ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥୋଵାଚମହାତେଜାହରିରାଜୋମହାବଲଃ ।
କିମିୟଂଵ୍ୟଥିତାସେନାମୂଢଵାତେଵନୌର୍ଜଲେ ॥ 1 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାଵାଲିପୁତ୍ରୋଽଂଗଦୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ନତ୍ଵଂପଶ୍ୟସିରାମଂଚଲକ୍ଷ୍ମଣଂଚମହାରଥମ୍ ॥ 2 ॥
ଶରଜାଲଚିତୌଵୀରାଵୁଭୌଦଶରଥାତ୍ମଜୌ ।
ଶରତଲ୍ପେମହାତ୍ମାନୌଶୟାନୌରୁଧିରୋକ୍ଷିତୌ ॥ 3 ॥
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ଵାନରେଂଦ୍ରସ୍ସୁଗ୍ରୀଵଃପୁତ୍ରମଂଗଦମ୍ ।
ନାନିମିତ୍ତମିଦଂମନ୍ୟେଭଵିତଵ୍ୟଂଭୟେନତୁ ॥ 4 ॥
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନାହ୍ୟେତେତ୍ୟକ୍ତପ୍ରହରଣାଦିଶଃ ।
ପ୍ରପଲାୟଂତିହରୟସ୍ତ୍ରାସାଦୁତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନାଃ ॥ 5 ॥
ଅନ୍ୟୋନ୍ୟସ୍ୟନଲଜ୍ଜଂତେନିରୀକ୍ଷଂତିପୃଷ୍ଠତଃ ।
ଵିପ୍ରକର୍ଷଂତିଚାନ୍ୟୋନ୍ୟଂପତିତଂଲଂଘୟଂତିଚ ॥ 6 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେଵୀରୋଗଦାପାଣିର୍ଵିଭୀଷଣଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂଵର୍ଧୟାମାସରାଘଵଂଚନିରୈକ୍ଷତ ॥ 7 ॥
ଵିଭୀଷଣଂଚସୁଗ୍ରୀଵୋଦୃଷ୍ଟଵାଵାନରଭୀଷଣମ୍ ।
ଋକ୍ଷରାଜଂମହାତ୍ମାନଂସମୀପସ୍ଥମୁଵାଚହ ॥ 8 ॥
ଵିଭୀଷଣୋଽୟଂସଂପ୍ରାପ୍ତୋୟଂଦୃଷ୍ଟଵାଵାନରର୍ଷଭାଃ ।
ଵିଦ୍ରଵଂତିପରିତତ୍ରସରାଵଣାତ୍ମଜଶଂକୟା ॥ 9 ॥
ଶୀଘ୍ରମେତାନ୍ ସୁସଂତ୍ରସ୍ତାନ୍ବହୁଧାଵିପ୍ରଧାଵିତାନ୍ ।
ପର୍ୟଵସ୍ଥାପୟାଖ୍ୟାହିଵିଭୀଷଣମୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ 10 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵେଣୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁଜାଂବଵାନୃକ୍ଷପାର୍ଥିଵଃ ।
ଵାନରାନ୍ସାଂତ୍ଵୟାମାସସନ୍ନିରୁଧ୍ୟପ୍ରଧାନତଃ ॥ 11 ॥
ତେନିଵୃତ୍ତାଃପୁନଃସର୍ଵେଵାନରାସ୍ତ୍ୟକ୍ତସଂଭ୍ରମାଃ ।
