ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ചതുര്ദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
താസാംവിലപമാനാനാംതദാരാക്ഷസയോഷിതാമ് ।
ജ്യേഷ്ഠാപത്നീപ്രിയാജീനാഭര്താരംസമുദൈക്ഷത ॥ 1 ॥
ദശഗ്രീവംഹതംദൃഷ്ടവാരാമേണാചിംത്യകര്മണാ ।
പതിംമംഡോദരീതത്രകൃപണാപര്യദേവയത് ॥ 2 ॥
നനുനാമമഹാബാഹോതവവൈശ്രവണാനുജ ।
ക്രുദ്ധസ്യപ്രമുഖേസ്ഥാതുംത്രസ്യത്യപിപുരംദരഃ ॥ 3 ॥
ഋഷയശ്ചമഹാംതോഽപിഗംധർവാശ്ചയശസ്വിനഃ ।
നനുനാമതവോദ്വേഗാച്ചാരണാശ്ചദിശോഗതാഃ ॥ 4 ॥
സ ത്വംമാനുഷമാത്രേണരാമേണയുധിനിര്ജിതഃ ।
ന വ്യപത്രപസേരാജന് കിമിദംരാക്ഷസേശ്വര ॥ 5 ॥
കഥംത്രൈലോക്യമാക്രമ്യശ്രിയാവീര്യേണചാന്വിതമ് ।
അവിഷഹ്യംജഘാനത്വാംമാനുഷോവനഗോചരഃ ॥ 6 ॥
മാനുഷാണാമവിഷയേചരതഃകാമരൂപിണഃ ।
വിനാശസ്തവരാമേണസമ്യുഗേനോപപദ്യതേ ॥ 7 ॥
ന ചൈതത്കര്മരാമസ്യശ്രദ്ധധാമിചമൂമുഖേ ।
സർവതസ്സമുപേതസ്യതവതേനാഭിമര്ഷണമ് ॥ 8 ॥
യദൈവ ച ജനസ്ഥാനേരാക്ഷസൈര്ഭഹുനിർവവൃതഃ ।
ഖരസ്തവഹതോഭ്രാതാതദൈവാസൌ ന മാനുഷഃ ॥ 9 ॥
യദൈവനഗരീംലംകാംദുഷ്പ്രവേശാംസുരൈരപി ।
പ്രവിഷ്ടോഹനുമാന്വീര്യാത്തദൈവവ്യഥിതാവയമ് ॥ 10 ॥
യദൈവവാനരൈര്ഘോരൈര്ബദ്ധസ്സേതുര്മഹാര്ണവേ ।
തദൈവഹൃദയേനാഹംശംകേരാമമമാനുഷമ് ॥ 11 ॥
അഥവാരാമരൂപേണകൃതാംതസ്സ്വയമാഗതഃ ।
മായാംതവവിനാശായവിധായാപ്രതിതര്കിതാമ് ॥ 12 ॥
അഥവാവാസവേനത്വംധര്ഷിതോഽപിമഹാബല ।
വാസവസ്യതുകാശക്തിസ്ത്വാംദ്രഷ്ടുമപിസംയുഗേ ॥ 13 ॥
വ്യക്തമേഷമഹായോഗീപരമാത്മാസനാതനഃ ।
അനാദിമധ്യനിധനോമഹതംപരമോമഹാന് ॥ 14 ॥
തമസഃപരമോധാതാശംഖചക്രഗദാധരഃ ।
ശ്രീവത്സവക്ഷാനിത്യശ്രീരജയ്യശ്ശാശ്വതോധ്രുവഃ ॥ 15 ॥
മാനുഷംരൂപമാസ്ഥായവിഷ്ണുസ്സത്യപരാക്രമഃ ।
സർവൈഃപരിവൃതോദേവൈർവാനരത്വമുപാഗതൈഃ ॥ 16 ॥
