View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.58 Kishkindha Kanda - Sarga 58

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha aṣṭapañchāśassargaḥ ।

ityuktaḥ karuṇaṃ vākyaṃ vānaraistyaktajīvitaiḥ ।
sabāṣpō vānarāngṛdhraḥ pratyuvācha mahāsvanaḥ ॥ 1 ॥

yavīyānmama bhrātā jaṭāyurnāma vānarāḥ ।
yamākhyāta hataṃ yuddhē rāvaṇēna balīyasā ॥ 2 ॥

vṛddhabhāvādapakṣatvāchChṛṇvaṃstadapi marṣayē ।
na hi mē śaktirastyadya bhrāturvairavimōkṣaṇē ॥ 3 ॥

purā vṛtravadhē vṛttē parasparajayaiṣiṇau ।
ādityamupayātau svō jvalantaṃ raśmimālinam ॥ 4 ॥

āvṛttyā'kāśamārgē tu javēna sma gatau bhṛśam ।
madhyaṃ prāptē dinakarē jaṭāyuravasīdati ॥ 5 ॥

tamahaṃ bhrātaraṃ dṛṣṭvā sūryaraśmibhirarditam ।
pakṣābhyāṃ Chādayāmāsa snēhātparamavihvalaḥ ॥ 6 ॥

nirdagdhapakṣaḥ patitō vindhyē'haṃ vānararṣabhāḥ ।
ahamasminvasanbhrātuḥ pravṛttiṃ nōpalakṣayē ॥ 7 ॥

jaṭāyuṣastvēvamuktō bhrātrā sampātinā tadā ।
yuvarājō mahāprājñaḥ pratyuvāchāṅgadastataḥ ॥ 8 ॥

jaṭāyuṣō yadi bhrātā śrutaṃ tē gaditaṃ mayā ।
ākhyā hi yadi jānāsi nilayaṃ tasya rakṣasaḥ ॥ 9 ॥

adīrghadarśinaṃ taṃ vai rāvaṇaṃ rākṣasādhipam ।
antikē yadi vā dūrē yadi jānāsi śaṃsa naḥ ॥ 10 ॥

tatō'bravīnmahātējā jyēṣṭhō bhrātā jaṭāyuṣaḥ ।
ātmānurūpaṃ vachanaṃ vānarānsampraharṣayan ॥ 11 ॥

nirdagdhapakṣō gṛdhrō'haṃ hīnavīryaḥ plavaṅgamāḥ ।
vāṅmātrēṇa tu rāmasya kariṣyē sāhyamuttamam ॥ 12 ॥

jānāmi vāruṇānlōkānviṣṇōstrai vikramānapi ।
mahāsuravimardanvā ścha hyamṛtasya cha manthanam ॥ 13 ॥

rāmasya yadidaṃ kāryaṃ kartavyaṃ prathamaṃ mayā ।
jarayā cha hṛtaṃ tējaḥ prāṇāścha śithilā mama ॥ 14 ॥

taruṇī rūpasampannā sarvābharaṇabhūṣitā ।
hriyamāṇā mayā dṛṣṭā rāvaṇēna durātmanā ॥ 15 ॥

krōśantī rāma rāmēti lakṣmaṇēti cha bhāminī ।
bhūṣaṇānyapavidhyantī gātrāṇi cha vidhunvatī ॥ 16 ॥

sūryaprabhēva śailāgrē tasyāḥ kauśēyamuttamam ।
asitē rākṣasē bhāti yathā vā taṭidambudē ॥ 17 ॥

tāṃ tu sītāmahaṃ manyē rāmasya parikīrtanāt ।
śrūyatāṃ mē kathayatō nilayaṃ tasya rakṣasaḥ ॥ 18 ॥

putrō viśravasa ssākṣādbhrātā vaiśravaṇasya cha ।
adhyāstē nagarīṃ laṅkāṃ rāvaṇō nāma rākṣasaḥ ॥ 19 ॥

itō dvīpassamudrasya sampūrṇē śatayōjanē ।
tasminlaṅkāpurī ramyā nirmitā viśvakarmaṇā ॥ 20 ॥

jāmbūnadamayairdvāraiśchitraiḥ kāñchanavēdikaiḥ ।
prāsādairhēmavarṇaiścha mahadbhiḥ susamā kṛtā ॥ 21 ॥

prākārēṇārkavarṇēna mahatā cha samānvitā ।
tasyāṃ vasati vaidēhī dīnā kauśēyavāsinī ॥ 22 ॥

rāvaṇāntaḥpurē ruddhā rākṣasībhissurakṣitā ।
janakasyātmajāṃ rājñastatra drakṣyatha maithilīm ॥ 23 ॥

laṅkāyāmatha guptāyāṃ sāgarēṇa samantataḥ ।
samprāpya sāgarasyāntaṃ sampūrṇaṃ śatayōjanam ॥ 24 ॥

āsādya dakṣiṇaṃ tīraṃ tatō drakṣyatha rāvaṇam ।
tatraiva tvaritāḥ kṣipraṃ vikramadhvaṃ plavaṅgamāḥ ॥ 25 ॥

jñānēna khalu paśyāmi dṛṣṭvā pratyāgamiṣyatha ।
ādyaḥ panthāḥ kuliṅgānāṃ yē chānyē dhānyajīvinaḥ ॥ 26 ॥

dvitīyō balibhōjānāṃ yē cha vṛkṣaphalāśinaḥ ।
bhāsāstṛtīyaṃ gachChanti krauñchāścha kuraraissaha ॥ 27 ॥

śyēnāśchaturthaṃ gachChanti gṛdhrā gachChanti pañchamam ।
balavīryōpapannānāṃ rūpayauvanaśālinām ॥ 28 ॥

ṣaṣṭhastu panthā haṃsānāṃ vainatēyagatiḥ parā ।
vainatēyāchcha nō janma sarvēṣāṃ vānararṣabhāḥ ॥ 29 ॥

ihasthō'haṃ prapaśyāmi rāvaṇaṃ jānakīṃ tathā ।
asmākamapi sauvarṇaṃ divyaṃ chakṣurbalaṃ tathā ॥ 30 ॥

tasmādāhāravīryēṇa nisargēṇa cha vānarāḥ ।
āyōjanaśatātsāgrādvayaṃ paśyāma nityaśaḥ ॥ 31 ॥

asmākaṃ vihitā vṛttirnisargēṇa cha dūrataḥ ।
vihitā pādamūlē tu vṛttiścharaṇayōdhinām ॥ 32 ॥

garhitaṃ tu kṛtaṃ karma yēna sma paśitāśinā ।
pratīkāryaṃ cha mē tasya vairaṃ bhrātṛkṛtaṃ bhavēt ॥ 33 ॥

upāyō dṛśyatāṃ kaśchillaṅghanē lavaṇāmbhasaḥ ।
abhigamya tu vaidēhīṃ samṛddhārthā gamiṣyatha ॥ 34 ॥

samudraṃ nētumichChāmi bhavadbhirvaruṇālayam ।
pradāsyāmyudakaṃ bhrātussvargatasya mahātmanaḥ ॥ 35 ॥

tatō nītvā tu taṃ dēśaṃ tīraṃ nadanadīpatēḥ ।
nirdagdhapakṣaṃ sampātiṃ vānarāssumahaujasaḥ ॥ 36 ॥

punaḥ pratyānayitvā cha taṃ dēśaṃ patagēśvaram ।
babhūvurvānarā hṛṣṭāḥ pravṛttimupalabhya tē ॥ 37 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē aṣṭapañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: