ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରୟୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଋଷ୍ୟମୂକାତ୍ସ ଧର୍ମାତ୍ମା କିଷ୍କିଂଧାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଗ୍ରଜଃ ।
ଜଗାମ ସହସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵାଲିଵିକ୍ରମପାଲିତାମ୍ ॥ 1 ॥
ସମୁଦ୍ୟମ୍ୟ ମହଚ୍ଚାପଂ ରାମଃ କାଂଚନଭୂଷିତମ୍ ।
ଶରାଂଶ୍ଚାଦିତ୍ୟସଂକାଶାନ୍ଗୃହୀତ୍ଵା ରଣସାଧକାନ୍ ॥ 2 ॥
ଅଗ୍ରତସ୍ତୁ ୟୟୌ ତସ୍ୟ ରାଘଵସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସଂହତଗ୍ରୀଵୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚ ମହାବଲଃ ॥ 3 ॥
ପୃଷ୍ଠତୋ ହନୁମାନ୍ଵୀରୋ ନଲୋ ନୀଲଶ୍ଚ ଵାନରଃ ।
ତାରଶ୍ଚୈଵ ମହାତେଜା ହରିୟୂଥପୟୂଥପଃ ॥ 4 ॥
ତେ ଵୀକ୍ଷମାଣା ଵୃକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପଭାରାଵଲଂବିନଃ ।
ପ୍ରସନ୍ନାଂବୁଵହାଶ୍ଚୈଵ ସରିତସ୍ସାଗରଂଗମାଃ ॥ 5 ॥
କଂଦରାଣି ଚ ଶୈଲାଂଶ୍ଚ ନିର୍ଦରାଣି ଗୁହାସ୍ତଥା ।
ଶିଖରାଣି ଚ ମୁଖ୍ୟାନି ଦରୀଶ୍ଚ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନାଃ ॥ 6 ॥
ଵୈଢୂର୍ୟଵିମଲୈଃପର୍ଣୈ ପଦ୍ମୈଶ୍ଚାକୋଶକୁଟ୍ମଲୈଃ ।
ଶୋଭିତାଂତ୍ସଜଲାନ୍ମାର୍ଗେ ତଟାକାଂଶ୍ଚ ଵ୍ୟଲୋକୟନ୍ ॥ 7 ॥
କାରଂଡୈସ୍ସାରସୈର୍ହଂସୈର୍ଵଂଜୁଲୈର୍ଜଲକୁକ୍କୁଟୈଃ ।
ଚକ୍ରଵାକୈ ସ୍ତଥା ଚାନ୍ୟୈଶ୍ଶକୁନୈଃ ରୁପନାଦିତାନ୍ ॥ 8 ॥
ମୃଦୁଶଷ୍ପାଂକୁରାହାରାନ୍ନିର୍ଭୟାନ୍ଵନଗୋଚରାନ୍ ।
ଚରତସ୍ସର୍ଵତୌଽପଶ୍ୟନ୍ ସ୍ଥଲୀଷୁ ହରିଣାନ୍ ସ୍ଥିତାନ୍ ॥ 9 ॥
ତଟାକଵୈରିଣଶ୍ଚାପି ଶୁକ୍ଲଦଂତଵିଭୂଷିତାନ୍ ।
ଘୋରାନେକଚରାନ୍ଵନ୍ୟାଂଦ୍ଵିରଦାନ୍କୂଲଘାତିନଃ ॥ 10 ॥
ମତ୍ତାନ୍ଗିରିତଟୋତ୍କୃଷ୍ଟାନ୍ପର୍ଵତାନିଵ ଜଂଗମାନ୍ ।
ଵାରଣାନ୍ଵାରିଦପ୍ରଖ୍ୟାନ୍ମହୀରେଣୁସମୁକ୍ଷିତାନ୍ ॥ 11 ॥
ଵନେ ଵନଚରାଂଶ୍ଚାନ୍ୟାନ୍ଖେଚରାଂଶ୍ଚ ଵିହଂଗମାନ୍ ।
ପଶ୍ୟଂତସ୍ତ୍ଵରିତା ଜଗ୍ମୁସ୍ସୁଗ୍ରୀଵଵଶଵର୍ତିନଃ ॥ 12 ॥
ତେଷାଂ ତୁ ଗଚ୍ଛତାଂ ତତ୍ର ତ୍ଵରିତଂ ରଘୁନଂଦନଃ ।
ଦ୍ରୁମଷଂଡଂ ଵନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମସ୍ସୁଗ୍ରୀଵମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 13 ॥
ଏଷ ମେଘ ଇଵାକାଶେ ଵୃକ୍ଷଷଂଡଃ ପ୍ରକାଶତେ ।
ମେଘସଂଘାତଵିପୁଲଃ ପର୍ୟଂତକଦଲୀଵୃତଃ ॥ 14 ॥
କିମେତତ୍ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ସଖେ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ ।
କୌତୂହଲାପନୟନଂ କର୍ତୁମିଚ୍ଛାମ୍ୟହଂ ତ୍ଵୟା ॥ 15 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଘଵସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଗଚ୍ଛନ୍ନେଵାଚଚକ୍ଷେଽଥ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ତନ୍ମହଦ୍ଵନମ୍ ॥ 16 ॥
ଏତଦ୍ରାଘଵ ଵିସ୍ତୀର୍ଣମାଶ୍ରମଂ ଶ୍ରମନାଶନମ୍ ।
ଉଦ୍ୟାନଵନସଂପନ୍ନଂ ସ୍ଵାଦୁମୂଲଫଲୋଦକମ୍ ॥ 17 ॥
ଅତ୍ର ସପ୍ତଜନା ନାମ ମୁନୟ ସ୍ସଂଶ୍ରିତଵ୍ରତାଃ ।
ସପ୍ତୈଵାସନ୍ନଧଶଶୀର୍ଷା ନିୟତଂ ଜଲଶାୟିନଃ ॥ 18 ॥
ସପ୍ତରାତ୍ରକୃତାହାରା ଵାୟୁନାଚଲଵାସିନଃ ।
ଦିଵଂ ଵର୍ଷଶତୈର୍ୟାତାଃ ସପ୍ତଭିଃ ସକଲେବରାଃ ॥ 19 ॥
ତେଷାମେଵଂ ପ୍ରଭାଵାନାଂ ଦ୍ରୁମପ୍ରାକାରସଂଵୃତମ୍ ।
ଆଶ୍ରମସ୍ସୁଦୁରାଧର୍ଷ ଅପି ସେଂଦ୍ରୈସ୍ସୁରାସୁରୈଃ ॥ 20 ॥
ପକ୍ଷିଣୋ ଵର୍ଜୟଂତ୍ୟେତତ୍ତଥାଽନ୍ୟେ ଵନଚାରିଣଃ ।
ଵିଶଂତି ମୋହାଦ୍ୟେଽପ୍ୟତ୍ର ନିଵର୍ତଂତେ ନ ତେ ପୁନଃ ॥ 21 ॥
ଵିଭୂଷଣରଵାସ୍ତତ୍ର ଶ୍ରୂୟଂତେ ସକଲାକ୍ଷରାଃ ।
ତୂର୍ୟଗୀତସ୍ଵନାଶ୍ଚାତ୍ର ଗଂଧୋ ଦିଵ୍ୟଶ୍ଚ ରାଘଵ ॥ 22 ॥
ତ୍ରେତାଗ୍ନୟୋଽପି ଦୀପ୍ୟଂତେ ଦୂମୋ ହ୍ୟତ୍ର ପ୍ରକାଶତେ ।
ଵେଷ୍ଟୟନ୍ନିଵ ଵୃକ୍ଷାଗ୍ରାନ୍କପୋତାଂଗାରୁଣୋ ଘନଃ ॥ 23 ॥
ଏତେ ଵୃକ୍ଷାଃ ପ୍ରକାଶଂତେ ଧୂମସଂସକ୍ତମସ୍ତକାଃ ।
ମେଘଜାଲପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନା ଵୈଢୂର୍ୟଗିରୟୋ ୟଥା ॥ 24 ॥
କୁରୁ ପ୍ରଣାମଂ ଧର୍ମାତ୍ମଂସ୍ତେଷାମୁଦ୍ଦିଶ୍ୟ ରାଘଵ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣେଵ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ପ୍ରୟଂତସ୍ସୟତାଂଜଲିଃ ॥ 25 ॥
ପ୍ରଣମଂତି ହି ୟେ ତେଷାଂ ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍ ।
ନ ତେଷାମଶୁଭଂ କିଂଚିଚ୍ଛରୀରେ ରାମ ଦୃଶ୍ୟତେ ॥ 26 ॥
ତତୋ ରାମସ୍ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ କୃତାଂଜଲିଃ ।
ସମୁଦ୍ଦିଶ୍ୟ ମହାତ୍ମାନସ୍ତାନୃଷୀନଭ୍ୟଵାଦୟତ୍ ॥ 27 ॥
ଅଭିଵାଦ୍ୟ ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମୋ ଭ୍ରାତା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵାନରାଶ୍ଚୈଵ ଜଗ୍ମୁସଂହୃଷ୍ଟମାନସାଃ ॥ 28 ॥
ତେ ଗତ୍ଵା ଦୂରମଧ୍ଵାନଂ ତସ୍ମାତ୍ସପ୍ତଜନାଶ୍ରମାତ୍ ।
ଦଦୃଶୁସ୍ତାଂ ଦୁରାଧର୍ଷାଂ କିଷ୍କିଂଧାଂ ଵାଲିପାଲିତାମ୍ ॥ 29 ॥
ତତସ୍ତୁ ରାମାନୁଜରାମଵାନରାଃ ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରାଣ୍ୟୁଦିତାଗ୍ର୍ୟତେଜସଃ ।
ପୁରୀଂ ସୁରେଶାତ୍ମଜଵୀର୍ୟପାଲିତାଂ ଵଧାୟ ଶତ୍ରୋଃ ପୁନରାଗତାସ୍ସହ ॥ 30 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ତ୍ରୟୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