സർവലോകേശ്വര്ശ്രീമാന്ലോകാനാംഹിതകാമ്യയാ ।
സരാക്ഷസരപരീവാരംഹതവാംസ്ത്വാംമഹാദ്യുതിഃ ॥ 17 ॥
ഇംദ്രിയാണിപുരാജിത്വാജിതംത്രിഭുവനംത്വയാ ।
സ്മരദ്ഭിരിവതദ്വൈരമിംദ്രിയൈരേവനിര്ജിതഃ ॥ 18 ॥
യദൈവഹിജനസ്ഥാനേരാക്ഷസൈര്ഭഹുഭിർവൃതഃ ।
ഖരസ്തുനിഹതോഭ്രാതാതദാരാമോ ന മാനുഷഃ ॥ 19 ॥
യദൈവനഗരീംലംകാംദുഷ്പ്രവേശാംസുരൈരപി ।
പ്രവിഷ്ടോഹനുമാന്വീര്യാത്തദൈവവ്യഥിതാവയമ് ॥ 20 ॥
ക്രിയതാമവിരോധശ്ചരാഘവേണേതിയന്മയാ ।
ഉച്യമാനം ന ഗൃഹ്ണാസിതസ്യേയംവ്യുഷ്ടിരാഗതാ ॥ 21 ॥
അകസ്മാച്ഛാഭികാമോഽസിസീതാംരാക്ഷസപുംഗവഃ ।
ഐശ്വര്യസ്യവിനാശായദേഹസ്യസ്വജനസ്യ ച ॥ 22 ॥
അരുംധത്യാവിശിഷ്ടാംതാംരോഹിണ്യാശ്ചാപിദുര്മതേ ।
സീതാംധര്ഷയതാമാന്യാംത്വയാഹ്യസദൃശംകൃതമ് ॥ 23 ॥
വസുധായാഹിവസുധാംശ്രിയഃശ്രീംഭര്തൃവത്സലാമ് ।
സീതാംസർവാനവദ്യാംഗീമരണ്യേവിജനേശുഭാമ് ॥ 24 ॥
ആനയിത്വാതുതാംദീനാംഛദ്മനാത്മസ്വദൂഷണ ।
അപ്രാപ്യതംചൈവകാമംമൈഥിലീസംഗമേകൃതമ് ॥ 25 ॥
പതിവ്രതായാസ്തപസാനൂനംദഗ്ധോഽസിമേപ്രഭോ ।
തദൈവയന്നദഗ്ധഗദ്ധസ്ത്വംധര്ഷയംസ്തനുമമധ്യമാമ് ।
ദേവാഭിഭ്യതേതേസർവേസേംദ്രാഃസാനാഗ്നീപുരോഗമാഃ ॥ 26 ॥
അവശ്യമേവലഭതേഫലംപാപസ്യകര്മണഃ ।
ഘോരംപര്യാഗതേകാലേകര്താനാസ്ത്യത്രസംശയഃ ॥ 27 ॥
ന കുലേന ന രൂപേണ ന ദാക്ഷിണ്യേനമൈഥിലീ ।
മയാധികാവാതുല്യാവാതത്ത്വംമോഹാന്നബുധ്യസേ ॥ 28 ॥
സർവദാസർവഭൂതാനാംനാസ്തിമുത്യുരലക്ഷണഃ ।
തവതാവദയംമൃത്യുര്മൈഥിലീകൃതലക്ഷണഃ ॥ 29 ॥
സീതാനിമിത്തജോമൃത്യുസ്ത്വയാദൂരാദുപാഹൃതഃ ।
മൈഥിലീസഹരാമേണവിശോകാവിഹരിഷ്യതി ॥ 30 ॥
അല്പപുണ്യാത്വഹംഘോരേപതിതാശോകസാഗരേ ।
കൈലാസേമംദരേമേരൌതഥാചൈത്രരഥേവനേ ॥ 31 ॥
ദേവോദ്യാനേഷുസർവേഷുവിഹൃത്യസഹിതാത്വയാ ।
വിമാനേനാനുരൂപേണയായാമ്യതുലയാശ്രിയാ ॥ 32 ॥
പശ്യംതിവിവിധാംദേശാംസ്താംസ്താംശ്ചിത്രസ്രഗംബരാ ।
ഭ്രമ്ശിതാകാമഭോഗേഭ്യഃസാസ്മിവീരവധാത്തവ ॥ 33 ॥
സൈവാന്യേവാസ്മിസമ്വൃത്താധിഗ്രാജ്ഞാംചംചലാഃശ്രിയഃ ।
ഹാരാജന് സുകുമാരംതേസുഭ്രുസുത്വക്സമുന്നസമ് ॥ 34 ॥
കാംതിശ്രീദ്യുതിഭിസ്തുല്യമിംദുപദ്മദിവാകരൈഃ ।
കിരീടകൂടോജ്ജ്വലിതംതാമ്രാസ്യംദീപ്തകുംഡലമ് ॥ 35 ॥
മദവ്യാകുലലോലാക്ഷംഭൂത്വായത്പാനഭൂമിഷു ।
വിവിധസ്രഗ്ധരംചാരുവല്ഗുസ്മിതകഥംശുഭമ് ॥ 36 ॥
തദേവാദ്യതവൈവംഹിവക്ത്രം ന ഭ്രാജതേപ്രഭോ ।
രാമസായകനിര്ഭിന്നംരക്തംരുധിരവിസ്രവൈഃ ॥ 37 ॥
വീശീര്ണമേദോമസ്തിഷ്കംരൂക്ഷസ്യംദനരേണുഭിഃ ।
ഹാപശ്ചിമാമേസംപ്രാപ്താദശാവൈധവ്യദായിനീ ॥ 38 ॥
യാമയാസീന്നസുംബദ്ധാകദാചിദപിമംദയാ ।
പതാദാനവരാജോമേഭര്താമേരാക്ഷസേശ്വരഃ ॥ 39 ॥
പുത്രോമേശക്രനിര്ജേതാഇത്യഹംഗർവിതാഭൃശമ് ।
ദൃപ്താമര്ദനാഃശൂരാഃപ്രഖ്യാതബലപൌരുഷാഃ ॥ 40 ॥
അകുതശ്ചിദ്ഭയാനാഥാമമേത്യാസീന്മതിര്ദൃഢാ ।
തേഷാമേവംപ്രഭാവാണാംയുഷ്മാകംരാക്ഷസര്ഷഭാഃ ॥ 41 ॥
കഥംഭയമസംബുദ്ധംമാനുഷാദിദമാഗതമ് ।
സ്നിഗ്ധേംദ്രനീലനീലംതുപ്രാംശുശൈലോപമംമഹത് ॥ 42 ॥
കേയൂരാംഗദവൈഡൂര്യമുക്താഹാരസ്രഗുജ്ജ്വലമ് ।
കാംതംവിഹാരേഷ്വധികംദീപ്താംസംഗ്രാമഭൂമിഷു ॥ 43 ॥
ഭാത്യാഭരണഭാഭിര്യദ്വിദ്യുദ്ഭിരിവതോയദഃ ।
തദേവാദ്യശരീരംതേതീക്ഷ്ണൈര്നൈകശരൈശ്ചിതമ് ॥ 44 ॥
പുനര്ദുര്ലഭസംപര്ശംപരിഷ്വക്തും ന ശക്യതേ ।
ശ്വാവിധഃശലകൈര്യദ്വദ്ഭാണൈര്ലഗ്നൈര്നിരംതരമ് ॥ 45 ॥
സ്വര്പിതൈര്മര്മസുഭൃശംസംഛിന്നസ്നായുബംധനമ് ।
ക്ഷിതൌനിപതിതംരാജന് ശ്യാമംവൈരുധിരച്ഛവി ॥ 46 ॥
വജ്രപ്രഹാരാഭിഹതോവികീര്ണൈവപർവതഃ ।
ഹാസ്വപ്നസ്സത്യമേവേദംത്വംരാമേണകഥംഹതഃ ॥ 47 ॥
ത്വംമൃത്യോരപിമൃത്യുസ്സ്യാഃകഥംമൃത്യുവശംഗതഃ ത്രൈലോക്യവസുഭോക്താരംത്രൈലോക്യോദ്വേഗദംമഹത് ॥ 48 ॥
ജേതാരംലോകപാലാനാംക്ഷേപ്താരാംശംകരസ്യ ച ।
ദൃപ്താനാംനിഗ്രഹീതാരമാവിഷ്കൃതപരാക്രമമ് ॥ 49 ॥
ലോകക്ഷോഭയിതാരം ച നാദൈര്ഭൂതവിരാവിണമ് ।
ഓജസാദൃപ്തവാക്യാനാംവക്താരംരിപുസന്നിധൌ ॥ 50 ॥
സ്വയൂഥഭൃത്യഗോപ്താരംഹംതാരംഭീമകര്മണാമ് ।
ഹംതാരംദാനവേംദ്രാണാംയക്ഷാണാം ച സഹസ്രശഃ ॥ 51 ॥
നിവാതകവചാനാം ച സംഗ്രഹീതാരമാഹവേ ।
നൈകയജ്ഞവിലോപ്താരംത്രാതാരംസ്വജനസ്യ ച ॥ 52 ॥
ധര്മവ്യവസ്ഥാഭേത്താരംമായാസ്രഷ്ടാരമാഹവേ ।
ദേവാസുരനൃകന്യാനാമാഹര്താരംതതസ്തതഃ ॥ 53 ॥
ശത്രുസ്ത്രീശോകദാതാരം നേതാരം സ്വജനസ്യ ച ।
ലംകാദ്വീപസ്യഗോപ്താരംകര്താരംഭീമകര്മണാമ് ॥ 54 ॥
അസ്മാകംകാമഭോഗാനാംദാതാരംരഥിനാംവരമ് ।
ഏവംപ്രഭാവംഭര്താരംദൃഷ്ടവാരാമേണപാതിതമ് ॥ 55 ॥
സ്ഥിരാസ്മിയാദേഹമിമംധാരയാമിഹതപ്രിയാ ।
ശയനേഷുമഹാര്ഹേഷുശയിത്വാരാക്ഷസേശ്വര ॥ 56 ॥
ഇഹകര്മാത്പ്രസുപ്തോഽസിധരണ്യാംരേണുഗുംഠിതഃ ।
യദാതേതനയശ്ശസ്തോലക്ഷ്മണേനേംദ്രജിദ്യുധി ॥ 57 ॥
തദാത്വഭിഹതാതീവ്രമദ്യത്വസ്മിനിപാതിതാ ।
സാഹംബംധുജനൈര്ഹീനാഹീനാനാഥേന ച ത്വയാ ॥ 58 ॥
വിഹീനാകാമഭോഗൈശ്ചശോചിഷ്യേശാശ്വതീസ്സമാഃ ।
പ്രപന്നോദീര്ഘമധ്വാനംരാജന്നദ്യസുദുര്ഗമമ് ॥ 59 ॥
നയമാമപിദുഃഖാര്താം ന വര്തിഷ്യേത്വയാവിനാ ।
കസ്മാത്ത്വംമാംവിഹായേഹകൃപണാംഗംതുമിച്ഛസി ॥ 60 ॥
ദീനാംവിലപതീംമംദാംകിംവാമാംനാഭിഭാഷസേ ।
ദൃഷ്ടവാ ന ഖല്വഭിക്രുദ്ധോമാമിഹാനവകുംഠിതാമ് ॥ 61 ॥
നിര്ഗതാംനഗരദ്വാരാത്പദ്ഭ്യാമേവാഗതാംപ്രഭോ ।
പശ്യേഷ്ടദാരദാരാംസ്തേഭ്രഷ്ടലജ്ജാവകുംഠിതാന് ॥ 62 ॥
ബഹിര്നിഷ്പതിതാന്സർവാന്കഥംദൃഷ്ടവാ ന കുപ്യസി ।
അയംക്രീഡാസഹായസ്തേഽനാഥേലാലപ്യതേജനഃ ॥ 63 ॥
ന ചൈവമാശ്വാസയസികിംവാ ന ബഹുമന്യസേ ।
