View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 6.50 Yuddha Kanda - Sarga 50

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha pañchāśassargaḥ ।

athōvāchamahātējāharirājōmahābalaḥ ।
kimiyaṃvyathitāsēnāmūḍhavātēvanaurjalē ॥ 1 ॥

sugrīvasyavachaśśrutvāvāliputrō'ṅgadō'bravīt ।
natvampaśyasirāmañchalakṣmaṇañchamahāratham ॥ 2 ॥

śarajālachitauvīrāvubhaudaśarathātmajau ।
śaratalpēmahātmānauśayānaurudhirōkṣitau ॥ 3 ॥

athābravīdvānarēndrassugrīvaḥputramaṅgadam ।
nānimittamidammanyēbhavitavyambhayēnatu ॥ 4 ॥

viṣaṇṇavadanāhyētētyaktapraharaṇādiśaḥ ।
prapalāyantiharayastrāsādutphullalōchanāḥ ॥ 5 ॥

anyōnyasyanalajjantēnirīkṣantipṛṣṭhataḥ ।
viprakarṣantichānyōnyampatitaṃlaṅghayanticha ॥ 6 ॥

ētasminnantarēvīrōgadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ ।
sugrīvaṃvardhayāmāsarāghavañchaniraikṣata ॥ 7 ॥

vibhīṣaṇañchasugrīvōdṛṣṭavāvānarabhīṣaṇam ।
ṛkṣarājammahātmānaṃsamīpasthamuvāchaha ॥ 8 ॥

vibhīṣaṇō'yaṃsamprāptōyandṛṣṭavāvānararṣabhāḥ ।
vidravantiparitatrasarāvaṇātmajaśaṅkayā ॥ 9 ॥

śīghramētān susantrastānbahudhāvipradhāvitān ।
paryavasthāpayākhyāhivibhīṣaṇamupasthitam ॥ 10 ॥

sugrīvēṇaivamuktastujāmbavānṛkṣapārthivaḥ ।
vānarānsāntvayāmāsasannirudhyapradhānataḥ ॥ 11 ॥

tēnivṛttāḥpunaḥsarvēvānarāstyaktasambhramāḥ ।
ṛkṣarājavachaśśrutvātañchadṛṣṭavāvibhīṣaṇam ॥ 12 ॥

vibhīṣaṇasturāmasyadṛṣṭavāgātraṃśaraiśchitam ।
lakṣmaṇasyachadharmātmābabhūvavyathitastadā ॥ 13 ॥

jalaklinnēnahastēnatayōrnētrēpramṛjyacha ।
śōkasampīḍitamanārurōdavilalāpacha ॥ 14 ॥

imautausattvasampannauvikrāntaupriyasamyugau ।
imāmavasthāṅgamitaurākṣasaiḥkūṭayōdhibhiḥ ॥ 15 ॥

bhrātuḥputrēṇamētēnaduṣputrēṇadurātmanā ।
rākṣasyājihmayābudhyāchālitāvṛjuvikramau ॥ 16 ॥

śarairimāvalaṃviddhaurudhirēṇasamukṣitau ।
vasudhāyāmimausuptaudṛśyētēśalyakāviva ॥ 17 ॥

yayōrvīryamupāśrityapratiṣṭhākāṅkṣitāmayā ।
tāvubhaudēhanāśāyaprasuptaupuruṣarṣabhau ॥ 18 ॥

jīvannadyavipannō'sminaṣṭarājyamanōrathaḥ ।
prāptapratijñaścharipuḥsakāmōrāvaṇaḥkṛtaḥ ॥ 19 ॥

ēvaṃvilapamānantampariṣvajyavibhīṣaṇam ।
sugrīvaḥsattvasampannōharirājō'bravīdidam ॥ 20 ॥

rājyamprāpsyasidharmajña laṅkāyānnātrasaṃśayaḥ ।
rāvaṇassahaputrēṇasvakāmannēhalapsyatē ॥ 21 ॥

narujāpīḍitāvētāvubhaurāghavalakṣmaṇau ।
tyaktvāmōhaṃvadhiṣyētēsagaṇaṃrāvaṇaṃraṇē ॥ 22 ॥

tamēvaṃsāntvayitvātusamāśvāsyacharākṣasam ।
suṣēṇaṃśvaśurampārśvēsugrīvastamuvāchaha ॥ 23 ॥

sahaśūrairharigaṇairlabdhasañjñāvarindamau ।
gachChatvambhrātaraṅgṛhyakiṣkindhāṃrāmalakṣmaṇau ॥ 24 ॥

ahanturāvaṇaṃhatvāsaputraṃsahabāndhavam ।
maithilīmānayiṣyāmiśakrōnaṣṭāmivaśriyam ॥ 25 ॥

śrutvaitadvānarēndrasyasuṣēṇōvākyamabravīt ।
daivāsurammahadyuddhamanubhūtaṃsudāruṇam ॥ 26 ॥

tadāsmadānavāśarasamsparśakōvidāḥ ।
nijaghnuśśastraviduṣaśchādayantōmuhurmuhuḥ ॥ 27 ॥

tānārtānnaṣṭasañjñāṃśchagatāsūṃśchabṛhaspatiḥ ।
vidyābhirmantrayuktābhirōṣadhībhiśchikitsati ॥ 28 ॥

tānyauṣadhānyānayituṅkṣīrōdaṃyāntusāgaram ।
javēnavānarāḥśīghraṃsampātipanasādayaḥ ॥ 29 ॥

harayastuvijānantipārvatīstāmahauṣadhīḥ ।
sañjīvakaraṇīndivyāṃviśalyāndēvanirmitām ॥ 30 ॥

chandraśchanāmadrōṇaśchakṣīrōdēsāgarōttamē ।
amṛtaṃyatramathitantatratēparamauṣadhī ॥ 31 ॥

tautatravihitēdēvaiḥparvataumahōdadhau ।
ayaṃvāyusutōrājan hanūmāṃstatragachChatu ॥ 32 ॥

ētasminnantarēvāyurmēgāṃśchāpisavidyutaḥ ।
paryasyasāgarētōyaṅkampayananivamēdinīm ॥ 33 ॥

mahatāpakṣavātēnasarvavadīpamahādrumāḥ ।
nipēturbhagnaviṭapāḥsalilēlavaṇāmbhasi ॥ 34 ॥

abhavan pannagāstrastābhōginastatravāsinaḥ ।
śīghraṃsarvāṇiyādāṃsijagmuśchalavaṇārṇavam ॥ 35 ॥

tatōmuhūrtārgaruḍaṃvainatēyammahābalam ।
vānarādadṛśuḥsarvējvalantamivapāvakam ॥ 36 ॥

tamāgatamabhiprēkṣyanāgāstēsampradudruvuḥ ।
yaistausatpuruṣaubaddhauśarabhūtairmahābalau ॥ 37 ॥

tatassuparṇaḥkākutsthauspṛṣṭavāpratyabhinadanitaḥ ।
vimamarśachapāṇibhyāmmukhēchandrasamaprabhē ॥ 38 ॥

vainatēyēnasamspṛṣṭāstayōḥsamruruhurvraṇāḥ ।
suvarṇēchatanūsnigdhētayōrāśubabhūvatuḥ ॥ 39 ॥

tējō vīryaṃ balaṃ cha ōja;utsāhaś cha mahā guṇāḥ ।
pradarśanaṃ cha buddhiś cha smṛtiś cha dviguṇaṃ tayōḥ ॥ 40 ॥

tāvutthāpyamahātējāgaruḍōvāsavōpamau ।
ubhautausasvajēhṛṣṭōrāmaśchainamuvāchaha ॥ 41 ॥

bhavatprasādād vyasanaṃrāvaṇiprabhavammahat ।
āvāmihavyatikrāntaupūrvavad balinaukṛtau ॥ 42 ॥

yathātātandaśarathaṃyathā'jañchapitāmaham ।
tathābhavantamāsādyahṛdayammēprasīdati ॥ 43 ॥