ଋକ୍ଷରାଜଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାତଂଚଦୃଷ୍ଟଵାଵିଭୀଷଣମ୍ ॥ 12 ॥
ଵିଭୀଷଣସ୍ତୁରାମସ୍ୟଦୃଷ୍ଟଵାଗାତ୍ରଂଶରୈଶ୍ଚିତମ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟଚଧର୍ମାତ୍ମାବଭୂଵଵ୍ୟଥିତସ୍ତଦା ॥ 13 ॥
ଜଲକ୍ଲିନ୍ନେନହସ୍ତେନତୟୋର୍ନେତ୍ରେପ୍ରମୃଜ୍ୟଚ ।
ଶୋକସଂପୀଡିତମନାରୁରୋଦଵିଲଲାପଚ ॥ 14 ॥
ଇମୌତୌସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନୌଵିକ୍ରାଂତୌପ୍ରିୟସମ୍ୟୁଗୌ ।
ଇମାମଵସ୍ଥାଂଗମିତୌରାକ୍ଷସୈଃକୂଟୟୋଧିଭିଃ ॥ 15 ॥
ଭ୍ରାତୁଃପୁତ୍ରେଣମେତେନଦୁଷ୍ପୁତ୍ରେଣଦୁରାତ୍ମନା ।
ରାକ୍ଷସ୍ୟାଜିହ୍ମୟାବୁଧ୍ୟାଚାଲିତାଵୃଜୁଵିକ୍ରମୌ ॥ 16 ॥
ଶରୈରିମାଵଲଂଵିଦ୍ଧୌରୁଧିରେଣସମୁକ୍ଷିତୌ ।
ଵସୁଧାୟାମିମୌସୁପ୍ତୌଦୃଶ୍ୟେତେଶଲ୍ୟକାଵିଵ ॥ 17 ॥
ୟୟୋର୍ଵୀର୍ୟମୁପାଶ୍ରିତ୍ୟପ୍ରତିଷ୍ଠାକାଂକ୍ଷିତାମୟା ।
ତାଵୁଭୌଦେହନାଶାୟପ୍ରସୁପ୍ତୌପୁରୁଷର୍ଷଭୌ ॥ 18 ॥
ଜୀଵନ୍ନଦ୍ୟଵିପନ୍ନୋଽସ୍ମିନଷ୍ଟରାଜ୍ୟମନୋରଥଃ ।
ପ୍ରାପ୍ତପ୍ରତିଜ୍ଞଶ୍ଚରିପୁଃସକାମୋରାଵଣଃକୃତଃ ॥ 19 ॥
ଏଵଂଵିଲପମାନଂତଂପରିଷ୍ଵଜ୍ୟଵିଭୀଷଣମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଃସତ୍ତ୍ଵସଂପନ୍ନୋହରିରାଜୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍ ॥ 20 ॥
ରାଜ୍ୟଂପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସିଧର୍ମଜ୍ଞ ଲଂକାୟାଂନାତ୍ରସଂଶୟଃ ।
ରାଵଣସ୍ସହପୁତ୍ରେଣସ୍ଵକାମଂନେହଲପ୍ସ୍ୟତେ ॥ 21 ॥
ନରୁଜାପୀଡିତାଵେତାଵୁଭୌରାଘଵଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵାମୋହଂଵଧିଷ୍ୟେତେସଗଣଂରାଵଣଂରଣେ ॥ 22 ॥
ତମେଵଂସାଂତ୍ଵୟିତ୍ଵାତୁସମାଶ୍ଵାସ୍ୟଚରାକ୍ଷସମ୍ ।
ସୁଷେଣଂଶ୍ଵଶୁରଂପାର୍ଶ୍ଵେସୁଗ୍ରୀଵସ୍ତମୁଵାଚହ ॥ 23 ॥
ସହଶୂରୈର୍ହରିଗଣୈର୍ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞାଵରିଂଦମୌ ।
ଗଚ୍ଛତ୍ଵଂଭ୍ରାତରଂଗୃହ୍ୟକିଷ୍କିଂଧାଂରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 24 ॥
ଅହଂତୁରାଵଣଂହତ୍ଵାସପୁତ୍ରଂସହବାଂଧଵମ୍ ।
ମୈଥିଲୀମାନୟିଷ୍ୟାମିଶକ୍ରୋନଷ୍ଟାମିଵଶ୍ରିୟମ୍ ॥ 25 ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଵାନରେଂଦ୍ରସ୍ୟସୁଷେଣୋଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଦୈଵାସୁରଂମହଦ୍ୟୁଦ୍ଧମନୁଭୂତଂସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ 26 ॥
ତଦାସ୍ମଦାନଵାଶରସମ୍ସ୍ପର୍ଶକୋଵିଦାଃ ।
ନିଜଘ୍ନୁଶ୍ଶସ୍ତ୍ରଵିଦୁଷଶ୍ଚାଦୟଂତୋମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ 27 ॥
ତାନାର୍ତାନ୍ନଷ୍ଟସଂଜ୍ଞାଂଶ୍ଚଗତାସୂଂଶ୍ଚବୃହସ୍ପତିଃ ।
ଵିଦ୍ୟାଭିର୍ମଂତ୍ରୟୁକ୍ତାଭିରୋଷଧୀଭିଶ୍ଚିକିତ୍ସତି ॥ 28 ॥
ତାନ୍ୟୌଷଧାନ୍ୟାନୟିତୁଂକ୍ଷୀରୋଦଂୟାଂତୁସାଗରମ୍ ।
ଜଵେନଵାନରାଃଶୀଘ୍ରଂସଂପାତିପନସାଦୟଃ ॥ 29 ॥
ହରୟସ୍ତୁଵିଜାନଂତିପାର୍ଵତୀସ୍ତାମହୌଷଧୀଃ ।
ସଂଜୀଵକରଣୀଂଦିଵ୍ୟାଂଵିଶଲ୍ୟାଂଦେଵନିର୍ମିତାମ୍ ॥ 30 ॥
ଚଂଦ୍ରଶ୍ଚନାମଦ୍ରୋଣଶ୍ଚକ୍ଷୀରୋଦେସାଗରୋତ୍ତମେ ।
ଅମୃତଂୟତ୍ରମଥିତଂତତ୍ରତେପରମୌଷଧୀ ॥ 31 ॥
ତୌତତ୍ରଵିହିତେଦେଵୈଃପର୍ଵତୌମହୋଦଧୌ ।
ଅୟଂଵାୟୁସୁତୋରାଜନ୍ ହନୂମାଂସ୍ତତ୍ରଗଚ୍ଛତୁ ॥ 32 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେଵାୟୁର୍ମେଗାଂଶ୍ଚାପିସଵିଦ୍ୟୁତଃ ।
ପର୍ୟସ୍ୟସାଗରେତୋୟଂକଂପୟନନିଵମେଦିନୀମ୍ ॥ 33 ॥
ମହତାପକ୍ଷଵାତେନସର୍ଵଵଦୀପମହାଦ୍ରୁମାଃ ।
ନିପେତୁର୍ଭଗ୍ନଵିଟପାଃସଲିଲେଲଵଣାଂଭସି ॥ 34 ॥
ଅଭଵନ୍ ପନ୍ନଗାସ୍ତ୍ରସ୍ତାଭୋଗିନସ୍ତତ୍ରଵାସିନଃ ।
ଶୀଘ୍ରଂସର୍ଵାଣିୟାଦାଂସିଜଗ୍ମୁଶ୍ଚଲଵଣାର୍ଣଵମ୍ ॥ 35 ॥
ତତୋମୁହୂର୍ତାର୍ଗରୁଡଂଵୈନତେୟଂମହାବଲମ୍ ।
ଵାନରାଦଦୃଶୁଃସର୍ଵେଜ୍ଵଲଂତମିଵପାଵକମ୍ ॥ 36 ॥
ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟନାଗାସ୍ତେସଂପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ।
