ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ ത്രയോദശസ്സര്ഗഃ ।
ഋഷ്യമൂകാത്സ ധര്മാത്മാ കിഷ്കിംധാം ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ ।
ജഗാമ സഹസുഗ്രീവോ വാലിവിക്രമപാലിതാമ് ॥ 1 ॥
സമുദ്യമ്യ മഹച്ചാപം രാമഃ കാംചനഭൂഷിതമ് ।
ശരാംശ്ചാദിത്യസംകാശാന്ഗൃഹീത്വാ രണസാധകാന് ॥ 2 ॥
അഗ്രതസ്തു യയൌ തസ്യ രാഘവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
സുഗ്രീവഃ സംഹതഗ്രീവോ ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാബലഃ ॥ 3 ॥
പൃഷ്ഠതോ ഹനുമാന്വീരോ നലോ നീലശ്ച വാനരഃ ।
താരശ്ചൈവ മഹാതേജാ ഹരിയൂഥപയൂഥപഃ ॥ 4 ॥
തേ വീക്ഷമാണാ വൃക്ഷാംശ്ച പുഷ്പഭാരാവലംബിനഃ ।
പ്രസന്നാംബുവഹാശ്ചൈവ സരിതസ്സാഗരംഗമാഃ ॥ 5 ॥
കംദരാണി ച ശൈലാംശ്ച നിര്ദരാണി ഗുഹാസ്തഥാ ।
ശിഖരാണി ച മുഖ്യാനി ദരീശ്ച പ്രിയദര്ശനാഃ ॥ 6 ॥
വൈഢൂര്യവിമലൈഃപര്ണൈ പദ്മൈശ്ചാകോശകുട്മലൈഃ ।
ശോഭിതാംത്സജലാന്മാര്ഗേ തടാകാംശ്ച വ്യലോകയന് ॥ 7 ॥
കാരംഡൈസ്സാരസൈര്ഹംസൈർവംജുലൈര്ജലകുക്കുടൈഃ ।
ചക്രവാകൈ സ്തഥാ ചാന്യൈശ്ശകുനൈഃ രുപനാദിതാന് ॥ 8 ॥
മൃദുശഷ്പാംകുരാഹാരാന്നിര്ഭയാന്വനഗോചരാന് ।
ചരതസ്സർവതൌഽപശ്യന് സ്ഥലീഷു ഹരിണാന് സ്ഥിതാന് ॥ 9 ॥
തടാകവൈരിണശ്ചാപി ശുക്ലദംതവിഭൂഷിതാന് ।
ഘോരാനേകചരാന്വന്യാംദ്വിരദാന്കൂലഘാതിനഃ ॥ 10 ॥
മത്താന്ഗിരിതടോത്കൃഷ്ടാന്പർവതാനിവ ജംഗമാന് ।
വാരണാന്വാരിദപ്രഖ്യാന്മഹീരേണുസമുക്ഷിതാന് ॥ 11 ॥
വനേ വനചരാംശ്ചാന്യാന്ഖേചരാംശ്ച വിഹംഗമാന് ।
പശ്യംതസ്ത്വരിതാ ജഗ്മുസ്സുഗ്രീവവശവര്തിനഃ ॥ 12 ॥
തേഷാം തു ഗച്ഛതാം തത്ര ത്വരിതം രഘുനംദനഃ ।
ദ്രുമഷംഡം വനം ദൃഷ്ട്വാ രാമസ്സുഗ്രീവമബ്രവീത് ॥ 13 ॥
ഏഷ മേഘ ഇവാകാശേ വൃക്ഷഷംഡഃ പ്രകാശതേ ।
മേഘസംഘാതവിപുലഃ പര്യംതകദലീവൃതഃ ॥ 14 ॥
കിമേതത് ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി സഖേ കൌതൂഹലം ഹി മേ ।
കൌതൂഹലാപനയനം കര്തുമിച്ഛാമ്യഹം ത്വയാ ॥ 15 ॥
