śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha pañchāśassargaḥ ।
athōvāchamahātējāharirājōmahābalaḥ ।
kimiyaṃvyathitāsēnāmūḍhavātēvanaurjalē ॥ 1 ॥
sugrīvasyavachaśśrutvāvāliputrō'ṅgadō'bravīt ।
natvampaśyasirāmañchalakṣmaṇañchamahāratham ॥ 2 ॥
śarajālachitauvīrāvubhaudaśarathātmajau ।
śaratalpēmahātmānauśayānaurudhirōkṣitau ॥ 3 ॥
athābravīdvānarēndrassugrīvaḥputramaṅgadam ।
nānimittamidammanyēbhavitavyambhayēnatu ॥ 4 ॥
viṣaṇṇavadanāhyētētyaktapraharaṇādiśaḥ ।
prapalāyantiharayastrāsādutphullalōchanāḥ ॥ 5 ॥
anyōnyasyanalajjantēnirīkṣantipṛṣṭhataḥ ।
viprakarṣantichānyōnyampatitaṃlaṅghayanticha ॥ 6 ॥
ētasminnantarēvīrōgadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ ।
sugrīvaṃvardhayāmāsarāghavañchaniraikṣata ॥ 7 ॥
vibhīṣaṇañchasugrīvōdṛṣṭavāvānarabhīṣaṇam ।
ṛkṣarājammahātmānaṃsamīpasthamuvāchaha ॥ 8 ॥
vibhīṣaṇō'yaṃsamprāptōyandṛṣṭavāvānararṣabhāḥ ।
vidravantiparitatrasarāvaṇātmajaśaṅkayā ॥ 9 ॥
śīghramētān susantrastānbahudhāvipradhāvitān ।
paryavasthāpayākhyāhivibhīṣaṇamupasthitam ॥ 10 ॥
sugrīvēṇaivamuktastujāmbavānṛkṣapārthivaḥ ।
vānarānsāntvayāmāsasannirudhyapradhānataḥ ॥ 11 ॥
tēnivṛttāḥpunaḥsarvēvānarāstyaktasambhramāḥ ।
ṛkṣarājavachaśśrutvātañchadṛṣṭavāvibhīṣaṇam ॥ 12 ॥
vibhīṣaṇasturāmasyadṛṣṭavāgātraṃśaraiśchitam ।
lakṣmaṇasyachadharmātmābabhūvavyathitastadā ॥ 13 ॥
jalaklinnēnahastēnatayōrnētrēpramṛjyacha ।
śōkasampīḍitamanārurōdavilalāpacha ॥ 14 ॥
imautausattvasampannauvikrāntaupriyasamyugau ।
imāmavasthāṅgamitaurākṣasaiḥkūṭayōdhibhiḥ ॥ 15 ॥
bhrātuḥputrēṇamētēnaduṣputrēṇadurātmanā ।
rākṣasyājihmayābudhyāchālitāvṛjuvikramau ॥ 16 ॥
śarairimāvalaṃviddhaurudhirēṇasamukṣitau ।
vasudhāyāmimausuptaudṛśyētēśalyakāviva ॥ 17 ॥
yayōrvīryamupāśrityapratiṣṭhākāṅkṣitāmayā ।
tāvubhaudēhanāśāyaprasuptaupuruṣarṣabhau ॥ 18 ॥
jīvannadyavipannō'sminaṣṭarājyamanōrathaḥ ।
prāptapratijñaścharipuḥsakāmōrāvaṇaḥkṛtaḥ ॥ 19 ॥
ēvaṃvilapamānantampariṣvajyavibhīṣaṇam ।
sugrīvaḥsattvasampannōharirājō'bravīdidam ॥ 20 ॥
rājyamprāpsyasidharmajña laṅkāyānnātrasaṃśayaḥ ।
rāvaṇassahaputrēṇasvakāmannēhalapsyatē ॥ 21 ॥