ୟୈସ୍ତୌସତ୍ପୁରୁଷୌବଦ୍ଧୌଶରଭୂତୈର୍ମହାବଲୌ ॥ 37 ॥
ତତସ୍ସୁପର୍ଣଃକାକୁତ୍ସ୍ଥୌସ୍ପୃଷ୍ଟଵାପ୍ରତ୍ୟଭିନଦନିତଃ ।
ଵିମମର୍ଶଚପାଣିଭ୍ୟାଂମୁଖେଚଂଦ୍ରସମପ୍ରଭେ ॥ 38 ॥
ଵୈନତେୟେନସମ୍ସ୍ପୃଷ୍ଟାସ୍ତୟୋଃସମ୍ରୁରୁହୁର୍ଵ୍ରଣାଃ ।
ସୁଵର୍ଣେଚତନୂସ୍ନିଗ୍ଧେତୟୋରାଶୁବଭୂଵତୁଃ ॥ 39 ॥
ତେଜୋ ଵୀର୍ୟଂ ବଲଂ ଚ ଓଜ;ଉତ୍ସାହଶ୍ ଚ ମହା ଗୁଣାଃ ।
ପ୍ରଦର୍ଶନଂ ଚ ବୁଦ୍ଧିଶ୍ ଚ ସ୍ମୃତିଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ତୟୋଃ ॥ 40 ॥
ତାଵୁତ୍ଥାପ୍ୟମହାତେଜାଗରୁଡୋଵାସଵୋପମୌ ।
ଉଭୌତୌସସ୍ଵଜେହୃଷ୍ଟୋରାମଶ୍ଚୈନମୁଵାଚହ ॥ 41 ॥
ଭଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ ଵ୍ୟସନଂରାଵଣିପ୍ରଭଵଂମହତ୍ ।
ଆଵାମିହଵ୍ୟତିକ୍ରାଂତୌପୂର୍ଵଵଦ୍ ବଲିନୌକୃତୌ ॥ 42 ॥
ୟଥାତାତଂଦଶରଥଂୟଥାଽଜଂଚପିତାମହମ୍ ।
ତଥାଭଵଂତମାସାଦ୍ୟହୃଦୟଂମେପ୍ରସୀଦତି ॥ 43 ॥
କୋଭଵାନ୍ରୂପସଂପନ୍ନୋଦିଵ୍ୟସ୍ରଗନୁଲେପନଃ ।
ଵସାନୋଵିରଜେଵସ୍ତ୍ରଦିଵ୍ୟାଭରଣଭୂଷିତଃ ॥ 44 ॥
ତମୁଵାଚମହାତେଜାଵୈନତେୟୋମହାବଲଃ ।
ପତତ୍ତ୍ରିରାଜଃପ୍ରୀତାତ୍ମାହର୍ଷପର୍ୟାକୁଲେକ୍ଷଣଃ ॥ 45 ॥
ଅହଂସଖାତେକାକୁତ୍ସ୍ଥ ପ୍ରିୟଃପ୍ରାଣୋବହିଶ୍ଚରଃ ।
ଗରୁତ୍ମାନିହସଂପ୍ରାପ୍ତୋୟୁଵୟୋଃସାହ୍ୟକାରଣାତ୍ ॥ 46 ॥
ଅସୁରାଵାମହାଵୀର୍ୟାଵାନରାଵାମହାବଲାଃ ।
ସୁରାଶ୍ଚାପିସଗଂଧ୍ଵର୍ଵାଃପୁରସ୍କୃତ୍ୟଶତକ୍ରତୁମ୍ ॥ 47 ॥
ନେମଂମୋକ୍ଷୟିତୁଂଶକ୍ତାଶ୍ଶରବଂଧଂସୁଦାରୁଣମ୍ ।
ମାୟାବଲାଦିଂଦ୍ରଜିତାନିର୍ମିତଂକ୍ରୂରକର୍ମଣା ॥ 48 ॥
ଏତେନାଗାଃକାଦ୍ରଵେୟାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାଵିଷୋଲ୍ବଣାଃ ।
ରକ୍ଷୋମାୟାପ୍ରଭାଵେଣଶରାଭୂତ୍ଵାସ୍ତ୍ଵଦାଶ୍ରିତାଃ ॥ 49 ॥
ସଭାଗ୍ୟଶ୍ଚାସିଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନସହଭ୍ରାତ୍ରାସମରେରିପୁଘାତିନା ॥ 50 ॥
ଇମଂଶ୍ରୁତ୍ଵାତୁଵୃତ୍ତାଂତଂତ୍ଵରମାଣୋଽହମାଗତଃ ।
ସହସାୟୁଵୟୋଃସ୍ନେହାତ୍ସଖିତ୍ଵମନୁପାଲୟନ୍ ॥ 51 ॥
ମୋକ୍ଷିତୌଚମହାଘୋରାଦସ୍ମାତ୍ସାୟକବଂଧନାତ୍ ।
