ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ୟୁଧ୍ୟତାଂତୁତତସ୍ତେଷାଂଵାନରାଣାଂମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ରକ୍ଷସାଂସଂବଭୂଵାଥବଲକୋପସ୍ସୁଦାରୁଣଃ ॥ 1 ॥
ତେହୟୈଃକାଂଚନାପୀଡୈର୍ଧ୍ଵଶ୍ଚାଗ୍ନିଶିଖୋପମୈଃ ।
ରଥୈଶ୍ଚାଦିତ୍ୟସଂକାଶୈଃକଵଚୈଶ୍ଚମନୋରମୈଃ ॥ 2 ॥
ନିର୍ୟୟୂରାକ୍ଷସଵ୍ୟାଘ୍ରାନାଦୟଂତୋଦିଶୋଦଶ ।
ରାକ୍ଷସାଭୀମକର୍ମାଣୋରାଵଣସ୍ୟଜୟୈଷିଣଃ ॥ 3 ॥
ଵାନରାଣାମପିଚମୂର୍ବୃହତୀଜୟମିଚ୍ଛତାମ୍ ।
ଅଭ୍ୟଧାଵତତାଂସେନାଂରକ୍ଷସାଂକାମରୂପିଣମ୍ ॥ 4 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେତେଷାମନ୍ୟୋନ୍ୟମଭିଧାଵତାମ୍ ।
ରକ୍ଷସାଂଵାନରାଣାଂଚଦ୍ଵଂଦ୍ଵୟୁଦ୍ଧମଵର୍ତତ ॥ 5 ॥
ଅଂଗଦେଂଦ୍ରଜିତ୍ସାର୍ଧଂଵାଲିପୁତ୍ରେଣରାକ୍ଷସଃ ।
ଆୟୁଧ୍ୟତମହାତେଜାସ୍ତ୍୍ୟଂବକେଣୟଥାଽଂତକଃ ॥ 6 ॥
ପ୍ରଜଂଘେନଚସଂପାତିର୍ନିତ୍ୟଂଦୁର୍ମର୍ଷଣୋରଣେ ।
ଜଂବୁମାଲିନମାରବ୍ଧୋହନୁମାନପିଵାନରଃ ॥ 7 ॥
ସଂଗତସ୍ତୁମହାକ୍ରୋଧୋରାକ୍ଷସୋରାଵଣାନୁଜଃ ।
ସମରେତୀକ୍ଷ୍ଣଵେଗେନମିତ୍ରଘ୍ନେନଵିଭୀଷଣଃ ॥ 8 ॥
ତପନେନଗଜସ୍ସାର୍ଧଂରାକ୍ଷସେନମହାବଲଃ ।
ନିକୁଂଭେନମହାତେଜାନୀଲୋଽପିସମୟୁଧ୍ୟତ ॥ 9 ॥
ଵାନରେଂଦ୍ରସ୍ତୁସୁଗ୍ରୀଵଃପ୍ରଘସେନସମାଗତଃ ।
ସଂଗତଃସମରେଶ୍ରୀମାନ୍ଵିରୂପାକ୍ଷେଣଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 10 ॥
ଅଗ୍ନିକେତୁଶ୍ଚସୁଦୁର୍ଧର୍ଷୋରଶ୍ମିକେତୁଶ୍ଚରାକ୍ଷସଃ ।
ସୁପ୍ତଘ୍ନୋୟଜ୍ଞକୋପଶ୍ଚରାମେଣସହସଂଗତାଃ ॥ 11 ॥
ଵଜ୍ରମୁଷ୍ଟିସ୍ତୁମୈଂଦେନଦ୍ଵିଵିଦେନାଶନିପ୍ରଭଃ ।
ରାକ୍ଷସାଭ୍ୟାଂସୁଘୋରାଭ୍ୟାଂକପିମୁଖ୍ୟୌସମାଗତୌ ॥ 12 ॥
ଵୀରହ୍ ପ୍ରତପନୋ ଘୋରୋ ରାକ୍ଷସୋ ରଣ ଦୁର୍ଧରଃ ।
ସମରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଵେଗେନ ନଲେନ ସମୟୁଧ୍ୟତ ॥ 13 ॥
ଧର୍ମସ୍ୟ ପୁତ୍ରୋ ବଲଵାନ୍ ସୁଷେଣ;ଇତି ଵିଶରୁତଃ ।
ସ ଵିଦ୍ୟୁନ୍ ମାଲିନା ସାର୍ଧଂ ଅୟୁଧ୍ୟତ ମହା କପିଃ ॥ 14 ॥
ଵାନରାଶ୍ଚାପରେଭୀମାରାକ୍ଷସୈରପରୈସ୍ସହ ।
ଦ୍ଵଂଦ୍ଵଂସମୀୟୁସ୍ସହସାୟୁଦ୍ଧାୟବହୁଭିସ୍ସହ ॥ 15 ॥
ତତ୍ରାସୀତ୍ସୁମହଦ୍ୟୁଦ୍ଧଂତୁମୁଲଂରୋମହର୍ଷଣମ୍ ।
ରକ୍ଷସାଂଵାନରାଣାଂଚଵୀରାଣାଂଜୟମିଚ୍ଛତାମ୍ ॥ 16 ॥
ହରିରାକ୍ଷସଦେହେଭ୍ୟଃପ୍ରଭୂତାଃକେଶଶାଦ୍ଵଲାଃ ।
ଶରୀରସଂଘାଟାଵହାଃପ୍ରସୁସ୍ରୁଶ୍ଶୋଣିତାପଗାଃ ॥ 17 ॥
ଅଜଘାନେଂଦ୍ରଜିତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋଵଜ୍ରେଣେଵଶତକ୍ରତୁଃ ।
ଅଂଗଦଂଗଦୟାଵୀରଂଶତ୍ରୁସୈନ୍ୟଵିଦାରଣମ୍ ॥ 18 ॥
ତସ୍ୟକାଂଚନଚିତ୍ରାଂଗଂରଥଂସାଶ୍ଵଂସସାରଥିମ୍ ।
ଜଘାନସମରେଶ୍ରୀମାନଂଗଦୋଵେଗଵାନ୍କପିଃ ॥ 19 ॥
ସଂପାତିସ୍ତୁତ୍ରିଭିର୍ଭାଣୈଃପ୍ରଜଂଘେନସମାହତଃ ।
ନିଜଘାନଶ୍ଵକର୍ଣେନପ୍ରଜଂଘଂରଣମୂର୍ଧନି ॥ 20 ॥
ଜଂବୁମାଲୀରଥସ୍ଥସ୍ତୁରଥଶକ୍ତ୍ୟାମହାବଲଃ ।
ବିବେଦସମରେକ୍ରୁଦ୍ଧୋହନୂମଂତଂସ୍ତନାଂତରେ ॥ 21 ॥
ତସ୍ୟତଂରଥମାସ୍ଥାୟହନୂମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ପ୍ରମମାଥତଲେନାଶୁସହତେନୈଵରକ୍ଷସା ॥ 22 ॥
ନଦନ୍ ପ୍ରତପନୋଘୋରୋନଲଂସୋପ୍ୟନ୍ଵଧାଵତ ।
ନଲଃପ୍ରତପନସ୍ୟାଶୁପାତୟାମାସଚକ୍ଷୁଷୀ ॥ 23 ॥
ଭିନ୍ନଗାତ୍ରଶ୍ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃକ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତେନରକ୍ଷସା ।
ଗ୍ରସଂତମିଵସୈନ୍ୟାନିପ୍ରଘସଂଵାନରାଧିପଃ ॥ 24 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସପ୍ତପର୍ଣେନନିର୍ଭିଭେଦଜଘାନଚ ।
ଅଗ୍ନିକେତୁଶ୍ଚଦୁର୍ଧର୍ଷୋରଶ୍ମିକେତୁଶ୍ଚରାକ୍ଷସଃ ॥ 25 ॥
ସୁପ୍ତଘ୍ନୋୟଜ୍ଞକୋପଶ୍ଚରାମଂନିର୍ଭିଭିଦୁଶ୍ଶରୈଃ ।
ତେଷାଂଚତୁର୍ଣାଂରାମସ୍ତୁଶିରାଂସିନିଶିତୈଶ୍ଶରୈଃ ।
କ୍ରୁଦ୍ଧଶ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦଘୋରୈରଗ୍ନିଶିଖୋପମୈଃ ॥ 26 ॥
ଵଜ୍ର ମୁଷ୍ଟିସ୍ ତୁ ମୈଂଦେନ ମୁଷ୍ଟିନା ନିହତୋ ରଣେ ।
ପପାତ ସରଥହ୍ ସାଶଵହ୍ ପୁରାଟ୍ଟ ଇଵ ଭୂ ତଲେ ॥ 27 ॥
ନିକୁଂବସ୍ତୁରଣେନୀଲଂନୀଲାଂଜନଚୟପ୍ରଭମ୍ ।
ନିର୍ବିଭେଦଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃକରୈର୍ମେଘମିଵାଂଶୁମାନ୍ ॥ 28 ॥
ପୁନଶ୍ଶରଶତେନାଥକ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତୋନିଶାଚରଃ ।
ବିଭେଦସମରେନୀଲଂନିକୁଂଭଃପ୍ରଜହାସଚ ॥ 29 ॥
ତସ୍ୟୈଵରଥଚକ୍ରେଣନୀଲୋଵିଷ୍ଣୁରିଵାହଵେ ।
ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦସମରେନିକୁଂଭସ୍ୟଚସାରଥେଃ ॥ 30 ॥
ଵଜ୍ରାଶନିସମସ୍ପର୍ଶୋଦ୍ଵିଵିଦୋଽପ୍ୟଶନିପ୍ରଭମ୍ ।
ଜଘାନଗିରିଶୃଂଗେଣମିଷତାଂସର୍ଵରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 31 ॥
ଦ୍ଵିଦିଧଂଵାନରେଂଦ୍ରଂତୁନଗୟୋଧିନମାହଵେ ।
ଶରୈରଶନିସଂକାଶୈସ୍ସଵିଵ୍ୟାଧାଶନିପ୍ରଭଃ ॥ 32 ॥
ସଶରୈରଭିଵିଦ୍ଧାଂଗୋଦ୍ଵିଵିଦଃକ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ ।
ସାଲେନସରଥଂସାଶ୍ଵଂନିଜଘାନାଶନିପ୍ରଭମ୍ ॥ 33 ॥
ଵିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲୀରଥସ୍ଥସ୍ତୁଶରୈଃକାଂଚନଭୂଷଣୈଃ ।
ସୁଷେଣଂତାଡୟାମାସନନାଦଚମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ 34 ॥
ତଂରଥସ୍ଥମଥୋଦୃଷ୍ଟଵାସୁଷେଣୋଵାନରୋତ୍ତମଃ ।
ଗିରିଶୃଂଗେଣମହତାରଥମାଶୁନ୍ୟପାତୟତ୍ ॥ 35 ॥
ଲାଘଵେନତୁସଂୟୁକ୍ତୋଵିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲୀନିଶାଚରଃ ।
ଅପକ୍ରମ୍ୟରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂଗଦାପାଣିଃକ୍ଷିତୌସ୍ଥିତଃ ॥ 36 ॥
ତତଃକ୍ରୋଧସମାଵିଷ୍ଟଃସୁଷେଣୋହରିପୁଂଗଵଃ ।
ଶିଲାଂସୁମହତୀଂଗୃହ୍ୟନିଶାଚରମଭିଦ୍ରଵତ୍ ॥ 37 ॥
ତମାପତଂତଂଗଦୟାଵିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲୀନିଶାଚରଃ ।
ଵକ୍ଷସ୍ୟଭିଜଘାନାଶୁସୁଷେଣଂହରିପୁଂଗଵଃ ॥ 38 ॥
ଗଦାପ୍ରହାରଂତଂଘୋରମଚ୍ନିତ୍ୟପ୍ଲଵଗୋତ୍ତମଃ ।
ତାଂଶିଲାଂପାତୟାମାସତସ୍ୟୋରସିମହାମୃଧେ ॥ 39 ॥
ଶିଲାପ୍ରହାରଭିହତୋଵିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲୀନିଶାଚରଃ ।
ନିଷ୍ପିଷ୍ଟହୃଦୟୋଭୂମୌଗତାସୁର୍ନିପପାତହ ॥ 40 ॥
ଏଵଂତୈର୍ଵାନରୈଶ୍ଶୂରୈଶ୍ଶୂରାସ୍ତେରଜନୀଚରାଃ ।
ଦ୍ଵଂଦ୍ଵେଵିମୃଦିତାସ୍ତତ୍ରଦୈତ୍ୟାଇଵଦିଵୌକସୈଃ ॥ 41 ॥
ଭଗ୍ନୈଖଡଗୈର୍ଗଦାଭିଶ୍ଚଶକ୍ତିତୋମରପଟ୍ଟସୈଃ ।
ଅପଵିଦ୍ଧୈଶ୍ଚାଭିନ୍ନୈଶ୍ଚରଥୈସ୍ସାଂଗ୍ରାମିକୈର୍ହୟୈଃ ॥ 42 ॥
ନିହତୈଃକୁଂଜରୈର୍ମତ୍ସ୍ସୈସ୍ତଥାଵାନରରାକ୍ଷସୈଃ ।
ଚକ୍ରାକ୍ଷୟୁଗଦଂଡୈଶ୍ଚଭଗ୍ନୈର୍ଧରଣିସଂଶ୍ରିତୈଃ ॥ 43 ॥
ବଭୂଵାୟୋଧନଂଘୋରଂଗୋମାୟୁଗଣସେଵିତମ୍ ।
କବଂଧାନିସମୁତ୍ପେତୁର୍ଦିକ୍ଷୁଵାନରରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 44 ॥
ଵିମର୍ଦେତୁମୁଲେତସ୍ମିଂଦେଵାସୁରରଣୋପମେ ।
ଵିଦାର୍ୟମାଣାହରିପୁଂଗଵୈସ୍ତଦାନିଶାଚରାଶ୍ଶୋଣିତଦିଗ୍ଧଗାତ୍ରାଃ ।
ପୁନଃସୁୟୁଦ୍ଧଂତରସାସମାସ୍ଥିତାଦିଵାକରସ୍ୟାସ୍ତମୟାଭିକାଂକ୍ଷିଣଃ ॥ 45 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
