ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕਰੁਣਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਨਰੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤੈਃ ।
ਸਬਾਸ਼੍ਪੋ ਵਾਨਰਾਨ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਸ੍ਵਨਃ ॥ 1 ॥
ਯਵੀਯਾਨ੍ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਜਟਾਯੁਰ੍ਨਾਮ ਵਾਨਰਾਃ ।
ਯਮਾਖ੍ਯਾਤ ਹਤਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਰਾਵਣੇਨ ਬਲੀਯਸਾ ॥ 2 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਭਾਵਾਦਪਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਾਚ੍ਛ੍ਰੁਰੁਇਣ੍ਵਂਸ੍ਤਦਪਿ ਮਰ੍ਸ਼ਯੇ ।
ਨ ਹਿ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤ੍ਯਦ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵੈਰਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣੇ ॥ 3 ॥
ਪੁਰਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਵਧੇ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਜਯੈਸ਼ਿਣੌ ।
ਆਦਿਤ੍ਯਮੁਪਯਾਤੌ ਸ੍ਵੋ ਜ੍ਵਲਂਤਂ ਰਸ਼੍ਮਿਮਾਲਿਨਮ੍ ॥ 4 ॥
ਆਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯਾਕਾਸ਼ਮਾਰ੍ਗੇ ਤੁ ਜਵੇਨ ਸ੍ਮ ਗਤੌ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ।
ਮਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਿਨਕਰੇ ਜਟਾਯੁਰਵਸੀਦਤਿ ॥ 5 ॥
ਤਮਹਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਸੂਰ੍ਯਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰਰ੍ਦਿਤਮ੍ ।
ਪਕ੍ਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਛਾਦਯਾਮਾਸ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪਰਮਵਿਹ੍ਵਲਃ ॥ 6 ॥
ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਪਕ੍ਸ਼ਃ ਪਤਿਤੋ ਵਿਂਧ੍ਯੇਹਂ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਾਃ ।
ਅਹਮਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸਨ੍ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਂ ਨੋਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ॥ 7 ॥
ਜਟਾਯੁਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵੇਵਮੁਕ੍ਤੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸਂਪਾਤਿਨਾ ਤਦਾ ।
ਯੁਵਰਾਜੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਂਗਦਸ੍ਤਤਃ ॥ 8 ॥
ਜਟਾਯੁਸ਼ੋ ਯਦਿ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤੇ ਗਦਿਤਂ ਮਯਾ ।
ਆਖ੍ਯਾ ਹਿ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਨਿਲਯਂ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 9 ॥
ਅਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਨਂ ਤਂ ਵੈ ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮ੍ ।
ਅਂਤਿਕੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦੂਰੇ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਸ਼ਂਸ ਨਃ ॥ 10 ॥
ਤਤੋਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਜਟਾਯੁਸ਼ਃ ।
ਆਤ੍ਮਾਨੁਰੂਪਂ ਵਚਨਂ ਵਾਨਰਾਨ੍ਸਂਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ॥ 11 ॥
ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਪਕ੍ਸ਼ੋ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰੋਹਂ ਹੀਨਵੀਰ੍ਯਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ।
ਵਾਙ੍ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕਰਿਸ਼੍ਯੇ ਸਾਹ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 12 ॥
ਜਾਨਾਮਿ ਵਾਰੁਣਾਨ੍ਲੋਕਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਣੋਸ੍ਤ੍ਰੈ ਵਿਕ੍ਰਮਾਨਪਿ ।
ਮਹਾਸੁਰਵਿਮਰ੍ਦਨ੍ਵਾ ਸ਼੍ਚ ਹ੍ਯਮ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਯ ਚ ਮਂਥਨਮ੍ ॥ 13 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਯਦਿਦਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਯਾ ।
ਜਰਯਾ ਚ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਾਣਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਥਿਲਾ ਮਮ ॥ 14 ॥
ਤਰੁਣੀ ਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨਾ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂਸ਼ਿਤਾ ।
ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਮਯਾ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 15 ॥
ਕ੍ਰੋਸ਼ਂਤੀ ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਤਿ ਚ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਭੂਸ਼ਣਾਨ੍ਯਪਵਿਧ੍ਯਂਤੀ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਵਿਧੁਨ੍ਵਤੀ ॥ 16 ॥
ਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਭੇਵ ਸ਼ੈਲਾਗ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕੌਸ਼ੇਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਅਸਿਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ ਭਾਤਿ ਯਥਾ ਵਾ ਤਟਿਦਂਬੁਦੇ ॥ 17 ॥
ਤਾਂ ਤੁ ਸੀਤਾਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੇ ਕਥਯਤੋ ਨਿਲਯਂ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 18 ॥
ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸ ਸ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯ ਚ ।
ਅਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਨਗਰੀਂ ਲਂਕਾਂ ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 19 ॥
ਇਤੋ ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਸ਼ਤਯੋਜਨੇ ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਲਂਕਾਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 20 ॥
ਜਾਂਬੂਨਦਮਯੈਰ੍ਦ੍ਵਾਰੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਕਾਂਚਨਵੇਦਿਕੈਃ ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਰ੍ਹੇਮਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਮਹਦ੍ਭਿਃ ਸੁਸਮਾ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ॥ 21 ॥
ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣਾਰ੍ਕਵਰ੍ਣੇਨ ਮਹਤਾ ਚ ਸਮਾਨ੍ਵਿਤਾ ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਸਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀਨਾ ਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨੀ ॥ 22 ॥
ਰਾਵਣਾਂਤਃਪੁਰੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਸ੍ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਜਨਕਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਂ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ॥ 23 ॥
ਲਂਕਾਯਾਮਥ ਗੁਪ੍ਤਾਯਾਂ ਸਾਗਰੇਣ ਸਮਂਤਤਃ ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਾਗਰਸ੍ਯਾਂਤਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮ੍ ॥ 24 ॥
ਆਸਾਦ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤੀਰਂ ਤਤੋ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ਰਾਵਣਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਤ੍ਵਰਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਵਿਕ੍ਰਮਧ੍ਵਂ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ॥ 25 ॥
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਖਲੁ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਮਿਸ਼੍ਯਥ ।
ਆਦ੍ਯਃ ਪਂਥਾਃ ਕੁਲਿਂਗਾਨਾਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਧਾਨ੍ਯਜੀਵਿਨਃ ॥ 26 ॥
ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਬਲਿਭੋਜਾਨਾਂ ਯੇ ਚ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਫਲਾਸ਼ਿਨਃ ।
ਭਾਸਾਸ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯਂ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਕ੍ਰੌਂਚਾਸ਼੍ਚ ਕੁਰਰੈਸ੍ਸਹ ॥ 27 ॥
ਸ਼੍ਯੇਨਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਾ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਪਂਚਮਮ੍ ।
ਬਲਵੀਰ੍ਯੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨਾਮ੍ ॥ 28 ॥
ਸ਼ਸ਼੍ਠਸ੍ਤੁ ਪਂਥਾ ਹਂਸਾਨਾਂ ਵੈਨਤੇਯਗਤਿਃ ਪਰਾ ।
ਵੈਨਤੇਯਾਚ੍ਚ ਨੋ ਜਨ੍ਮ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂ ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਾਃ ॥ 29 ॥
ਇਹਸ੍ਥੋਹਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਵਣਂ ਜਾਨਕੀਂ ਤਥਾ ।
ਅਸ੍ਮਾਕਮਪਿ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਬਲਂ ਤਥਾ ॥ 30 ॥
ਤਸ੍ਮਾਦਾਹਾਰਵੀਰ੍ਯੇਣ ਨਿਸਰ੍ਗੇਣ ਚ ਵਾਨਰਾਃ ।
ਆਯੋਜਨਸ਼ਤਾਤ੍ਸਾਗ੍ਰਾਦ੍ਵਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ॥ 31 ॥
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵਿਹਿਤਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਰ੍ਨਿਸਰ੍ਗੇਣ ਚ ਦੂਰਤਃ ।
ਵਿਹਿਤਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਤੁ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚਰਣਯੋਧਿਨਾਮ੍ ॥ 32 ॥
ਗਰ੍ਹਿਤਂ ਤੁ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕਰ੍ਮ ਯੇਨ ਸ੍ਮ ਪਸ਼ਿਤਾਸ਼ਿਨਾ ।
ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਮੇ ਤਸ੍ਯ ਵੈਰਂ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ 33 ॥
ਉਪਾਯੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤਾਂ ਕਸ਼੍ਚਿਲ੍ਲਂਘਨੇ ਲਵਣਾਂਭਸਃ ।
ਅਭਿਗਮ੍ਯ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾ ਗਮਿਸ਼੍ਯਥ ॥ 34 ॥
ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਨੇਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍ ।
ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯੁਦਕਂ ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 35 ॥
ਤਤੋ ਨੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਤੀਰਂ ਨਦਨਦੀਪਤੇਃ ।
ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸਂਪਾਤਿਂ ਵਾਨਰਾਸ੍ਸੁਮਹੌਜਸਃ ॥ 36 ॥
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਨਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਪਤਗੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਵਾਨਰਾ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਮੁਪਲਭ੍ਯ ਤੇ ॥ 37 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