യാഃസ്ത്വയാവിധവാരാജന്കൃതാനൈകാഃകുലസ്ത്രിയഃ ॥ 64 ॥
പതിവ്രതാധര്മരതാഗുരുശുശ്രൂഷണേരതാഃ ।
താഭിശ്ശോകാഭിതപ്താഭിശ്ശപ്തഃപരവശംഗതഃ ॥ 65 ॥
ത്വയാവിപ്രകൃതാഭിര്യത്തദാശപ്തംതദാഗതമ് ।
പ്രവാദസ്സത്യഏവായംത്വാംപ്രതിപ്രായശോനൃപ ॥ 66 ॥
പ്രതിവ്രതാനാംനാകസ്മാത്സപത്നത്യശ്രൂണിഭൂതലേ ।
കഥം ച നാമതേരാജന് ലോകാനാക്രമ്യതേജസാ ॥ 67 ॥
നാരീചൌര്യമിദംക്ഷുദ്രംകൃതംശൌംഡീര്യമാനിനാ ।
അപനീയാശ്രമാദ്രാമംയന്മൃഗച്ഛദ്മനാത്വയാ ॥ 68 ॥
ആനീതാരാമപനതീസാതത്തേകാതര്യലക്ഷണമ് ।
കാതര്യം ന ച തേയുദ്ധേകദാചിത്സംസ്മരാമ്യഹമ് ॥ 69 ॥
തത്തുഭാഗ്യവിപര്യാസാന്നൂനംതേപക്വലക്ഷണമ് ।
അതീതാനാഗതാര്ഥജ്ഞോവര്തമാനവിചക്ഷണഃ ॥ 70 ॥
മൈഥിലീമാഹൃതാംദൃഷ്ടവാധ്യാത്വാനിഃശ്വസ്യചായതമ് ।
സത്യവാക്യമഹാബാഹോ ദേവരോമേയദബ്രവീത് ॥ 71 ॥
അയംരാക്ഷസമുഖ്യാനാംവിനാശഃപര്യുപസ്ഥിതഃ ।
കാമക്രോധസമുത്ഥേനവ്യസനേനപ്രസംഗിനാ ॥ 72 ॥
നിർവൃത്തസ്ത്വത്കൃതേഽനര്ഥഃസോഽയംമൂലഹരോമഹാന് ।
ത്വയാകൃതമിദംസർവമനാധംരാക്ഷസംകുലമ് ॥ 73 ॥
ഹിത്വംശോചിതവ്യോമേപ്രഖ്യാതബലപൌരുഷഃ ।
സ്ത്രീസ്വഭാവാത്തുമേബുദ്ധിഃകാരുണ്യേപരിവര്തതേ ॥ 74 ॥
സുകൃതംദുഷ്കൃതം ച ത്വംഗൃഹീത്വാസ്വാംഗതിംഗതഃ ।
ആത്മാനമനുശോചാമിത്വദ്വിനാശേനദുഃഖിതാമ് ॥ 75 ॥
സുഹൃദാംഹിതകാമാനാം ന ശ്രുതംവചനംത്വയാ ।
ഭ്രാത്രൂണാംചൈവകാര്ത്ന്സനഹിതമുക്തംദശാനന ॥ 76 ॥
ഹേത്വര്ഥയുക്തംവിധിവച്ഛ്രേയസ്കരമദാരുണമ് ।
വിഭീഷണേനാഭിഹിതം ന കൃതംഹേതുമത്ത്വയാ ॥ 77 ॥
മാരീചകുംഭകര്ണാഭ്യാംവാക്യംമമപിതുസ്തഥാ ।
ന ശ്രുതംവീര്യമത്തേനതസ്യേദംഫലമീദൃശമ് ॥ 78 ॥
നീലജീമൂതസംകാശ പീതാംബരശുഭാംഗദ ।
സ്വഗാത്രാണിവിനിക്ഷിപ്യകിംശേഷേരുധിരാപ്ലുതഃ ॥ 79 ॥
പ്രസുപ്തൈവശോകാര്താംകിംമാം ന പ്രതിഭാഷസേ ।
മഹാവീര്യസ്യദക്ഷസ്യസമ്യുഗേഷ്വപലായിനഃ ॥ 80 ॥
യാതുധാനസ്യദൌഹിത്രീംകിംമാം ന പ്രതിഭാഷസേ ।
ഉത്തിഷ്ഠോത്തിഷ്ഠകിംശേഷേനവേപരിഭവേകൃതേ ॥ 81 ॥
അദ്യവൈനിര്ഭയാലംകാംപ്രവിഷ്ടാംസൂര്യരശ്മയഃ ।
യേനസൂദയസേശത്രൂന് സമരേസൂര്യവര്ചസാ ॥ 82 ॥
വജ്രംവജ്രധരസ്യേവസോഽയംതേസതതാര്ചിതഃ ।
രണേബഹുപ്രഹരണോഹേമജാപരിഷ്കൃതഃ ॥ 83 ॥
പരിഘോവ്യവകീര്ണസ്തേബാണൈശ്ചിന്നൈഃസഹസ്രധാ ।
അപ്രിയാമിവോപസംഗൃഹ്യകിംശേഷേരണമേദിനീമ് ॥ 84 ॥
അപ്രിയാമിവകസ്മാച്ഛമാംനേച്ഛസ്യഭിഭാഷിതുമ് ।
ധിഗസ്തുഹൃദയംയസ്യാമമേദം ന സഹസ്രധാ ॥ 85 ॥
ത്വയിപംചത്വമാപന്നേഫലതേശോകപീഡിതമ് ।
ഇത്യേവംവിലപംതിസാബാഷ്പപര്യാകുലേക്ഷണാ ॥ 86 ॥
സ്നേഹോപസ്കന്നഹൃദയാ തദാ മോഹാമുപാഗമത് ।
കശ്മലാഭിഹതാസന്നാബഭൌസാരാവണോരസി ॥ 87 ॥
സ്നധ്യാനുരക്തേജലദേദീപ്താവിദ്യുദിവോജ്ജ്വലാ ।
തഥാഗതംസമുത്ഥാപ്യസപത്നയസ്താംഭൃശാതുരാഃ ॥ 88 ॥
പര്യവസ്ഥാപയാമാസൂരുദംത്യോരുദതീംഭൃശമ് ।
ന തേസുവിദിതാദേവിലോകാനാംസ്ഥിതിരധ്രുവാ ॥ 89 ॥
ദശാവിഭാഗപര്യായേരാജ്ഞാംവൈചംചലാഃശ്രിയഃ ।
ഇത്യേവമുച്യമാനാസാസശബ്ദംപ്രരുരോദ ഹ ॥ 90 ॥
സ്നാപയംതീതദാസ്രേണസ്തനൌവക്രംസുനിര്മലമ് ।
ഏതസ്മിന്നംതരേരാമോവിഭീഷണമുവാച ഹ ॥ 91 ॥
സംസ്കാരഃക്രിയതാംഭ്രാതുഃസ്ത്രീഗണഃപരിസാംത്വ്യതാമ് ।
തമുവാചതതോധീമാന് വിഭീഷണൈദംവചഃ ॥ 92 ॥
വിമൃശ്യബുദ്ധ്യാധര്മജ്ഞോധര്മാര്ഥസഹിതംഹിതമ് ।
ത്യക്തധര്മവ്രതംശൂരംനൃശംസമനൃതംതഥാ ॥ 93 ॥
നാഹമര്ഹോഽസ്മിസംസ്കര്തുംപരദാരാഭിമര്ശിനമ് ।
ഭ്രാതൃരൂപഃഹിമേശത്രുരേഷസർവാഹിതേരതഃ ॥ 94 ॥
രാവണോനാര്ഹതേപൂജാംപൂജ്യോഽപിഗുരുഗൌരവാത് ।
നൃശംസൈതിമാംരാമ വക്ഷ്യംതിമനുജാഭുവി ॥ 95 ॥
ശ്രുത്വാതസ്യാഗുണാന്സർവേവക്ഷ്യംതിസുകൃതംപുനഃ ।
