ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ରାମସ୍ୟ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହର୍ଷପୌରୁଷଵର୍ଧନମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପୂଜୟାଂଚକ୍ରେ ରାଘଵଂ ପ୍ରଶଶଂସ ଚ ॥ 1 ॥
ଅସଂଶୟଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ମର୍ମାତିଗୈଶ୍ଶରୈଃ ।
ତ୍ଵଂ ଦହେଃ କୁପିତୋ ଲୋକାନ୍ୟୁଗାଂତ ଇଵ ଭାସ୍କରଃ ॥ 2 ॥
ଵାଲିନଃ ପୌରୁଷଂ ୟତ୍ତଦ୍ୟଚ୍ଚ ଵୀର୍ୟଂ ଧୃତିଶ୍ଚ ୟା ।
ତନ୍ମମୈକମନାଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଧତ୍ସ୍ଵ ୟଦନଂତରମ୍ ॥ 3 ॥
ସମୁଦ୍ରାତ୍ପଶ୍ଚିମାତ୍ପୂର୍ଵଂ ଦକ୍ଷିଣାଦପି ଚୋତ୍ତରମ୍ ।
କ୍ରାମତ୍ୟନୁଦିତେ ସୂର୍ୟେ ଵାଲୀ ଵ୍ୟପଗତକ୍ଲମଃ ॥ 4 ॥
ଅଗ୍ରାଣ୍ୟାରୁହ୍ୟ ଶୈଲାନାଂ ଶିଖରାଣି ମହାଂତ୍ୟପି ।
ଊର୍ଧ୍ଵମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ୟ ତରସା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତି ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 5 ॥
ବହଵସ୍ସାରଵଂତଶ୍ଚ ଵନେଷୁ ଵିଵିଧା ଦ୍ରୁମାଃ ।
ଵାଲିନା ତରସା ଭଗ୍ନା ବଲଂ ପ୍ରଥୟତାଽତ୍ମନଃ ॥ 6 ॥
ମହିଷୋ ଦୁଂଦୁଭିର୍ନାମ କୈଲାସଶିଖରପ୍ରଭଃ ।
ବଲଂ ନାଗସହସ୍ରସ୍ୟ ଧାରୟାମାସ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 7 ॥
ଵୀର୍ୟୋତ୍ସେକେନ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଵରଦାନାଚ୍ଚ ମୋହିତଃ ।
ଜଗାମ ସୁମହାକାୟ ସ୍ସମୁଦ୍ରଂ ସରିତାଂ ପତିମ୍ ॥ 8 ॥
ଊର୍ମିମଂତମଭିକ୍ରମ୍ୟ ସାଗରଂ ରତ୍ନସଂଚୟମ୍ ।
ମହ୍ୟଂ ୟୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରୟଚ୍ଛେତି ତମୁଵାଚ ମହାର୍ଣଵମ୍ ॥ 9 ॥
ତତସ୍ସମୁଦ୍ରୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସମୁତ୍ଥାୟ ମହାବଲଃ ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ରାଜନ୍ନସୁରଂ କାଲଚୋଦିତମ୍ ॥ 10 ॥
ସମର୍ଥୋ ନାସ୍ମି ତେ ଦାତୁଂ ୟୁଦ୍ଧଂ ୟୁଦ୍ଧଵିଶାରଦ ।