kōbhavānrūpasampannōdivyasraganulēpanaḥ ।
vasānōvirajēvastradivyābharaṇabhūṣitaḥ ॥ 44 ॥

tamuvāchamahātējāvainatēyōmahābalaḥ ।
patattrirājaḥprītātmāharṣaparyākulēkṣaṇaḥ ॥ 45 ॥

ahaṃsakhātēkākutstha priyaḥprāṇōbahiścharaḥ ।
garutmānihasamprāptōyuvayōḥsāhyakāraṇāt ॥ 46 ॥

asurāvāmahāvīryāvānarāvāmahābalāḥ ।
surāśchāpisagandhvarvāḥpuraskṛtyaśatakratum ॥ 47 ॥

nēmammōkṣayituṃśaktāśśarabandhaṃsudāruṇam ।
māyābalādindrajitānirmitaṅkrūrakarmaṇā ॥ 48 ॥

ētēnāgāḥkādravēyāstīkṣṇadaṃṣṭrāviṣōlbaṇāḥ ।
rakṣōmāyāprabhāvēṇaśarābhūtvāstvadāśritāḥ ॥ 49 ॥

sabhāgyaśchāsidharmajña rāma satyaparākrama ।
lakṣmaṇēnasahabhrātrāsamarēripughātinā ॥ 50 ॥

imaṃśrutvātuvṛttāntantvaramāṇō'hamāgataḥ ।
sahasāyuvayōḥsnēhātsakhitvamanupālayan ॥ 51 ॥

mōkṣitauchamahāghōrādasmātsāyakabandhanāt ।
apramādaśchakartavyōyuvābhyānnityamēvacha ॥ 52 ॥

prakṛtyārākṣasāḥsarvēsaṅgrāmēkūṭayōdhinaḥ ।
śūrāṇāṃśuddhabhāvānāmbhavatāmarārjavambalam ॥ 53 ॥

tannaviśvasanīyaṃvōrākṣasānāṃraṇājirē ।
ētēnaivōpamānēnanityañjihmāhirākṣasāḥ ॥ 54 ॥

ēvamuktvātadārāmaṃsuparṇassumahābalaḥ ।
pariṣvajyachasuhṛtsnigdhamāpraṣṭumupachakramē ॥ 55 ॥

sakhē rāghava dharmajña ripūṇāmapivatsala ।
abhyanujñātumichChāmigamiṣyāmiyathāmatam ॥ 56 ॥

nachakautūhalaṅkāryaṃsakhitvampratirāghava ।
kṛtakarmāraṇēvīra sakhitvamprativētsyasi ॥ 57 ॥

bālavṛddhāvaśēṣāntukṛtvālaṅkāṃśarōrmibhiḥ ।
rāvaṇañcharipuṃhatvāsītāntvaṃsamulapsyatē ॥ 58 ॥

pradakṣiṇantataḥkṛtvāpariṣvajyachavīryavān ।
jagāmākāśamāviśyasuparṇaḥpavanōyathā ॥ 59 ॥

virujaurāghavaudṛṣṭavātatōvānarayūthapāḥ ।
siṃhanādāṃstadānēdurlaṅgūlanndudhuvustadā ॥ 60 ॥

tatōbhērīssamājaghnurmṛdaṅgāṃśchāpyanādayan ।
dadhmuśśaṅkhānsamprahṛṣṭāḥkṣēvalantyapiyathāpuram ॥ 61 ॥

āsphōṭyāḥspōṭyavikrāntāḥvānarāḥnagayōdhinaḥ ।
drumānutpaṭyavividhāṃstasthuśśatasahasraśaḥ ॥ 62 ॥

visṛjantōmahānādāṃstrāsayantōniśācharān ।
laṅkādvārāṇyupājagmuryuddhakāmāḥplavaṅgamāḥ ॥ 63 ॥

tēṣāṃsukhīmastumulōninādōbabhūvaśākhāmṛgayūthapānām ।
kṣayēnidāghasyayathāghanānānnādassubhīmōnadatānniśīthē ॥ 64 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē pañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: