శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ చతుర్దశాధికశతతమస్సర్గః ।
తాసాంవిలపమానానాంతదారాక్షసయోషితామ్ ।
జ్యేష్ఠాపత్నీప్రియాజీనాభర్తారంసముదైక్షత ॥ 1 ॥
దశగ్రీవంహతందృష్టవారామేణాచింత్యకర్మణా ।
పతింమండోదరీతత్రకృపణాపర్యదేవయత్ ॥ 2 ॥
ననునామమహాబాహోతవవైశ్రవణానుజ ।
క్రుద్ధస్యప్రముఖేస్థాతుంత్రస్యత్యపిపురందరః ॥ 3 ॥
ఋషయశ్చమహాంతోఽపిగంధర్వాశ్చయశస్వినః ।
ననునామతవోద్వేగాచ్చారణాశ్చదిశోగతాః ॥ 4 ॥
స త్వంమానుషమాత్రేణరామేణయుధినిర్జితః ।
న వ్యపత్రపసేరాజన్ కిమిదంరాక్షసేశ్వర ॥ 5 ॥
కథంత్రైలోక్యమాక్రమ్యశ్రియావీర్యేణచాన్వితమ్ ।
అవిషహ్యంజఘానత్వాంమానుషోవనగోచరః ॥ 6 ॥
మానుషాణామవిషయేచరతఃకామరూపిణః ।
వినాశస్తవరామేణసమ్యుగేనోపపద్యతే ॥ 7 ॥
న చైతత్కర్మరామస్యశ్రద్ధధామిచమూముఖే ।
సర్వతస్సముపేతస్యతవతేనాభిమర్షణమ్ ॥ 8 ॥
యదైవ చ జనస్థానేరాక్షసైర్భహునిర్వవృతః ।
ఖరస్తవహతోభ్రాతాతదైవాసౌ న మానుషః ॥ 9 ॥
యదైవనగరీంలంకాందుష్ప్రవేశాంసురైరపి ।
ప్రవిష్టోహనుమాన్వీర్యాత్తదైవవ్యథితావయమ్ ॥ 10 ॥
యదైవవానరైర్ఘోరైర్బద్ధస్సేతుర్మహార్ణవే ।
తదైవహృదయేనాహంశంకేరామమమానుషమ్ ॥ 11 ॥
అథవారామరూపేణకృతాంతస్స్వయమాగతః ।
మాయాంతవవినాశాయవిధాయాప్రతితర్కితామ్ ॥ 12 ॥
అథవావాసవేనత్వంధర్షితోఽపిమహాబల ।
వాసవస్యతుకాశక్తిస్త్వాంద్రష్టుమపిసంయుగే ॥ 13 ॥
వ్యక్తమేషమహాయోగీపరమాత్మాసనాతనః ।
అనాదిమధ్యనిధనోమహతంపరమోమహాన్ ॥ 14 ॥
తమసఃపరమోధాతాశంఖచక్రగదాధరః ।
శ్రీవత్సవక్షానిత్యశ్రీరజయ్యశ్శాశ్వతోధ్రువః ॥ 15 ॥
మానుషంరూపమాస్థాయవిష్ణుస్సత్యపరాక్రమః ।
సర్వైఃపరివృతోదేవైర్వానరత్వముపాగతైః ॥ 16 ॥
సర్వలోకేశ్వర్శ్రీమాన్లోకానాంహితకామ్యయా ।
సరాక్షసరపరీవారంహతవాంస్త్వాంమహాద్యుతిః ॥ 17 ॥
ఇంద్రియాణిపురాజిత్వాజితంత్రిభువనంత్వయా ।
స్మరద్భిరివతద్వైరమింద్రియైరేవనిర్జితః ॥ 18 ॥
యదైవహిజనస్థానేరాక్షసైర్భహుభిర్వృతః ।