ଶ୍ରୂୟତାଂ ଚାଭିଧାସ୍ୟାମି ୟସ୍ତେ ୟୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରଦାସ୍ୟତି ॥ 11 ॥
ଶୈଲରାଜୋ ମହାରଣ୍ୟେ ତପସ୍ଵିଶରଣଂ ପରମ୍ ।
ଶଂକରଶ୍ଵଶୁରୋ ନାମ୍ନା ହିମଵାନିତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ 12 ॥
ଗୁହାପ୍ରସ୍ରଵଣୋପେତୋ ବହୁକଂଦରନିର୍ଦରଃ ।
ସ ସମର୍ଥସ୍ତଵ ପ୍ରୀତିମତୁଲାଂ କର୍ତୁମାହଵେ ॥ 13 ॥
ତଂ ଭୀତ ଇତି ଵିଜ୍ଞାୟ ସମୁଦ୍ରମସୁରୋତ୍ତମଃ ।
ହିମଵଦ୍ଵନମାଗଚ୍ଛଚ୍ଛରଶ୍ଚାପାଦିଵ ଚ୍ୟୁତଃ ॥ 14 ॥
ତତସ୍ତସ୍ୟ ଗିରେଶ୍ଶ୍ଵେତା ଗଜେଂଦ୍ରଵିପ୍ରଲାଶ୍ଶିଲାଃ ।
ଚିକ୍ଷେପ ବହୁଧା ଭୂମୌ ଦୁଂଦୁଭିର୍ଵିନନାଦ ଚ ॥ 15 ॥
ତତଶ୍ଶ୍ଵେତାଂବୁଦାକାରଃ ସୌମ୍ୟଃ ପ୍ରୀତିକରାକୃତିଃ ।
ହିମଵାନବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ୟଂ ସ୍ଵେ ଏଵ ଶିଖରେ ସ୍ଥିତଃ ॥ 16 ॥
କ୍ଲେଷ୍ଟୁମର୍ହସି ମାଂ ନ ତ୍ଵଂ ଦୁଂଦୁଭେ ଧର୍ମଵତ୍ସଲ ।
ରଣକର୍ମସ୍ଵକୁଶଲସ୍ତପସ୍ଵିଶରଣଂ ହ୍ୟହମ୍ ॥ 17 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗିରିରାଜସ୍ୟ ଧୀମତଃ ।
ଉଵାଚ ଦୁଂଦୁଭିର୍ଵାକ୍ୟଂ କ୍ରୋଧାତ୍ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ॥ 18 ॥
ୟଦି ୟୁଦ୍ଧେଽସମର୍ଥସ୍ତ୍ଵଂ ମଦ୍ଭୟାଦ୍ଵା ନିରୁଦ୍ୟମଃ ।
ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ପ୍ରଦଦ୍ୟାନ୍ମେ ୟୋଽଦ୍ୟ ୟୁଦ୍ଧଂ ୟୁୟୁତ୍ସତଃ ॥ 19 ॥
ହିମଵାନବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ୟଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ୟଵିଶାରଦଃ ।
ଅନୁକ୍ତପୂର୍ଵଂ ଧର୍ମାତ୍ମା କ୍ରୋଧାତ୍ତମସୁରୋତ୍ତମମ୍ ॥ 20 ॥
ଵାଲୀ ନାମ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଶ୍ଶକ୍ରତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମଃ ।
ଅଧ୍ୟାସ୍ତେ ଵାନରଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ କିଷ୍କିଂଧାମତୁଲପ୍ରଭାମ୍ ॥ 21 ॥
ସ ସମର୍ଥୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତଵ ୟୁଦ୍ଧଵିଶାରଦଃ ।