narujāpīḍitāvētāvubhaurāghavalakṣmaṇau ।
tyaktvāmōhaṃvadhiṣyētēsagaṇaṃrāvaṇaṃraṇē ॥ 22 ॥
tamēvaṃsāntvayitvātusamāśvāsyacharākṣasam ।
suṣēṇaṃśvaśurampārśvēsugrīvastamuvāchaha ॥ 23 ॥
sahaśūrairharigaṇairlabdhasañjñāvarindamau ।
gachChatvambhrātaraṅgṛhyakiṣkindhāṃrāmalakṣmaṇau ॥ 24 ॥
ahanturāvaṇaṃhatvāsaputraṃsahabāndhavam ।
maithilīmānayiṣyāmiśakrōnaṣṭāmivaśriyam ॥ 25 ॥
śrutvaitadvānarēndrasyasuṣēṇōvākyamabravīt ।
daivāsurammahadyuddhamanubhūtaṃsudāruṇam ॥ 26 ॥
tadāsmadānavāśarasamsparśakōvidāḥ ।
nijaghnuśśastraviduṣaśchādayantōmuhurmuhuḥ ॥ 27 ॥
tānārtānnaṣṭasañjñāṃśchagatāsūṃśchabṛhaspatiḥ ।
vidyābhirmantrayuktābhirōṣadhībhiśchikitsati ॥ 28 ॥
tānyauṣadhānyānayituṅkṣīrōdaṃyāntusāgaram ।
javēnavānarāḥśīghraṃsampātipanasādayaḥ ॥ 29 ॥
harayastuvijānantipārvatīstāmahauṣadhīḥ ।
sañjīvakaraṇīndivyāṃviśalyāndēvanirmitām ॥ 30 ॥
chandraśchanāmadrōṇaśchakṣīrōdēsāgarōttamē ।
amṛtaṃyatramathitantatratēparamauṣadhī ॥ 31 ॥
tautatravihitēdēvaiḥparvataumahōdadhau ।
ayaṃvāyusutōrājan hanūmāṃstatragachChatu ॥ 32 ॥
ētasminnantarēvāyurmēgāṃśchāpisavidyutaḥ ।
paryasyasāgarētōyaṅkampayananivamēdinīm ॥ 33 ॥
mahatāpakṣavātēnasarvavadīpamahādrumāḥ ।
nipēturbhagnaviṭapāḥsalilēlavaṇāmbhasi ॥ 34 ॥
abhavan pannagāstrastābhōginastatravāsinaḥ ।
śīghraṃsarvāṇiyādāṃsijagmuśchalavaṇārṇavam ॥ 35 ॥
tatōmuhūrtārgaruḍaṃvainatēyammahābalam ।
vānarādadṛśuḥsarvējvalantamivapāvakam ॥ 36 ॥
tamāgatamabhiprēkṣyanāgāstēsampradudruvuḥ ।
yaistausatpuruṣaubaddhauśarabhūtairmahābalau ॥ 37 ॥
tatassuparṇaḥkākutsthauspṛṣṭavāpratyabhinadanitaḥ ।
vimamarśachapāṇibhyāmmukhēchandrasamaprabhē ॥ 38 ॥
vainatēyēnasamspṛṣṭāstayōḥsamruruhurvraṇāḥ ।
suvarṇēchatanūsnigdhētayōrāśubabhūvatuḥ ॥ 39 ॥
tējō vīryaṃ balaṃ cha ōja;utsāhaś cha mahā guṇāḥ ।
pradarśanaṃ cha buddhiś cha smṛtiś cha dviguṇaṃ tayōḥ ॥ 40 ॥
tāvutthāpyamahātējāgaruḍōvāsavōpamau ।
ubhautausasvajēhṛṣṭōrāmaśchainamuvāchaha ॥ 41 ॥
bhavatprasādād vyasanaṃrāvaṇiprabhavammahat ।
āvāmihavyatikrāntaupūrvavad balinaukṛtau ॥ 42 ॥
yathātātandaśarathaṃyathā'jañchapitāmaham ।
tathābhavantamāsādyahṛdayammēprasīdati ॥ 43 ॥
