śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha chatuḥpañchāśassargaḥ ।
vīkṣamāṇastatō laṅkāṃ kapiḥ kṛtamanōrathaḥ ॥ 1 ॥
vardhamānasamutsāhaḥ kāryaśēṣamachintayat ।
kinnu khalvavaśiṣṭaṃ mē kartavyamiha sāmpratam ॥ 2 ॥
yadēṣāṃ rakṣasāṃ bhūyaḥ santāpajananaṃ bhavēt ।
vanaṃ tāvatpramathitaṃ prakṛṣṭā rākṣasā hatāḥ ॥ 3 ॥
balaikadēśaḥ kṣapitaśśēṣaṃ durgavināśanam ।
durgē vināśitē karma bhavētsukhapariśramam ।
alpayatnēna kāryē'smin mama syātsaphalaśśramaḥ ॥ 4 ॥
yō hyayaṃ mama lāṅgūlē dīpyatē havyavāhanaḥ ।
asya santarpaṇaṃ nyāyyaṃ kartumēbhirgṛhōttamaiḥ ॥ 5 ॥
tataḥ pradīptalāṅgūlassavidyudiva tōyadaḥ ।
bhavanāgrēṣu laṅkāyā vichachāra mahākapiḥ ॥ 6 ॥
gṛhādgṛhaṃ rākṣasānāmudyānāni cha vānaraḥ ।
vīkṣamāṇō hyasantrastaḥ prāsādāṃścha chachāra saḥ ॥ 7 ॥
avaplutya mahāvēgaḥ prahastasya nivēśanam ।
agniṃ tatra sa nikṣipya śvasanēna samō balī ॥ 8 ॥
tatō'nyatpupluvē vēśma mahāpārśvasya vīryavān ।
mumōcha hanumānagniṃ kālānalaśikhōpamam ॥ 9 ॥
vajradaṃṣṭrasya cha tadā pupluvē sa mahākapiḥ ।
śukasya cha mahātējāssāraṇasya cha dhīmataḥ ॥ 10 ॥
tathā chēndrajitō vēśma dadāha hariyūthapaḥ ।
jambumālē ssumālēścha dadāha bhavanaṃ tataḥ ॥ 11 ॥
raśmikētōścha bhavanaṃ sūryaśatrōstathaiva cha ।
hrasvakarṇasya daṃṣṭrasya rōmaśasya cha rakṣasaḥ ॥ 12 ॥
yuddhōnmattasya mattasya dhvajagrīvasya rakṣasaḥ ।
vidyujjihvasya ghōrasya tathā hastimukhasya cha ॥ 13 ॥
karālasya piśāchasya śōṇitākṣasya chaiva hi ।
kumbhakarṇasya bhavanaṃ makarākṣasya chaiva hi ॥ 14 ॥
yajñaśatrōścha bhavanaṃ brahmaśatrōstathaiva cha ।
narāntakasya kumbhasya nikumbhasya durātmanaḥ ॥ 15 ॥
varjayitvā mahātējā vibhīṣaṇagṛhaṃ prati ।
kramamāṇaḥ kramēṇaiva dadāha haripuṅgavaḥ ॥ 16 ॥
tēṣu tēṣu mahārhēṣu bhavanēṣu mahāyaśāḥ ।
gṛhēṣvṛddhimatāmṛddhiṃ dadāha sa mahākapiḥ ॥ 17 ॥
sarvēṣāṃ samatikramya rākṣasēndrasya vīryavān ।
āsasādātha lakṣmīvān rāvaṇasya nivēśanam ॥ 18 ॥
tatastasmin gṛhē mukhyē nānāratnavibhūṣitē ।
mērumandarasaṅkāśē sarvamaṅgaḻaśōbhitē ॥ 19 ॥
pradīptamagnimutsṛjya lāṅgūlāgrē pratiṣṭhitam ।
nanāda hanumānvīrō yugāntajaladō yathā ॥ 20 ॥
śvasanēna cha saṃyōgādativēgō mahābalaḥ ।
kālāgniriva jajvāla prāvardhata hutāśanaḥ ॥ 21 ॥
pradīptamagniṃ pavanastēṣu vēśmasvachārayat ।
abhūchChvasanasaṃyōgādativēgō hutāśanaḥ ॥ 22 ॥
tāni kāñchanajālāni muktāmaṇimayāni cha ।
bhavanānyavaśīryanta ratnavanti mahānti cha ॥ 23 ॥
sañjajñē tumulaśśabdō rākṣasānāṃ pradhāvatām ।
svagṛhasya paritrāṇē bhagnōtsāhōrjitaśriyām ॥ 24 ॥
nūnamēṣō'gnirāyātaḥ kapirūpēṇa hā iti ।
krandantyassahasā pētuḥ stanandhayadharāḥ striyaḥ ॥ 25 ॥
kāśchidagniparītēbhyō harmēbhyō muktamūrdhajāḥ ।
patantyō rējirē'bhrēbhyassaudāmanya ivāmbarāt ॥ 26 ॥
vajravidrumavaidūryamuktārajatasaṃhitān ।
vichitrānbhavanāddhātūn syandamānāndadarśa saḥ ॥ 27 ॥
nāgnistṛpyati kāṣṭhānāṃ tṛṇānāṃ cha yathā tathā ।
hanūmān rākṣasēndāṇāṃ viśastānāṃ na tṛpyati ॥ 28 ॥
kvachitkiṃśukasaṅkāśāḥ kvachichChālmalisannibhāḥ ॥ 29 ॥
kvachitkuṅkumasaṅkāśāśśikhā vahnēśchakāśirē ।
hanūmatā vēgavatā vānarēṇa mahātmanā ।
laṅkāpuraṃ pradagdhaṃ tadrudrēṇa tripuraṃ yathā ॥ 30 ॥
tatastu laṅkāpuraparvatāgrē samutthitō bhīmaparākramō'gniḥ ।
prasārya chūḍāvalayaṃ pradīptō hanūmatā vēgavatā visṛṣṭaḥ ॥ 31 ॥
yugāntakālānalatulyavēga ssamārutō'gnirvavṛdhē divispṛk ।
vidhūmaraśmirbhavanēṣu saktō rakṣaśśarīrājyasamarpatārchiḥ ॥ 32 ॥
ādityakōṭīsadṛśassutējā laṅkāṃ samastāṃ parivārya tiṣṭhan ।
śabdairanēkairaśaniprarūḍhairbhindannivāṇḍaṃ prababhau mahāgniḥ ॥ 33 ॥
tatrāmbarādagniratipravṛddhō rūkṣaprabhaḥ kiṃśukapuṣpachūḍaḥ ।
nirvāṇadhūmākularājayaścha nīlōtpalābhāḥ prachakāśirē'bhrāḥ ॥ 34 ॥
vajrī mahēndrastridaśēśvarō vā sākṣādyamō vā varuṇō'nilō vā ।
rudrō'gnirarkō dhanadaścha sōmō na vānarō'yaṃ svayamēva kālaḥ ॥ 35 ॥
kiṃ brahmaṇassarvapitāmahasya sarvasya dhātuśchaturānanasya ।
ihā''gatō vānararūpadhārī rakṣōpasaṃhārakaraḥ prakōpaḥ ॥ 36 ॥
kiṃ vaiṣṇavaṃ vā kapirūpamētya rakṣōvināśāya paraṃ sutējaḥ ।
anantamavyaktamachintyamēkaṃ svamāyayā sāmpratamāgataṃ vā ॥ 37 ॥
ityēvamūchurbahavō viśiṣṭā rakṣōgaṇāstatra samētya sarvē ।
saprāṇisaṅghāṃ sagṛhāṃ savṛkṣāṃ dagdhāṃ purīṃ tāṃ sahasā samīkṣya ॥ 38 ॥
tatastu laṅkā sahasā pradagdhā sarākṣasā sāśvarathā sanāgā ।
sapakṣisaṅghā samṛgā savṛkṣā rurōda dīnā tumulaṃ saśabdam ॥ 39 ॥
hā tāta hā putraka kānta mitra hā jīvitaṃ bhōgayutaṃ supuṇyam ।
rakṣōbhirēvaṃ bahudhā bruvadbhi śśabdaḥ kṛtō ghōratarassubhīmaḥ ॥ 40 ॥
hutāśanajvālasamāvṛtā sā hatapravīrā parivṛttayōdhā hanūmataḥ krōdhabalābhibhūtā babhūva śāpōpahatēva laṅkā ॥ 41 ॥
sa sambhramatrastaviṣaṇṇarākṣasāṃ samujjvalajjvālahutāśanāṅkitām ।
dadarśa laṅkāṃ hanumānmahāmanāḥ svayambhūkōpōpahatāmivāvanim ॥ 42 ॥
bhaṅktvā vanaṃ pādaparatnasaṅkulaṃ hatvā tu rakṣāṃsi mahānti saṃyugē ।
dagdhvā purīṃ tāṃ gṛharatnamālinīṃ tasthau hanūmānpavanātmajaḥ kapiḥ ॥ 43 ॥
trikūṭaśṛṅgāgratalē vichitrē pratiṣṭhitō vānararājasiṃhaḥ ।
pradīptalāṅgūlakṛtārchimālī vyarājatā''ditya ivāṃśumālī ॥ 44 ॥
sa rākṣasāṃstānsubahūṃścha hatvā vanaṃ cha bhaṅktvā bahupādapaṃ tat ।
visṛjya rakṣōbhavanēṣu chāgniṃ jagāma rāmaṃ manasā mahātmā ॥ 45 ॥
tatastu taṃ vānaravīramukhyaṃ mahābalaṃ mārutatulyavēgam ।
mahāmatiṃ vāyusutaṃ variṣṭhaṃ pratuṣṭuvurdēvagaṇāścha sarvē ॥ 46 ॥
bhaṅktvā vanaṃ mahātējā hatvā rakṣāṃsi saṃyugē ।
dagdhvā laṅkāpurīṃ ramyāṃ rarāja sa mahākapiḥ ॥ 47 ॥
tatra dēvāssagandharvāssiddhāścha paramarṣayaḥ ।
dṛṣṭvā laṅkāṃ pradagdhāṃ tāṃ vismayaṃ paramaṃ gatāḥ ॥ 48 ॥
taṃ dṛṣṭvā vānaraśrēṣṭhaṃ hanumantaṃ mahākapim ।
kālāgniriti sañchintya sarvabhūtāni tatrasuḥ ॥ 49 ॥
dēvāścha sarvē munipuṅgavāścha gandharvavidyādharanāgayakṣāḥ ।
bhūtāni sarvāṇi mahānti tatra jagmuḥ parāṃ prītimatulyarūpām ॥ 50 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē chatuḥpañchāśassargaḥ ॥