ଦ୍ଵଂଦ୍ଵୟୁଦ୍ଧଂ ମହଦ୍ଦାତୁଂ ନମୁଚେରିଵ ଵାସଵଃ ॥ 22 ॥
ତଂ ଶୀଘ୍ରମଭିଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ୟଦି ୟୁଦ୍ଧମିହେଚ୍ଛସି ।
ସ ହି ଦୁର୍ଧର୍ଷଣୋ ନିତ୍ୟଂ ଶୂରସ୍ସମରକର୍ମଣି ॥ 23 ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହିମଵତୋ ଵାକ୍ୟଂ କୋଧାଵିଷ୍ଟସ୍ସ ଦୁଂଦୁଭିଃ ।
ଜଗାମ ତାଂ ପୁରୀଂ ତସ୍ୟ କିଷ୍କିଂଧାଂ ଵାଲିନସ୍ତଦା ॥ 24 ॥
ଧାରୟନ୍ମାହିଷଂ ରୂପଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଶୃଂଗୋ ଭୟାଵହଃ ।
ପ୍ରାଵୃଷୀଵ ମହାମେଘସ୍ତୋୟପୂର୍ଣୋ ନଭସ୍ସ୍ଥଲେ ॥ 25 ॥
ତତସ୍ତୁ ଦ୍ଵାରମାଗମ୍ୟ କିଷ୍କିଂଧାୟା ମହାବଲଃ ।
ନନର୍ଦ କଂପୟନ୍ଭୂମିଂ ଦୁଂଦୁଭିର୍ଦୁଂଦୁଭିର୍ୟଥା ॥ 26 ॥
ସମୀପସ୍ଥାଂଦ୍ରୁମାନ୍ଭଂଜନ୍ଵସୁଧାଂ ଦାରୟନ୍ଖୁରୈଃ ।
ଵିଷାଣେନୋଲ୍ଲିଖନ୍ ଦର୍ପାତ୍ତଦ୍ଦ୍ଵାରଂ ଦ୍ଵିରଦୋ ୟଥା ॥ 27 ॥
ଅଂତଃପୁରଗତୋ ଵାଲୀ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶବ୍ଦମମର୍ଷଣଃ ।
ନିଷ୍ପପାତ ସହ ସ୍ତ୍ରୀଭିସ୍ତାରାଭିରିଵ ଚଂଦ୍ରମାଃ ॥ 28 ॥
ମିତଂ ଵ୍ୟକ୍ତାକ୍ଷରପଦଂ ତମୁଵାଚାଥ ଦୁଂଦୁଭିମ୍ ।
ହରୀଣାମୀଶ୍ଵରୋ ଵାଲୀ ସର୍ଵେଷାଂ ଵନଚାରିଣାମ୍ ॥ 29 ॥
କିମର୍ଥଂ ନଗରଦ୍ଵାରମିଦଂ ରୁଧ୍ଦ୍ଵା ଵିନର୍ଦସି ।
ଦୁଂଦୁଭେ ଵିଦିତୋ ମେଽସି ରକ୍ଷପ୍ରାଣାନ୍ମହାବଲ ॥ 30 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାନରେଂଦ୍ରସ୍ୟ ଧୀମତଃ ।
ଉଵାଚ ଦୁଂଦୁଭିର୍ଵାକ୍ୟଂ ରୋଷାତ୍ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ॥ 31 ॥
ନ ତ୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରୀସନ୍ନିଧୌ ଵୀର ଵଚନଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ।
ମମ ୟୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରୟଚ୍ଛାଦ୍ୟ ତତୋ ଜ୍ଞାସ୍ୟାମି ତେ ବଲମ୍ ॥ 32 ॥
ଅଥଵା ଧାରୟିଷ୍ୟାମି କ୍ରୋଧମଦ୍ୟ ନିଶାମିମାମ୍ ।
ଗୃହ୍ୟତାମୁଦୟସ୍ସ୍ଵୈରଂ କାମଭୋଗେଷୁ ଵାନର ॥ 33 ॥