ఖరస్తునిహతోభ్రాతాతదారామో న మానుషః ॥ 19 ॥
యదైవనగరీంలంకాందుష్ప్రవేశాంసురైరపి ।
ప్రవిష్టోహనుమాన్వీర్యాత్తదైవవ్యథితావయమ్ ॥ 20 ॥
క్రియతామవిరోధశ్చరాఘవేణేతియన్మయా ।
ఉచ్యమానం న గృహ్ణాసితస్యేయంవ్యుష్టిరాగతా ॥ 21 ॥
అకస్మాచ్ఛాభికామోఽసిసీతాంరాక్షసపుంగవః ।
ఐశ్వర్యస్యవినాశాయదేహస్యస్వజనస్య చ ॥ 22 ॥
అరుంధత్యావిశిష్టాంతాంరోహిణ్యాశ్చాపిదుర్మతే ।
సీతాంధర్షయతామాన్యాంత్వయాహ్యసదృశంకృతమ్ ॥ 23 ॥
వసుధాయాహివసుధాంశ్రియఃశ్రీంభర్తృవత్సలామ్ ।
సీతాంసర్వానవద్యాంగీమరణ్యేవిజనేశుభామ్ ॥ 24 ॥
ఆనయిత్వాతుతాందీనాంఛద్మనాత్మస్వదూషణ ।
అప్రాప్యతంచైవకామంమైథిలీసంగమేకృతమ్ ॥ 25 ॥
పతివ్రతాయాస్తపసానూనందగ్ధోఽసిమేప్రభో ।
తదైవయన్నదగ్ధగద్ధస్త్వంధర్షయంస్తనుమమధ్యమామ్ ।
దేవాభిభ్యతేతేసర్వేసేంద్రాఃసానాగ్నీపురోగమాః ॥ 26 ॥
అవశ్యమేవలభతేఫలంపాపస్యకర్మణః ।
ఘోరంపర్యాగతేకాలేకర్తానాస్త్యత్రసంశయః ॥ 27 ॥
న కులేన న రూపేణ న దాక్షిణ్యేనమైథిలీ ।
మయాధికావాతుల్యావాతత్త్వంమోహాన్నబుధ్యసే ॥ 28 ॥
సర్వదాసర్వభూతానాంనాస్తిముత్యురలక్షణః ।
తవతావదయంమృత్యుర్మైథిలీకృతలక్షణః ॥ 29 ॥
సీతానిమిత్తజోమృత్యుస్త్వయాదూరాదుపాహృతః ।
మైథిలీసహరామేణవిశోకావిహరిష్యతి ॥ 30 ॥
అల్పపుణ్యాత్వహంఘోరేపతితాశోకసాగరే ।
కైలాసేమందరేమేరౌతథాచైత్రరథేవనే ॥ 31 ॥
దేవోద్యానేషుసర్వేషువిహృత్యసహితాత్వయా ।
విమానేనానురూపేణయాయామ్యతులయాశ్రియా ॥ 32 ॥
పశ్యంతివివిధాందేశాంస్తాంస్తాంశ్చిత్రస్రగంబరా ।
భ్రమ్శితాకామభోగేభ్యఃసాస్మివీరవధాత్తవ ॥ 33 ॥
సైవాన్యేవాస్మిసమ్వృత్తాధిగ్రాజ్ఞాంచంచలాఃశ్రియః ।
హారాజన్ సుకుమారంతేసుభ్రుసుత్వక్సమున్నసమ్ ॥ 34 ॥
కాంతిశ్రీద్యుతిభిస్తుల్యమిందుపద్మదివాకరైః ।
కిరీటకూటోజ్జ్వలితంతామ్రాస్యందీప్తకుండలమ్ ॥ 35 ॥
మదవ్యాకులలోలాక్షంభూత్వాయత్పానభూమిషు ।
వివిధస్రగ్ధరంచారువల్గుస్మితకథంశుభమ్ ॥ 36 ॥
తదేవాద్యతవైవంహివక్త్రం న భ్రాజతేప్రభో ।
రామసాయకనిర్భిన్నంరక్తంరుధిరవిస్రవైః ॥ 37 ॥
వీశీర్ణమేదోమస్తిష్కంరూక్షస్యందనరేణుభిః ।
హాపశ్చిమామేసంప్రాప్తాదశావైధవ్యదాయినీ ॥ 38 ॥
యామయాసీన్నసుంబద్ధాకదాచిదపిమందయా ।
పతాదానవరాజోమేభర్తామేరాక్షసేశ్వరః ॥ 39 ॥
పుత్రోమేశక్రనిర్జేతాఇత్యహంగర్వితాభృశమ్ ।
దృప్తామర్దనాఃశూరాఃప్రఖ్యాతబలపౌరుషాః ॥ 40 ॥
అకుతశ్చిద్భయానాథామమేత్యాసీన్మతిర్దృఢా ।
తేషామేవంప్రభావాణాంయుష్మాకంరాక్షసర్షభాః ॥ 41 ॥
కథంభయమసంబుద్ధంమానుషాదిదమాగతమ్ ।
స్నిగ్ధేంద్రనీలనీలంతుప్రాంశుశైలోపమంమహత్ ॥ 42 ॥
కేయూరాంగదవైడూర్యముక్తాహారస్రగుజ్జ్వలమ్ ।
కాంతంవిహారేష్వధికందీప్తాంసంగ్రామభూమిషు ॥ 43 ॥
భాత్యాభరణభాభిర్యద్విద్యుద్భిరివతోయదః ।
తదేవాద్యశరీరంతేతీక్ష్ణైర్నైకశరైశ్చితమ్ ॥ 44 ॥
పునర్దుర్లభసంపర్శంపరిష్వక్తుం న శక్యతే ।
శ్వావిధఃశలకైర్యద్వద్భాణైర్లగ్నైర్నిరంతరమ్ ॥ 45 ॥
స్వర్పితైర్మర్మసుభృశంసంఛిన్నస్నాయుబంధనమ్ ।
క్షితౌనిపతితంరాజన్ శ్యామంవైరుధిరచ్ఛవి ॥ 46 ॥
వజ్రప్రహారాభిహతోవికీర్ణైవపర్వతః ।
హాస్వప్నస్సత్యమేవేదంత్వంరామేణకథంహతః ॥ 47 ॥
త్వంమృత్యోరపిమృత్యుస్స్యాఃకథంమృత్యువశంగతః త్రైలోక్యవసుభోక్తారంత్రైలోక్యోద్వేగదంమహత్ ॥ 48 ॥
జేతారంలోకపాలానాంక్షేప్తారాంశంకరస్య చ ।
దృప్తానాంనిగ్రహీతారమావిష్కృతపరాక్రమమ్ ॥ 49 ॥
లోకక్షోభయితారం చ నాదైర్భూతవిరావిణమ్ ।
ఓజసాదృప్తవాక్యానాంవక్తారంరిపుసన్నిధౌ ॥ 50 ॥
స్వయూథభృత్యగోప్తారంహంతారంభీమకర్మణామ్ ।
హంతారందానవేంద్రాణాంయక్షాణాం చ సహస్రశః ॥ 51 ॥
నివాతకవచానాం చ సంగ్రహీతారమాహవే ।
నైకయజ్ఞవిలోప్తారంత్రాతారంస్వజనస్య చ ॥ 52 ॥
ధర్మవ్యవస్థాభేత్తారంమాయాస్రష్టారమాహవే ।
దేవాసురనృకన్యానామాహర్తారంతతస్తతః ॥ 53 ॥
శత్రుస్త్రీశోకదాతారం నేతారం స్వజనస్య చ ।
లంకాద్వీపస్యగోప్తారంకర్తారంభీమకర్మణామ్ ॥ 54 ॥
అస్మాకంకామభోగానాందాతారంరథినాంవరమ్ ।