തച്ഛ്രുത്വാപരമപ്രീതോരാമോധര്മഭൃതാംവരഃ ॥ 96 ॥
വിഭീഷണമുവാചേദംവാക്യജ്ഞംവാക്യകോവിദഃ ।
തവാപിമേപ്രിയംകാര്യംത്വത്പ്രഭാവാന്മയാജിതമ് ॥ 97 ॥
അവശ്യംതുക്ഷമംവാച്യോമയാത്വാംരാക്ഷസേശ്വര ।
അധര്മാനൃതസംയുക്തഃകാമംത്വേഷനിശാചരഃ ॥ 98 ॥
തേജസ്വീബലവാന് ശൂരഃസംഗ്രാമേഷു ച നിത്യശഃ ।
ശതക്രതുമുഖൈർവീരൈഃശ്രൂയതേ ന പരാജിതഃ ॥ 99 ॥
മഹാത്മാബലസംപന്നോരാവണോലോകരാവണഃ ।
മരണാനാംതിവൈരാണിനിർവൃത്തംനഃപ്രയോജനമ് ॥ 100 ॥
ക്രിയതാമസ്യസംസ്കാരോമമാപ്യേഷയഥാതവ ।
ത്വത്സത്സകാശാദ്ധശഗ്രീവസ്സംസ്കാരംവിധിപൂർവകമ് ॥ 101 ॥
ക്ഷിപ്രമര്ഹതിധര്മേണത്വംയശോഭാഗ്ഭവിഷ്യസി ।
രാഘവസ്യവച്ശ്രുത്വാത്വരമാണോവിഭീഷണഃ ॥ 102 ॥
സംസ്കാരയിതുമാരേഭേഭ്രാതരംരാവണംഹതമ് ।
സപ്രവിശ്യപുരീംലംകാംരാക്ഷസേംദ്രോവിഭീഷണഃ ॥ 103 ॥
രാവണസ്യാഅഗ്നിഹോത്രംതുനിര്യാപയതിസത്വരമ് ।
ശകടാന് ദാരുരൂപാണിഅഗ്നീനവൈയാജകാംസ്തഥാ ॥ 104 ॥
തഥാചംദനകാഷ്ഠാനികാഷ്ഠാനിവിവിധാനി ച ।
അഗരൂണിസുഗധനീനിഗംധാംശ്ചസുരഭീംസ്തഥാ ॥ 105 ॥
മണിമുക്താപ്രവാളാനിനിര്യാപയതിരാക്ഷസഃ ।
ആജഗാമമുഹൂര്തേനരാക്ഷസൈഃപരിവാരിതഃ ॥ 106 ॥
തതോമാല്യവതാസാര്ഥംക്രിയാമേവചകാരസഃ ।
സൌവര്ണീംശിബികാംദിവ്യാമാരോപ്യക്ഷൌമവാസനമ് ॥ 107 ॥
രാവണംരാക്ഷസാധീശമശ്രുപൂര്യമുഖാദ്വിജാഃ ।
തൂര്യഘോഷൈശ്ചവിവിധൈസ്സ്തുവദ്ഭിശ്ചാഭിനംദിതമ് ॥ 108 ॥
പ്താകാഭിശ്ചചിത്രാഭിസ്സുമനോഭിശ്ചചിത്രിതാമ് ।
ഉത്ക്ഷിപ്യശിബികാംതാംതുവിഭീഷണപുരോഗമാഃ ॥ 109 ॥
ദക്ഷിണാഭിമുഖാസ്സർവേഗൃഹ്യകാഷ്ഠാനിഭേജിരേ ।
അഗ്നയോദീപ്യമാനാസ്തേതദാധ്വര്യുസമീരിതാഃ ॥ 110 ॥
ശരണാഭിഗതാഃസർവേപുരസ്താത്തസ്യതേയയുഃ ।
അംതഃപുരാണിസർവാണിരുദമാനാനിസത്വരമ് ॥ 111 ॥
പൃഷ്ഠതോഽനുയയുസ്താനിപ്ലവമാനാനിസർവതഃ ।