ଦୀୟତାଂ ସଂପ୍ରଦାନଂ ଚ ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟ ଚ ଵାନରାନ୍ ।
ସର୍ଵଶାଖାମୃଗେଂଦ୍ର ସ୍ତ୍ଵଂ ସଂସାଦୟ ସୁହୃଜ୍ଜନାନ୍ ॥ 34 ॥
ସୁଦୃଷ୍ଟାଂ କୁରୁ କିଷ୍କିଂଧାଂ କୁରୁଷ୍ଵାତ୍ମସମଂ ପୁରେ ।
କ୍ରୀଡସ୍ଵ ଚ ସହ ସ୍ତ୍ରୀଭିରହଂ ତେ ଦର୍ପନାଶନଃ ॥ 35 ॥
ୟୋ ହି ମତ୍ତଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ଵା ସୁପ୍ତଂ ଵା ରହିତଂ ଭୃଶମ୍ ।
ହନ୍ୟାତ୍ସ ଭ୍ରୂଣହା ଲୋକେ ତ୍ଵଦ୍ଵିଧଂ ମଦମୋହିତମ୍ ॥ 36 ॥
ସ ପ୍ରହସ୍ୟାବ୍ରଵୀନ୍ମଂଦଂ କ୍ରୋଧାତ୍ତମସୁରୋତ୍ତମମ୍ ।
ଵିସୃଜ୍ୟ ତାଃ ସ୍ତ୍ରିୟସ୍ସର୍ଵାସ୍ତାରାପ୍ରଭୃତିକାସ୍ତଦା ॥ 37 ॥
ମତ୍ତୋଽୟମିତି ମା ମଂସ୍ଥା ୟଦ୍ୟଭୀତୋଽସି ସଂୟୁଗେ ।
ମଦୋଽୟଂ ସଂପ୍ରହାରେଽସ୍ମିନ୍ଵୀରପାନଂ ସମର୍ଥ୍ୟତାମ୍ ॥ 38 ॥
ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସଂକୃଦ୍ଧୋ ମାଲାମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ୟ କାଂଚନୀମ୍ ।
ପିତ୍ରା ଦତ୍ତାଂ ମହେଂଦ୍ରେଣ ୟୁଦ୍ଧାୟ ଵ୍ୟଵତିଷ୍ଠତ ॥ 39 ॥
ଵିଷାଣୟୋର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ତଂ ଦୁଂଦୁଭିଂ ଗିରିସନ୍ନିଭମ୍ ।
ଆଵିଧ୍ୟତ ତଦା ଵାଲୀ ଵିନଦନ୍କପିକୁଂଜରଃ ॥ 40 ॥
ଵାଲୀ ଵ୍ୟାପାତୟାଂଚକ୍ରେ ନନର୍ଦ ଚ ମହାସ୍ଵନମ୍ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରାଭ୍ୟାମଥ ରକ୍ତଂ ତୁ ତସ୍ୟ ସୁସ୍ରାଵ ପାତ୍ୟତଃ ॥ 41 ॥
ତୟୋସ୍ତୁ କ୍ରୋଧସଂରଂଭାତ୍ପରସ୍ପରଜୟୈଷିଣୋଃ ।
ୟୁଦ୍ଧଂ ସମଭଵଦ୍ଘୋରଂ ଦୁଂଦୁଭେର୍ଵାନରସ୍ୟଚ ॥ 42 ॥
ଅୟୁଦ୍ଧ୍ୟତ ତଦା ଵାଲୀ ଶକ୍ରତୁଲ୍ୟପରାକ୍ରମଃ ।
ମୁଷ୍ଟିଭିର୍ଜାନୁଭିଶ୍ଚୈଵ ଶିଲାଭିଃ ପାଦପୈସ୍ତଥା ॥ 43 ॥
ପରସ୍ପରଂ ଘ୍ନତୋ ସ୍ତତ୍ର ଵାନରାସୁରୟୋସ୍ତଦା ।
ଆସୀଦସୁରୋ ୟୁଦ୍ଧେ ଶକ୍ରସୂନୁର୍ଵ୍ୟଵର୍ଧତ ॥ 44 ॥
ଵ୍ୟାପାରଵୀର୍ୟଧୈର୍ୟୈଶ୍ଚ ପରିକ୍ଷୀଣଂ ପରାକ୍ରମୈଃ ।
ତଂ ତୁ ଦୁଂଦୁଭିମୁଦ୍ୟମ୍ୟ ଧରଣ୍ୟାମଭ୍ୟପାତୟତ୍ ॥ 45 ॥
ୟୁଦ୍ଧେ ପ୍ରାଣହରେ ତସ୍ମିନ୍ନିଷ୍ପିଷ୍ଟୋ ଦୁଂଦୁଭିସ୍ତଦା ।
ପପାତ ଚ ମହାକାୟଃ କ୍ଷିତୌ ପଂଚତ୍ଵମାଗତଃ ॥ 46 ॥
ତଂ ତୋଲୟିତ୍ଵା ବାହୁଭ୍ୟାଂ ଗତସତ୍ତ୍ଵମଚେତନମ୍ ।