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ രാഘവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
ഗച്ഛന്നേവാചചക്ഷേഽഥ സുഗ്രീവസ്തന്മഹദ്വനമ് ॥ 16 ॥
ഏതദ്രാഘവ വിസ്തീര്ണമാശ്രമം ശ്രമനാശനമ് ।
ഉദ്യാനവനസംപന്നം സ്വാദുമൂലഫലോദകമ് ॥ 17 ॥
അത്ര സപ്തജനാ നാമ മുനയ സ്സംശ്രിതവ്രതാഃ ।
സപ്തൈവാസന്നധശശീര്ഷാ നിയതം ജലശായിനഃ ॥ 18 ॥
സപ്തരാത്രകൃതാഹാരാ വായുനാചലവാസിനഃ ।
ദിവം വര്ഷശതൈര്യാതാഃ സപ്തഭിഃ സകലേബരാഃ ॥ 19 ॥
തേഷാമേവം പ്രഭാവാനാം ദ്രുമപ്രാകാരസംവൃതമ് ।
ആശ്രമസ്സുദുരാധര്ഷ അപി സേംദ്രൈസ്സുരാസുരൈഃ ॥ 20 ॥
പക്ഷിണോ വര്ജയംത്യേതത്തഥാഽന്യേ വനചാരിണഃ ।
വിശംതി മോഹാദ്യേഽപ്യത്ര നിവര്തംതേ ന തേ പുനഃ ॥ 21 ॥
വിഭൂഷണരവാസ്തത്ര ശ്രൂയംതേ സകലാക്ഷരാഃ ।
തൂര്യഗീതസ്വനാശ്ചാത്ര ഗംധോ ദിവ്യശ്ച രാഘവ ॥ 22 ॥
ത്രേതാഗ്നയോഽപി ദീപ്യംതേ ദൂമോ ഹ്യത്ര പ്രകാശതേ ।
വേഷ്ടയന്നിവ വൃക്ഷാഗ്രാന്കപോതാംഗാരുണോ ഘനഃ ॥ 23 ॥
ഏതേ വൃക്ഷാഃ പ്രകാശംതേ ധൂമസംസക്തമസ്തകാഃ ।
മേഘജാലപ്രതിച്ഛന്നാ വൈഢൂര്യഗിരയോ യഥാ ॥ 24 ॥
കുരു പ്രണാമം ധര്മാത്മംസ്തേഷാമുദ്ദിശ്യ രാഘവ ।
ലക്ഷ്മണേവ സഹ ഭ്രാത്രാ പ്രയംതസ്സയതാംജലിഃ ॥ 25 ॥
പ്രണമംതി ഹി യേ തേഷാം മുനീനാം ഭാവിതാത്മനാമ് ।
ന തേഷാമശുഭം കിംചിച്ഛരീരേ രാമ ദൃശ്യതേ ॥ 26 ॥
തതോ രാമസ്സഹ ഭ്രാത്രാ ലക്ഷ്മണേന കൃതാംജലിഃ ।
സമുദ്ദിശ്യ മഹാത്മാനസ്താനൃഷീനഭ്യവാദയത് ॥ 27 ॥
അഭിവാദ്യ തു ധര്മാത്മാ രാമോ ഭ്രാതാ ച ലക്ഷ്മണഃ ।
സുഗ്രീവോ വാനരാശ്ചൈവ ജഗ്മുസംഹൃഷ്ടമാനസാഃ ॥ 28 ॥
തേ ഗത്വാ ദൂരമധ്വാനം തസ്മാത്സപ്തജനാശ്രമാത് ।
ദദൃശുസ്താം ദുരാധര്ഷാം കിഷ്കിംധാം വാലിപാലിതാമ് ॥ 29 ॥
തതസ്തു രാമാനുജരാമവാനരാഃ പ്രഗൃഹ്യ ശസ്ത്രാണ്യുദിതാഗ്ര്യതേജസഃ ।
പുരീം സുരേശാത്മജവീര്യപാലിതാം വധായ ശത്രോഃ പുനരാഗതാസ്സഹ ॥ 30 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ ത്രയോദശസ്സര്ഗഃ ॥
