി വിചിത്യ ഭൃശപീഡിതാഃ ॥ 7 ॥
ദേശമന്യം ദുരാധര്ഷം വിവിശു ശ്ചാകുതോ ഭയാഃ ।
യത്ര വംധ്യഫലാ വൃക്ഷാ വിപുഷ്പാഃ പര്ണവര്ജിതാഃ ॥ 8 ॥
നിസ്തോയാസ്സരിതോ യത്ര മൂലം യത്ര സുദുര്ലഭമ് ।
ന സംതി മഹിഷാ യത്ര ന മൃഗാ ന ച ഹസ്തിനഃ ॥ 9 ॥
ശാര്ദൂലാഃ പക്ഷിണോ വാപി യേ ചാന്യേ വനഗോചരാഃ ।
ന യത്രവൃക്ഷാ നൌഷധ്യോ ന വല്ല്യോ നാപി വീരുധഃ ॥ 10 ॥
സ്നിഗ്ധപത്രാസ്സ്ഥലേ യത്ര പദ്മിന്യഃ ഫുല്ലപംകജാഃ ।
പ്രേക്ഷണീയാസ്സുഗംധാശ്ച ഭ്രമരൈശ്ചാപിവര്ജിതാഃ ॥ 11 ॥
കംഡുര്നാമ മഹാഭാഗസ്സത്യവാദീ തപോധനഃ ।
മഹര്ഷിഃ പരമാമര്ഷീ നിയമൈര്ദുഷ്പ്രധര്ഷണഃ ॥ 12 ॥
തസ്യ തസ്മിന്വനേ പുത്രോ ബാലഷ്ഷോഡശവാര്ഷികഃ ।
പ്രണഷ്ടോ ജീവിതാംതായ ക്രുദ്ധസ്തത്ര മഹാമുനിഃ ॥ 13 ॥
തേന ധര്മാത്മനാ ശപ്തം കൃത്സ്നം തത്രമഹദ്വനമ് ।
അശരണ്യം ദുരാധര്ഷം മൃഗപക്ഷിവിവര്ജിതമ് ॥ 14 ॥
തസ്യ തേ കാനനാംതാശ്ച ഗിരീണാം കംദരാണി ച ।
പ്രഭവനി നദീനാം ച വിചിന്വംതി സമാഹിതാഃ ॥ 15 ॥
തത്ര ചാപി മഹാത്മാനോ നാപശ്യംജനകാത്മജാമ് ।
ഹര്താരം രാവണം വാപി സുഗ്രീവപ്രിയകാരിണഃ ॥ 16 ॥
തേ പ്രവിശ്യാഽശു തം ഭീമം ലതാഗുല്മസമാവൃതമ് ।
ദദ്ദൃശുഃ ക്രൂരകര്മാണമസുരം സുരനിര്ഭയമ് ॥ 17 ॥
തം ദൃഷ്ട്വാ വാനരാ ഘോരം സ്ഥിതം ശൈലമിവാപരമ് ।
ഗാഢം പരിഹിതാസ്സർവേ ദൃഷ്ട്വാ താന്പർവതോപമമാന് ॥ 18 ॥
സോഽപി താന്വാനരാന്സർവാന് നഷ്ടാ സ്സ്ഥേത്യബ്രവീദ്ബലീ ।
അഭ്യധാവത സംകൃദ്ധോ മുഷ്ടിമുദ്യമ്യ സംഹിതമ് ॥ 19 ॥
തമാപതംതം സഹസാ വാലിപുത്രോഽംഗദസ്തദാ ।
രാവണോഽയമിതി ജ്ഞാത്വാ തലേനാഭിജഘാന ഹ ॥ 20 ॥
സ വാലിപുത്രാഭിഹതോ വക്ത്രാച്ഛോണിതമുദ്വമന് ।
അസുരോഽഭ്യപതദ്ഭൂമൌ പര്യസ്ത ഇവ പർവതഃ ॥ 21 ॥
തേഽപി തസ്മിന്നിരുച്ഛവാസേ വാനരാ ജിതകാശിനഃ ।
വ്യചിന്വന്പ്രായശസ്തത്ര സർവം തദ്ഗിരിഗഹ്വരമ് ॥ 22 ॥
വിചിതം തു തതഃ കൃത്വാ സർവേ തേ കാനനം പുനഃ ।
അന്യദേവാപരം ഘോരം വിവിശുര്ഗിരിഗഹ്വരമ് ॥ 23 ॥
തേ വിചിത്യ പുനഃ ഖിന്നാ വിനിഷ്പത്യ സമാഗതാഃ ।
ഏകാംതേ വൃക്ഷമൂലേ തു നിഷേദുര്ദീനമാനസാഃ ॥ 24 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