ଚିକ୍ଷେପ ବଲଵାନ୍ଵାଲୀ ଵେଗେନୈକେନ ୟୋଜନମ୍ ॥ 47 ॥
ତସ୍ୟ ଵେଗପ୍ରଵିଦ୍ଧସ୍ୟ ଵକ୍ତ୍ରାତ୍କ୍ଷତଜବିଂଦଵଃ ।
ପ୍ରପେତୁର୍ମାରୁତୋତ୍କ୍ଷିପ୍ତା ମତଂଗପ୍ୟାଶ୍ରମଂ ପ୍ରତି ॥ 48 ॥
ତାଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପତିତାଂସ୍ତସ୍ୟ ମୁନିଶ୍ଶୋଣିତଵିପ୍ରୁଷଃ ।
କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତତ୍ର ମହାଭାଗଶ୍ଚିଂତୟାମାସ କୋନ୍ଵୟମ୍ ॥ 49 ॥
ୟେନ ଅହଂ ସହସା ସ୍ପୃଷ୍ଟଃ ଶୋଣିତେନ ଦୁରାତ୍ମନା ।
କୋଽୟଂ ଦୁରାତ୍ମା ଦୁର୍ ବୁଦ୍ଧିଃ ଅକୃତାତ୍ମା ଚ ବାଲିଶଃ ॥ 50 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵାଽଥ ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ୟ ଦଦର୍ଶ ମୁନିସତ୍ତମଃ ।
ମହିଷଂ ପର୍ଵତାକାରଂ ଗତାସୁଂ ପତିତଂ ଭୁଵି ॥ 51 ॥
ସ ତୁ ଵିଜ୍ଞାୟ ତପସା ଵାନରେଣ କୃତଂ ହି ତତ୍ ।
ଉତ୍ସସର୍ଜ ମହାଶାପଂ କ୍ଷେପ୍ତାରଂ ଵାଲିନଂ ପ୍ରତି ॥ 52 ॥
ଇହ ତେନାପ୍ରଵେଷ୍ଟଵ୍ୟଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ୟ ଵଧୋ ଭଵେତ୍ ।
ଵନଂ ମତ୍ସଂଶ୍ରୟଂ ୟେନ ଦୂଷିତଂ ରୁଧିରସ୍ରଵୈଃ ॥ 53 ॥
ସଂଭଗ୍ନାଃ ପାଦପାଶ୍ଚୈମେକ୍ଷିପତେହାସୁରୀଂ ତନୁମ୍ ।
ସମଂତାଦାଦ୍ୟୋଜନଂ ପୂର୍ଣମାଶ୍ରମଂ ମାମକଂ ୟଦି ॥ 54 ॥
ଆଗମିଷ୍ୟତି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଵ୍ୟକ୍ତଂ ସ ନ ଭଵିଷ୍ୟତି ।
ୟେ ଚାପି ସଚିଵାଃ ସ୍ତସ୍ୟ ସଂଶ୍ରିତା ମାମକଂ ଵନମ୍ ॥ 55 ॥
ନ ଚ ତୈରିହ ଵସ୍ତଵ୍ୟଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ୟାଂତୁ ୟଥାସୁଖମ୍ ।
ୟଦି ତେଽପୀ ହ ତିଷ୍ଠଂତି ଶପିଷ୍ୟେ ତାନପି ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ 56 ॥
ଵନେଽସ୍ମିନ୍ମାମକେ ନିତ୍ୟଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ପରିରକ୍ଷିତେ ।
ପତ୍ରାଂକୁରଵିନାଶାୟ ଫଲମୂଲାଭଵାୟ ଚ ॥ 57 ॥
ଦିଵସଶ୍ଚାସ୍ୟ ମର୍ୟାଦା ୟଂ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଶ୍ଵୋଽସ୍ମି ଵାନରମ୍ ।
ବହୁଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ ଵୈ ଶୈଲୋ ଭଵିଷ୍ୟତି ॥ 58 ॥
ତତସ୍ତେ ଵାନରାଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗିରଂ ମୁନିସମୀରିତାମ୍ ।
ନିଶ୍ଚକ୍ରମୁର୍ଵନାତ୍ତସ୍ମାତ୍ତାଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵାଲିରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 59 ॥
କିଂ ଭଵଂତସ୍ସମସ୍ତାଶ୍ଚ ମତଂଗଵନଵାସିନଃ ।
ମତ୍ସମୀପମନୁପ୍ରାପ୍ତା ଅପି ସ୍ଵସ୍ତି ଵନୌକସାମ୍ ॥ 60 ॥
ତତସ୍ତେ କାରଣଂ ସର୍ଵଂ ତଦା ଶାପଂ ଚ ଵାଲିନଃ ।
ଶଶଂସୁର୍ଵାନରାସ୍ସର୍ଵେ ଵାଲିନେ ହେମମାଲିନେ ॥ 61 ॥
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଵାଲୀ ଵଚନଂ ଵାନରେରିତମ୍ ।
ସ ମହର୍ଷିଂତଦାଽସାଦ୍ୟ ୟାଚତେ ସ୍ମ କୃତାଂଜଲିଃ ॥ 62 ॥
ମହର୍ଷିସ୍ତମନାଦୃତ୍ୟ ପ୍ରଵିଵେଶାଶ୍ରମଂ ତଦା ।
ଶାପଧାରଣଭୀତସ୍ତୁ ଵାଲୀ ଵିହ୍ଵଲତାଂ ଗତଃ ॥ 63 ॥
ତତଶ୍ଶାପଭୟାଦ୍ଭୀତ ଋଶ୍ୟମୂକଂ ମହାଗିରିମ୍ ।
ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ ନେଚ୍ଛତି ହରିର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵାପି ନରେଶ୍ଵର ॥ 64 ॥
ତସ୍ୟାପ୍ରଵେଶଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାଽହମିଦଂ ରାମ ମହାଵନମ୍ ।
ଵିଚରାମି ସହାମାତ୍ୟୋ ଵିଷାଦେନ ଵିଵର୍ଜିତଃ ॥ 65 ॥
ଏଷୋଽସ୍ଥିନିଚୟସ୍ତସ୍ୟ ଦୁଂଦୁଭେସ୍ସଂପ୍ରକାଶତେ ।
ଵୀର୍ୟୋତ୍ସେକାନ୍ନିରସ୍ତସ୍ୟ ଗିରିକୂଟୋପମୋ ମହାନ୍ ॥ 66 ॥
ଇମେ ଚ ଵିପୁଲାସ୍ସାଲାସ୍ସପ୍ତ ଶାଖାଵଲଂବିନଃ ।
ୟତ୍ରୈକଂ ଘଟତେ ଵାଲୀ ନିଷ୍ପତ୍ରୟିତୁମୋଜସା ॥ 67 ॥
ଏତଦସ୍ୟାସମଂ ଵୀର୍ୟଂ ମୟା ରାମ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ।
କଥଂ ତଂ ଵାଲିନଂ ହଂତୁଂ ସମରେ ଶକ୍ଷ୍ୟସେ ନୃପ ॥ 68 ॥
ତଥା ବ୍ରୁଵାଣଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ପ୍ରହସନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
କସ୍ମିନ୍କର୍ମଣି ନିର୍ଵୃତ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧ୍ୟା ଵାଲିନୋ ଵଧମ୍ ॥ 69 ॥
