View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.19 Kishkindha Kanda - Sarga 19

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha ēkōnaviṃśassargaḥ ।

sa vānaramahārājaśśayānaśśaravikṣataḥ ।
pratyuktō hētumadvākyairnōttaraṃ pratyapadyata ॥ 1 ॥

aśmabhiḥ pravibhinnāṅgaḥ pādapairāhatō bhṛśam ।
rāmabāṇēna chākrāntō jīvitāntē mumōha saḥ ॥ 2 ॥

taṃ bhāryā bāṇamōkṣēṇa rāmadattēna saṃyugē ।
hataṃ plavagaśārdūlaṃ tārā śuśrāva vālinam ॥ 3 ॥

sā saputrāpriyaṃ śrutvā vadhaṃ bhartussudāruṇam ।
niṣpapāta bhṛśaṃ tasmādvividhā girigahvarāt ॥ 4 ॥

yē tvaṅgadaparīvārā vānarā bhīmavikramāḥ ।
tē sakārmukamālōkya rāmaṃ trastāḥ pradudruvuḥ ॥ 5 ॥

sā dadarśa tatastrastānharīnāpatatō bhṛśam ।
yūthādiva paribhraṣṭānmṛgānnihatayūthapān ॥ 6 ॥

tānuvācha samāsādya duḥkhitāndukhitā satī ।
rāmavitrāsitānsarvānanubaddhānivēṣubhiḥ ॥ 7 ॥

vānarāḥ rājasiṃhasya yasya yūyaṃ purassarāḥ ।
taṃ vihāya susantrastāḥ kasmāddravatha durgatāḥ ॥ 8 ॥

rājyahētōssa chēdbhrātā bhrātrā raudrēṇa pātitaḥ ।
rāmēṇa prahitairaudrairmārgaṇairdūrapātibhiḥ ॥ 9 ॥

kapipatnyā vachaśśrutvā kapayaḥ kāmarūpiṇaḥ ।
prāptakālamavikliṣṭamūchurvachanamaṅganām ॥ 10 ॥

jīvaputrē nivartasva putraṃ rakṣasva chāṅgadam ।
antakō rāmarūpēṇa hatvā nayati vālinam ॥ 11 ॥

kṣiptān vṛkṣānsamāvidhya vipulāścha śilāstathā ।
vālī vajrasamairbāṇai rāmēṇa vinipātitaḥ ॥ 12 ॥

abhidrutamidaṃ sarvaṃ vidrutaṃ prasṛtaṃ balam ।
asmin plavagaśārdūlē hatē śakrasamaprabhē ॥ 13 ॥

rakṣyatāṃ nagaradvāramaṅgadaśchābhiṣichyatām ।
padasthaṃ vālinaḥ putraṃ bhajiṣyanti plavaṅgamāḥ ॥ 14 ॥

athavā'ruchitaṃ sthānamiha tē ruchirānanē ।
āviśanti hi durgāṇi kṣipramanyāni vānarāḥ ॥ 15 ॥

abhāryāścha sabhāryāścha santyatra vanachāriṇaḥ ।
lubdhēbhyō viprayuktēbhyastēbhyō nastumulaṃ bhayam ॥ 16 ॥

alpāntaragatānāṃ tu śrutvā vachanamaṅganā ।
ātmanaḥ pratirūpaṃ sā babhāṣē chāruhāsinī ॥ 17 ॥

putrēṇa mama kiṃ kāryaṃ rājyēnacha kimātmanā ।
kapisiṃhē mahābhāgē tasminbhartari naśyati ॥ 18 ॥

pādamūlaṃ gamiṣyāmi tasyaivāhaṃ mahātmanaḥ ।
yō'sau rāmaprayuktēna śarēṇa vinipātitaḥ ॥ 19 ॥

ēvamuktvā pradudrāva rudantī śōkakarśitā ।
śiraśchōraścha bāhubhyāṃ duḥkhēna samabhidhnatī ॥ 20 ॥

āvrajantī dadarśātha patiṃ nipatitaṃ bhuvi ।
hantāraṃ dānavēndrāṇāṃ samarēṣvanivartinam ॥ 21 ॥

kṣēptāraṃ parvatēndrāṇāṃ vajrāṇāmiva vāsavam ।
mahāvātasamāviṣṭaṃ mahāmēghaughanissvanam ॥ 22 ॥

kratulyaparākrāntaṃ vṛṣṭavēvōparataṃ ghanam ।
nardantaṃ nardatāṃ bhīmaṃ śūraṃ śūrēṇa pātitam ॥ 23 ॥

śārdūlēnāmiṣasyārthē mṛgarājaṃ yathāhatam ।
architaṃ sarvalōkasya sapatākaṃ savēdikam ॥ 24 ॥

nāgahētōssuparṇēna chaityamunmathitaṃ yathā ।
avaṣṭabhya cha tiṣṭhantaṃ dadarśa dhanuruttam ॥ 25 ॥

rāmaṃ rāmānujaṃ chaiva bhartuśchaivānujaṃ śubhā ।
tāvatītya samāsādya bhartāraṃ nihataṃ raṇē ॥ 26 ॥

samīkṣya vyathitā bhūmau sambhrāntā nipapāta ha ।
suptvēva punarutthāya āryaputrēti śōchatī ॥ 27 ॥

rurōda sā patiṃ dṛṣṭvā saṃvītaṃ mṛtyudāmabhiḥ ।
tāmavēkṣya tu sugrīvaḥ krōśantīṃ kurarīmiva ।
viṣādamagamatkaṣṭaṃ dṛṣṭvā chāṅgadamāgatam ॥ 28 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē ēkōnaviṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: