ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ത്രിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
യുധ്യതാംതുതതസ്തേഷാംവാനരാണാംമഹാത്മനാമ് ।
രക്ഷസാംസംബഭൂവാഥബലകോപസ്സുദാരുണഃ ॥ 1 ॥
തേഹയൈഃകാംചനാപീഡൈര്ധ്വശ്ചാഗ്നിശിഖോപമൈഃ ।
രഥൈശ്ചാദിത്യസംകാശൈഃകവചൈശ്ചമനോരമൈഃ ॥ 2 ॥
നിര്യയൂരാക്ഷസവ്യാഘ്രാനാദയംതോദിശോദശ ।
രാക്ഷസാഭീമകര്മാണോരാവണസ്യജയൈഷിണഃ ॥ 3 ॥
വാനരാണാമപിചമൂര്ബൃഹതീജയമിച്ഛതാമ് ।
അഭ്യധാവതതാംസേനാംരക്ഷസാംകാമരൂപിണമ് ॥ 4 ॥
ഏതസ്മിന്നംതരേതേഷാമന്യോന്യമഭിധാവതാമ് ।
രക്ഷസാംവാനരാണാംചദ്വംദ്വയുദ്ധമവര്തത ॥ 5 ॥
അംഗദേംദ്രജിത്സാര്ധംവാലിപുത്രേണരാക്ഷസഃ ।
ആയുധ്യതമഹാതേജാസ്ത്റ്യംബകേണയഥാഽംതകഃ ॥ 6 ॥
പ്രജംഘേനചസംപാതിര്നിത്യംദുര്മര്ഷണോരണേ ।
ജംബുമാലിനമാരബ്ധോഹനുമാനപിവാനരഃ ॥ 7 ॥
സംഗതസ്തുമഹാക്രോധോരാക്ഷസോരാവണാനുജഃ ।
സമരേതീക്ഷ്ണവേഗേനമിത്രഘ്നേനവിഭീഷണഃ ॥ 8 ॥
തപനേനഗജസ്സാര്ധംരാക്ഷസേനമഹാബലഃ ।
നികുംഭേനമഹാതേജാനീലോഽപിസമയുധ്യത ॥ 9 ॥
വാനരേംദ്രസ്തുസുഗ്രീവഃപ്രഘസേനസമാഗതഃ ।
സംഗതഃസമരേശ്രീമാന്വിരൂപാക്ഷേണലക്ഷ്മണഃ ॥ 10 ॥
അഗ്നികേതുശ്ചസുദുര്ധര്ഷോരശ്മികേതുശ്ചരാക്ഷസഃ ।
സുപ്തഘ്നോയജ്ഞകോപശ്ചരാമേണസഹസംഗതാഃ ॥ 11 ॥
വജ്രമുഷ്ടിസ്തുമൈംദേനദ്വിവിദേനാശനിപ്രഭഃ ।
രാക്ഷസാഭ്യാംസുഘോരാഭ്യാംകപിമുഖ്യൌസമാഗതൌ ॥ 12 ॥
വീരഹ് പ്രതപനോ ഘോരോ രാക്ഷസോ രണ ദുര്ധരഃ ।
സമരേ തീക്ഷ്ണ വേഗേന നലേന സമയുധ്യത ॥ 13 ॥
ധര്മസ്യ പുത്രോ ബലവാന് സുഷേണ;ഇതി വിശരുതഃ ।
സ വിദ്യുന് മാലിനാ സാര്ധം അയുധ്യത മഹാ കപിഃ ॥ 14 ॥
വാനരാശ്ചാപരേഭീമാരാക്ഷസൈരപരൈസ്സഹ ।
ദ്വംദ്വംസമീയുസ്സഹസായുദ്ധായബഹുഭിസ്സഹ ॥ 15 ॥
തത്രാസീത്സുമഹദ്യുദ്ധംതുമുലംരോമഹര്ഷണമ് ।