രാവണംപ്രയതേദേശേസ്ഥാപ്യതേഭൃശദുഃഖിതാഃ ॥ 112 ॥
ചിതാംചംദനകാഷ്ഠൈശ്ചപദ്മകോശീസംവൃതാമ് ।
ബ്രാഹ്മ്യാസമ്വര്തയാമാസൂരാംകവാസ്തരണാവൃതാമ് ॥ 113 ॥
വര്തതേവേദവിഹിതോരാജ്ഞോവൈപശ്ചിമഃക്രതുഃ ।
പ്രചക്രുഃരാക്ഷസേംദ്രസ്യപിതൃമേധമനുക്രമമ് ॥ 114 ॥
വേദിം ച ദക്ഷിണപ്രാച്യാംയഥാസ്ഥാനം ച പാവകമ് ।
പൃഷദാജ്യേനസംപൂര്ണംസ്രുവംസർവേപ്രചിക്ഷിപുഃ ॥ 115 ॥
പാദയോശ്ശകടംപ്രാദുരംതരൂർവോരുലൂഖലംതദാ ।
ദാരുപാത്രാണിസർവാണിആരണിംചോത്താരാരണിമ് ॥ 116 ॥
ദത്ത്വാതുമുസലംചാന്യഥാസ്ഥാനംവിചക്ഷണാഃ ।
ശാസ്ത്രാദൃഷ്ടേനവിധിനാമഹര്ഷിവിഹിതേന ച ॥ 117 ॥
തത്രമേധ്യംപശുംഹത്വാരാക്ഷസേംദ്രസ്യരാക്ഷസാഃ ।
പരിസ്തരണികാംരാജ്ഞോഘൃതാക്താംസമവേശയന് ॥ 118 ॥
ഗംധൈര്മാല്യൈരലംകൃത്യരാവണംദീനമാനസാഃ ॥ 119 ॥
വിഭീഷണസഹായാസ്തേവസ്ത്രൈശ്ചവിവിധൈരപി ।
ലാജൈരശ്ചാവകിരംതിസ്മബാഷ്പപൂര്ണമുഖാസ്തദാ ॥ 120 ॥
ദദൌ ച പാവകംതസ്യവിധിയുക്തംവിഭീഷണഃ ।
സ്നാത്വാചൈവാര്ദ്രവസ്ത്രേണതിലാംദൂർവാഭിമിശ്രിതാന് ॥ 121 ॥
ഉദകേന ച സമ്മിശ്രാന്പ്രദായവിധിപൂർവകമ് ।
പ്രദായചോദകംതസ്മൈമൂര്ധ്നാചൈനംനമസ്യ ച ॥ 122 ॥
താഃസ്ത്രിയോഽനുനയാമാസസാംതമുക്ത്വാപുനഃപുനഃ ।
ഗമ്യതാമിതിതാസ്സർവാവിവിശുര്നഗരീതദാ ॥ 123 ॥
പ്രവിഷ്ടാസുസർവാസുരാക്ഷസീഷുവിഭീഷണഃ ।
രാമപാര്ശ്വമുപാഗമ്യതദാതിഷ്ഠദ്വിനീതവത് ॥ 124 ॥
രാമോഽപിസഹസൈന്യേനസസുഗ്രീവസ്സലക്ഷ്മണഃ ।
ഹര്ഷംലേഭേരിപുംഹത്വായഥാവൃത്രംശതക്രതുഃ ॥ 125 ॥
തതോവിമുക്ത്വാസശരംശരാസനംമഹേംദ്രദത്തംകവചം ച തന്മഹത് ।
വിമ്യുചരോഷംരിപുനിഗ്രഹാത്തതോരാമഃസുസൌമ്യത്വമുപാഗതോഽരിഹാ ॥ 126 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ചതുര്ദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