kōbhavānrūpasampannōdivyasraganulēpanaḥ ।
vasānōvirajēvastradivyābharaṇabhūṣitaḥ ॥ 44 ॥
tamuvāchamahātējāvainatēyōmahābalaḥ ।
patattrirājaḥprītātmāharṣaparyākulēkṣaṇaḥ ॥ 45 ॥
ahaṃsakhātēkākutstha priyaḥprāṇōbahiścharaḥ ।
garutmānihasamprāptōyuvayōḥsāhyakāraṇāt ॥ 46 ॥
asurāvāmahāvīryāvānarāvāmahābalāḥ ।
surāśchāpisagandhvarvāḥpuraskṛtyaśatakratum ॥ 47 ॥
nēmammōkṣayituṃśaktāśśarabandhaṃsudāruṇam ।
māyābalādindrajitānirmitaṅkrūrakarmaṇā ॥ 48 ॥
ētēnāgāḥkādravēyāstīkṣṇadaṃṣṭrāviṣōlbaṇāḥ ।
rakṣōmāyāprabhāvēṇaśarābhūtvāstvadāśritāḥ ॥ 49 ॥
sabhāgyaśchāsidharmajña rāma satyaparākrama ।
lakṣmaṇēnasahabhrātrāsamarēripughātinā ॥ 50 ॥
imaṃśrutvātuvṛttāntantvaramāṇō'hamāgataḥ ।
sahasāyuvayōḥsnēhātsakhitvamanupālayan ॥ 51 ॥
mōkṣitauchamahāghōrādasmātsāyakabandhanāt ।
apramādaśchakartavyōyuvābhyānnityamēvacha ॥ 52 ॥
prakṛtyārākṣasāḥsarvēsaṅgrāmēkūṭayōdhinaḥ ।
śūrāṇāṃśuddhabhāvānāmbhavatāmarārjavambalam ॥ 53 ॥
tannaviśvasanīyaṃvōrākṣasānāṃraṇājirē ।
ētēnaivōpamānēnanityañjihmāhirākṣasāḥ ॥ 54 ॥
ēvamuktvātadārāmaṃsuparṇassumahābalaḥ ।
pariṣvajyachasuhṛtsnigdhamāpraṣṭumupachakramē ॥ 55 ॥
sakhē rāghava dharmajña ripūṇāmapivatsala ।
abhyanujñātumichChāmigamiṣyāmiyathāmatam ॥ 56 ॥
nachakautūhalaṅkāryaṃsakhitvampratirāghava ।
kṛtakarmāraṇēvīra sakhitvamprativētsyasi ॥ 57 ॥
bālavṛddhāvaśēṣāntukṛtvālaṅkāṃśarōrmibhiḥ ।
rāvaṇañcharipuṃhatvāsītāntvaṃsamulapsyatē ॥ 58 ॥
pradakṣiṇantataḥkṛtvāpariṣvajyachavīryavān ।
jagāmākāśamāviśyasuparṇaḥpavanōyathā ॥ 59 ॥
virujaurāghavaudṛṣṭavātatōvānarayūthapāḥ ।
siṃhanādāṃstadānēdurlaṅgūlanndudhuvustadā ॥ 60 ॥
tatōbhērīssamājaghnurmṛdaṅgāṃśchāpyanādayan ।
dadhmuśśaṅkhānsamprahṛṣṭāḥkṣēvalantyapiyathāpuram ॥ 61 ॥
āsphōṭyāḥspōṭyavikrāntāḥvānarāḥnagayōdhinaḥ ।
drumānutpaṭyavividhāṃstasthuśśatasahasraśaḥ ॥ 62 ॥
visṛjantōmahānādāṃstrāsayantōniśācharān ।
laṅkādvārāṇyupājagmuryuddhakāmāḥplavaṅgamāḥ ॥ 63 ॥
tēṣāṃsukhīmastumulōninādōbabhūvaśākhāmṛgayūthapānām ।
kṣayēnidāghasyayathāghanānānnādassubhīmōnadatānniśīthē ॥ 64 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē pañchāśassargaḥ ॥