രക്ഷസാംവാനരാണാംചവീരാണാംജയമിച്ഛതാമ് ॥ 16 ॥
ഹരിരാക്ഷസദേഹേഭ്യഃപ്രഭൂതാഃകേശശാദ്വലാഃ ।
ശരീരസംഘാടാവഹാഃപ്രസുസ്രുശ്ശോണിതാപഗാഃ ॥ 17 ॥
അജഘാനേംദ്രജിത്ക്രുദ്ധോവജ്രേണേവശതക്രതുഃ ।
അംഗദംഗദയാവീരംശത്രുസൈന്യവിദാരണമ് ॥ 18 ॥
തസ്യകാംചനചിത്രാംഗംരഥംസാശ്വംസസാരഥിമ് ।
ജഘാനസമരേശ്രീമാനംഗദോവേഗവാന്കപിഃ ॥ 19 ॥
സംപാതിസ്തുത്രിഭിര്ഭാണൈഃപ്രജംഘേനസമാഹതഃ ।
നിജഘാനശ്വകര്ണേനപ്രജംഘംരണമൂര്ധനി ॥ 20 ॥
ജംബുമാലീരഥസ്ഥസ്തുരഥശക്ത്യാമഹാബലഃ ।
ബിബേദസമരേക്രുദ്ധോഹനൂമംതംസ്തനാംതരേ ॥ 21 ॥
തസ്യതംരഥമാസ്ഥായഹനൂമാന് മാരുതാത്മജഃ ।
പ്രമമാഥതലേനാശുസഹതേനൈവരക്ഷസാ ॥ 22 ॥
നദന് പ്രതപനോഘോരോനലംസോപ്യന്വധാവത ।
നലഃപ്രതപനസ്യാശുപാതയാമാസചക്ഷുഷീ ॥ 23 ॥
ഭിന്നഗാത്രശ്ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃക്ഷിപ്രഹസ്തേനരക്ഷസാ ।
ഗ്രസംതമിവസൈന്യാനിപ്രഘസംവാനരാധിപഃ ॥ 24 ॥
സുഗ്രീവസ്സപ്തപര്ണേനനിര്ഭിഭേദജഘാനച ।
അഗ്നികേതുശ്ചദുര്ധര്ഷോരശ്മികേതുശ്ചരാക്ഷസഃ ॥ 25 ॥
സുപ്തഘ്നോയജ്ഞകോപശ്ചരാമംനിര്ഭിഭിദുശ്ശരൈഃ ।
തേഷാംചതുര്ണാംരാമസ്തുശിരാംസിനിശിതൈശ്ശരൈഃ ।
ക്രുദ്ധശ്ചതുര്ഭിശ്ചിച്ഛേദഘോരൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ ॥ 26 ॥
വജ്ര മുഷ്ടിസ് തു മൈംദേന മുഷ്ടിനാ നിഹതോ രണേ ।
പപാത സരഥഹ് സാശവഹ് പുരാട്ട ഇവ ഭൂ തലേ ॥ 27 ॥
നികുംബസ്തുരണേനീലംനീലാംജനചയപ്രഭമ് ।
നിര്ബിഭേദശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃകരൈര്മേഘമിവാംശുമാന് ॥ 28 ॥
പുനശ്ശരശതേനാഥക്ഷിപ്രഹസ്തോനിശാചരഃ ।
ബിഭേദസമരേനീലംനികുംഭഃപ്രജഹാസച ॥ 29 ॥
തസ്യൈവരഥചക്രേണനീലോവിഷ്ണുരിവാഹവേ ।
ശിരശ്ചിച്ഛേദസമരേനികുംഭസ്യചസാരഥേഃ ॥ 30 ॥
വജ്രാശനിസമസ്പര്ശോദ്വിവിദോഽപ്യശനിപ്രഭമ് ।
