ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ।
സ വാനരമഹാരാജശ്ശയാനശ്ശരവിക്ഷതഃ ।
പ്രത്യുക്തോ ഹേതുമദ്വാക്യൈര്നോത്തരം പ്രത്യപദ്യത ॥ 1 ॥
അശ്മഭിഃ പ്രവിഭിന്നാംഗഃ പാദപൈരാഹതോ ഭൃശമ് ।
രാമബാണേന ചാക്രാംതോ ജീവിതാംതേ മുമോഹ സഃ ॥ 2 ॥
തം ഭാര്യാ ബാണമോക്ഷേണ രാമദത്തേന സംയുഗേ ।
ഹതം പ്ലവഗശാര്ദൂലം താരാ ശുശ്രാവ വാലിനമ് ॥ 3 ॥
സാ സപുത്രാപ്രിയം ശ്രുത്വാ വധം ഭര്തുസ്സുദാരുണമ് ।
നിഷ്പപാത ഭൃശം തസ്മാദ്വിവിധാ ഗിരിഗഹ്വരാത് ॥ 4 ॥
യേ ത്വംഗദപരീവാരാ വാനരാ ഭീമവിക്രമാഃ ।
തേ സകാര്മുകമാലോക്യ രാമം ത്രസ്താഃ പ്രദുദ്രുവുഃ ॥ 5 ॥
സാ ദദര്ശ തതസ്ത്രസ്താന്ഹരീനാപതതോ ഭൃശമ് ।
യൂഥാദിവ പരിഭ്രഷ്ടാന്മൃഗാന്നിഹതയൂഥപാന് ॥ 6 ॥
താനുവാച സമാസാദ്യ ദുഃഖിതാംദുഖിതാ സതീ ।
രാമവിത്രാസിതാന്സർവാനനുബദ്ധാനിവേഷുഭിഃ ॥ 7 ॥
വാനരാഃ രാജസിംഹസ്യ യസ്യ യൂയം പുരസ്സരാഃ ।
തം വിഹായ സുസംത്രസ്താഃ കസ്മാദ്ദ്രവഥ ദുര്ഗതാഃ ॥ 8 ॥
രാജ്യഹേതോസ്സ ചേദ്ഭ്രാതാ ഭ്രാത്രാ രൌദ്രേണ പാതിതഃ ।
രാമേണ പ്രഹിതൈരൌദ്രൈര്മാര്ഗണൈര്ദൂരപാതിഭിഃ ॥ 9 ॥
കപിപത്ന്യാ വചശ്ശ്രുത്വാ കപയഃ കാമരൂപിണഃ ।
പ്രാപ്തകാലമവിക്ലിഷ്ടമൂചുർവചനമംഗനാമ് ॥ 10 ॥
ജീവപുത്രേ നിവര്തസ്വ പുത്രം രക്ഷസ്വ ചാംഗദമ് ।
അംതകോ രാമരൂപേണ ഹത്വാ നയതി വാലിനമ് ॥ 11 ॥
ക്ഷിപ്താന് വൃക്ഷാന്സമാവിധ്യ വിപുലാശ്ച ശിലാസ്തഥാ ।
വാലീ വജ്രസമൈര്ബാണൈ രാമേണ വിനിപാതിതഃ ॥ 12 ॥
അഭിദ്രുതമിദം സർവം വിദ്രുതം പ്രസൃതം ബലമ് ।
അസ്മിന് പ്ലവഗശാര്ദൂലേ ഹതേ ശക്രസമപ്രഭേ ॥ 13 ॥
രക്ഷ്യതാം നഗരദ്വാരമംഗദശ്ചാഭിഷിച്യതാമ് ।
പദസ്ഥം വാലിനഃ പുത്രം ഭജിഷ്യംതി പ്ലവംഗമാഃ ॥ 14 ॥
അഥവാഽരുചിതം സ്ഥാനമിഹ തേ രുചിരാനനേ ।
ആവിശംതി ഹി ദുര്ഗാണി ക്ഷിപ്രമന്യാനി വാനരാഃ ॥ 15 ॥
അഭാര്യാശ്ച സഭാര്യാശ്ച സംത്യത്ര വനചാരിണഃ ।
ലുബ്ധേഭ്യോ വിപ്രയുക്തേഭ്യസ്തേഭ്യോ നസ്തുമുലം ഭയമ് ॥ 16 ॥
അല്പാംതരഗതാനാം തു ശ്രുത്വാ വചനമംഗനാ ।
ആത്മനഃ പ്രതിരൂപം സാ ബഭാഷേ ചാരുഹാസിനീ ॥ 17 ॥
പുത്രേണ മമ കിം കാര്യം രാജ്യേനച കിമാത്മനാ ।
കപിസിംഹേ മഹാഭാഗേ തസ്മിന്ഭര്തരി നശ്യതി ॥ 18 ॥
പാദമൂലം ഗമിഷ്യാമി തസ്യൈവാഹം മഹാത്മനഃ ।
യോഽസൌ രാമപ്രയുക്തേന ശരേണ വിനിപാതിതഃ ॥ 19 ॥
ഏവമുക്ത്വാ പ്രദുദ്രാവ രുദംതീ ശോകകര്ശിതാ ।
ശിരശ്ചോരശ്ച ബാഹുഭ്യാം ദുഃഖേന സമഭിധ്നതീ ॥ 20 ॥
ആവ്രജംതീ ദദര്ശാഥ പതിം നിപതിതം ഭുവി ।
ഹംതാരം ദാനവേംദ്രാണാം സമരേഷ്വനിവര്തിനമ് ॥ 21 ॥
ക്ഷേപ്താരം പർവതേംദ്രാണാം വജ്രാണാമിവ വാസവമ് ।
മഹാവാതസമാവിഷ്ടം മഹാമേഘൌഘനിസ്സ്വനമ് ॥ 22 ॥
ക്രതുല്യപരാക്രാംതം വൃഷ്ടവേവോപരതം ഘനമ് ।
നര്ദംതം നര്ദതാം ഭീമം ശൂരം ശൂരേണ പാതിതമ് ॥ 23 ॥
ശാര്ദൂലേനാമിഷസ്യാര്ഥേ മൃഗരാജം യഥാഹതമ് ।
അര്ചിതം സർവലോകസ്യ സപതാകം സവേദികമ് ॥ 24 ॥
നാഗഹേതോസ്സുപര്ണേന ചൈത്യമുന്മഥിതം യഥാ ।
അവഷ്ടഭ്യ ച തിഷ്ഠംതം ദദര്ശ ധനുരുത്തമ് ॥ 25 ॥
രാമം രാമാനുജം ചൈവ ഭര്തുശ്ചൈവാനുജം ശുഭാ ।
താവതീത്യ സമാസാദ്യ ഭര്താരം നിഹതം രണേ ॥ 26 ॥
സമീക്ഷ്യ വ്യഥിതാ ഭൂമൌ സംഭ്രാംതാ നിപപാത ഹ ।
സുപ്ത്വേവ പുനരുത്ഥായ ആര്യപുത്രേതി ശോചതീ ॥ 27 ॥
രുരോദ സാ പതിം ദൃഷ്ട്വാ സംവീതം മൃത്യുദാമഭിഃ ।
താമവേക്ഷ്യ തു സുഗ്രീവഃ ക്രോശംതീം കുരരീമിവ ।
വിഷാദമഗമത്കഷ്ടം ദൃഷ്ട്വാ ചാംഗദമാഗതമ് ॥ 28 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ ഏകോനവിംശസ്സര്ഗഃ ॥