ତମୁଵାଚାଥ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସପ୍ତ ସାଲାନିମାନ୍ପୁରା ।
ଏଵମେକୈକଶୋ ଵାଲୀ ଵିଵ୍ୟାଥାଥ ସ ଚାସକୃତ୍ ॥ 70 ॥
ରାମୋଽପିଦାରୟେଦେଷାଂ ବାଣେନୈକେନ ଚ ଦ୍ରୁମମ୍ ।
ଵାଲିନଂ ନିହତଂ ମନ୍ୟେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମସ୍ୟ ଵିକ୍ରମମ୍ ॥ 71 ॥
ହତସ୍ୟ ମହିଷସ୍ୟାସ୍ଥି ପାଦେନୈକେନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ।
ଉଦ୍ୟମ୍ୟାଥ ପ୍ରକ୍ଷିପେଚ୍ଚେତ୍ତରସା ଦ୍ଵେ ଧନୁଶ୍ଶତେ ॥ 72 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ରାମଂ ରକ୍ତାଂତଲୋଚନମ୍ ।
ଧ୍ୟାତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ପୁନରେଵ ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 73 ॥
ଶୂରଶ୍ଚ ଶୂରଘାତୀ ଚ ପ୍ରଖ୍ୟାତବଲପୌରୁଷଃ ।
ବଲଵାନ୍ଵାନରୋ ଵାଲୀ ସଂୟୁଗେଷ୍ଵପରାଜିତଃ ॥ 74 ॥
ଦୃଶ୍ୟଂତେ ଚାସ୍ୟ କର୍ମାଣି ଦୁଷ୍କରାଣି ସୁରୈରପି ।
ୟାନି ସଂଚିଂତ୍ୟ ଭୀତୋଽହମୃଶ୍ୟମୂକଂ ସମାଶ୍ରିତଃ ॥ 75 ॥
ତମଜୟ୍ୟମଧୃଷ୍ୟଂ ଚ ଵାନରେଂଦ୍ରମମର୍ଷଣମ୍ ।
ଵିଚିଂତୟନ୍ନ ମୁଂଚାମି ଋଶ୍ୟମୂକମହନ୍ଵିମମ୍ ॥ 76 ॥
ଉଦ୍ଵିଗ୍ନଶ୍ଶଂକିତଶ୍ଚାପି ଵିଚରାମି ମହାଵନେ ।
ଅନୁରକ୍ତୈଃ ସହାମାତ୍ୟୈର୍ହନୁମତ୍ପ୍ରମୁଖୈର୍ଵରୈଃ ॥ 77 ॥
ଉପଲବ୍ଧଂ ଚ ମେ ଶ୍ଲାଘ୍ୟଂ ସନ୍ମିତ୍ରଂ ମିତ୍ରଵତ୍ସଲ ।
ତ୍ଵାମହଂ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ର ହିମଵଂତମିଵାଶ୍ରିତଃ ॥ 78 ॥
କିଂ ତୁ ତସ୍ୟ ବଲଜ୍ଞୋଽହଂ ଦୁର୍ଭ୍ରାତୁର୍ବଲଶାଲିନଃ ।
ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଂ ତୁ ମେ ଵୀର୍ୟଂ ସମରେ ତଵ ରାଘଵ ॥ 79 ॥
ନ ଖଲ୍ଵହଂ ତ୍ଵାଂ ତୁଲୟେ ନାଵମନ୍ୟେ ନ ଭୀଷୟେ ।
କର୍ମଭିସ୍ତସ୍ୟ ଭୀମୈସ୍ତୁ କାତର୍ୟଂ ଜନିତଂ ମମ ॥ 80 ॥
କାମଂ ରାଘଵ ତେ ଵାଣୀ ପ୍ରମାଣଂ ଧୈର୍ୟମାକୃତିଃ ।
ସୂଚୟଂତି ପରଂ ତେଜୋ ଭସ୍ମଚ୍ଛନ୍ନମିଵାନଲମ୍ ॥ 81 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ସ୍ମିତପୂର୍ଵମଥୋ ରାମଃ ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ହରିଂ ପ୍ରଭୁଃ ॥ 82 ॥