ജഘാനഗിരിശൃംഗേണമിഷതാംസർവരക്ഷസാമ് ॥ 31 ॥
ദ്വിദിധംവാനരേംദ്രംതുനഗയോധിനമാഹവേ ।
ശരൈരശനിസംകാശൈസ്സവിവ്യാധാശനിപ്രഭഃ ॥ 32 ॥
സശരൈരഭിവിദ്ധാംഗോദ്വിവിദഃക്രോധമൂര്ഛിതഃ ।
സാലേനസരഥംസാശ്വംനിജഘാനാശനിപ്രഭമ് ॥ 33 ॥
വിദ്യുന്മാലീരഥസ്ഥസ്തുശരൈഃകാംചനഭൂഷണൈഃ ।
സുഷേണംതാഡയാമാസനനാദചമുഹുര്മുഹുഃ ॥ 34 ॥
തംരഥസ്ഥമഥോദൃഷ്ടവാസുഷേണോവാനരോത്തമഃ ।
ഗിരിശൃംഗേണമഹതാരഥമാശുന്യപാതയത് ॥ 35 ॥
ലാഘവേനതുസംയുക്തോവിദ്യുന്മാലീനിശാചരഃ ।
അപക്രമ്യരഥാത്തൂര്ണംഗദാപാണിഃക്ഷിതൌസ്ഥിതഃ ॥ 36 ॥
തതഃക്രോധസമാവിഷ്ടഃസുഷേണോഹരിപുംഗവഃ ।
ശിലാംസുമഹതീംഗൃഹ്യനിശാചരമഭിദ്രവത് ॥ 37 ॥
തമാപതംതംഗദയാവിദ്യുന്മാലീനിശാചരഃ ।
വക്ഷസ്യഭിജഘാനാശുസുഷേണംഹരിപുംഗവഃ ॥ 38 ॥
ഗദാപ്രഹാരംതംഘോരമച്നിത്യപ്ലവഗോത്തമഃ ।
താംശിലാംപാതയാമാസതസ്യോരസിമഹാമൃധേ ॥ 39 ॥
ശിലാപ്രഹാരഭിഹതോവിദ്യുന്മാലീനിശാചരഃ ।
നിഷ്പിഷ്ടഹൃദയോഭൂമൌഗതാസുര്നിപപാതഹ ॥ 40 ॥
ഏവംതൈർവാനരൈശ്ശൂരൈശ്ശൂരാസ്തേരജനീചരാഃ ।
ദ്വംദ്വേവിമൃദിതാസ്തത്രദൈത്യാഇവദിവൌകസൈഃ ॥ 41 ॥
ഭഗ്നൈഖഡഗൈര്ഗദാഭിശ്ചശക്തിതോമരപട്ടസൈഃ ।
അപവിദ്ധൈശ്ചാഭിന്നൈശ്ചരഥൈസ്സാംഗ്രാമികൈര്ഹയൈഃ ॥ 42 ॥
നിഹതൈഃകുംജരൈര്മത്സ്സൈസ്തഥാവാനരരാക്ഷസൈഃ ।
ചക്രാക്ഷയുഗദംഡൈശ്ചഭഗ്നൈര്ധരണിസംശ്രിതൈഃ ॥ 43 ॥
ബഭൂവായോധനംഘോരംഗോമായുഗണസേവിതമ് ।
കബംധാനിസമുത്പേതുര്ദിക്ഷുവാനരരക്ഷസാമ് ॥ 44 ॥
വിമര്ദേതുമുലേതസ്മിംദേവാസുരരണോപമേ ।
വിദാര്യമാണാഹരിപുംഗവൈസ്തദാനിശാചരാശ്ശോണിതദിഗ്ധഗാത്രാഃ ।
പുനഃസുയുദ്ധംതരസാസമാസ്ഥിതാദിവാകരസ്യാസ്തമയാഭികാംക്ഷിണഃ ॥ 45 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ത്രിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