ଅପ୍ରମାଦଶ୍ଚକର୍ତଵ୍ୟୋୟୁଵାଭ୍ୟାଂନିତ୍ୟମେଵଚ ॥ 52 ॥
ପ୍ରକୃତ୍ୟାରାକ୍ଷସାଃସର୍ଵେସଂଗ୍ରାମେକୂଟୟୋଧିନଃ ।
ଶୂରାଣାଂଶୁଦ୍ଧଭାଵାନାଂଭଵତାମରାର୍ଜଵଂବଲମ୍ ॥ 53 ॥
ତନ୍ନଵିଶ୍ଵସନୀୟଂଵୋରାକ୍ଷସାନାଂରଣାଜିରେ ।
ଏତେନୈଵୋପମାନେନନିତ୍ୟଂଜିହ୍ମାହିରାକ୍ଷସାଃ ॥ 54 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାତଦାରାମଂସୁପର୍ଣସ୍ସୁମହାବଲଃ ।
ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟଚସୁହୃତ୍ସ୍ନିଗ୍ଧମାପ୍ରଷ୍ଟୁମୁପଚକ୍ରମେ ॥ 55 ॥
ସଖେ ରାଘଵ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରିପୂଣାମପିଵତ୍ସଲ ।
ଅଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମିଗମିଷ୍ୟାମିୟଥାମତମ୍ ॥ 56 ॥
ନଚକୌତୂହଲଂକାର୍ୟଂସଖିତ୍ଵଂପ୍ରତିରାଘଵ ।
କୃତକର୍ମାରଣେଵୀର ସଖିତ୍ଵଂପ୍ରତିଵେତ୍ସ୍ୟସି ॥ 57 ॥
ବାଲଵୃଦ୍ଧାଵଶେଷାଂତୁକୃତ୍ଵାଲଂକାଂଶରୋର୍ମିଭିଃ ।
ରାଵଣଂଚରିପୁଂହତ୍ଵାସୀତାଂତ୍ଵଂସମୁଲପ୍ସ୍ୟତେ ॥ 58 ॥
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂତତଃକୃତ୍ଵାପରିଷ୍ଵଜ୍ୟଚଵୀର୍ୟଵାନ୍ ।
ଜଗାମାକାଶମାଵିଶ୍ୟସୁପର୍ଣଃପଵନୋୟଥା ॥ 59 ॥
ଵିରୁଜୌରାଘଵୌଦୃଷ୍ଟଵାତତୋଵାନରୟୂଥପାଃ ।
ସିଂହନାଦାଂସ୍ତଦାନେଦୁର୍ଲଂଗୂଲଂଂଦୁଧୁଵୁସ୍ତଦା ॥ 60 ॥
ତତୋଭେରୀସ୍ସମାଜଘ୍ନୁର୍ମୃଦଂଗାଂଶ୍ଚାପ୍ୟନାଦୟନ୍ ।
ଦଧ୍ମୁଶ୍ଶଂଖାନ୍ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃକ୍ଷେଵଲଂତ୍ୟପିୟଥାପୁରମ୍ ॥ 61 ॥
ଆସ୍ଫୋଟ୍ୟାଃସ୍ପୋଟ୍ୟଵିକ୍ରାଂତାଃଵାନରାଃନଗୟୋଧିନଃ ।
ଦ୍ରୁମାନୁତ୍ପଟ୍ୟଵିଵିଧାଂସ୍ତସ୍ଥୁଶ୍ଶତସହସ୍ରଶଃ ॥ 62 ॥
ଵିସୃଜଂତୋମହାନାଦାଂସ୍ତ୍ରାସୟଂତୋନିଶାଚରାନ୍ ।
ଲଂକାଦ୍ଵାରାଣ୍ୟୁପାଜଗ୍ମୁର୍ୟୁଦ୍ଧକାମାଃପ୍ଲଵଂଗମାଃ ॥ 63 ॥
ତେଷାଂସୁଖୀମସ୍ତୁମୁଲୋନିନାଦୋବଭୂଵଶାଖାମୃଗୟୂଥପାନାମ୍ ।
କ୍ଷୟେନିଦାଘସ୍ୟୟଥାଘନାନାଂନାଦସ୍ସୁଭୀମୋନଦତାଂନିଶୀଥେ ॥ 64 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