ఏవంప్రభావంభర్తారందృష్టవారామేణపాతితమ్ ॥ 55 ॥
స్థిరాస్మియాదేహమిమంధారయామిహతప్రియా ।
శయనేషుమహార్హేషుశయిత్వారాక్షసేశ్వర ॥ 56 ॥
ఇహకర్మాత్ప్రసుప్తోఽసిధరణ్యాంరేణుగుంఠితః ।
యదాతేతనయశ్శస్తోలక్ష్మణేనేంద్రజిద్యుధి ॥ 57 ॥
తదాత్వభిహతాతీవ్రమద్యత్వస్మినిపాతితా ।
సాహంబంధుజనైర్హీనాహీనానాథేన చ త్వయా ॥ 58 ॥
విహీనాకామభోగైశ్చశోచిష్యేశాశ్వతీస్సమాః ।
ప్రపన్నోదీర్ఘమధ్వానంరాజన్నద్యసుదుర్గమమ్ ॥ 59 ॥
నయమామపిదుఃఖార్తాం న వర్తిష్యేత్వయావినా ।
కస్మాత్త్వంమాంవిహాయేహకృపణాంగంతుమిచ్ఛసి ॥ 60 ॥
దీనాంవిలపతీంమందాంకింవామాంనాభిభాషసే ।
దృష్టవా న ఖల్వభిక్రుద్ధోమామిహానవకుంఠితామ్ ॥ 61 ॥
నిర్గతాంనగరద్వారాత్పద్భ్యామేవాగతాంప్రభో ।
పశ్యేష్టదారదారాంస్తేభ్రష్టలజ్జావకుంఠితాన్ ॥ 62 ॥
బహిర్నిష్పతితాన్సర్వాన్కథందృష్టవా న కుప్యసి ।
అయంక్రీడాసహాయస్తేఽనాథేలాలప్యతేజనః ॥ 63 ॥
న చైవమాశ్వాసయసికింవా న బహుమన్యసే ।
యాఃస్త్వయావిధవారాజన్కృతానైకాఃకులస్త్రియః ॥ 64 ॥
పతివ్రతాధర్మరతాగురుశుశ్రూషణేరతాః ।
తాభిశ్శోకాభితప్తాభిశ్శప్తఃపరవశంగతః ॥ 65 ॥
త్వయావిప్రకృతాభిర్యత్తదాశప్తంతదాగతమ్ ।
ప్రవాదస్సత్యఏవాయంత్వాంప్రతిప్రాయశోనృప ॥ 66 ॥
ప్రతివ్రతానాంనాకస్మాత్సపత్నత్యశ్రూణిభూతలే ।
కథం చ నామతేరాజన్ లోకానాక్రమ్యతేజసా ॥ 67 ॥
నారీచౌర్యమిదంక్షుద్రంకృతంశౌండీర్యమానినా ।
అపనీయాశ్రమాద్రామంయన్మృగచ్ఛద్మనాత్వయా ॥ 68 ॥
ఆనీతారామపనతీసాతత్తేకాతర్యలక్షణమ్ ।
కాతర్యం న చ తేయుద్ధేకదాచిత్సంస్మరామ్యహమ్ ॥ 69 ॥
తత్తుభాగ్యవిపర్యాసాన్నూనంతేపక్వలక్షణమ్ ।
అతీతానాగతార్థజ్ఞోవర్తమానవిచక్షణః ॥ 70 ॥
మైథిలీమాహృతాందృష్టవాధ్యాత్వానిఃశ్వస్యచాయతమ్ ।
సత్యవాక్యమహాబాహో దేవరోమేయదబ్రవీత్ ॥ 71 ॥
అయంరాక్షసముఖ్యానాంవినాశఃపర్యుపస్థితః ।
కామక్రోధసముత్థేనవ్యసనేనప్రసంగినా ॥ 72 ॥
నిర్వృత్తస్త్వత్కృతేఽనర్థఃసోఽయంమూలహరోమహాన్ ।
త్వయాకృతమిదంసర్వమనాధంరాక్షసంకులమ్ ॥ 73 ॥
హిత్వంశోచితవ్యోమేప్రఖ్యాతబలపౌరుషః ।
స్త్రీస్వభావాత్తుమేబుద్ధిఃకారుణ్యేపరివర్తతే ॥ 74 ॥
సుకృతందుష్కృతం చ త్వంగృహీత్వాస్వాంగతింగతః ।
ఆత్మానమనుశోచామిత్వద్వినాశేనదుఃఖితామ్ ॥ 75 ॥
సుహృదాంహితకామానాం న శ్రుతంవచనంత్వయా ।
భ్రాత్రూణాంచైవకార్త్న్సనహితముక్తందశానన ॥ 76 ॥
హేత్వర్థయుక్తంవిధివచ్ఛ్రేయస్కరమదారుణమ్ ।
విభీషణేనాభిహితం న కృతంహేతుమత్త్వయా ॥ 77 ॥
మారీచకుంభకర్ణాభ్యాంవాక్యంమమపితుస్తథా ।
న శ్రుతంవీర్యమత్తేనతస్యేదంఫలమీదృశమ్ ॥ 78 ॥
నీలజీమూతసంకాశ పీతాంబరశుభాంగద ।
స్వగాత్రాణివినిక్షిప్యకింశేషేరుధిరాప్లుతః ॥ 79 ॥
ప్రసుప్తైవశోకార్తాంకింమాం న ప్రతిభాషసే ।
మహావీర్యస్యదక్షస్యసమ్యుగేష్వపలాయినః ॥ 80 ॥
యాతుధానస్యదౌహిత్రీంకింమాం న ప్రతిభాషసే ।
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠకింశేషేనవేపరిభవేకృతే ॥ 81 ॥
అద్యవైనిర్భయాలంకాంప్రవిష్టాంసూర్యరశ్మయః ।
యేనసూదయసేశత్రూన్ సమరేసూర్యవర్చసా ॥ 82 ॥
వజ్రంవజ్రధరస్యేవసోఽయంతేసతతార్చితః ।
రణేబహుప్రహరణోహేమజాపరిష్కృతః ॥ 83 ॥
పరిఘోవ్యవకీర్ణస్తేబాణైశ్చిన్నైఃసహస్రధా ।
అప్రియామివోపసంగృహ్యకింశేషేరణమేదినీమ్ ॥ 84 ॥
అప్రియామివకస్మాచ్ఛమాంనేచ్ఛస్యభిభాషితుమ్ ।
ధిగస్తుహృదయంయస్యామమేదం న సహస్రధా ॥ 85 ॥
త్వయిపంచత్వమాపన్నేఫలతేశోకపీడితమ్ ।
ఇత్యేవంవిలపంతిసాబాష్పపర్యాకులేక్షణా ॥ 86 ॥
స్నేహోపస్కన్నహృదయా తదా మోహాముపాగమత్ ।
కశ్మలాభిహతాసన్నాబభౌసారావణోరసి ॥ 87 ॥
స్నధ్యానురక్తేజలదేదీప్తావిద్యుదివోజ్జ్వలా ।
తథాగతంసముత్థాప్యసపత్నయస్తాంభృశాతురాః ॥ 88 ॥
పర్యవస్థాపయామాసూరుదంత్యోరుదతీంభృశమ్ ।
న తేసువిదితాదేవిలోకానాంస్థితిరధ్రువా ॥ 89 ॥
దశావిభాగపర్యాయేరాజ్ఞాంవైచంచలాఃశ్రియః ।
ఇత్యేవముచ్యమానాసాసశబ్దంప్రరురోద హ ॥ 90 ॥
స్నాపయంతీతదాస్రేణస్తనౌవక్రంసునిర్మలమ్ ।
ఏతస్మిన్నంతరేరామోవిభీషణమువాచ హ ॥ 91 ॥
సంస్కారఃక్రియతాంభ్రాతుఃస్త్రీగణఃపరిసాంత్వ్యతామ్ ।
తమువాచతతోధీమాన్ విభీషణైదంవచః ॥ 92 ॥
విమృశ్యబుద్ధ్యాధర్మజ్ఞోధర్మార్థసహితంహితమ్ ।
త్యక్తధర్మవ్రతంశూరంనృశంసమనృతంతథా ॥ 93 ॥
నాహమర్హోఽస్మిసంస్కర్తుంపరదారాభిమర్శినమ్ ।
భ్రాతృరూపఃహిమేశత్రురేషసర్వాహితేరతః ॥ 94 ॥
రావణోనార్హతేపూజాంపూజ్యోఽపిగురుగౌరవాత్ ।
నృశంసైతిమాంరామ వక్ష్యంతిమనుజాభువి ॥ 95 ॥
శ్రుత్వాతస్యాగుణాన్సర్వేవక్ష్యంతిసుకృతంపునః ।
తచ్ఛ్రుత్వాపరమప్రీతోరామోధర్మభృతాంవరః ॥ 96 ॥
విభీషణమువాచేదంవాక్యజ్ఞంవాక్యకోవిదః ।
తవాపిమేప్రియంకార్యంత్వత్ప్రభావాన్మయాజితమ్ ॥ 97 ॥
అవశ్యంతుక్షమంవాచ్యోమయాత్వాంరాక్షసేశ్వర ।
అధర్మానృతసంయుక్తఃకామంత్వేషనిశాచరః ॥ 98 ॥
తేజస్వీబలవాన్ శూరఃసంగ్రామేషు చ నిత్యశః ।
శతక్రతుముఖైర్వీరైఃశ్రూయతే న పరాజితః ॥ 99 ॥
మహాత్మాబలసంపన్నోరావణోలోకరావణః ।
మరణానాంతివైరాణినిర్వృత్తంనఃప్రయోజనమ్ ॥ 100 ॥
క్రియతామస్యసంస్కారోమమాప్యేషయథాతవ ।
త్వత్సత్సకాశాద్ధశగ్రీవస్సంస్కారంవిధిపూర్వకమ్ ॥ 101 ॥
క్షిప్రమర్హతిధర్మేణత్వంయశోభాగ్భవిష్యసి ।
రాఘవస్యవచ్శ్రుత్వాత్వరమాణోవిభీషణః ॥ 102 ॥
సంస్కారయితుమారేభేభ్రాతరంరావణంహతమ్ ।
సప్రవిశ్యపురీంలంకాంరాక్షసేంద్రోవిభీషణః ॥ 103 ॥
రావణస్యాఅగ్నిహోత్రంతునిర్యాపయతిసత్వరమ్ ।
శకటాన్ దారురూపాణిఅగ్నీనవైయాజకాంస్తథా ॥ 104 ॥
తథాచందనకాష్ఠానికాష్ఠానివివిధాని చ ।
అగరూణిసుగధనీనిగంధాంశ్చసురభీంస్తథా ॥ 105 ॥
మణిముక్తాప్రవాళానినిర్యాపయతిరాక్షసః ।
ఆజగామముహూర్తేనరాక్షసైఃపరివారితః ॥ 106 ॥
తతోమాల్యవతాసార్థంక్రియామేవచకారసః ।
సౌవర్ణీంశిబికాందివ్యామారోప్యక్షౌమవాసనమ్ ॥ 107 ॥
రావణంరాక్షసాధీశమశ్రుపూర్యముఖాద్విజాః ।
తూర్యఘోషైశ్చవివిధైస్స్తువద్భిశ్చాభినందితమ్ ॥ 108 ॥
ప్తాకాభిశ్చచిత్రాభిస్సుమనోభిశ్చచిత్రితామ్ ।
ఉత్క్షిప్యశిబికాంతాంతువిభీషణపురోగమాః ॥ 109 ॥
దక్షిణాభిముఖాస్సర్వేగృహ్యకాష్ఠానిభేజిరే ।
అగ్నయోదీప్యమానాస్తేతదాధ్వర్యుసమీరితాః ॥ 110 ॥
శరణాభిగతాఃసర్వేపురస్తాత్తస్యతేయయుః ।
అంతఃపురాణిసర్వాణిరుదమానానిసత్వరమ్ ॥ 111 ॥
పృష్ఠతోఽనుయయుస్తానిప్లవమానానిసర్వతః ।
రావణంప్రయతేదేశేస్థాప్యతేభృశదుఃఖితాః ॥ 112 ॥
చితాంచందనకాష్ఠైశ్చపద్మకోశీసంవృతామ్ ।
బ్రాహ్మ్యాసమ్వర్తయామాసూరాంకవాస్తరణావృతామ్ ॥ 113 ॥
వర్తతేవేదవిహితోరాజ్ఞోవైపశ్చిమఃక్రతుః ।
ప్రచక్రుఃరాక్షసేంద్రస్యపితృమేధమనుక్రమమ్ ॥ 114 ॥
వేదిం చ దక్షిణప్రాచ్యాంయథాస్థానం చ పావకమ్ ।
పృషదాజ్యేనసంపూర్ణంస్రువంసర్వేప్రచిక్షిపుః ॥ 115 ॥
పాదయోశ్శకటంప్రాదురంతరూర్వోరులూఖలంతదా ।
దారుపాత్రాణిసర్వాణిఆరణించోత్తారారణిమ్ ॥ 116 ॥
దత్త్వాతుముసలంచాన్యథాస్థానంవిచక్షణాః ।
శాస్త్రాదృష్టేనవిధినామహర్షివిహితేన చ ॥ 117 ॥
తత్రమేధ్యంపశుంహత్వారాక్షసేంద్రస్యరాక్షసాః ।
పరిస్తరణికాంరాజ్ఞోఘృతాక్తాంసమవేశయన్ ॥ 118 ॥
గంధైర్మాల్యైరలంకృత్యరావణందీనమానసాః ॥ 119 ॥
విభీషణసహాయాస్తేవస్త్రైశ్చవివిధైరపి ।
లాజైరశ్చావకిరంతిస్మబాష్పపూర్ణముఖాస్తదా ॥ 120 ॥
దదౌ చ పావకంతస్యవిధియుక్తంవిభీషణః ।
స్నాత్వాచైవార్ద్రవస్త్రేణతిలాందూర్వాభిమిశ్రితాన్ ॥ 121 ॥
ఉదకేన చ సమ్మిశ్రాన్ప్రదాయవిధిపూర్వకమ్ ।
ప్రదాయచోదకంతస్మైమూర్ధ్నాచైనంనమస్య చ ॥ 122 ॥
తాఃస్త్రియోఽనునయామాససాంతముక్త్వాపునఃపునః ।
గమ్యతామితితాస్సర్వావివిశుర్నగరీతదా ॥ 123 ॥
ప్రవిష్టాసుసర్వాసురాక్షసీషువిభీషణః ।
రామపార్శ్వముపాగమ్యతదాతిష్ఠద్వినీతవత్ ॥ 124 ॥
రామోఽపిసహసైన్యేనససుగ్రీవస్సలక్ష్మణః ।
హర్షంలేభేరిపుంహత్వాయథావృత్రంశతక్రతుః ॥ 125 ॥
తతోవిముక్త్వాసశరంశరాసనంమహేంద్రదత్తంకవచం చ తన్మహత్ ।
విమ్యుచరోషంరిపునిగ్రహాత్తతోరామఃసుసౌమ్యత్వముపాగతోఽరిహా ॥ 126 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే చతుర్దశాధికశతతమస్సర్గః ॥
