ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਯੁਧ੍ਯਤਾਂਤੁਤਤਸ੍ਤੇਸ਼ਾਂਵਾਨਰਾਣਾਂਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸਂਬਭੂਵਾਥਬਲਕੋਪਸ੍ਸੁਦਾਰੁਣਃ ॥ 1 ॥
ਤੇਹਯੈਃਕਾਂਚਨਾਪੀਡੈਰ੍ਧ੍ਵਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮੈਃ ।
ਰਥੈਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੈਃਕਵਚੈਸ਼੍ਚਮਨੋਰਮੈਃ ॥ 2 ॥
ਨਿਰ੍ਯਯੂਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਨਾਦਯਂਤੋਦਿਸ਼ੋਦਸ਼ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਭੀਮਕਰ੍ਮਾਣੋਰਾਵਣਸ੍ਯਜਯੈਸ਼ਿਣਃ ॥ 3 ॥
ਵਾਨਰਾਣਾਮਪਿਚਮੂਰ੍ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਤੀਜਯਮਿਚ੍ਛਤਾਮ੍ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤਤਾਂਸੇਨਾਂਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਕਾਮਰੂਪਿਣਮ੍ ॥ 4 ॥
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇਤੇਸ਼ਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਧਾਵਤਾਮ੍ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਵਾਨਰਾਣਾਂਚਦ੍ਵਂਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਮਵਰ੍ਤਤ ॥ 5 ॥
ਅਂਗਦੇਂਦ੍ਰਜਿਤ੍ਸਾਰ੍ਧਂਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੇਣਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਆਯੁਧ੍ਯਤਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤ੍ਰੁਯਂਬਕੇਣਯਥਾਂਤਕਃ ॥ 6 ॥
ਪ੍ਰਜਂਘੇਨਚਸਂਪਾਤਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂਦੁਰ੍ਮਰ੍ਸ਼ਣੋਰਣੇ ।
ਜਂਬੁਮਾਲਿਨਮਾਰਬ੍ਧੋਹਨੁਮਾਨਪਿਵਾਨਰਃ ॥ 7 ॥
ਸਂਗਤਸ੍ਤੁਮਹਾਕ੍ਰੋਧੋਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਰਾਵਣਾਨੁਜਃ ।
ਸਮਰੇਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਵੇਗੇਨਮਿਤ੍ਰਘ੍ਨੇਨਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ॥ 8 ॥
ਤਪਨੇਨਗਜਸ੍ਸਾਰ੍ਧਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨਮਹਾਬਲਃ ।
ਨਿਕੁਂਭੇਨਮਹਾਤੇਜਾਨੀਲੋਪਿਸਮਯੁਧ੍ਯਤ ॥ 9 ॥
ਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਸ੍ਤੁਸੁਗ੍ਰੀਵਃਪ੍ਰਘਸੇਨਸਮਾਗਤਃ ।
ਸਂਗਤਃਸਮਰੇਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ੇਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 10 ॥
ਅਗ੍ਨਿਕੇਤੁਸ਼੍ਚਸੁਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ੋਰਸ਼੍ਮਿਕੇਤੁਸ਼੍ਚਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਸੁਪ੍ਤਘ੍ਨੋਯਜ੍ਞਕੋਪਸ਼੍ਚਰਾਮੇਣਸਹਸਂਗਤਾਃ ॥ 11 ॥
ਵਜ੍ਰਮੁਸ਼੍ਟਿਸ੍ਤੁਮੈਂਦੇਨਦ੍ਵਿਵਿਦੇਨਾਸ਼ਨਿਪ੍ਰਭਃ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਭ੍ਯਾਂਸੁਘੋਰਾਭ੍ਯਾਂਕਪਿਮੁਖ੍ਯੌਸਮਾਗਤੌ ॥ 12 ॥
ਵੀਰਹ੍ ਪ੍ਰਤਪਨੋ ਘੋਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਰਣ ਦੁਰ੍ਧਰਃ ।
ਸਮਰੇ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣ ਵੇਗੇਨ ਨਲੇਨ ਸਮਯੁਧ੍ਯਤ ॥ 13 ॥
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਲਵਾਨ੍ ਸੁਸ਼ੇਣ;ਇਤਿ ਵਿਸ਼ਰੁਤਃ ।
ਸ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ ਮਾਲਿਨਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਅਯੁਧ੍ਯਤ ਮਹਾ ਕਪਿਃ ॥ 14 ॥
ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਚਾਪਰੇਭੀਮਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰਪਰੈਸ੍ਸਹ ।
ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂਸਮੀਯੁਸ੍ਸਹਸਾਯੁਦ੍ਧਾਯਬਹੁਭਿਸ੍ਸਹ ॥ 15 ॥
ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਸੁਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂਤੁਮੁਲਂਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਵਾਨਰਾਣਾਂਚਵੀਰਾਣਾਂਜਯਮਿਚ੍ਛਤਾਮ੍ ॥ 16 ॥
ਹਰਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਦੇਹੇਭ੍ਯਃਪ੍ਰਭੂਤਾਃਕੇਸ਼ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਾਃ ।
ਸ਼ਰੀਰਸਂਘਾਟਾਵਹਾਃਪ੍ਰਸੁਸ੍ਰੁਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤਾਪਗਾਃ ॥ 17 ॥
ਅਜਘਾਨੇਂਦ੍ਰਜਿਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਵਜ੍ਰੇਣੇਵਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ।
ਅਂਗਦਂਗਦਯਾਵੀਰਂਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਵਿਦਾਰਣਮ੍ ॥ 18 ॥
ਤਸ੍ਯਕਾਂਚਨਚਿਤ੍ਰਾਂਗਂਰਥਂਸਾਸ਼੍ਵਂਸਸਾਰਥਿਮ੍ ।
ਜਘਾਨਸਮਰੇਸ਼੍ਰੀਮਾਨਂਗਦੋਵੇਗਵਾਨ੍ਕਪਿਃ ॥ 19 ॥
ਸਂਪਾਤਿਸ੍ਤੁਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਭਾਣੈਃਪ੍ਰਜਂਘੇਨਸਮਾਹਤਃ ।
ਨਿਜਘਾਨਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣੇਨਪ੍ਰਜਂਘਂਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 20 ॥
ਜਂਬੁਮਾਲੀਰਥਸ੍ਥਸ੍ਤੁਰਥਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਮਹਾਬਲਃ ।
ਬਿਬੇਦਸਮਰੇਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਹਨੂਮਂਤਂਸ੍ਤਨਾਂਤਰੇ ॥ 21 ॥
ਤਸ੍ਯਤਂਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯਹਨੂਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਪ੍ਰਮਮਾਥਤਲੇਨਾਸ਼ੁਸਹਤੇਨੈਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ॥ 22 ॥
ਨਦਨ੍ ਪ੍ਰਤਪਨੋਘੋਰੋਨਲਂਸੋਪ੍ਯਨ੍ਵਧਾਵਤ ।
ਨਲਃਪ੍ਰਤਪਨਸ੍ਯਾਸ਼ੁਪਾਤਯਾਮਾਸਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ੀ ॥ 23 ॥
ਭਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਹਸ੍ਤੇਨਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ।
ਗ੍ਰਸਂਤਮਿਵਸੈਨ੍ਯਾਨਿਪ੍ਰਘਸਂਵਾਨਰਾਧਿਪਃ ॥ 24 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣੇਨਨਿਰ੍ਭਿਭੇਦਜਘਾਨਚ ।
ਅਗ੍ਨਿਕੇਤੁਸ਼੍ਚਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ੋਰਸ਼੍ਮਿਕੇਤੁਸ਼੍ਚਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ 25 ॥
ਸੁਪ੍ਤਘ੍ਨੋਯਜ੍ਞਕੋਪਸ਼੍ਚਰਾਮਂਨਿਰ੍ਭਿਭਿਦੁਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਤੇਸ਼ਾਂਚਤੁਰ੍ਣਾਂਰਾਮਸ੍ਤੁਸ਼ਿਰਾਂਸਿਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦਘੋਰੈਰਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮੈਃ ॥ 26 ॥
ਵਜ੍ਰ ਮੁਸ਼੍ਟਿਸ੍ ਤੁ ਮੈਂਦੇਨ ਮੁਸ਼੍ਟਿਨਾ ਨਿਹਤੋ ਰਣੇ ।
ਪਪਾਤ ਸਰਥਹ੍ ਸਾਸ਼ਵਹ੍ ਪੁਰਾਟ੍ਟ ਇਵ ਭੂ ਤਲੇ ॥ 27 ॥
ਨਿਕੁਂਬਸ੍ਤੁਰਣੇਨੀਲਂਨੀਲਾਂਜਨਚਯਪ੍ਰਭਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃਕਰੈਰ੍ਮੇਘਮਿਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ ॥ 28 ॥
ਪੁਨਸ਼੍ਸ਼ਰਸ਼ਤੇਨਾਥਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਬਿਭੇਦਸਮਰੇਨੀਲਂਨਿਕੁਂਭਃਪ੍ਰਜਹਾਸਚ ॥ 29 ॥
ਤਸ੍ਯੈਵਰਥਚਕ੍ਰੇਣਨੀਲੋਵਿਸ਼੍ਣੁਰਿਵਾਹਵੇ ।
ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦਸਮਰੇਨਿਕੁਂਭਸ੍ਯਚਸਾਰਥੇਃ ॥ 30 ॥
ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋਦ੍ਵਿਵਿਦੋਪ੍ਯਸ਼ਨਿਪ੍ਰਭਮ੍ ।
ਜਘਾਨਗਿਰਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗੇਣਮਿਸ਼ਤਾਂਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ॥ 31 ॥
ਦ੍ਵਿਦਿਧਂਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਂਤੁਨਗਯੋਧਿਨਮਾਹਵੇ ।
ਸ਼ਰੈਰਸ਼ਨਿਸਂਕਾਸ਼ੈਸ੍ਸਵਿਵ੍ਯਾਧਾਸ਼ਨਿਪ੍ਰਭਃ ॥ 32 ॥
ਸਸ਼ਰੈਰਭਿਵਿਦ੍ਧਾਂਗੋਦ੍ਵਿਵਿਦਃਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ।
ਸਾਲੇਨਸਰਥਂਸਾਸ਼੍ਵਂਨਿਜਘਾਨਾਸ਼ਨਿਪ੍ਰਭਮ੍ ॥ 33 ॥
ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀਰਥਸ੍ਥਸ੍ਤੁਸ਼ਰੈਃਕਾਂਚਨਭੂਸ਼ਣੈਃ ।
ਸੁਸ਼ੇਣਂਤਾਡਯਾਮਾਸਨਨਾਦਚਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 34 ॥
ਤਂਰਥਸ੍ਥਮਥੋਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਸੁਸ਼ੇਣੋਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗੇਣਮਹਤਾਰਥਮਾਸ਼ੁਨ੍ਯਪਾਤਯਤ੍ ॥ 35 ॥
ਲਾਘਵੇਨਤੁਸਂਯੁਕ੍ਤੋਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਅਪਕ੍ਰਮ੍ਯਰਥਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂਗਦਾਪਾਣਿਃਕ੍ਸ਼ਿਤੌਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 36 ॥
ਤਤਃਕ੍ਰੋਧਸਮਾਵਿਸ਼੍ਟਃਸੁਸ਼ੇਣੋਹਰਿਪੁਂਗਵਃ ।
ਸ਼ਿਲਾਂਸੁਮਹਤੀਂਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਨਿਸ਼ਾਚਰਮਭਿਦ੍ਰਵਤ੍ ॥ 37 ॥
ਤਮਾਪਤਂਤਂਗਦਯਾਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਭਿਜਘਾਨਾਸ਼ੁਸੁਸ਼ੇਣਂਹਰਿਪੁਂਗਵਃ ॥ 38 ॥
ਗਦਾਪ੍ਰਹਾਰਂਤਂਘੋਰਮਚ੍ਨਿਤ੍ਯਪ੍ਲਵਗੋਤ੍ਤਮਃ ।
ਤਾਂਸ਼ਿਲਾਂਪਾਤਯਾਮਾਸਤਸ੍ਯੋਰਸਿਮਹਾਮ੍ਰੁਰੁਇਧੇ ॥ 39 ॥
ਸ਼ਿਲਾਪ੍ਰਹਾਰਭਿਹਤੋਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਨਿਸ਼੍ਪਿਸ਼੍ਟਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੋਭੂਮੌਗਤਾਸੁਰ੍ਨਿਪਪਾਤਹ ॥ 40 ॥
ਏਵਂਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਸ਼੍ਸ਼ੂਰੈਸ਼੍ਸ਼ੂਰਾਸ੍ਤੇਰਜਨੀਚਰਾਃ ।
ਦ੍ਵਂਦ੍ਵੇਵਿਮ੍ਰੁਰੁਇਦਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਦੈਤ੍ਯਾਇਵਦਿਵੌਕਸੈਃ ॥ 41 ॥
ਭਗ੍ਨੈਖਡਗੈਰ੍ਗਦਾਭਿਸ਼੍ਚਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋਮਰਪਟ੍ਟਸੈਃ ।
ਅਪਵਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਭਿਨ੍ਨੈਸ਼੍ਚਰਥੈਸ੍ਸਾਂਗ੍ਰਾਮਿਕੈਰ੍ਹਯੈਃ ॥ 42 ॥
ਨਿਹਤੈਃਕੁਂਜਰੈਰ੍ਮਤ੍ਸ੍ਸੈਸ੍ਤਥਾਵਾਨਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ।
ਚਕ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਯੁਗਦਂਡੈਸ਼੍ਚਭਗ੍ਨੈਰ੍ਧਰਣਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤੈਃ ॥ 43 ॥
ਬਭੂਵਾਯੋਧਨਂਘੋਰਂਗੋਮਾਯੁਗਣਸੇਵਿਤਮ੍ ।
ਕਬਂਧਾਨਿਸਮੁਤ੍ਪੇਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ॥ 44 ॥
ਵਿਮਰ੍ਦੇਤੁਮੁਲੇਤਸ੍ਮਿਂਦੇਵਾਸੁਰਰਣੋਪਮੇ ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯਮਾਣਾਹਰਿਪੁਂਗਵੈਸ੍ਤਦਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰਾਃ ।
ਪੁਨਃਸੁਯੁਦ੍ਧਂਤਰਸਾਸਮਾਸ੍ਥਿਤਾਦਿਵਾਕਰਸ੍ਯਾਸ੍ਤਮਯਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ॥ 45 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