ୟଦି ନ ପ୍ରତ୍ୟୟୋଽସ୍ମାସୁ ଵିକ୍ରମେ ତଵ ଵାନର ।
ପ୍ରତ୍ୟୟଂ ସମରେ ଶ୍ଲାଘ୍ୟମହମୁତ୍ପାଦୟାମି ତେ ॥ 83 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ସାଂତ୍ଵଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣପୂର୍ଵଜଃ ।
ରାଘଵୋ ଦୁଂଦୁଭେଃ କାୟଂ ପାଦାଂଗୁଷ୍ଠେନ ଲୀଲୟା ॥ 84 ॥
ତୋଲୟିତ୍ଵା ମହାବାହୁଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଦଶୟୋଜନମ୍ ।
ଅସୁରସ୍ୟ ତନୁଂ ଶୁଷ୍କଂ ପାଦାଂଗୁଷ୍ଠେନ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 85 ॥
କ୍ଷିପ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତଃ କାୟଂ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟାଗ୍ରତୋ ରାମମିଦଂ ଵଚନମର୍ଥଵତ୍ ॥ 86 ॥
ଆର୍ଦ୍ରସ୍ସମାଂସଃ ପ୍ରତ୍ୟଗ୍ରଃ କ୍ଷିପ୍ତଃ କାୟଃ ପୁରା ସଖେ ॥ 87 ॥
ଲଘୁସ୍ସଂପ୍ରତି ନିର୍ମାଂସ ସ୍ତୃଣଭୂତଶ୍ଚ ରାଘଵ ।
ପରିଶ୍ରାଂତେନ ମତ୍ତେନ ଭ୍ରାତ୍ରା ମେ ଵାଲିନା ତଦା ॥ 88 ॥
କ୍ଷିପ୍ତମେଵଂ ପ୍ରହର୍ଷେଣ ଭଵତା ରଘୁନଂଦନ ।
ନାତ୍ର ଶକ୍ୟଂ ବଲଂ ଜ୍ଞାତୁଂ ତଵ ଵା ତସ୍ୟ ଵାଽଧିକମ୍ ।
ଆର୍ଦ୍ରଂ ଶୁଷ୍କମିତି ହ୍ୟେତତ୍ସୁମହଦ୍ରାଘଵାଂତରମ୍ ॥ 89 ॥
ସ ଏଵ ସଂଶୟସ୍ତାତ ତଵ ତସ୍ୟ ଚ ୟଦ୍ବଲେ ॥ 90 ॥
ସାଲମେକଂ ତୁ ନିର୍ଭିଦ୍ୟା ଭଵେଦ୍ଵ୍ୟକ୍ତିର୍ବଲାବଲେ ।
କୃତ୍ଵେଦଂ କାର୍ମୁକଂ ସଜ୍ୟଂ ହସ୍ତିହସ୍ତ ମିଵାତତମ୍ ॥ 91 ॥
ଆକର୍ଣପୂର୍ଣମାୟମ୍ୟ ଵିସୃଜସ୍ଵ ମହାଶରମ୍ ।
ଇମଂ ହି ସାଲଂ ସହିତ ସ୍ତ୍ଵୟା ଶରୋ ନ ସଂଶୟୋଽତ୍ରାସ୍ତି ଵିଦାରୟିଷ୍ୟତି ।
ଅଲଂ ଵିମର୍ଶେନ ମମ ପ୍ରିୟଂ ଧ୍ରୁଵଂ କୁରୁଷ୍ଵ ରାଜାତ୍ମଜ ଶାପିତୋ ମୟା ॥ 92 ॥
ୟଥା ହି ତେଜସ୍ସୁ ଵରସ୍ସଦା ରଵି ର୍ୟଥା ହି ଶୈଲୋ ହିମଵାନ୍ମହାଦ୍ରିଷୁ ।
ୟଥା ଚତୁଷ୍ପାତ୍ସୁ ଚ କେସରୀ ଵର ସ୍ତଥା ନରଣାମସି ଵିକ୍ରମେ ଵରଃ ॥ 93 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଏକାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
